Esja

Esja (oft með greini, Esjan) er fjall á Kjalarnesi, sem nú er innan borgarmarka Reykjavíkur, og er eitt af einkennum höfuðborgarsvæðisins. Hæsti tindur Esju er 914 metrar. Nokkrar gönguleiðir eru upp á fjallið og þar eru vinsæl útivistarsvæði, til að mynda við skógræktina við Mógilsá. Vinsælt er að ganga upp að Steini í 597 metrum og þaðan upp á Þverfellshorn í um 780 metrum. 

Esja er syðsta blágrýtisfjall á Íslandi. Hæsti kambur á Esju miðri, séð úr Reykjavík, heitir Kerhólakambur. Hætta er á snjóflóðum í fjallinu á ákveðnum stöðum. Hafa 4 látist í snjóflóðum frá 1979, síðast árið 2020.

 Nafn 
Nafnið er líklega tengt norræna orðinu esja sem þýðir „flögusteinn“.

Í Kjalnesinga sögu er talað um bæinn Esjuberg þar sem landnámsmaðurinn Örlygur Hrappsson bjó þegar hann kom til Íslands frá Suðureyjum í Skotlandi. Í sögunni er sagt frá því að írsk kona að nafni Esja hafi komið í Kollafjörð.


 Snjóskaflinn í Gunnlaugsskarði 
Snjóskaflinn í Gunnlaugsskarði í Esju þykir vera ábending um tíðarfar og loftslagsbreytingar. Páll Bergþórsson fyrrum veðurstofustjóri  fylgdist með fönninni um langt skeið.

ÁrÁstand2023-2025Skaflinn hvarf Enn er snjór í Esjuhlíðum Mbl.is, 25/9 2024 Esjan snjó­laus og það ó­venju snemma Vísir, sótt 8. ágúst, 20252022 Skaflinn hélt 2019  Skaflinn hvarf 2013-2018   Snjófönn hélt  Skaflinn í Esju horfinn í fyrsta sinn í sjö ár Rúv, skoðað 18. nóvember.  2012    Horfinn í byrjun september.  2011    Skaflinn hélt: Minnstur 4 metra á breidd og 10-20 cm þykkur. Skaflinn í Gunnlaugsskarði í EsjuVeður.is, skoðað 18. nóvember 2019.  2001-2010 Skaflinn hvarf. Snjórinn horfinn úr Gunnlaugsskarði Vísir, skoðað 18. nóv, 2019.  1999-2000 Fannir halda.  1998 Horfnar fannir 6. ágúst. Fannir í Esju mæla lofthitaVedur.is, skoðað 18. nóv, 2019.  1965-1997   33ja ára skeið þegar fannir hverfa ekki. 1932  Esja snjólaus með öllu í byrjun ágústmánaðar 1929-1964  ...leysti fannirnar 19 sinnum, oftast á 4. áratugnum.    ( Hurfu 1929, 1932, 1933, 1934, 1935, 1936, 1939, 1941, 1942, 1945, 1946, 1947, 1950, 1953, 1957, 1959, 1960, 1961, 1964 )1928  Lítil fönn eftir í Esju.1847/1852- 1929 Fannir í suðurhlíðum Esju héldu.

Svipmyndir

Tengt efni
Móskarðahnúkar
Snjóflóð á Íslandi

Tilvísanir

 Tenglar 
 Örnefni Esju; grein í Morgunblaðinu 2005
 Kalknáman í Esjunni; hluti af stærri grein í Morgunblaðinu 1985
 Kort af gönguleið í Esjuhlíðum (Skógræktarfélag Íslands)

Flokkur:Fjöll á Íslandi
Flokkur:Esja