Greinir

Greinir  getur skiptst í ákveðinn greini () sem gefur til kynna að verið sé að tala um einn ákveðinn hlut eða manneskju og sem skiptist í íslensku í viðskeyttan greini og lausan greini eða óákveðinn greini () sem gefur til kynna að verið sé að tala um einhverja manneskju eða hlut.

 Í íslensku 

Greinir í íslensku skiptist í ákveðinn greini () og óákveðinn greini (). Ákveðinn greinir er orðið „hinn“ sem beygist eftir kyni, tölum og föllum. Enginn sérstakur óákveðinn greinir er til í íslensku, og til að tákna hann er orðinu ekki breytt (hestur, maður, barn, sófi). Greini í íslensku er ýmist skeytt á undan lýsingarorði sem er hliðstætt nafnorði (laus greinir; „hinn góði maður“) eða skeyttur aftan við nafnorðHugtakaskýringar - Málfræði (viðskeyttur greinir; „maðurinn“, „konan“, „barnið“) og fellur þá h framan af honum og stundum einnig i; „tungan“, „hestarnir“, „fjallið“, einkum þegar fall nafnorðsins endar á sérhljóða eða r í fleirtölu.

 Laus greinir 
Greinir er stundum notaður laus í íslensku og er hann orðið orðið „hinn“ sem beygist eins og ábendingarfornafnið hinn nema í nefnifalli og þolfalli hvorugkyns. Laus greinir stendur á undan lýsingarorði sem er hliðstætt nafnorði og er aðallega notaður í formlegu og/eða hátíðlegu máli („hin unga stúlka faðmaði hinn unga svein“). Fallbeyging lauss greinis er svona:

 Eintala Fleirtala Karlkyn Kvenkyn Hvorugkyn Karlkyn Kvenkyn Hvorugkyn Nefnifallhinn góði maðurhin góða konahið góða barnhinir góðu mennhinar góðu konurhin góðu börn Þolfallhinn góða mannhina góðu konuhið góða barnhina góðu mennhinar góðu konurhin góðu börn Þágufallhinum góða mannihinni góðu konuhinu góða barnihinum góðu mönnumhinum góðu konumhinum góðu börnum Eignarfall hins góða mannshinnar góðu konu hins góða barnshinna góðu manna hinna góðu kvennahinna góðu barna

 Viðskeyttur greinir 
Viðskeyttur greinir er lang algengastur í hinu íslenska máli, en þá er h sleppt framan af lausa greininum (stundum meira) og afgangurinn límdur aftan á orðið sem greini skal hafa („stelpan lamdi strákinn“). Fallbeyging viðskeytts greinis er svona:
 Eintala Fleirtala Karlkyn Kvenkyn Hvorugkyn Karlkyn Kvenkyn Hvorugkyn Nefnifallmaðurinnkonanbarniðmennirnirkonurnarbörnin Þolfallmanninnkonunabarniðmenninakonurnarbörnin Þágufallmanninumkonunnibarninumönnunumkonunumbörnunum Eignarfall mannsinskonunnarbarnsinsmannannakvennanna barnanna

Nokkur sérnöfn í íslensku eru nær alltaf rituð með viðskeyttum greini eins og Perlan, Kringlan, Jörðin, Páfinn, Skeifan, Spöngin, irkið og Esjan.

 Í þýsku 

Greinirinn í þýsku er breytilegur eftir falli orðsins en ólíkt íslensku, þá er hann aldrei viðskeyttur orðinu sjálfu, þótt það komi upp einhverjar aðstæður þar sem aðrir stafir eru viðskeyttir aftan við fallorðið. Greinirinn fylgir föstum reglum og eru engar undantekningar á honum sjálfum.

+Ákveðinn greinir í þýsku Fall  Karlkyn  Kvenkyn  Hvorugkyn  Fleirtala nefnifall  der  die  das  die þolfall  den  die  das  die þágufall  dem  der  dem  den eignarfall  des  der  des  der

+Óákveðinn greinir í þýsku Fall  Karlkyn  Kvenkyn  Hvorugkyn  Fleirtala nefnifall  ein  eine  ein  keine* þolfall  einen  eine  ein  keine* þágufall  einem  einer  einem  keinen* eignarfall  eines  einer  eines  keiner*
* Óákveðni greinirinn „ein“ er ekki til í fleirtölu, en í töfluna hefur orðinu „kein“ (enginn) verið sett inn í fleirtöludálkinn, en það beygist eins og óákveðni greinirinn.

Það feitletraða sýnir viðskeytið eftir falli, kyni og tölu. Eignarfornöfnin mein, dein, sein, ihr, unser, euer og ihr (Ihr ef þérun) taka líka að sér þessar endingar.

Eins og sést á töflunum, þá er greinirinn fyrir fleirtöluna óháður kyni. Auk þess sést að óákveðni greinirinn tekur að sér endingarnar frá ákveðna greininum.

 Tengt efni 

 Greinir
 Fjallað er um „greini“ á Bragi
 Fjallað um greini á Ismal

 Tilvísanir 

Flokkur:Þýska
Flokkur:Málfræði
Flokkur:Orðflokkar