Gæsalappir

Gæsalappir eða tilvitnunarmerki (annað hvort einfaldar (‚…‘) eða tvöfaldar („…“) gæsalappir) eru greinarmerki sem notuð eru til að afmarka beina ræðu, orðréttar tilvitnanir, einstök orð og orðasambönd (m.a. sérnöfn, til að gefa í skyn eða koma á framfæri háði eða kaldhæðni)  o.fl. 
Þær samanstanda af opnunargreinarmerki og lokunargreinarmerki, og fer það eftir tungumáli, málvenjum o.fl. hvort þessi tvö merki eru sama táknið.

 Orðsifjar 
Orðið „gæsalappir“ er komið af þýska orðinu „gänsefüsschen“ sem er talmál, „gåsefødder“ þekkist í dönsku sem tökuorð úr þýsku en algengara er að tala um „gåseøjne“ eða „anførselstegn“. Elsta dæmi Orðabókar Háskólans um orðið „gæsalappir“ er úr bókinni Stuttur leiðarvísir fyrir alþýðu til þess að skrifa íslenzku rjett og greinilega eftir Magnús Jónsson.

 Gæsalappir í ýmsum tungumálum 
 Tungumál  Venjubundnar  Öðruvísi  Bil                         Tvöfaldar  Einfaldar  Tvöfaldar  Einfaldar Afríkanska „…”  ‚…’      Albanska «…»  ‹…› “…„  ‘…‚   Hvítrússneska «…»  „…“   Búlgarska „…“  ‚…‘      Kínverska 「…」 『…』 “…”  ‘…’²   Króatíska »…«  ›…‹      Tékkneska „…“  ‚…‘ »…«  ›…‹   Danska „…“  ‚…‘  »…«  ›…‹   Hollenska „…”  ‚…’ ”…”  ’…’   Enska¹ “…”   ‘…’     1~2 pt Eistneska «…»  „…“   Finnska ”…”  ’…’ »…»  ›…›   Franska³ « … »  ‹ … ›¹ “…”  ‘…’  ¼ em Þýska³ „…“  ‚…‘ »…«  ›…‹   Gríska «…»  ‹…› “…„  ‘…‚  1 pt Ungverska „…”   »…«     Íslenska „…“  ‚…‘      Írska “…”  ‘…’     1~2 pt Ítalska³ «…»   “…”  ‘…’  1~2 pt Japanska 「…」 『…』 (5)     Lettneska «…»  „…“   Litháíska „…“  ‚…‘ «…»  ‹…›   Norska «…»  ‘…’ „…“  ‚…‘  Pólska „…”  ‚…’ ² ⁴ «…» ²     Portúgalska «…»  ‹…› “…”  ‘…’  0~1 pt Portúgalska (Brasilía) “…”  ‘…’     0~1 pt Rúmenska „…”  «…»    Rússneska «…»   „…“     Serbneska „…“  ‚…‘ »…«  ›…‹   Slóvakíska „…“  ‚…‘ »…«  ›…‹   Slóvenska „…“  ‚…‘ »…«  ›…‹   Sorbíska „…“  ‚…‘      Spænska «…»  “…”  “…”  ‘…’ 0~1 pt Sænska ”…”  ’…’ »…»  ›…›   Sviss³ «…»  ‹…›      Tyrkneska «…»  ‹…› “…”  ‘…’  0~1 pt Úkraínska «…»  „…“  

 Gæsalappirnar eru í lengri tilvitnunum endurteknar í byrjun hverrar línu.
 Inni í annarri tilvitnun.
 Í Sviss eru sömu gæsalappir notaðar í frönsku, þýsku og ítölsku.
 Sjaldgæfar.

 Tákn 
 Þýskar gæsalappir 
Þýskar gæsalappir eru einnig notaðar í íslensku, búlgörsku og rússnesku.
 Dæmi  Unicode (í tugakerfinu)  HTML  Lýsing‚O‘U+201A (8218), U+2018 (8216)&sbquo; &lsquo;Einfaldar þýskar gæsalappir (hægri og vinstri)„O“U+201E (8222), U+201C (8220)&bdquo; &ldquo;Tvöfaldar þýskar gæsalappir (hægri og vinstri)

 Gæsalappir í Word (í Windows) 
 Halda niðri Alt-takkanum og stimpla inn eftirfarandi númer
 Opnunargæsalöpp („): Alt 0132
 Lokunargæsalöpp (“): Alt 0147

 Gæsalappir í Macintosh 
 Halda niðri Alt-takkanum og stimpla inn eftirfarandi
 Opnunargæsalöpp („): Alt Ð
 Lokunargæsalöpp (“): Alt Shift Ð

 Heimild 


 Tenglar 
Auglýsing um greinarmerkjasetningu (Sbr. sérstaklega 11.gr.)
„Ritreglur“ varðandi Tilvitnunarmerki (gæsalappir)  hjá Íslenskri málstöð.
Gæsalappir í HTML, SGML og XML 

Flokkur:Greinarmerki
Flokkur:Íslenska