Guðmundur Bergþórsson

Guðmundur Bergþórsson (1657 – 1705), fæddur á Stöpum á Vatnsnesi, var íslenskt skáld á 17. og 18. öld og var hvað þekktastur fyrir Vinaspegil, Tólfsonakvæði og rímurnar sínar. Á fjórða ári lamaðist Guðmundur í fótum og visnaði á honum hægri höndin. Fimm ára fór hann til vandalausra. Um átján ára aldur fluttist hann út á Snæfellsnes og var þar lengst af til heimilis á Arnarstapa. Guðmundur var flugnæmur og gáfaður, lærði að lesa og skrifa og skrifaði allt með vinstri hendinni. Hann fékkst talsvert við að segja til börnum. Þá var hann síyrkjandi og orti margt eftir pöntun, til dæmis mikið af erfiljóðum. Hafði hann af þessum störfum nóg fyrir sig að leggja. 

Skáldskapur Guðmundar er mikill að vöxtum og var hann eitt mikilvirkasta rímnaskáld allra tíma. Rímur hans af Olgeiri danska eru oft taldar lengstu rímur sem kveðnar hafa verið en eru þó styttri en Bragða-Mágusarrímur (70 rímur).

Helstu verk
Rímur (varðveittar)

 Dínus rímur drambláta (17 rímur), ortar 1676
 Hermanns rímur og Jarlmanns (18 rímur), ortar 1677
 Olgeirs rímur danska (60 rímur), ortar 1680
 Otúels rímur frækna (8 rímur), ortar 1681
 Samsons rímur fagra (16 rímur), ortar 1683
 Finnboga rímur ramma (24 rímur), ortar 1686
 Sigurgarðs rímur og Valbrands (18 rímur), ortar 1687
 Trójumannarímur (26 rímur), ortar um 1690
 Herrauðs rímur og Bósa (15 rímur), ortar 1692
 Eiríks rímur víðförla (4 rímur)
 Bertrams rímur greifa (5 rímur), ortar um 1697
 Bálants rímur og Ferakuts (24 rímur), ortar 1701
 Ríma af Jannesi (Jannesarríma), óvíst hvenær ort

Önnur verk
 Barbarossakvæði
 Fuglskvæði úr Annálum (Einsetumaður einu sinni)
 Heimspekingaskóli (fyrst prentaður í Hrappsey 1785)
 Tólfsonakvæði
 Vinaspegill (Forðum tíð einn brjótur brands)
 Skautaljóð (vísur um hinn nýja móð kvenfólksins - þáttur í kvæðadeilu)

 Tengt efni 

 Rímur

 Heimild 

 Finnur Sigmundsson og Björn Karel Þórólfsson. Olgeirs rímur danska. Formáli. Reykjavík 1947.
 Upptökur af kveðskap Guðmundar Bergþórssonar á ÍSMUS

Flokkur:íslensk skáld