Fall (málfræði)

Föll eru fyrirbæri í sumum tungumálum sem notuð eru til þess að breyta eðli fallorða eftir kringumstæðum eða umræðuefni. Misjafnt er eftir tungumálum hvaða orðflokkar teljast til fallorða, en í íslensku teljast til þeirra nafnorð, lýsingarorð, fornöfn, töluorð og greinir. Í íslensku eru föllin fjögur, nefnifall og svo þrjú sem telst til aukafalla: þolfallið, þágufallið og eignarfallið.Hugtakaskýringar - Málfræði

Hér er listi yfir þau föll sem til eru í ýmsum tungumálum. Alls ekki öll tungumál hafa orð sem beygjast í föllum, raunar mjög fá, en þó er upptalningin hér að neðan hvergi tæmandi.

 Fall  Enskt heiti  Notkun  Dæmi  Dæmi um mál sem nota fallið Fjarverufall  Abessive skortur á e-u  án hússins  finnska, skoltsamíska, tyrkneska Sviptifall  Ablative (1) algilt óbeint fall  varðandi húsið  latína, sanskrít, litháíska Sviptifall  Ablative (2) tilfærsla frá e-u  burt frá húsinu  latína, finnska Grunnfall  Absolutive efni sagna í framsöguhætti eða hlutur sagna í boðhætti  húsið [so.frh.]; [so.bh.] húsið  baskneska, téténska, inúktitút Þolfall  Accusative bein tilvísiun í þolanda  um hús  íslenska, finnska, þýska, esperanto, latína, gríska, rússneska, serbneska, litháíska Nærverufall  Adessive staðsetning í grennd  hjá / á / við húsið  finnska, litháískar mállýskur Tilgangsfall  Allative færsla á eitthvað  ofan á húsið  finnska Nytjafall  Benefactive fyrir e-n eða fyrir hönd e-s  fyrir húsið  baskneska, aímaríska, ketsjúa Samvistarfall  Comitative í félagi við e-ð/e-n  ásamt húsinu  eistneska, finnska, ungverska, ketsjúa Samanburðarfall  Comparitive að jafna saman orð  ég er jafnstór þér  téténska Þágufall  Dative sýnir móttakanda eða stefnu, óbeint fall  frá húsinu  íslenska, þýska, latína, rússneska, serbneska, hindi, litháíska Virðingarfall  Dedative (Respective) með hliðsjón af e-u  með tilliti til hússins  quenya   Disjunctive notað þegar að viðfangsefnið er endurtekið til aherslu eða vegna upptalningar  húsið og bíllin eru bæði hér  franska Úrferðarfall  Elative út úr e-u  úr húsinu  finnska, eistneska, ungverska Áhrifsfall  Ergative samskonar og nefnifall ef viðfangsefnið framkvæmir e-ð í framsöguhætti  húsið [so.frh]  baskneska, georgíska, téténska, inuktitut Verufall  Essive skilyrði  sem húsið  finnska, mið-egypska Eignarfall  Genitive sýnir tengsl eða eign eða skilgreinir nánar stýrandi orð  til hússins  íslenska, finnska, þýska, latína, rússneska, serbneska, gríska, hollenska, litháíska Íferðarfall  Illative færsla inn í e-ð  inn í húsið  finnska, litháíska Íverufall  Inessive inni í e-u  í húsinu  eistneska, finnska, ungverska Tækisfall  Instrumental / Instructive notkun á e-u  með húsinu  rússneska, serbneska, finnska, sanskrít, litháíska Staðarfall  Locative staðsetning  á húsinu / í húsinu / við húsið  serbneska, klingónska, sanskrít, lettneska, kasakska, (latína) Nefnifall  Nominative case almennt fall  hér er hús  íslenska og nánast öll tungumál sem beygjast í föllum   Oblique almennt fall  varðandi húsið  hindi Deildarfall  Partitive notað vegna fjölda  [þrjú] húsanna  finnska Eignartilvísunarfall  Possessive case bein eign á e-u  í eigu hússins  quenya   Postpositional þegar að forsetning kemur á eftir nafnorði  húsið í / á / við / með  hindi Forsetningarfall  Prepositional þegar að forsetning kemur á undan nafnorði  í / hjá / með húsinu  rússneska   Prolative færsla eftir fleti eða braut  meðfram / í gegnum húsið  eistneska, finnska   Terminative case endir tilfærslu eða tímabils  þar til að húsið [springur]  eistneska Áhrifsfall  Translative breyting úr einu ástandi í annað  [maðurinn er að breytast] í hús  finnska, ungverska Ávarpsfall  Vocative notað til ávarpa  Hús!  latína, gríska, serbneska, sanskrít, litháíska, úkraínska

 Tengt efni 
 Kenniföll
 Aukafall

Tilvísanir

Flokkur:Málfræði
Flokkur:Listar um málfræði