1993

La yaro 1993 (MCMXCIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye venerdio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 993ma yaro di la duesma yarmilo, la 93ma yaro di la 20ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 1990a.

Eventi
Mondo
 3ma di januaro - En Moskva, George Bush e Boris Yelcin subskribas duesma START-pakto. 
 14ma di januaro - Traktato interdiktante kemial armi subskribesas pos 24-yara negocii en Paris.
 17ma di julio - Slackware, la maxim anciena Linux-versiono qua duras existar, lansesas.
 30ma di oktobro - Kirgiziana boxisto Orzubek Nazarov divenas championo dil World Boxing Association (WBA) en lejer-kategorio.
 30ma di decembro - Israel e Vatikano ligas diplomacala relati.

Europa
 1ma di januaro - Chekoslovakia dividas su pacoze. Chekia e Slovakia divenas nedependanta.
 26ma di januaro - Václav Havel elektesas prezidanto di Chekia.
 15ma di februaro - Michal Kováč elektesas prezidanto di Slovakia.
 14ma di marto - Andora aprobas sua konstituco, e divenas konstitucala monarkio kun chefministro.
 28ma di marto - En Francia, Édouard Balladur divenas chefministro.
 8ma di aprilo - Norda Macedonia membreskas Unionita Nacioni, kun la nomo "Anciena Yugoslaviana Republiko Macedonia".
 9ma di agosto - Albert la 2ma divenas rejo di Belgia pos la morto di Baudouin.
 1ma di novembro - Kontrato di Maastricht efikeskas, ed Europana Uniono naskas.
 9ma di novembro - En Mostar, Bosnia e Herzegovina, ponto qua esas simbolo di uniono (Stari Most) krulas per municioni de Serba tanki.

Azia
 12ma di marto - En Bombay (Mumbai), India, 15 bombal ataki ocidas adminime 250 homi.
 12ma di marto - Nord-Korea ne longe praktikas abnego di la developo di nukleara fuzei.
 6ma di junio - En Mongolia, unesmafoye eventas direta elekto por prezidanto.
 9ma di junio - Princo di Japonia Naruhito mariajas ne-nobela Masako Owada.
 27ma di junio - Bill Clinton imperas atakar Irak per fuzei pro entraprezir mortigar George Bush dum lua vizito en Kuwait.
 2ma di julio - Norodom Ranariddh divenas chefministro di Kambodja.
 12ma di julio - Ter-tremo kun forteso 7.8 che skalo di Richter frapas Hokkaido, Japonia, e efektigas ondego, quo perisigas 202 homi en insulo Okushiri.
 13ma di septembro - Yasser Arafat (chefo di PLO) e Ichak Rabin (chefministro di Israel) salutas unu l'altru per manui en Washington DC, pos subskribo di pacala pakto.
 24ma di septembro - Norodom Sihanouk divenas itere rejulo di Kambodja.
 30ma di septembro - Ter-tremo en Latur, India destruktas 52 vilaji e produktas  morti.

Afrika
 27ma di marto - Mahamane Ousmane elektesas prezidanto di Nijer.
 23ma di aprilo - La habitantaro di Eritrea votas pri nedependo de Etiopia.
 24ma di mayo - Eritrea nedependanteskas.
 3ma di oktobro - Vasta kombato en Mogadishu, Somalia, inter Usana paco-trupi e lokala militestri produktas la morti di 18 Usani e 350 Somaliani.

Nord-Amerika
 20ma di januaro - Bill Clinton komencas lua mandato kom prezidanto di Usa.
 13ma di februaro - Eventas grandega nivo-burasko en estala rivo di kontinento. En Usa, 184 homi mortas.
 26ma di februaro - En New York, bombal atako che World Trade Center mortigas sis homi e vundas plu kam mil plusa homi.
 28ma di februaro til la 19ma di aprilo - En Waco, Texas la polico siejas farmeyo qua funcionis kom sideyo por la sekto «Branch Davidians» ("Davidiani"). La chefo di la sekto, David Koresh, qua afirmis esar Iesu Kristo, e 132 de lua sequanti - multa ek li armizita kun automatala pafili - refuzas kapitulacar e pafas kontre la policisti e l'agenti di FBI. Pos 51 dii la polico invadas la loko e 82 Davidiani mortis, kontre 4 policisti.
 aprilo til oktobro - Granda inundadi eventas en la baseni di Mississippi e Missouri, centre de Usa, produktanta 50 mortiLarson, Lee W., The great flood of 1993 ed efektiganta 15 miliardi dolari en domaji.
 On fondis Ultimate Fighting Championship, organizo di mixita milital arti.

