Historio di Norda Makedonia

Dum l'Antiqueso granda parto di la teritorio di nuna Norda Makedonia esis parto di rejio Peonia, qua habitesis da populo qua originis de Trakia,Bauer, Susan Wise: The History of the Ancient World: From the Earliest Accounts to the Fall of Rome (2007), ISBN 0-393-05974-X, page 518: "... Italy); to the north, Thracian tribes known collectively as the Paeonians." ma anke de Iliria e Dardania. En 336 aK, Filip la 2ma konquestis Supra Makedonia, inkluzite la regiono di nuna Norda Makedonia[http://books.google.com/books?id=ppbuavUZKEwC&pg=PA187&dq=dardania+today+republic+of+macedonia&lr=&hl=bg#PPA14,M1 Who are the Macedonians? C. Hurst & Co. Publishers, 2000, ISBN 1-85065-534-0, p. 14. Lua filiulo, Alexandros la Magna konquestis la cetera regiono.

Ye la 22ma di junio 168 aK, eventis la batalio di Pydna, en la nuna Grekia, inter Romana republiko e rejio Makedonia. Romani vinkis, e l'antiqua rejio di Filip la 2ma, pose imperio di Alexandros la Magna, desaparis.

Kelka yari ante, Romani sucese atakis Makedonia, di qua la regnanto tatempe esis Filipus la 5ma; pos la batalio di Cynoscephalae en 197 aK Philippos perdis sua teritorii, ecepte Makedonia ipsa. Imperio Seleucid pose invadis ca regiono del esto ma ekpulsesis dal Romani, qua pose extensis sua imperio adeste. Perseus, filiulo di Filipus la 5ma, esforcis por rivivigar la povo di Makedonia, quo finis ye la batalio di Pydna.

Romana komandinto Lucius Aemilius Paullus, vinkoza ye la batalio, enkarcerigis Perseus, ed imperis la ocido di kinacent eminenta Makedoniani, qui opozis Romana dominaco.

Dum Mezepoko, la regiono influesis da Bizancana Imperio e da slava populi. Dum la 10ma yarcento, la regiono divenis centro dil Unesma Bulgara imperio, sub la regno di caro Samuil la 1ma. Nova chefurbo establisesis en Ohrid.

Dum l'unesma duimo di la 15ma yarcento Otomani konquestis la regiono, qua divenis parto di Otoman imperio dum preske 500 yari. Dum Otomana dominacado, la regiono koloniigesis da Turki, qui divenis importanta minoritato. Dum l'Otomana administrado, Skopje e Monastir (nun Bitola) divenis chefurbi di separita regioni.

Serbia kaptis la regiono dum l'unesma Balkana milito en 1912. Dum Serbiana guvernerio, la regiono ne havis autonomeso. Pos l'unesma mondomilito Serbia divenis parto di Rejio di Serbi, Kroati e Sloveni. En 1929 la rejio rinomizesis "Rejio Yugoslavia".

Dum la duesma mondomilito trupi de l'Axo okupis la regiono, qua dividesis inter Bulgaria ed Italian okupita Albania. Bulgarian autoritati, sub Germana preso, deportis plu kam  judi de Skopje e Bitola. Til la fino di 1944, Makedoniana komunisti organizis partizana movado ed ekpulsis Germana trupi de la regiono. Dum la fino di ta yaro, la Anti-Fashist Asemblo pri Nacionala Liberigo di Makedonia proklamis la Popul-Republiko Makedonia, un ek la sis republiki de la Republiko Socialista Federala Yugoslavia.

Pos plebicito, Norda Makedonia nedependanteskis de Yugoslavia ye la 8ma di septembro 1991. La lando ne subisis interna milito pos lua nedependo, kontraste kun l'altra ex-Yugoslaviana republiki.

Inter februaro e agosto 2001, eventis revolto di Albani norde e weste de la lando. La milito finis pos l'interveno di NATO. Segun la kontrato di Ohrid, Albani mustus abandonar l'ideo pri nedependo di la regiono e la guvernerio mustus augmentar politikala povo dil Albana minoritato.

Ye la 11ma di januaro 2019, parlamento Makedoniana konkordis pri chanjar la nomo di la lando a Republiko Norda Makedonia. Ye la 25ma di januaro 2019, parlamento Greka votis por aceptar la nomo-chanjo per 153 yes-voti kontre 146 no-voti.

Ye la 27ma di marto 2020, Norda Makedonia oficale membreskis Nord-Atlantikal Uniono kom lua 30ma membra lando.

 Referi