Meistaradeild Evrópu

Meistaradeild Evrópu (enska: UEFA Champions League) er árleg keppni í knattspyrnu. Keppnina heldur Knattspyrnusamband Evrópu fyrir öll bestu lið Evrópu. Sigurvegarar keppninnar hljóta Evrópumeistaratitilinn sem eru mjög virt verðlaun í knattspyrnuheiminum. Sigurvegarinn í keppninni fær þátttökurétt í Evrópska ofurbikarnum, sem og í heimsmeistarakeppni félagsliða. Meistaradeildinni var hleypt af stokkunum 1955 og hét þá Evrópukeppni félagsliða, en 1992 var keppninni breytt í Meistaradeildina. Sigursælasta lið keppninnar er Real Madrid sem hefur unnið fimmtán sinnum.

 Saga 
Keppni evrópskra knattspyrnuliða var ekki ný af nálinni. 1927 hófst Mitropabikarinn, en það var félagskeppni liða frá Austurríki, Ungverjalandi, Júgóslavíu, Tékkóslóvakíu, Ítalíu, Sviss og Rúmeníu. Hún lagði hins vegar upp laupana við upphaf heimstyrjaldarinnar síðari. Eftir stríð var önnur slík keppni í gangi, miklu minni þó, og hét hún Coupe Latine. Í henni kepptu meistaralið frá Ítalíu, Frakklandi, Spáni og Portúgal. Hugmyndir um nýja Evrópukeppni með meistaraliðum frá sem flestum löndum í Evrópu fæddust snemma á sjötta áratugnum með Gabriel Hanot, íþróttafréttamanni L‘Équipe og fyrrverandi frönskum landsliðsmanni. Skipulagning Hanots var gerð opinber í blaðinu í desember 1954 og hófst keppnin sjálf á haustmánuðum árið eftir. 16 lið voru þátttakendur í fyrstu keppninni. Ekki sáu þó öll lið sér fært að taka þátt. T.d. meinaði Enska knattspyrnusambandið Chelsea þátttöku og var þá Gwardia Varsjá sent í staðinn. Sigurvegari var Real Madrid sem sigraði franska liðið Stade Reims í úrslitaleik 4-3. Real Madrid vann keppnina reyndar 5 fyrstu skiptin, árangur sem ekkert annað lið hefur tekist að gera. Suðurevrópsk lið (frá Spáni, Ítalíu og Portúgal) sigruðu keppnina allt til 1966, en 1967 tókst Glasgow Celtic að sigra, fyrst breskra liða. Aðeins tvisvar hefur liði tekist að sigra keppnina þrisvar í röð (eftir hina stórkostlegu byrjun Real Madrid): Ajax 1971-73 og Bayern München 1974-76. Mesta sigurganga liða frá einu landi var 1977-82 en þá sigruðu Liverpool, Nottingham Forest og Aston Villa til skiptis sex sinnum í röð. Einn sorglegasti viðburður keppninnar var úrslitaleikurinn 1985 á Heyselvellinum í Brussel milli Juventus og Liverpool en þá hrundi veggur og létust við það 39 manns. Afleiðingarnar voru þær að ensk lið voru útilokuð frá keppninni í fimm ár (Liverpool í sjö ár). Frá byrjun til ársins 1991 var fyrirkomulag keppninnar útsláttur, þ.e. heimaleikur og útileikur. Á leiktíðinni 1991-92 var í fyrsta sinn komið upp riðlum, þ.e. í átta liða úrslitum var liðunum komið fyrir í tveimur riðlum. Sigurlið riðlanna komust í úrslitaleikinn. 1992 var keppninni breytt í Meistaradeild Evrópu. Fyrsta árið (92-93) var fyrirkomulag keppninnar eins og á síðasta ári, þ.e. útsláttur og tveir riðlar. En 1994 var í fyrsta sinn komið upp riðlakeppni strax í upphafi. 16 lið voru sett í fjóra riðla. Efstu tvö liðin í riðlunum komust í átta liða úrslit. Í leiktíðunum 96-97 og 97-98 var liðunum fjölgað í 24 og léku þau í 6 riðlum. Efstu liðin í riðlunum og þau bestu sem lentu í öðru sæti komust í átta liða úrslit. Leiktíðina 1999-2000 var keppninni enn breytt. Að þessu sinni fengu 32 lið þátttökurétt og voru þau skipuð í átta riðla. Tvö efstu lið riðlanna mynduðu svo fjóra nýja riðla. Tvö efstu liðin þar komust í átta liða úrslit. Liðið í þriðja sæti fer í Evrópudeild UEFA en liðið í neðsta sæti fellur úr leik. Milliriðlarnir voru þó fljótt afnumdir, þannig að í dag hefst útsláttarkeppnin strax að lokinni fyrstu riðlakeppninni. Tólf af liðunum 32 voru meistarar í sínum eigin löndum en þar að auki sex lið sem lentu í 2. sæti. Afgangurinn, 10 lið, vinna sér þátttökurétt með forkeppni.

Árið 2024 var á ný fyrirkomulaginu breytt og 4 liða riðlar afnumdir og var liðum fjölgað í 36. Lið dragast gegn átta liðum úr 4 styrkleikaflokkum og stendur deildakeppni frá september til janúar. Útsláttarkeppni byrjar í febrúar.

 Úrslitaleikir 

 Tölfræði 

 Sigurliðin 

Listi yfir öll sigurlið Meistaradeildarinnar frá upphafi.

