Tot-Amerika Ludi

La Tot-Amerika Ludi (Angle Pan-American Games, Hispane Juegos Panamericanos, Portugalane Jogos Panamericanos, France Jeux Panaméricains) esas plursporta konkurso qua eventas ye singla quaresma yaro, ed un yaro ante l' Olimpiala Ludi.

La maxim recenta Tot-Amerika Ludi eventis en Toronto, Kanada, de la 10ma til la 26ma di julio 2015. Le sequanta eventos en 2019 en Lima, Peru. Depos 2007 omna urbi kontratesas por recevar anke la Parapan-Amerika Ludi, qui interkonkursigas atleti kun limitizita kapablesi.

 Origino 
La kreo dil Tot-Amerika Ludi inspiresis dal Central-Amerika Ludi qua establisesis dum la yari 1920ma. En 1932 la Tot-Amerika Organizo pri Sporti (Abreviuro en Angla: PASO. Abreviuro en Hispana: ODEPA) fondesis. L'unesma konkurso esus eventonta en Buenos Aires, Arjentinia, en 1943, ma pro la Duesma mondomilito li ajornesis til 1951. Pose, la Ludi eventis ye singla quaresma yaro.

En la maxim recenta Ludi (Toronto, 2015) partoprenis 6,132 atleti de 41 landi en 364 eventi pri 36 sporti.

Malgre to, certena sporti  dil Tot-Amerika Ludi, quale natado, divenis min importanta en Usa e ne recevis multa atenco dal televiziono. Usa sendis lua esquado duesmaranga di natisti en 1999. Kontree en 1967 ol sendabis importanta natisti, exemple Mark Spitz. Por altra landi en Ameriki la Ludi restas important areno por deskovrar atleti qui konkursos en l'Olimpiala Ludi.

 Medalii ganita de 1951 til 2015 

|-
|1|| align=left | ||1964||1460||1013||4437
|-
|2|| align=left | ||875||593||561||2029 
|-
|3|| align=left | ||455||655||803||1913
|-
|4|| align=left | ||328||358||520||1206
|-
||5|| align=left | ||294||334||440||1066
|-
||6|| align=left | ||212||288||502||1010 
|-
||7|| align=left | ||109||148||226||483
|-
||8|| align=left | ||93||205||277||575
|-
||9|| align=left | ||44||92||151||287
|-
|10|| align=left | ||29||63||115||207
|-
|11|| align=left | ||28||80||134||242
|-
|12|| align=left | ||28||80||134||242
|-
|13|| align=left | ||25||46||60||131
|-
|14|| align=left | ||20 ||15||40||75
|-
|15|| align=left | ||12 ||26 ||48 ||86
|-
|16|| align=left | ||11 ||23 ||29|| 62
|-
|17|| align=left | ||9 ||34 ||64 ||108
|-
|17|| align=left | ||9 ||15 ||13 ||37
|-
|19|| align=left | ||5 ||9 ||17 ||31
|-
||20|| align=left | ||5 ||6 ||9 ||20 
|-
||21|| align=left | ||3 ||24 ||33 ||60
|-
|22|| align=left | ||3 ||2||5||10
|-
|23|| align=left | ||2 ||4 ||12||18
|-
|24|| align=left | ||1||8 ||14 ||23
|-
|25|| align=left | ||1||4||4 ||9
|-
|26|| align=left | ||1 ||4 ||1 ||6
|-
|27|| align=left | ||1||1||3||5
|-
|28|| align=left | ||1 ||0 ||2 ||3
|-
|29|| align=left | ||0||4||11 ||15
|-
|30|| align=left | ||0||4||7||11
|-
|31|| align=left | ||0||4||6||10
|-
|32|| align=left | ||0||2||8||10
|-
|33|| align=left | ||0||2||6||8
|-
|34|| align=left | ||0||2||5||7
|-
||35|| align=left | ||0||2 ||4 ||6
|-
|36|| align=left | ||0||2 ||2 ||4
|-
|37|| align=left | ||0||2 ||1 ||3
|-
|38|| align=left | ||0||1||2||3
|-
|39|| align=left | ||0||0||2||2
|-
|40|| align=left | ||0||0||2||2
|-
|41|| align=left | ||0||0||0||0
|-
|42|| align=left | ||0||0||0||0
|-
!colspan=2|Totali ||4574 ||4553 ||5213 ||14340
|}

 Landi partoprenanta 








































 Tot-Amerika Vintrala Ludi 
Plurfoye on probis krear la Tot-Amerika Vintrala Ludi. Lake Placid, en Usa, probis organizar la Ludi en 1959, ma pro manko di intereso di la membri di ODEPA, la ideo abandonesis.

En 1988 Las Leñas elektesis kom eventeyo por la Ludi. Anke decidesis ke la Ludi eventos ye singla quaresma yaro, ma pro manko di nivo la Ludi ajornesis til 1990

Nur unfoye la Ludi eventis dum vintro, nome en 1990, en Las Leñas, Arjentinia. Partoprenis 97 sportisti de 8 landi. De la sportisti, 76 venis de 3 landi: Arjentinia, Usa e Kanada. Itere la nivo esis poka, do l'unika sporto qua ludesis esis alpala ski-glitado e lua varianti slalon, "granda slalon" e super G. Usa e Kanada ganis omna medalii di ta Ludi.

ODEPA selektis Santiago de Chili por la duesma eventeyo, ma Usa avertis ke lu partoprenus nur se la Ludi inkluzos omna sporti vintrala. Do, ODEPA abandonis la ideo til nun.

 Eventeyi di la Ludi 
 Yaro Ludo # Urbo Lando Periodo Nombro de atleti Nombro de landi Sporti Lando qua ganis maxim multa ora medalii 1951 1ma Buenos Aires  25ma di februaro - 9ma di marto 1951 2 513 21 18  1955 2ma México  12ma di marto - 26ma di marto 1955 2 583 22 17  1959 3ma Chicago  27ma di agosto - 7ma di septembro 1959 2,263 25 18  1963 4ma São Paulo  20ma di aprilo - 5ma di mayo 1963 1,665 22 19  1967 5ma Winnipeg  24ma di julio - 6ma di agosto 1967 2,361 29 18  1971 6ma Cali  25ma di julio - 8ma di agosto 1971 2,935 32 18  1975 7ma México  12ma di oktobro - 25ma di oktobro 1975 3,146 33 18  1979 8ma San Juan  1ma di julio - 15ma di julio 1979 3,700 34 22  1983 9ma Caracas  14ma di agosto - 29ma di agosto 1983 3 426 36 23  1987 10ma Indianapolis  7ma di agosto - 23ma di agosto 1987 4 453 38 27  1991 11ma Havana  8ma di agosto - 18ma di agosto 1991 4 519 39 26  1995 12ma Mar del Plata  11ma di marto - 26ma di marto 1995 5 144 42 34  1999 13ma Winnipeg  23ma di julio - 8ma di agosto 1999 5 083 42 34  2003 14ma Santo Domingo  1ma di agosto - 17ma di agosto 2003 5 223 42 35  2007 15ma Rio de Janeiro  13ma di julio - 29ma di julio 2007 5 633 42 34  2011 16maGuadalajara  13ma di oktobro - 30ma di oktobro 2011 5 996 42 49  2015 17maToronto  10ma di julio - 26ma di julio 2015 6 138 41 40  2019 18ma Lima  26ma di julio - 11ma di agosto 2019

Kategorio:Sporti