Nafnorð í þýsku

Nafnorð í þýsku hafa þau séreinkenni að byrja alltaf á hástaf, hvort sem þau eru sérnöfn eða ekki. Þetta er samkvæmt "Rechtschreibereform" en áður var mjög mismunandi hvaða nafnorð hófust á stórum staf og hver ekki. Eins og í íslensku, þá fallbeygjast þau en hins vegar er greinirinn ekki viðskeyttur í fallbeygingu.

Kyn
Kyn nafnorða (Genus der Substantive, Geschlecht der Hauptwörter) eru ekki alltaf þau sömu og í íslensku og getur reynst erfitt að læra þau, en það eru samt ákveðin grunnatriði sem hægt er að miða við.

Karlkyn:
 Merkir einhvern í karlkyni eins og frændi (Verwandter, Onkel, Vetter, Neffe), faðir (Vater), bróðir (Bruder).
 Endar á -er og táknar geranda.
 Endar á -ig, -ich og -ing.
 Mörg nafnorð sem eru leidd af stofni sagnorða og eru án endingar.

Kvenkyn:
 Merkir einhvern í kvenkyni eins og frænka (Verwandte, Tante, Kusine, Nichte), móðir (Mutter), systir (Schwester). Samt ekki Fräulein (ungfrú) eða Mädchen (stúlka).
 Mörg nafnorð sem enda á -e.
 Endar á -heit, -keit, -schaft, -tät, -ung og -in.

Hvorugkyn:
 Endar á -lein eða -chen.
 Nafnhættir sagnorða notaðir óbreyttir sem nafnorð.

Þegar um er að ræða samsett orð, þá er það síðasta orðið sem ræður kyni.

Fallbeyging
Fallbeyging í þýsku er nokkurn veginn eins og í íslensku, nema að greinirinn er ekki hafður viðskeyttur, heldur er í sér orði. Sjá „Greinir í þýsku“ fyrir nánari upplýsingar um greininn. Nafnorðið er óbreytt í gegnum fallbeygingu nema í eignarfalli í eintölu karlkyni og hvorugkyni og síðan þágufalli fleirtölu.

Nafnorð í eignarfalli eintölu bæta við sig annað hvort -es eða -s. Nafnorð í þágufalli fleirtölu bæta alltaf við sig -n.

+Eintala Fall  Karlkyn  Kvenkyn  Hvorugkyn nefnifall  der Vater  die Mutter  das Kind þolfall  den Vater  die Mutter  das Kind þágufall  dem Vater  der Mutter  dem Kind eignarfall  des Vaters  der Mutter  des Kindes

Kenniföll nafnorða eru nefnifall eintölu, eignarfall eintölu og nefnifall fleirtölu.

Veik beyging karlkynsorða
Ekki öll karlkynsorð beygjast reglulega og eru til undantekningar frá þeirri reglu.

1) Orð af erlendum stofni sem hafa áherslu á síðasta atkvæði.

2) Flest orð sem enda á -e beygjast veikt og taka þá að sér -en eða -e endingu í öllum föllum, nema nefnifalli eintölu. Dæmi um það eru orðin Junge, Däne, Kunde. Käse tekur þó ekki að sér veika beygingu.

3) Einhver önnur algeng orð. Dæmi: Herr og Bauer.

Óreglulegar beygingar
Mjög fá nafnorð beygjast óreglulega.

+Karlkynsorðið Name (nafn) Fall  Eintala  Fleirtala nefnifall  der Name  die Namen þolfall  den Namen  die Namen þágufall  dem Namen  den Namen eignarfall  des Namens  der Namen

Flokkur:Málfræði
Flokkur:Þýska