 Röð  Sigurlið  Titlar Ár  2. sætið 1  Real Madrid  15  1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966, 1998, 2000, 2002, 2014, 2016, 2017, 2018, 2022, 2024  (3) 1962, 1964, 1981,  2  AC Milan  7  1963, 1969, 1989, 1990, 1994, 2003, 2007  (4) 1958, 1993, 1995, 2005 3-4  Liverpool  6  1977, 1978, 1981, 1984, 2005, 2019  (4) 1985, 2007, 2018, 2022   Bayern München  6  1974, 1975, 1976, 2001, 2013, 2020  (5) 1982, 1987, 1999, 2010, 2012 5  Barcelona  5  1992, 2006, 2009, 2011, 2015  (3) 1961, 1986, 1994 6   Ajax  4  1971, 1972, 1973, 1995  (2) 1969, 1996 7-8  Inter Milan  3  1964, 1965, 2010  (3) 1967, 1972, 2023   Manchester United  3  1968, 1999, 2008  (2) 2009, 2011 9-13  Juventus  2  1985, 1996  (7) 1973, 1983, 1997, 1998, 2003, 2015, 2017   Benfica  2  1961, 1962  (5) 1963, 1965, 1968, 1988, 1990   Nottingham Forest  2  1979, 1980  (0)   Porto  2  1987, 2004  (0)   Chelsea  2  2012, 2021  (1) 2008 14-22  Glasgow Celtic  1  1967  (1) 1970   Hamburg  1  1983  (1) 1980   Steaua Búkarest  1  1986  (1) 1989   Olympique de Marseille  1  1993  (1) 1991   Feyenoord  1  1970  (0)   Aston Villa  1  1982  (0)   PSV Eindhoven  1  1988  (0)   Rauða stjarnan Belgrad  1  1991  (0)   Borussia Dortmund  1  1997 2013,  2024 (2)   Manchester City  1   2023   Paris Saint-Germain  1  2025

 Sigurlið eftir löndum 
Uppfært 2024
 Röð  Sigurland  Sigrar   Hve oft í 2. sæti 1  Spánn  20  11 2  England  15  10 3  Ítalía  12  17 4  Þýskaland  8  11 5  Holland  6   2 6  Portúgal  4   5 7-10  Frakkland  2   6   Skotland  1   1   Rúmenía  1   0   Júgóslavía  1  1

 Leikjahæstu menn 
Uppfært 12/12 2024

 Röð  Leikmaður  Leikir  Tímabil 1  Cristiano Ronaldo  183 2003-2022 2  Iker Casillas  177  1999-2019 3  Lionel Messi  163  2005-2023 4  Thomas Müller  156 2009- 5  Karim Benzema  152  2006-2023 6  Xavi  151  1998-2015 6   Toni Kroos  151  2008-2024 7   Manuel Neuer  145 2007- 8  Raúl  142  1995-2011 8  Sergio Ramos  142 2005-2023 11   Luka Modrić  134  2010- 13  Andrés Iniesta  130  2002-2018 14   Gerard Piqué  126  2004- 15   Sergio Busquets  127  2008-2022

 Markahæstu menn 
Uppfært 12/12 2024.

 Röð  Leikmaður  Mörk  Leikir  Tímabil 1  Cristiano Ronaldo  142 182  2003-2022 2  Lionel Messi  129  161  2005-2023 3  Robert Lewandowski  101  126  2011- 4  Karim Benzema  90  152  2006-2023 5  Raúl  71  142  1995-2011 6  Ruud van Nistelrooy  56  73  1998-2009 7  Thomas Müller  55  156 2009- 8  Kylian Mbappé  50  79  2016- 8  Thierry Henry  50  112  1997-2012 9  Alfredo di Stefano  49  58  1955-1964 10  Andriy Shevchenko  48  100  1994-2012 10  Zlatan Ibrahimovic  48  124  2001-2021 11  Erling Haaland  46  45  2019- 11  Mohamed Salah  46  85  2013-

Íslendingar sem hafa spilað í meistaradeildinni
Eyjólfur Sverrisson (Hertha Berlin)
Eiður Smári Guðjohnsen (Chelsea FC)
Kolbeinn Sigþórsson (Ajax)
Alfreð Finnbogason (Olympiakos)
Arnór Sigurðsson (CSKA Moskva)
Hörður Björgvin Magnússon (CSKA Moskva)
Mikael Anderson (Midtjylland)
Birkir Bjarnason (Basel)
Árni Gautur Arason (Rosenborg)
Helgi Sigurðsson (Panathinaikos)
Rúrik Gíslason (FC Köbenhavn)
Sölvi Geir Ottesen (FC Köbenhavn)
Ragnar Sigurðsson (FC Köbenhavn)
Kári Árnason (FC Köbenhavn)
Hákon Arnar Haraldsson (FC Köbenhavn, Lille)
Ísak Bergmann Jóhannesson (FC Köbenhavn)
Orri Óskarsson (FC Köbenhavn)
Yngstur Íslendinga í Meistaradeild Evrópu Skessuhorn, skoðað, 27. október 2020
Viktor Bjarki Daðason (FCK)

 Heimildir 
 UEFA Champions League - Official website
 UEFA-COEFFICIENTS.COM - Country Ranking and Champions League Statistics

Tilvísanir

Flokkur:Meistaradeild Evrópu
Flokkur:Stofnað 1955