Arbitrio

Arbitrio (de la vulgara Latina arbitrium, "judiciero") esas la kredo di kelka filozofiala doktrini segun qui la personi esas libera pri agar segun lia voli. Diversa religiala autoritatozi suportas ta kredo, exemple Santa Gregorius la Magna, kontre ke kelka filozofiala doktrini kritikas ol por esar, segun li, formo di ideologio individualista. Inter la kritikisti dil ideo pri libera arbitrio esas Baruch Spinoza, Arthur Schopenhauer, Karl Marx e Friedrich Nietzsche.

L'ideo pri "libera arbitrio" kreas impliki religiala, etikala, psikologiala, judiciala e ciencala. Exemple, etiko povas supozar ke ulu esas responsiva pri sua propra agadi. Altralatere, segun psikologio e psikoanalizo, ne sempre homo uzas "libera arbitrio". Exemple, existas la konceptajo pri "desordino obsedigiva-koaktiva", to esas, kande ula individuo iteras multafoye pasinta konduti, instintale e nekonciante, mem kontre sua propra volunto. Do, se existas agadi facita pro nekoncianta motivi, ne povas dicesar ke "sempre" existas libera arbitrio.

 Referi 

*