Hessen

Hessen er sjöunda stærsta sambandsland Þýskalands með rúmlega 21 þús km². Fyrir utan borgríkin er það eitt af þremur sambandslöndum sem umkringt er öðrum sambandslöndum og liggur Hessen því hvergi að sjó. Íbúar eru um 6,3 milljón talsins (2021), sem gerir Hessen að fjórða fjölmennasta sambandslandi Þýskalands. Höfuðborgin er Wiesbaden við Rínarfljót, en stærsta borgin er Frankfurt am Main.

 Lega 
Hessen er suðvestan við landfræðilega miðju Þýskalands og tilheyrði áður Vestur-Þýskalandi. Fyrir norðvestan er Norðurrín-Vestfalía og Neðra-Saxland, fyrir austan er Þýringaland (Thüringen), fyrir suðaustan er Bæjaraland, fyrir sunnan er Baden-Württemberg og fyrir austan er Rínarland-Pfalz.

 Fáni og skjaldarmerki 
Hessenljónið í skjaldarmerkinu er upprunnið úr Ludowinger-ættinni, en litir ættarinnar voru rauður og hvítur. Þessir litir voru því valdir í fánann sem var tekinn upp þegar Hessen var stofnað sem sambandsland á hernámsárunum eftir heimstyrjöldina síðari. 

 Orðsifjar 
Nafnið Hessen er komið af germanska þjóðflokknum chatten (á latnesku: Chatti), sem bjuggu á svæði þar sem norðurhluti Hessen er í dag. Chatten og Frísar eru einu germönsku þjóðflokkarnir sem hafa haldið bæði heiti sínu og upprunahéraði í gegnum aldirnar. Geographische Namen in Deutschland. Duden. 1993. Bls. 134..

 Söguágrip 
Germanir og keltar bjuggu upphaflega í héraðinu, þar til Rómverjar tóku suðurhluta þess sem nú er Hessen.
9. e.Kr. töpuðu Rómverjar orrustu gegn germönum í Teutoburger Wald. Eftir ósigurinn drógu þeir sig að mestu úr héraðinu og hófu að reisa Limes-varnargarðinn sem lá að einhverju leyti eftir suðurjaðri núverandi Hessen. Á 6. öld námu Frankar land í héraðinu og réðu landinu. Þar náðu greifadæmi ekki að myndast eins og í öðrum þýskum héruðum. 1292 verður Hessen að ríkisfurstadæmi að vilja keisarans (oft kallað Hessen-Kassel og Hessen-Darmstadt). Seinna myndaðist einnig héraðið Hessen-Nassau. 1806 klípa Frakkar Hessen-Darmstadt af Hessen og innlima það í Rínarsambandið meðan Napóleon ríkir. 1866 börðust Prússar gegn Austurríki í þýska stríðinu. Í því sigruðu Prússar. Þar sem Hessen-Kassel barðist með Austurríkismönnum, innlima Prússar allt norðurhérað Hessen. Tveimur árum síðar mynduðu Prússar héraðið Hessen-Nassau úr afgöngunum af Hessen. 1919 var Weimar-lýðveldið stofnað. Úr Hessen-Nassau verður Volksstaat Hessen (Grosshessen). 1945 lendir Volksstaat Hessen í hernámssvæði Bandaríkjamanna eftir heimstyrjöldina síðari. 1946 var sambandslandið Hessen stofnað úr Grosshessen og smáhéruðum í kring. Wiesbaden verður höfuðborg. Hessen var þar með fyrsta þýska héraðið sem fékk lýðveldisstjórn á ný. Ástæðan fyrir því að Wiesbaden varð að höfuðborg en ekki Frankfurt var sú að til álita kom að gera Frankfurt að höfuðborg Vestur-Þýskalands. Úr því varð hins vegar ekki, þar sem Bonn varð fyrir valinu. Hessen varð síðan hluti af Vestur-Þýskalandi þegar það var myndað 1949.

 Borgir 
Stærstu borgir Hessen.

 Röð  Borg  Íbúar  Ath. 1  Frankfurt am Main  664 þús  5. stærsta borg Þýskalands 2  Wiesbaden  276 þús  Höfuðborg Hessen 3  Kassel  194 þús   4  Darmstadt  142 þús   5  Offenbach am Main  119 þús   6  Hanau  88 þús   7  Marburg  79 þús   8  Giessen  75 þús   9  Fulda  64 þús   10  Rüsselsheim  59 þús   11  Wetzlar  51 þús   12  Bad Homburg  51 þús  

 Tilvísanir 

 Heimildir 

Flokkur:Sambandslönd Þýskalands