Gregoríska tímatalið

Gregoríska tímatalið (einnig kallað nýi stíll eða gregoríanska tímatalið) er tímatal sem innleitt var í katólskum löndum árið 1582 og kennt er við Gregoríus 13. páfa. Tímatalið tók við af rómverska tímatalinu, sem oftast er kallað júlíska tímatalið eða „gamli stíll“ og kennt við Júlíus Sesar, en mikil skekkja var orðin í því. 

Leiðréttingin var miðuð við vorjafndægur og gekk út á það að felldir voru niður 10 dagar árið sem það var tekið í notkun og kom þá 15. október í stað 5. október. Eingöngu fjórða hvert ár varð hlaupár og það aldamótaár sem talan 400 gengur upp í, í stað allra aldamótaára áður. Þannig var 1900 ekki hlaupár, en 2000 var það. Bæði hefðu verið hlaupár í gamla stíl.

Í löndum annara kirkjudeilda tók sums staðar upp undir tvær aldir að koma breytingunni á og flestar deildir austurkirkjunnar hafa ekki enn tekið það upp. Því hefur til að mynda jóladagur þeirra á 20. öld verið þann 6. janúar vegna skekkjunnar sem er í júlíanska tímatalinu, en ekki 25. desember eins og í því gregoríska.

Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt nokkrum fleiri ríkjum mótmælenda í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582. Á Íslandi og Færeyjum var kveðið á um breytinguna í konungsbréfi dagsettu 10. apríl 1700. Þá voru 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember. Danmörk og Noregur höfðu hins vegar tekið upp nýja tímatalið í febrúar, þannig að 1. mars kom í stað 19. febrúar. Svíar og Finnar tóku nýja dagatalið upp árið 1753. Síðasta landið í Evrópu sem tók upp nýja tímatalið var Grikkland árið 1923.

 Tilvísanir 

Flokkur:Tímatöl
Flokkur:Mannkynssaga