Hjáfræði

Hjáfræði, einnig kölluð gervivísindi, eru hugmyndakerfi sem fylgjendur þeirra telja til vísinda, en aðrir telja að séu einungis eftirlíking þeirra. Gervivísindi eru hugmyndafræði sem er sett fram á vísindalegan hátt án þess þó að styðjast við vísindaleg vinnubrögð. Það sem greinir vísindi frá gervivísindum er það að hægt er að sanna vísindakenningar ólíkt gervivisindum.

Að greina hjáfræði frá vísindum
Hjáfræði, ólíkt vísindum, fullyrðir eitthvað:
 án þess að raunprófa það
 án þess að hægt sé að raunprófa það
 sem gengur gegn raunprófunum
 án þess að vilja raunprófa það

Hugmyndakerfi sem sumir telja til hjáfræða
 Árugreining
 Blóðflokkafræði
 Feng Shui
 Gullgerðarlist
 Heilun
 Vithönnun (e. intelligent design)
 Hnykklækningar
 Höfuðlagsfræði
 Ilmmeðferð (e. aromatherapy)
 Kristallaheilun (e. crystal healing)
 Lithimnugreining
 Nálastungumeðferð
 NLP (e. neuro-linguistic programming)
 Reiki
 Sálgreining
 Skriftarlestur
 Sköpunarhyggja (e. creationism)
 Smáskammtalækningar
 Stjörnuspeki
 Talnaspeki
 Útlitsfræði

Tenglar
 Grein um hjáfræði á The Skeptic's Dictionary
 Vantrú.is