Hörmangarafélagið

Hörmangarafélagið (danska: Københavns hørkræmmerlaug) var verslunarfélag kaupmanna í Kaupmannahöfn stofnað með konungsleyfi frá Friðriki 4. árið 1722. Félagið verslaði meðal annars með hör, hamp, járn, tjöru, hvallýsi, kol, leður, og brýni. Ungir menn gátu gerst hörmangarar með því að ljúka sjö ára starfsnámi, en synir hörmangara gátu gerst sjálfir verslunarmenn við 18 ára aldur, ef þeir höfðu unnið í verslun föður síns.

Félagið annaðist Íslandsverslun á árunum 1743—1758. Félagið fékk Íslandsverslunina í 20 ár í kjölfar útboðs, undir heitinu Det kgl. oktrojerede islandske Handelskompagni. Þremur árum síðar tók það líka við verslun í Finnmörku, án leigu þar sem tap hafði áður verið á þeirri verslun. Reikningar félagsins sýna töluverðan hagnað fyrstu árin, en þegar harðindi hófust á Íslandi 1751 var Íslandsverslunin rekin með tapi. Á móti kom að þá skilaði verslunin á Finnmörku hagnaði. Flest árin útdeildi félagið þó matargjöfum, fiski og sauðakjöti frá Íslandi, til presta og hirðmanna í Kaupmannahöfn sem gert höfðu félaginu greiða. Einkaleyfi félagsins var afturkallað árið 1758 eftir miklar kvartanir Íslendinga undan verslunarháttum þess. Skúli Magnússon hafði gagnrýnt félagið fyrir að selja svikna vöru, og 1755 lét hann brjóta upp búðir kaupmanna og deila vörum til fátæklinga vegna hungursneyðar í landinu. Í kjölfar þessa og málaferla sem fylgdu missti félagið verslunina. Árið 1760 tók Konungsverslunin fyrri við verslun á Íslandi undir stjórn Niels Ryberg.

Félagið starfaði áfram til ársins 1861.

 Tilvísanir 

Flokkur:Saga Íslands
Flokkur:Saga Kaupmannahafnar
Flokkur:Einokunarverslun Dana
Flokkur:Dönsk verslunarfélög