Nóbelsverðlaunin í lífeðlis- og læknisfræði

Þetta er listi yfir handhafa Nóbelsverðlaunanna í læknis- og lífeðlisfræði. Karólínska stofnunin í Stokkhólmi útdeilir verðlaununum.

ÁrHandhafi Þjóðerni Verðlaunaverk190175pxEmil Adolf von BehringþýskurRannsóknir á bólusetningu, einkum gegn barnaveiki.  190275pxRonald RossbreskurRannsóknir á smitburði á malaríu190375pxNiels Ryberg FinsenfæreyskurRannsóknir á ljósmeðhöndlun við sjúkdómum, einkum lupus vulgaris 190475pxÍvan Petrovítsj PavlovrússneskurRannsóknir á lífeðlisfræði meltingar 190575pxRobert KochþýskurRannsóknir á berklum og uppgötvanir þeim tengdar190675pxCamillo GolgiítalskurRannsóknir á byggingu taugakerfisins75px Santiago Ramón y Cajalspænskur190775pxCharles Louis Alphonse LaveranfranskurRannsóknir á sýkingum af völdum frumdýra190875pxÍlja Íljítsj MetsjníkovrússneskurRannsóknir í ónæmisfræðiPaul Ehrlichþýskur190975pxEmil Theodor KochersvissneskurRannsóknir á lífeðlisfræði, meinafræði og skurðlækningum tengdum skjaldkirtlinum191075pxAlbrecht KosselþýskurRannsóknir á prótínum og kjarnsýrum og áhrifum þeirra á efnafræði frumunnar191175pxAllvar GullstrandsænskurRannsóknir á ljósbroti í auga191275pxAlexis CarrelfranskurRannsóknir tengdar skurðlækningum og líffæraígræðslu191375pxCharles RichetfranskurRannsóknir á ofnæmislosti191475pxRobert BárányausturrískurRannsóknir á lífeðlisfræði og meinafræði innra eyra1915Engin verðlaun veitt191619171918191975pxJules BordetbelgískurUppgötvanir á sviði ónæmisfræði192075pxSchack August Steenberg KroghdanskurRannsóknir á þætti lungnaháræða í súrefnisupptöku blóðs1921Engin verðlaun veitt192275pxArchibald Vivian HillbreskurRannsóknir á varmamyndun í vöðvum75pxOtto Fritz MeyerhofþýskurUppgötvun á samhenginu milli súrefnisnotkunar og mjólkursýruefnaskipta í vöðvum192375pxFrederick Grant BantingkanadískurUppgötvun insúlíns75pxJohn James Richard Macleodkanadískur192475pxWillem EinthovenUppfinning hjartalínurits1925Engin verðlaun veitt192675pxJohannes Andreas Grib FibigerdanskurRannsóknir á krabbameinsmyndun af völdum þráðorma192775pxJulius Wagner-JaureggausturrískurMeðhöndlun dementia paralytica með bóluefni úr malaríusýklum192875pxCharles Jules Henri NicollefranskurRannsóknir á flekkusótt192975pxChristiaan EijkmanhollenskurUppgötvun vítamína75pxSir Frederick Gowland HopkinsbreskurUppgötvun vaxtarörvandi vítamína 193075pxKarl LandsteinerausturrískurUppgötvun blóðflokka193175pxOtto Heinrich WarburgþýskurRannsóknir á starfsemi sýtókróma193275pxSir Charles Scott SherringtonbreskurUppgötvanir varðandi starfsemi taugafrumnaEdgar Douglas Adrianbreskur193375pxThomas Hunt MorganbandarískurUppgötvun á hlutverki litninga í erfðum1934George Hoyt WhipplebandarískurRannsóknir á  blóðleysiGeorge Richards MinotbandarískurWilliam Parry Murphybandarískur1935Hans SpemannþýskurRannsóknir á fósturþroska1936Sir Henry Hallett DalebreskurRannsóknir á boðefnaflutningi í taugakerfinuOtto Loewiausturrískur193775pxAlbert Szent-Györgyi von NagyrapoltungverskurRannsóknir á lífefnafræði öndunar, einkum varðandi þátt C-vítamíns og fúmarsýru1938Corneille Jean François HeymansbelgískurRannsóknir á lífeðlisfræði öndunar 1939Gerhard DomagkþýskurUppgötvun á örveruhemjandi virkni súlfalyfja1940Engin verðlaun veitt194119421943Carl Peter Henrik DamdanskurUppgötvun K-vítamínsEdward Adelbert Doisybandarískur Rannsóknir á efnabyggingu K-vítamíns1944Joseph ErlangerbandarískurRannsóknir