Morfín

Morfín () er sterkt verkjalyf sem unnið er úr ópíumi sem það er helsta virka efnið í. Kerfisbundið nafn þess er 7,8-dídehýdró-4,5-epoxý-17-metýlmorfínan-3,6-díól. Nafn lyfsins er dregið af draumaguðinum Morfeosi.

Morfín (sem og önnur ópíumskyld lyf) virkar beint á miðtaugakerfið í mönnum. Það er oft notað í lækningaskyni til að deyfa óbærilegan sársauka vegna beinbrota, skurðaðgerða, áfalla, krabbameins o.fl.

 Saga 
Þýski apótekarinn Friedrich Wilhelm Adam Serturner einangraði morfín fyrstur manna árið 1804 og nefndi það „morphium“ eða morfín, eftir gríska guðinum Morfeosi. Ýmis efni hafa verið unnin úr eða byggð á morfíni, meðal annarra heróín (díasetýlmorfín) og var það fyrst gert árið 1853. Það var hins vegar ekki fyrr en sprautan kom til sögunnar árið 1874 sem notkun þess varð mikil.

 Áhrif á menn 
Hliðarverkanir morfíns eru minni hugræn geta, sælutilfinning, svimi, sinnuleysi, skert sjón og ógleði. Morfín dregur einnig úr matarlyst og veldur hægðartregðu. Morfín er afskaplega ávanabindandi og neytendur þess þróa fljótt með sér þol og líkamlega jafnt sem sálfræðilega fíkn. 

Morfín er helst gefið:
 til að lina mikinn sársauka, til dæmis
 sársauka eftir skurðaðgerð
 sársauka við áfall/slys 
 til að lina langvarandi sársauka
 vegna stærri tannaðgerða
 hjá krabbameinssjúklingum
 sem viðbót við deyfingu 

 Heimildir 


 Tenglar 
 Hvað getið þið sagt mér um morfín?; af Vísindavefnum 
 Vefsíða Doktor.is um morfín 


Flokkur:Ópíumefni
Flokkur:Verkjalyf