1691-1700

1691-1700 var 10. áratugur 17. aldar sem telst til árnýaldar í sögu Evrópu.

 Atburðir og aldarfar 
 Níu ára stríðið 
1688 fóru Frakkar með her yfir Rínarfljót og ætluðu sér með því að tryggja yfirráð yfir mikilvægum landamærahéruðum við landamærin að Þýskalandi. Loðvík 14. hugsaði sér að stríðið yrði stutt en reyndin varð hins vegar allt önnur. Heilaga rómverska ríkið hafði nýlokið við að reka Tyrki frá Vínarborg og berja niður uppreisn Imre Thököly í Ungverjalandi og snerust til varnar með stuðningi Hollendinga og Spánverja til að stöðva útþenslustefnu Frakka. Upphaflega gengu áætlanir Frakka upp, ef undan er skilin tilraun til að koma Jakobi 2. aftur á valdastól í Englandi, en efnahagshrun og hungursneyð árið 1693 drógu úr styrk Frakka sem þurftu að gefa kröfur sínar eftir í friðarsamningum 1696-1697 en héldu þó Elsass og Strassborg. 

 Stríð gegn Tyrkjaveldi 
Rússar, Austurríkismenn og Feneyingar héldu áfram bardögum við Tyrkjaveldi. Rússar lögðu undir sig Azov og Austurríkismenn unnu mikilvæga sigra í Serbíu. Með Karlowitz-samningnum 1699 fékk Austurríki allt Ungverjaland og Transylvaníu og Feneyjar fengu Dalmatíu, Pólsk-litháíska samveldið fékk Pódólíu en Tyrkir héldu Belgrad. Samningurinn er talinn marka upphafið að hnignun Tyrkjaveldis. Samningurinn var forsenda þess að Rússar gætu sótt gegn Svíaveldi til að fá hafnaraðstöðu við Eystrasalt sem leiddi til Norðurlandaófriðarins mikla 1700-1721.

 27 ára stríðið 
Á Dekkanhásléttunni reyndi Aurangzeb að berja niður uppreisn Marattaveldisins. Hann náði með svikum að taka Sambhaji höndum og pyntaði hann til dauða 1689, en lát hans jók enn andstöðuna við Mógúlveldið. Rajaram Chhatrapati var krýndur konungur og varðist í Jinji-virki í Tamil Nadu. Her Mógúlveldisins náði virkinu á sitt vald 1698 eftir sjö ára umsátur. Rajaram lést úr veikindum í virkinu Sinhagad í Maharashtra en sonur Sambhajis Chattrapati Shahu tók við krúnunni. 

 Nornafárið í Salem 
Í bænum Salem í Massachusettsflóahéraðinu hófust réttarhöld yfir fólki sem sakað var um galdra. Um 150 manns voru handteknir á árunum 1692 og 1693. Réttarhöldunum lyktaði með því að fjórtán konur og fimm karlmenn voru hengd og einn kraminn til bana með þungum steinum. Næstu árin voru réttarhöldin og þeir samfélagsleiðtogar sem stóðu fyrir þeim harðlega gagnrýnd í ræðu og riti. Ákærendur báðust opinberlega afsökunar og sögðust hafa verið ginnt af Satan til að ásaka saklaust fólk.

 Ráðamenn 
  1691  1692  1693 Dalai Lama  Tsangyang Gyatso (1683-1706) Dansk-norska ríkið  Kristján 5. (1670-1699) England, Írland og Skotland Vilhjálmur 3. og María 2. (1688-1694) Eþíópía  Jósúa 1. (1682-1706) Frakkland Loðvík 14. (1643-1715) Heilaga rómverska ríkið Leópold 1. (1657-1705) Holland  Vilhjálmur 3. af Óraníu (1650-1702) Japan Higashiyama (1687-1709) Tokugawa Tsunayoshi (1680-1702) Kingveldið Kangxi (1661-1722) Krímkanatið Selim 1. Giray (1684-1691) Saadet 3. Giray Safa Giray Marattaveldið Rajaram (1689-1700) Marokkó Ismail Ibn Sharif (1672-1727) Mógúlveldið Aurangzeb (1658-1707) Ottómanaveldið Súleiman 2. (1687-1691) Akmeð 2. Páfi  Alexander 8. (1689-1691)  Portúgal Pétur 2. (1683-1706) Pólsk-litháíska samveldið Jóhann 3. Sobieski (1673-1696) Rússneska keisaradæmið Pétur og Ívan 5. (1682-1696) Safavídaríkið Súleiman 1. (1666-1694) Síam Phetracha (1688-1703) Spánn Karl 2. (1665-1700) Svíþjóð Karl 11. (1660-1697) Víetnam Trịnh Căn (1682-1709)
 1694  1695  1696  1697  1698  1699  1700   Friðrik 4. (1699–1730) Vilhjálmur 3. (1694-1702)        Selim 1. Giray Devlet 2. Giray (1699-1702)  Chattrapati Shahu    Mústafa 2. (1695-1703) Innósentíus 12.   Ágúst sterki (1696-1704)  Pétur mikli (1696-1725) Hússein (1694-1722)    Karl 12. (1697-1718) 

Flokkur:1691-1700