Austria-Hungaria

Austria-Hungaria esis antiqua monarkio qua existis en Europa. Anke konocesis kom Austriana-Hungara imperio.

Bazala fakti pri Austria-Hungaria.
 Strukturo e nomo 
La kompleta nomo dil imperio esis La rejii e teritorii reprezentita en l'Imperiala Konsilantaro e la teritorii dil Hungara Santa Krono di Santa Stefanus. En Germana: Die im Reichsrat vertretenen Königreiche und Länder und die Länder der Heiligen Ungarischen Stephanskrone. En Hungara: A Birodalmi Tanácsban képviselt királyságok és országok és a Magyar Szent Korona országai.

 Historio 
Austria-Hungaria kreesis da kompromiso signatita en 1867 da Austriana imperiestro Franz Josef la 1ma kun Hungariana delegitaro komandita da Ferenc Deák. Per ica kompromiso, la du regioni dil imperio, Austria e Hungaria divenis administrita per separita parlamenti e Chefa ministri. La rejulo, l'armeo e kelka ministri esus la sama en la du teritorii. Hungara parlamento aceptis ed aprobis la kompromiso ye la 30ma di marto 1867.

Pos 1878 Bosnia e Herzegovina divenis sub Austrian-Hungarian militala e civila administrado, ed anexesis komplete en 1908. To efektigis politikala krizo kun altra povi. Parto di la sanjak (Otomana provinco) Novi Panzar okupesis da Austria-Hungaria, ma Austrian-Hungariani abandonis ol, kambie l'okupeso di Bosnia.

Austrian-Hungarian imperio esis un ek la Centrala potenti, kun Germana imperio ed Otoman imperio. Ol desaparis en 1918 kande Austria-Hungaria perdis l'Unesma mondomilito ed obligesis aceptar la kontrato di Saint-Germain-en-Laye, qua stipulis la separo di la du landi e la perdo di multa teritorii qui divenis parto di altra stati - exemple Trieste, qua divenis parto di Italia -, o nedependanta stati - exemple Chekoslovakia.

 Politiko 
Hungaria ed Austria havis separita parlamenti ma un singla monarko. L'administrado dil imperio dividesis en tri parti:
 la komuna administrado (exterala, militala e financala) kontrolesis dal monarko
 la Hungara guvernerio
 l'Austriana guvernerio.

Austria e Hungaria mantenis separita parlamenti, singla kun sua Chefa ministri. La monarko koordinis l'administro di la du parlamenti. La monarko indikis la du Chefa ministri e l'altra ministri. Hungara parlamento havis plua autonomio kam Austriana, exemple pri l'internal aferi. Tamen en Austria l'imperiestro havis povo por indikar e por revokar ministri.

Pro la manko di komuna legi inter Austria e Hungaria, por havar identa legala texti la du parlamenti elektis 60 ek lia membri por fomacar delegitaro qua diskutis la propozi separita de la du parlamenti, e verkis por obtenar interkonsenti.

La ministro pri exteral aferi konduktis l'exterala politiko di la duala monarkio, e negociis kontrati. La duala monarkio kreesis pos l'Austrian imperio perdar milito kontre Italia e Prusia en 1866. Por rikonstruktar la prestijo di Habsburg-monarkio e por venjo kontre Prusia, komto Friedrich Ferdinand Graf von Beus divenis sekretario pri exteral aferi. Von Beus odiis Prusiana diplomacisto Otto von Bismarck, e probis negociar kun Francia ed Italia pri asocio kontre Prusia, ma kande Prusiani vinkis Franca-Prusiana milito l'ideo pri venjo dekadis e Von Beus retretis.

 Demografio 
Segun la demografiala kontado di 1910, che l'imperio di Austria, 36.8% ek oma habitanti dil imperio parolis la Germana kom matrala linguo, e plua kam 71% parolis kelka Germana. Che la rejio di Hungaria, 54.4% ek omna habitanti parolis Hungara kom matrala linguo.

 Kulturo 


Kategorio:Austria
Kategorio:Hungaria