19. desember

19. desember er 353. dagur ársins (354. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 12 dagar eru eftir af árinu.

 Atburðir 
 1187 - Klemens 3. varð páfi.
 1610 - Pieter Both kom til Batam þar sem hann reisti höfuðstöðvar fyrir hollensk yfirráð í Indónesíu.
 1666 - Háskólinn í Lundi var stofnaður í Svíþjóð.
 1745 - Her jakobíta undir stjórn Karls Stúart (Bonnie Prince Charlie) beið ósigur fyrir her undir stjórn hertogans af Cumberland í orrustunni við Clifton Moor. Það er síðasti bardagi sem háður hefur verið á enskri grund.
 1821 - Eldgos hófst í Eyjafjallajökli.
 1843 - Skáldsagan Jóladraumur eftir Charles Dickens kom út.
 1901 - Stórbruni varð á Akureyri og urðu 50 manns heimilislausir er tólf hús brunnu.
 1909 - Knattspyrnufélagið Borussia Dortmund var stofnað í Dortmund.
 1920 - Konstantín 1. tók aftur við grísku krúnunni.
 1930 - Eldfjallið Merapi í Indónesíu gaus með þeim afleiðingum að 1.300 manns létust.
 1943 - B-25-sprengjuflugvél lenti á hvolfi skammt sunnan við Grandaveginn í Reykjavík í aðflugi að flugvellinum í Vatnsmýrinni. Þrír hermenn létust.Hleðsluskírteini sprengjuvélarinnar varðveittist í mónum í 30 ár; grein í Vísir 1976
 1946 - Fyrri Indókínastyrjöldin hófst.
 1961 - Portúgalar samþykktu að láta Goa af hendi til Indverja.
 1961 - Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna var stofnuð.
 1966 - Þróunarbanki Asíu var stofnaður.
 1967 - Lögræðisaldur á Íslandi var lækkaður úr 21 ári í 20 ár. Síðar var hann svo lækkaður aftur í 18 ár.
 1967 - Bandaríski eðlisfræðiprófessorinn John Archibald Wheeler lagði til heitið „svarthol“.
 1969 - Alþingi samþykkti að Ísland gengi í EFTA frá og með 1. mars 1970.
 1983 - Sigurður Magnússon og Ingibjörg Daðadóttir, hjón í Stykkishólmi, áttu 75 ára hjúskapararafmæli. Eftir það lifði Sigurður í fimm mánuði en Ingibjörg í fjögur ár.
 1984 - Alþýðulýðveldið Kína og Bretland undirrituðu sameiginlega yfirlýsingu um framtíð Hong Kong.
 1986 - Andrei Sakarov fékk að snúa aftur til Moskvu eftir sex ára útlegð innan Sovétríkjanna.
 1989 - Húsnæðisstofnun ríkisins gaf út fyrstu húsbréfin.
 1992 - Frumsýnd var kvikmyndin Karlakórinn Hekla í leikstjórn Guðnýjar Halldórsdóttur.
 1994 - Rannsókn hófst á Whitewater-hneykslinu í Bandaríkjunum.
 1994 - Svíar heimiluðu borgaralega giftingu samkynhneigðra.
 1996 - Ísland og Noregur undirrituðu Schengensamninginn.
 1996 - Ruben Kun varð forseti Nárú.
 1997 - Kvikmyndin Titanic var frumsýnd í Bandaríkjunum.
 1998 - Vantraust á Bill Clinton Bandaríkjaforseta kom fram á Bandaríkjaþingi vegna meinsæris í Lewinsky-málinu.
 2001 - Metloftþrýstingur, 1085,6 hektópasköl, mældist í Mongólíu.
 2006 - Rússneska flutningaskipið Wilson Muuga strandaði á Hvalsnesi í Sandgerðisbæ. Allir í áhöfn þess björguðust en einn danskur sjóliði fórst við björgunarstörf.
 2012 - Serbneski stríðsglæpamaðurinn Milic Martinovic var dæmdur í lífstíðarfangelsi fyrir morð á almennum borgurunum í bænum Čuska í Kosóvó 1999.
 2013 - Loftið í Apollo-leikhúsinu í London hrundi í miðri sýningu á Furðulegt háttalag hunds um nótt með þeim afleiðingum að 700 meiddust.
 2013 - Íslenska hugbúnaðarfyrirtækið Miðeind ehf. var stofnað.
 2015 - Tíu hús eyðilögðust og tveir létust þegar snjóflóð féll á Longyearbyen á Svalbarða.
 2016 - Hryðjuverkaárásin í Berlín 2016: Vörubíl var ekið inn á jólamarkað í Berlín með þeim afleiðingum að 12 létust.
 2016 - Rússneski sendiherrann í Tyrklandi, Andrej Karlov, var skotinn til bana á myndlistarsýningu í Ankara.
 2020 – Eysturoyargöngin, neðansjávargöng milli Straumeyjar og Austureyjar í Færeyjum, voru opnuð.
 2021 – Gabriel Boric var kjörinn forseti Chile.
 2022 - Á þingi Sameinuðu þjóðanna um líffjölbreytni 2022 var samþykkt að yfir þriðjungur yfirborðs jarðar yrði náttúruverndarsvæði fyrir árið 2030.
 2024 – Dómstóll í Avignon dæmdi Dominique Pelicot og 50 aðra karlmenn í fangelsi fyrir hópnauðganir gegn Gisèle Pelicot.

