Ekonomio di Hispania

L'ekonomio di Hispania essas la 15ma maxim granda de la mondo, segun nominala TNP. Pos longa deskresko depos 2008 til 2013, konsequo de la granda financala krizo mondala, la lando komencis rekuperar su depos 2014, ed en 2016 l'ekonomiala agado superirabis la nivelo ante la krizo. En 2023 la lando esis la 18ma maxim granda exportacero de la mondo. Inter la membri di OKED, Hispania mantenas efikiva sistemo sociala pri asisto e pensioni, qua reprezentas cirkume 23% de la TNP.

La krizo di 2008 ruptis 16-yara forta kresko di lua TNP, e lua efekti duris til la fino di 2013. En 2012, la lando pregis kredito a la Mekanismo por Stabileso Europana, e recevis presto di €41 miliardi, qua pagesis komplete en 18 monati. Til 2014, la diminutado di bankala presti, fiskala austereso e la granda chomeso diminutis interna konsumo e l'interna kapaceso por kolokar. Chomeso kreskabis de cirkume 8% en 2007 til plu kam 26% en 2013. Pos modifikuri en laborala legi ed augmento di exportaci, l'ekonomio komencis rekupero en 2014 e kreskis per 1,4%. En 2015 ol kreskis per 3,2%, rekordo inter Europana landi, e 85% de la TNP ante la krizo ja rekuperabis. Chomeso diminutis a 16,4% di la laboro-povo en 2017, tamen ta chifro ne esas exakta, nam mili di personi laboras neformale. On kredas ke fakte la TNP di Hispania esas 20% plu granda, nam on kalkulas la grandeso di neformala merkato en cirkume 190 miliardi Euri.

En 2020, la pandemio di KOVID-19 afektis la lando plu intense kam en altra landi, nam on kalkulas ke turismo reprezentas cirkume 5% de la TNP di la lando. Dum l'unesma quar monati di 2023, ja rekuperita de deskresko, la TNP rekuperis niveli de ante la pandemio. Segun datumi de Eurostat, la TNP po persono di Hispania atingabis 92% del averajo di Europana Uniono.

 Primara sektoro 
Arokultivo esis la precipua ekonomial agado e fonto di employi por Hispana ekonomio til la yari 1960a http://club.telepolis.com/geografo/regional/espa/rural.htm, ma nun ol employas min kam 5% di la laboro-povo e reprezentas poke plu kam 2% di la TNP. La precipua produkturi del primara sektoro (t.e. agrokultivo ed edukado di bestii) esas hordeo, lakto, frumento, olivo, vitobero, tomato, porko-karno, maizo, oranjo e betravo. En 2010 on kalkulis la yarala produktado (en tuni) di cereali en 23,7 milioni, http://www.eleconomista.es/economia/noticias/678415/07/08/Economia-Agricultura-La-produccion-de-cereales-en-Espana-alcanzara-este-ano-237-millones-de-toneladas.html nome frumento, hordeo, maizo e sekalo. Altra importanta produkturi ta yaro esis : 6,7 milion tuni di beto, 2,6 milioni di terpomi, 5,9 milion tuni di vitoberi, 3,9 milion tuni di tomati, preske 3 milioni oranji, ed adminime 1 milion tuni di cepi.

Edukado di mutoni e porki havas kelka ekonomiala importo. Segun statistiki de 2005, esis 22,7 milion bovi, 25,1 milion porki, 3 milion kapri,  kavali e 131 milion pultri. En Hispania produktesis 32 milion kg di mielo en 2001.

Referi

*