Globala varmesko

Globala varmesko esas l'augmento di la mezavalora temperaturo di la Tero observebla dum recenta yari kompare a la mezavalora temperaturo kelka yari ante nun. Segun raporto de 2007, la temperaturo dil planeto augmentis per 0,74 ± 0,18°C dum la 20ma yarcento"Summary for policemakers" ''Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. IPCC 2007. Granda parto di ta augmento dil temperaturo produktesis pro l'akumulo di gasi qui produktas teplico-efekto en l'atmosfero e rezultas del homala agadi, precipue l'uzo di petrolo e karbono kom fueli, e la destrukto di foresti."Understanding and Responding to Climate Change" United States National Academy of Sciences 2008

Klimatala modeli kalkulas ke la temperaturo sur la surfaco dil planeto probable augmentos per 1.1°C til 6.4°C dum la 21ma yarcento. Ta necerteso rezultas de la diversa modeli uzata por evaluar la kresko di la quanto di gasi qui produktas teplico-efekto en l'atmosfero.

L'augmento dil atmosferala temperaturo produktos la fuzo di la glacieri - qui reflektas 50% til 70% de la solala radiaco qua atingas la tero - e konseque l'augmento di la marala nivelo en tota mondo, kun grava efekti en litorala regioni, e modifikos la distributo di pluvi en la planeto. To povos augmentar la dezertigo en multa regioni, e samatempe intensa inundadi en altra.

La precipua gasi qui produktas teplico-efekto en l'atmosfero esas aquovaporo (36% til 70% dil teplico-efekto), karbobioxo (CO2, produktanta 9% til 26% del efekto), metano (CH4, produktanta 4% til 9% del efekto) ed ozono (O3, produktanta 3% til 7%)"Earth's Annual Mean Energy Budget", J.T.Kiehl e K.E. Trenberth, 1997.

Existas generala konsento inter ciencisti ke la globala varmesko rezultas de la homala agado"BEYOND THE IVORY TOWER: The Scientific Consensus on Climate Change" Naomi Oreskes, Science 306. Tamen, politikala e publika debati duras. La protokolo di Kyoto ambicionis stabiligar la quanto di gasi produktanta teplico-efekto en l'atmosfero por impedar "danjerosa homala interveno en la klimato"."Article 2" The United Nations Framework Convention on Climate Change. "Such a level should be achieved within a time-frame sufficient to allow ecosystems to adapt naturally to climate change, to ensure that food production is not threatened and to enable economic development to proceed in a sustainable manner" Til oktobro 2010 191 landi signatis e ratifikis la protokolo, tamen Usa - qua forte dependas de fosila fueli - signatis ol erste en 2008, sen manifestar intenci pri ratifikar ol.

 Referi 

Kategorio:Klimato
Kategorio:Geografio