Richard Stallman

Richard Matthew Stallman (fæddur 16. mars 1953), einnig þekktur undir upphafsstöfum sínum, rms, er  bandarískur frjáls-hugbúnaðarhreyfingaraðgerðasinni og forritari. 
Hann berst fyrir því að hugbúnaði sé dreift á þann hátt að notendur hans hafi frelsi til að nota, skoða, dreifa og breyta hugbúnaðinum. Hugbúnaður sem tryggir þetta frelsi er kallaður frjáls hugbúnaður. Hann hleypti af stokkunum GNU verkefninu, stofnaði Free Software Foundation (FSF), þ.e. samtök um frjálsan hugbúnað í október 1985, þróaði GNU C þýðandinn og GNU Emacs og skrifaði allar útgáfur af GNU General Public License.

Hann kom til Íslands í janúar 2005 og hélt fyrirlestur í sal Kennaraháskóla Íslands dagana 10. og 11. janúar á vegum RGLUG (Reykjavík GNU/Linux user group). Hann kom einnig til Íslands í nóvember 2012 og hélt erindi um höfundarrétt í Háskóla Reykjavíkur.

Hann hleypti af stokkunum GNU verkefninu í september 1983 til að skrifa Unix-legt stýrikerfi sem eingöngu samanstóð af frjálsum hugbúnaði. Með því hleypti hann einnig af stokkunum frjálsu hugbúnaðarhreyfingunni. Hann hefur verið aðalarkitekt og skipuleggjandi GNU verkefnisins og þróað fjölda af víðtækum GNU hugbúnaði, þar á meðal GNU C þýðandann (GCC) útgáfu 1.0 (sem síðar var stækkað og endurnefnt GNU Compiler Collection), GNU Debugger, og GNU Emacs textaritlinum.

Hann er upphafsmaður copyleft hugmyndariannar, sem notar meginreglur höfundarréttarlaga til að varðveita réttinn til að nota, breyta og dreifa frjálsum hugbúnaði. Hann er aðalhöfundur frjálsra hugbúnaðarleyfa sem lýsa þessum hugtökum, þar á meðal GNU General Public License (GPL), sem er mest notaða frjálsa hugbúnaðarleyfið.

Árið 1989 var hann meðstofnandi samtakanna League for Programming Freedom. Frá miðjum tíunda áratugnum hefur hann eytt mestum tíma sínum í að berjast fyrir frjálsum hugbúnaði, sem og að berjast gegn hugbúnaðareinkaleyfum (e. software patents), DRM/stafrænni réttindastjórnun (e. digital rights management, sem hann kallar e. digital restrictions management sem gæti þýðst stafræn takmarkanastjórnun, en kallar algengara hugtakið villandi) og öðrum lagalegum og tæknilegum kerfum sem hann telur að taki í burtu frelsi notenda; þetta felur í sér hugbúnaðarleyfissamninga (e. software license agreements), trúnaðarsamninga (e. non-disclosure agreements), virkjunarlykla (e. activation keys), hugbúnaðarlykla (e. dongles), afritunartakmarkanir (e. copy restriction, þekkt hjá öðrum sem copy protection; og þá afritun sem e. piracy sem hann er ekki á móti), einkaleyfissnið (e. proprietary formats) og keyrsluskrár án frumkóða (e. binary executables without source code).

Flokkur:Bandarískir forritarar
Flokkur:Linux