Batalio di Iwo Jima

La batalio di Iwo Jima, sekrete nomizita Operaco Detachment, esis un ek la maxim sangoza kombati qui eventis dum la Duesma mondomilito, eventinti an l'insulo Iwo Jima inter soldati de la mar-armeo Usana e militisti dil Imperio di Japonia, de februaro til marto 1945, dum la Milito dil Pacifko.

Ante la batalio, Japoniani konstruktabis defenso-linei qui transformis l'insulo fakte en fortreso e, malgre la bombardi dal Usani qui komencis ye la 8ma di decembro 1944, la batalio en tero esis sangoza. Kande la kombati finis, l'Usani sucesis konquestar l'insulo e kontrolar lua importanta aerodromi. Tamen, dum la batalio, li konfrontis feroca rezisto dal soldati Japoniani, di qui la maxim multa mortis.

En la kulminopunto dil monto Suribachi an l'insulo, poka dii pos la komenco dil kombati, la jurnalisto Joe Rosenthal facis un ek la maxim konocita imaji de la duesma mondomilito, premiizita pose per la Premio Pulitzer e titulizita Raising the Flag on Iwo Jima, en ke videsas Usana soldati erektante mastro kun Usana flago adsur la monto. 

 Ante la batalio 
Cirkume la duimo dil yaro 1944, Usana trupi konquestabis l'insuli Mariani, distante cirkume 2500 kilometri de Tokyo. De la Mariani, l'avioni Boeing B-29 Superfortress, qui povis flugar 6000 kilometri sen rifuelifo, povis lansar ataki kontre l'urbo transportante granda quanto di bombi. La bombardi kontre Tokyo komencis ye la 24ma di novembro 1944.

Tamen, l'ataki de longa disto kun le B-29 havis du problemi: la moderna kombatoavioni Mustang P-51 nur povis flugar 3000 kilometri sen rifuelifo, e do ne povis akompanar le B-29 til Japonia. Altralateri, la Japoniani konstruktabis aerodromi an l'insulo Iwo Jima, jacante an la duimo dil trajeto til Tokyo, ed anke turmo por radaro. Uzinte la radaro, li savis kande le B-29 proximigis Iwo Jima, e povis lansar ataki per avioni o per artilrio. Malgre lia ataki multafoye ne esis efikiva, li produktis kelka perdaji por l'Usani.

An l'insulo, Japoniana generalo Kuribayashi riorganizabis la defenso-sistemo, e koncentris la trupi proxim la monto Suribashi.

Iwo Jima