Hegningarhúsið

Hegningarhúsið við Skólavörðustíg 9 (oft kallað Nían eða Hegnó og hér áður fyrr tugthúsiðHegningarhúsið; úr grein í Eimreiðinni 1900, fangahúsið eða SteinninnMorgunblaðið 1948) var fangelsi rekið af Fangelsismálastofnun. Síðast var það notað sem móttökufangelsi, þar sem fangar dvöldu í stutta stund þegar þeir hófu afplánun dóma. Þann 1. júní 2016 var starfsemi hegningarhússins hætt.

Saga
Hegningarhúsið er hlaðið steinhús reist árið 1872 af Páli Eyjólfssyni gullsmið. Húsið var friðað 18. ágúst árið 1978 samkvæmt 1. málsgrein 26. og 27. greinar þjóðminjalaga nr. 52/1969 og tekur friðunin til ytra borðs þess ásamt álmum til beggja hliða og anddyri með stiga. Hæstiréttur var þar til húsa á árunum 1920 – 1949.

Í hegningarhúsinu voru sextán fangaklefar, litlir og þröngir og loftræsting léleg. Fangaklefarnir voru auk þess án salernis og handlaugar. Á efri hæð voru skrifstofur og salur sem áður hýsti bæjarþingsstofuna, Landsyfirrétt og síðar Hæstarétt þar til hann flutti í nýbyggingu við Lindargötu árið 1947.

Árið 2020 hófust endurbætur á húsinu og stefnt er að opna það fyrir almenningi. Um 342 milljónir í fyrstu endurbætur á Hegningarhúsinu Rúv, skoðað 29. apríl 2020

Eitt og annað
Orðin steinn eða grjót í merkingunni fangelsi, og sem oftast eru höfð með greini: steininn eða grjótið eru tilkomin vegna Hegningarhúsins á Skólavörðustíg, enda hlaðið hús úr íslensku hraungrýti. 
Hin ímyndaða áhöfn á Mb. Rosanum var stungið inn í Níuna (þ.e.a.s. Hegningarhúsið), eins segir í samnefndu lagi á plötu Bubba Morthens, Ísbjarnarblús. Mb. Rosinn; af Bubbi.is

Tengt efni
Fangelsismálastofnun ríkisins
Listi yfir fangelsi á Íslandi

Tilvísanir

Tenglar
Upplýsingar um Hegningarhúsið á heimasíðu Fangelsismálastofnunnar 
Hegningarhúsið stenst ekki undanþáguskilyrði; af Vísi.is 
Fyrsti fanginn kom í Hegningarhúsið fyrir 80 árum; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1955
Kaflar úr sögu Hegningarhússins í Reykjavík; 1. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1936
Kaflar úr sögu Hegningarhússins í Reykjavík; 2. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1936
Hegningarhúsið; úr grein í Eimreiðinni 1900

Flokkur:Byggingar í Reykjavík
Flokkur:Fangelsi á Íslandi
Flokkur:Miðborg Reykjavíkur