 Fædd 
 1554 - Filippus Vilhjálmur Óraníufursti (d. 1618).
 1683 - Filippus 5. Spánarkonungur (d. 1746).
 1861 - Italo Svevo, ítalskur rithöfundur (d. 1928).
 1868 - Ágúst Jónsson, íslenskt skáld (d. 1945).
 1875 - Mileva Marić, serbneskur stærðfræðingur (d. 1948).
 1906 - Leoníd Bresnjev, sovéskur stjórnmálamaður (d. 1982).
 1915 - Édith Piaf, frönsk söngkona (d. 1963).
 1925 - Robert B. Sherman, bandarískur lagahöfundur (d. 2012).
 1934 - Pratibha Patil, forseti Indlands.
 1936 - Kristín Gústavsdóttir, íslenskur félagsráðgjafi.
 1937 - Jónatan Þórmundsson, íslenskur lögfræðingur.
 1938 - Alfreð Flóki, íslenskur myndlistarmaður (d. 1987).
 1942 - Jón Júlíusson, íslenskur leikari.
 1951 - Árni Stefán Jónsson, íslenskur stjórnmálamaður.
 1956 - Jens Fink-Jensen, danskur rithöfundur og ljóðskáld.
 1957 - Kevin McHale, bandarískur körfuboltamaður.
 1959 - Yasuhito Suzuki, japanskur knattspyrnumaður.
 1962 - Frosti Sigurjónsson, íslenskur athafnamaður.
 1965 - Jessica Steen, kanadísk leikkona.
 1967 - Guðlaugur Þór Þórðarson, íslenskur stjórnmálamaður.
 1969 - Richard Hammond, enskur sjónvarpsmaður úr Top Gear.
 1970 - Todd Philips, bandarískur kvikmyndagerðarmaður.
 1972 - Kolbeinn Óttarsson Proppé, íslenskur stjórnmálamaður.
 1972 - Alyssa Milano, bandarísk leikkona.
 1978 - Brynjar Már Valdimarsson, íslenskur útvarpsmaður.
 1980 - Jake Gyllenhaal, bandarískur leikari.
 1985 - Gary Cahill, enskur knattspyrnumaður.
 1985 - Tadanari Lee, japanskur knattspyrnumaður.
 1986 - Ryan Babel, hollenskur knattspyrnumaður.
 1987 - Mælginn, íslenskur rappari.
 1988 - Alexis Sánchez, knattspyrnumaður hjá Barcelona.
 1989 - Valdimar Bergstað, íslenskur hestamaður.
 1990 - Elías Karl Guðmundsson, íslenskur keppandi í Útsvari og Gettu betur.
 1992 - Fríða Ísberg, íslenskt skáld.
 1993 - Leonardo Bittencourt, þýskur knattspyrnumaður.
 1996 - Jake Wesley Rogers, bandarískur söngvari.

 Dáin 
 401 - Anastasíus páfi.
 1327 - Agnes af Frakklandi, hertogaynja af Búrgund.
 1370 - Úrbanus 5. páfi (f. 1310)
 1741 - Vitus Bering, danskur landkönnuður, dó úr skyrbjúg í Alaska (f. 1681).
 1848 - Emily Brontë, enskur rithöfundur (f. 1818).
 1851 - William Turner, breskur listmálari (f. 1775).
 1930 - J.C. Christensen, danskur forsætisráðherra (f. 1856).
 1940 - Kyösti Kallio, finnskur stjórnmálamaður (f. 1873).
 1987 - Guðmundur Í. Guðmundsson, íslenskur stjórnmálamaður (f. 1909).
 1996 - Marcello Mastroianni, ítalskur leikari (f. 1924).
 2000 - Son Sann, kambódískur stjórnmálamaður (f. 1911).
 2017 - Ólafía Einarsdóttir, íslenskur fornleifafræðingur (f. 1924).


 Samkvæmt kvæði Jóhannesar úr Kötlum, „Jólin koma“ kemur jólasveinninn Skyrjarmur, almennt nefndur Skyrgámur, til byggða þennan dag.

 Tilvísanir 

Flokkur:Desember