á starfsemi stakra taugaþráðaHerbert Spencer Gasserbandarískur1945 Sir Alexander FlemingbreskurUppgötvun penisillínsErnst Boris Chainbreskur75pxHoward Walter Floreyástralskur1946Hermann Joseph MullerbandarískurFramköllun stökkbrigða með röntgengeislun194775pxCarl Ferdinand CoribandarískurRannsóknir á efnaskiptum glúkósa75pxGerty Theresa Cori, áður Radnitzbandarísk75pxBernardo Alberto HoussayargentínskurRannsóknir á hlutverki hormónastjórnar frá heiladingli á efnaskipti glúkósa"1948Paul Hermann MüllersvissneskurRannsóknir á skordýraeiturvirkni DDT1949Walter Rudolf HesssvisslenskurRannsóknir á stjórnunarhlutverki miðheila75pxAntonio Caetano De Abreu Freire Egas MonizportúgalskurHvítuskurður gegn ákveðnum gerðum geðveiki1950Philip Showalter HenchbandarískurRannsóknir á barkhormónum og byggingu þeirraEdward Calvin KendallbandarískurTadeusz Reichsteinsvissneskur1951Max TheilersuðurafrískurRannsóknir á gulu og vörnum gegn henni195275pxSelman Abraham WaksmanbandarískurUppgötvun á streptómýsíni, fyrsta sýklalyfinu með virkni gegn berklasýklinum1953Hans Adolf KrebsbreskurUppgötvun sítrónsýruhringsins75pxFritz Albert LipmannbandarískurUppgötvun kóensími A og rannsóknir á hlutverki þess í efnaskiptum1954John Franklin EndersbandarískurRannsóknir á mænusóttarveirunniFrederick Chapman RobbinsbandarískurThomas Huckle Wellerbandarískur1955Axel Hugo Theodor TheorellsænskurRannsóknir á oxunarensímum1956André Frédéric CournandbandarískurHjartaþræðingar og rannsóknir á meinafræði blóðrásarkerfisinsWerner ForssmannvesturþýskurDickinson W. Richardsbandarískur1957Daniel BovetítalskurRannsóknir á antihistamínum1958George Wells Beadlebandarískur Uppgötvun þess, að gen geta stjórnað ákveðnum efnaferlumEdward Lawrie TatumbandarískurJoshua LederbergbandarískurUppgötvun endurröðunar erfðaefnis og rannsóknir á byggingu erfðaefnis í bakteríum195975pxArthur KornbergbandarískurRannsóknir á lífsmíðaferlum RNA og DNASevero Ochoabandarískur196075pxSir Frank Macfarlane BurnetástralskurRannsóknir á þroskun ónæmiskerfisinsPeter Brian Medawarbreskur1961Georg von BékésybandarískurRannsóknir á innra eyra196275px Francis Harry Compton CrickbreskurRannsóknir á byggingu DNA og áhrifum hennar á úrvinnslu erfðaupplýsinga í lifandi frumumJames Dewey WatsonbandarískurMaurice Hugh Frederick Wilkinsnýsjálenskur og breskur1963Sir John Carew EcclesástralskurRannsóknir á örvun og hindrun í himnum taugafrumnaAlan Lloyd Hodgkinbreskur75pxAndrew Fielding Huxleybreskur1964Konrad BlochbandarískurRannsóknir á efnaskiptum kólesteróls og fitusýraFeodor Lynenvesturþýskur1965François JacobfranskurRannsóknir á stjórnun afritunar DNA og tjáningu veirugenaAndré LwofffranskurJacques Monodfranskur1966Peyton RousbandarískurUppgötvun veira sem valdið geta krabbameiniCharles Brenton HugginsbandarískurRannsóknir á hormónameðferð við krabbameini í blöðruhálskirtli1967Ragnar GranitsænskurRannsóknir á starfsemi augnaHaldan Keffer HartlinebandarískurGeorge Waldbandarískur1968Robert W. HolleybandarískurRáðning erfðakóðans og rannsóknir á tjáningu erfðaupplýsingaHar Gobind Khoranaindverskur75pxMarshall W. Nirenbergbandarískur196975pxMax DelbrückbandarískurRannsóknir á sameindaerfðafræði veiraAlfred D. Hersheybandarískur75pxSalvador E. Luriabandarískur197075pxJulius AxelrodbandarískurRannsóknir á taugaboðefnum og seytingu þeirra úr taugafrumumUlf von EulersænskurSir Bernard