Azia

Azia esas la maxim vasta e populoza kontinento de la mondo, ed esas quar-ople plu granda kam Europa. Ol kovras 8,6% de la tota surfaco di la planeto, e havas cirkume 60% de lua tota habitantaro. Azia ed Europa formacas kune la superkontinento Eurazia.

 Surfaco: 44,4 milioni km².
 Habitanti: 3 879 milioni (2010)List of continents by population World Atlas.

 Nedependanta stati en Azia 
Yen listo pri la nedependanta landi qui havas teritorii en Azia. La maxim populoza lando del mondo, Popul-Republiko Chinia jacas en Azia.




 Armenia judikesas kom lando inter Europa ed Azia. Kulturale ol apartenas ad Europa.
 Azerbaijan judikesas kom lando inter Europa ed Azia. La teritorio di Naktichevan esas enklavo qua apartenas ad Azerbaijan.	





 Ordinare, Chipro judikesas kom Europana lando, ma lua teritorio jacas en Azia.
 Granda parto di la teritorio di Egiptia jacas en Afrika, ma Sinai peninsulo jacas en Azia.

 Kelka okazioni Gruzia judikesas kom parto di Europa.

 Kelka okazioni Indonezia judikesas kom lando inter Azia ed Oceania.


 l'insuli Ogasawara e l'insulo Minami Torishima (insuli Markus) jacas en Oceania.


 Kazakstan judikesas kom lando inter Europa ed Azia.












 Rusia havas teritorii en Azia ed en Europa.







 Estal Timor judikesas kom kelkafoye parto di Oceania.

 Turkia jacas havas teritorii en Azia ed en Europa.



 L'insulo Sokotra jacas en Afrika.	
 Altra loki 

Abkhazia | Abu Dhabi | Chechenia | Gobi | Himalaya | Kamchatka | Kashmir | Mandjuria | Orea triangulo | Proxim-Oriento | Siberia | Tibet | Turka republiko di Norda Chipro

 Historiala loki 

 Anam | Asiria | Avan-Azia | Babilonia | Burma | Ceylon | Foinikia | Formoza | Galilea | Judea | Kochinchinia | Malaya | Mezopotamia | Persia | Siam 

 Geografio 
300px|thumb|Topografiala mapo di Azia.

Azia esas la centrala ed estala parto di Eurazia, formacita per 50 landi. Azia unionas su kun Afrika per la peninsulo di Sinai, e kun Europa per longa bordero sequante l'Urali.

Extrema punkti

 Maxim norda loko: Kabo Chelyuskin, Rusia (77˚ 36' N).
 Maxim esta loko: Kabo Dejnyov, Rusia (169˚ 45' W).
 Maxim suda loko: Kabo Bulus, Malaizia (1˚ 16' N).
 Maxim westa loko: Kabo Baba, Turkia (26˚ 4' E).	
 mezavalora altitudo dil kontinento: 950 metri.
 Maxim alta monto: Monto Everest, kun 8,848 metri di altitudo.
 Maxim alta monti 
Infre esas la listo di maxim alta monti di Azia e dil mondo. Lia altitudi superiras 8 mil metri, ed omni jacas en la montaro Himalaya.

Monto Everest || K2 || Kangchenjunga || Lhotse || Makalu || Cho Oyu || Dhaulagiri la 1ma || Manaslu || Nanga Parbat || Annapurna la 1ma || Gasherbrum la 1ma || Faichan Kangri || Gasherbrum la 2ma || Shishapangma

 Fluvii 
La 3 maxim granda fluvii di Azia esas:
 Yangcekiang 5.630 km.
 Yenisei (kun Angara-Selenga) 5.390 km.
 Mekong 4.500 km.

 lagi e mari 
Aralo | Baikalo | Maro di Bering | Gulfo di Oman | Indiana Oceano | Jordan | Kaspia Maro, Kaspio | Maro di Arabia | Mortinta Maro | Pacifika Oceano, Pacifiko | Reda Maro 

 Insuli ed Arkipelagi 

Andaman | Bali | Borneo | Chipro | Java | Luzon (Filipini) | Kurili | Singapur | Honshu, Hokkaido, Kyushu, Shikoku (Japonia) | Sri Lanka | Sumatra | Taiwan

 Kanali e stretaji 

Kanalo di Suez | Dardaneli | stretajo di Cushima | Stretajo di Hormuz | Stretajo di Melaka | stretajo di Taiwan 

 Ekonomio 

Yen la 20 maxim granda TNP de Azia.CIA - The World Factbook - Country comparison: National product (rekuperita ye 5ma di julio 2010)	
 Rango  Lando  TNP (2009)Miliardi di Dolari	 1    $8 789 2    $4 137 3    $3 560 4    $2 116 5    $1 356 6    $969,2	 7    $876 8    $863,3 9    $717,7 10    $585,8 11    $538,6 12    $449,3 13    $381,1 14    $324,8 15    $301,6	 16    $258,1	 17    $242,4 18    $235,7 19    $206,8	 20    $201,4	 —  Totalo 20 landi:  27 109,8


Azia esas la maxim granda produktero e konsumero di nutrivi di la Tero, e havas le maxim granda jaceyi di minerali dil planeto. Popul-Republiko Chinia - la maxim granda ekonomio de la regiono - divenis la 6ma granda ekonomio dil mondo en 2006, e kreskas mezavalore 9,5% omnayare. Altra du granda ekonomii esas Indiana e Japoniana.

Landi exemple Japonia o Israel havas moderna industriala ekonomii. On remarkas anke tale nomizita Aziana Tigri: Sud-Korea, Republiko Chinia (Taiwan), Singapur e Hong Kong.

 Referi