Gáttaþefur

Gáttaþefur er ellefti jólasveinninn kallaður sem kemur til manna, þann 22. desember, samkvæmt þeirri röð sem birt er í Þjóðsögum Jóns Árnasonar frá 1862.  

Gáttaþefur hafði mjög stórt nef og fann ilminn af laufabrauði langt upp á heiðar og lokkaði það hann til bæja.

Um hann kvað Jóhannes úr Kötlum:

 Ellefti var Gáttaþefur 
 -aldrei fékk sá kvef, 
 og hafði þó svo hlálegt 
 og heljarstórt nef. 

 Hann ilm af laufabrauði 
 upp á heiðar fann, 
 og léttur, eins og reykur, 
 á lyktina rann.

 Sjá nánar 
 Jólasveinar Jóhannesar úr Kötlum

 Tengt efni 
 Nöfn jólasveina eftir Árna Björnsson 

Tenglar
 Skáldasetur Jóhannesar úr Kötlum

Flokkur:Íslensk kvæði
Flokkur:Jól á Íslandi
Flokkur:Íslensku jólasveinarnir