Katzbreskur1971Earl W. Sutherland, Jr.bandarískurRannsóknir á virkni hormóna1972Gerald M. EdelmanbandarískurRannsóknir á byggingu mótefnaRodney R. Porterbreskur1973Karl von FrischvesturþýskurRansóknir í atferlisfræði75px|Nikolaas Tinbergen (left), Konrad Lorenz (right)Konrad LorenzausturrískurNikolaas Tinbergenbreskur1974Albert ClaudebelgískurRannsóknir í frumulíffræðiChristian de DuvebelgískurGeorge E. Paladebandarískur197575pxDavid BaltimorebandarískurRannsóknir á krabbameinsvaldandi veirum og verkun þeirra á erfðaefni hýsilfrumna75pxRenato DulbeccobandarískurHoward Martin Teminbandarískur1976Baruch S. BlumbergbandarískurRannsóknir á áður óþekktum sýkingum og smitleiðumD. Carleton Gajdusekbandarískur1977Roger GuilleminbandarískurUppgötvun peptíðhormóna í heila75pxAndrew V. Schallybandarískur75pxRosalyn YalowbandarískÞróun tækni (geislaónæmismæling) til rannsókna á peptíðhormónum197875pxWerner ArbersvissneskurUppgötvun skerðiensíma og rannsóknir á notkun þeirra í sameindalíffræðiDaniel Nathansbandarískur75pxHamilton O. Smithbandarískur1979Allan M. CormackbandarískurÞróun sneiðmyndatækniGodfrey N. Hounsfieldbreskur1980Baruj BenacerrafbandarískurRannsóknir í ónæmisfræði75pxJean DaussetfranskurGeorge D. Snellbandarískur1981Roger W. SperrybandarískurRannsóknir á sérhæfingu heilahvelaDavid H. HubelbandarískurRannsóknir á sjónstöðvum í miðtaugakerfinu75pxTorsten N. Wieselsænskur198275pxSune K. BergströmsænskurUppgötvun prostaglandínaBengt I. Samuelssonsænskur75pxJohn R. Vanebreskur198375pxBarbara McClintockbandarísk Rannsóknir á stökklum198475pxNiels K. JernedanskurRannsóknir í ónæmisfræði og tækni til framleiðslu einstofna mótefnaGeorges J.F. Köhlervesturþýskur75pxCésar Milsteinargentínskur og breskur198575pxMichael S. BrownbandarískurRannsóknir á stjórnun kólesterólefnaskipta75pxJoseph L. Goldsteinbandarískur198675pxStanley CohenbandarískurUppgötvun vaxtarþátta75pxRita Levi-Montalciniítölsk ogbandarísk1987Susumu TonegawaJapanRannsóknir í ónæmisfræði198875pxSir James W. BlackbreskurRannsóknir í lyfjafræði75pxGertrude B. Elionbandarísk75pxGeorge H. Hitchingsbandarískur198975pxJ. Michael BishopbandarískurRannsóknir á sameindaerfðafræði krabbameins af völdum retróveira75pxHarold E. Varmusbandarískur1990Joseph E. MurraybandarískurLíffæraígræðslurE. Donnall Thomasbandarískur199175pxErwin NeherþýskurRannsóknir á jónagöngum í frumuhimnum75pxBert Sakmannþýskur1992Edmond H. Fischersvissneskur ogbandarískurRannsóknir á stjórnun á ensímvirkni með fosfórunEdwin G. Krebsbandarískur199375pxRichard J. RobertsbreskurUppgötvun innraða í genum heilkjörnunga75pxPhillip A. Sharpbandarískur1994Alfred G. GilmanbandarískurUppgötvun G-prótína og rannsóknir á hlutverki þeirra í innanfrumu boðflutningum75pxMartin Rodbellbandarískur1995Edward B. LewisbandarískurRannsóknir á sameindalíffræðilegri stjórnun ferla í fósturþroska75pxChristiane Nüsslein-Volhardþýsk75pxEric F. Wieschausbandarískur1996Peter C. DohertyástralskurRannsóknir í ónæmisfræði75pxRolf M. Zinkernagelsvissneskur199775px Stanley B. PrusinerbandarískurUppgötvun príóna og rannsóknir á sýkingum af þeirra völdum199875pxRobert F. FurchgottbandarískurUppgötvun þess, að nituroxíð þjónar sem boðefni í blóðrás75pxLouis J. Ignarrobandarískur75pxFerid Muradbandarískur199975pxGünter Blobelþýskur og bandarískurUppgötvun þess, að nýsmíðuð prótín geta borið merki sem stjórnar því hvar í frumunni