Barnagæla

Barnagæla er hefðbundið ljóð eða vísa sem notuð er til þess að hugga börn, hafa þau góð og svæfa. Þá er börnum hér á landi einnig kennt að fara með íslenskar og erlendar barnagælur og þær sungnar. Þær aðstoða barnið við að læra móðurmálið auk litanafna, að telja o.fl.

Barnagælur geta annað hvort verið ein lausavísa (eitt erindi) eða löng kvæði sem innihalda mörg erindi. Þá eru margar íslenskar þulur síðari alda oft skilgreindar sem barnagælur. 

Fyrr á öldum, á tímum gamla bændasamfélagsins, var farið með svokallaðar barnafælur og grýlukvæði ef börnin voru óþæg, létu illa og sinntu ekki skyldum sínum t.d. við prjónaskapinn. 

 Flokkun íslenskra barnagælna 
Hefð er fyrir því að flokka íslenskar barnagælur í eftirfarandi flokka. Íslenskar barnagælur tilheyra flokki íslenskra þjóðkvæða:

 Barnafælur
 Grýlukvæði
 Huggunarkvæði og gæluvísur
 Ljóðaleikir
 Vöggukvæði
 Þulur (síðari alda)

 Dæmi um íslenskar barnagælur 
 Bí, bí og blaka (vöggukvæði)
 Bíum bíum bamba (huggunarkvæði og gæluvísur)
 Bokki sat í brunni (þula)
 Faðir minn er róinn (ljóðaleikur)
 Fagur fiskur í sjó (ljóðaleikur)
 Fuglinn í fjörunni, hann heitir már (huggunarkvæði og gæluvísur)
 Gimbillinn mælti, og grét við stekkinn (huggunarkvæði og gæluvísur)
 Grýlukvæði Stefáns í Vallanesi (Grýlukvæði)
 Heyrði ég í hamrinum (þula)
 Karl tók til orða (þula)
 Karlinn undir klöppunum (barnafælur)
 Krumminn í hlíðinni (þula)
 Krummi krunkar úti (huggunarkvæði og gæluvísur)
 Kvölda tekur, sest er sól (huggunarkvæði og gæluvísur)
 Sat ég undir fiskihlaða (þula)
 Sofa urtu börn á útskerjum (vöggukvæði)
 Sofðu blíðust barnkind mín (vöggukvæði)
 Sofðu nú sælin (vöggukvæði)
 Stúlkurnar ganga sunnan með sjó (þula)
 Táta, táta, teldu dætur þínar (þula)
 Það á að gefa börnum brauð (Grýlukvæði)
 Það var barn í dalnum (barnafælur

 Dæmi um þýddar barnagælur 
 Allir krakkar
 Allur matur
 Apinn
 Á sandi byggði…
 Bangsi lúrir
 Dansi, dansi, dúkkan mín
 „Druslu-lagið“
 Fingurnir
 Fimm litlir apar
 Fyrst á réttunni
 Hjólin á strætó
 Kalli litli könguló
 Karl gekk út um morguntíma
 Litirnir
 Meistari Jakob
 Stóra brúin
 Upp á grænum…
 Við klöppum litlu höndunum

 Tengt efni 

 Lausavísur
 Þulur
 Grýlukvæði
 Rímur

 Heimildir 
Flokkur:Íslensk þjóðkvæði
!
Flokkur:Listar um samfélag og menningu