þau munu starfa200075pxArvid CarlssonsænskurRannsóknir á boðefnaflutningi í taugakerfinu75pxPaul Greengardbandarískur75pxEric R. Kandelbandarískur2001Leland H. HartwellbandarískurRannsóknir á stjórnun frumuhringsins75pxTim Huntbreskur75pxSir Paul M. Nursebreskur2002Sydney Brennersuður-afrískurRannsóknir á stýrðum frumudauðaH. Robert Horvitzbandarískur75pxJohn E. Sulstonbreskur2003 Paul LauterburbandarískurÞróun segulsneiðmyndatækni"75pxSir Peter Mansfieldbreskur200475pxRichard AxelbandarískurUppgötvun lyktarviðtaka og rannsóknir á lyktarskyni75pxLinda B. Buckbandarísk200575pxBarry J. MarshallástralskurUppgötvun þess, að bakterían Helicobacter pylori getur valdið magasári75pxJ. Robin Warrenástralskur200675pxAndrew Z. FirebandarískurRannsóknir á hlutverki siRNA í stjórnun genatjáningarCraig C. Mellobandarískur200775pxMario R. CapecchibandarískurStökkbreytingar í músum með aðstoð stofnfrumna75pxSir Martin J. Evansbreskur75pxOliver Smithiesbandarískur200875pxHarald zur HausenþýskurUppgötvun þess, að vörtuveirur geta valdið leghálskrabbameini75pxFrançoise Barré-SinoussifrönskUppgötvun HIV veirunnar75pxLuc Montagnierfranskur200975pxElizabeth H. Blackburnbandarísk ogáströlskUppgötvun telómera og telómerasa75pxCarol W. Greiderbandarísk75pxJack W. Szostakbandarískur og breskur2010Robert G. EdwardsbreskurÞróun gervifrjóvgunar201175pxBruce Beutlerbandarískur Rannsóknir á ósérhæfða ónæmiskerfinu75pxJules Hoffmannfranskur og lúxemborgskurRalph M. SteinmankanadískurUppgötvun angafrumna og rannsóknir á hlutverki þeirra í sérhæfðri ónæmissvörun201275pxJohn Gurdonbreskur Rannsóknir á fjölmáttka stofnfrumum75pxShinya Yamanakajapanskur2013James E. Rothmanbandarískur75pxRandy W. SchekmanbandarískurThomas C. Südhofbandarískur201475pxJohn O'Keefebandarískur og breskur75pxMay-Britt Mosernorsk75pxEdvard I. Mosernorskur201575pxWilliam C. CampbellBandarískur og írskur75pxSatoshi ŌmuraJapanskur75pxTu YouyouKínversk201675pxYoshinori OhsumiJapanskur201775pxJeffrey C. HallBandarískur75pxMichael RosbashBandarískur75pxMichael W. YoungBandarískur201875pxJames P. AllisonBandarískur75pxTasuku HonjoJapanskur201975pxWilliam G. KaelinBandarískurRannsóknir á frumum og súrefni.75pxPeter J. RatcliffeBreskur75pxGregg L. SemenzaBandarískur202075pxHarvey J. AlterBandarískurUppgötvun á lifrarbólguveiru C.75pxCharles M. RiceBandarískur75pxMichael HoughtonBreskur202175pxDavid JuliusBandarískurUppgötvanir sem skýra frekar hvernig líkaminn nemur hitastig og snertingu.75pxArdem PatapoutianBandarískur og líbanskur202275pxSvante PääboSænskurRannsóknir á genamengi útdauðra manntegunda og þróun mannsins.2023 75px Katalin Karikó  Vinna við þróun mRNA-tækni sem stuðlaði að því að hægt var að þróa bóluefni gegn kórónuveirunni (Covid-19). 75px Drew Weissman 2024 75px Victor Ambros  Uppgötvun míkróRNA sem hjálpar vísindamönnum að skilja hvernig gen virka í líkamanum. 75px Gary Ruvkun 2025  Mary E. Brunkow  Uppgötvanir varðandi útþol á sviði ónæmisrannsókna.  Fred Ramsdell  75px Shimon Sakaguchi 

Athugasemdir við töflu
A. Nöfnin eru stafsett á þann hátt sem Nóbelnefndin gerir á síðu sinni, nobelprize.org.

B. Þjóðerni er gefið upp í samræmi við það sem fram kemur á síðu Nóbelnefndarinnar, nobelprize.org. Ekki er sjálfgefið að uppgefið þjóðerni sé það sama og upprunaland eða veitandi ríkisborgararéttar.

Heimildir

Flokkur:Nóbelsverðlaun
Flokkur:Listar um líffræði
Líffræði