Central-Amerika
 6ma di junio - Ramiro de León Carpio divenas prezidanto di Guatemala.

Sud-Amerika
 21ma di aprilo - Supra korto di Bolivia kondamnas l'ex-diktatoro Luis García Meza a 30-yara enkarcerigo pro mortigi, fraudo, e violaco di Boliviana konstituco.
 19ma di mayo - En Brazilia, Fernando Henrique Cardoso divenas ministro pri Ekonomial aferi dil prezidanto Itamar Franco.

Naski
 1ma di januaro - Milan Doudera, Cheka hokeisto
 1ma di januaro - Sifan Hassan, Nederlandan atletino
 9ma di januaro - Aminata Savadogo, Latviana kantistino
 13ma di januaro - Fyodor Chervyakov, Rusa tenisistulo
 13ma di januaro - Adelina Zagidullina, Rusa skermistino
 14ma di januaro - Maria Lasickene, Rusa atletino pri alt-saltado
 26ma di januaro - Miguel Borja, Kolumbiana futbalisto
 31ma di januaro - Sanan Syugirov, Rusa shakoludistulo
 3ma di februaro - Getter Jaani, Estoniana kantistino
 19ma di februaro - David Březina, Cheka hokeisto
 23ma di februaro - Kasumi Ishikawa, Japoniana tablotenisistino
 5ma di marto - Yaraslaw Shila, Bielorusa tenisistulo
 10ma di marto - Nadia Murad, Irakana politikal aktivistino, Nobel-laureato pri paco
 13ma di marto - Cole Doman, Usan aktoro
 15ma di marto - Aleksandra Krunić, Serbiana tenisistino
 15ma di marto - Paul Pogba, Franca futbalisto
 20ma di marto - Sloane Stephens, Usana tenisistino
 23ma di marto - Dmitrij Jaškin, Cheka hokeisto
 28ma di marto - Nikita Nesterov, Rusa hokeisto
 29ma di marto - Ganhuyagiyn Gan-Erdene, Mongoliana boxisto
 30ma di marto - Anitta, Braziliana kantistino
 30ma di marto - Emina Bektas, Usana tenisistino
 9ma di aprilo - David Musil, Cheka hokeisto
 12ma di aprilo - Robin Anderson, Usana tenisistino
 14ma di aprilo - Abubakar Vagayev, Rusa MMA-luktisto
 14ma di aprilo - Alihan Vahayev, Rusa MMA-luktisto
 6ma di mayo - Gustavo Gómez, Paraguayana futbalisto
 13ma di mayo - Romelu Lukaku, Belga futbalisto
 14ma di mayo - Kristina Mladenovic, Franca tenisistino
 14ma di mayo - Miranda Cosgrove, Usan aktorino e kantistino
 23ma di mayo - Yulia Cvetkova, Rusa artistino, feministino e HBTI-aktivistino
 23ma di mayo - Dawid Podsiadło, Polona kantistulo
 6ma di junio - Frida Gustavsson, Sueda manekinino
 13ma di junio - Kairat Jirgalbek uulu, Kirgiziana futbalistulo
 17ma di junio - Nikita Kucherov, Rusa hokeisto
 24ma di junio - Maxim Dubarenka, Bielorusa tenisistulo
 26ma di junio - Ariana Grande, Usana kantistino, kompozistino ed aktorino
 27ma di junio - Gabriela Gunčíková, Cheka kantistino
 8ma di julio - Petr Beránek, Cheka hokeisto
 17ma di julio - Darren Dietz, Kanadana e Kazakstana hokeisto
 26ma di julio - Taylor Momsen, Usana kantistino e kompozistino
 31ma di julio - Wilfredo León, Kubana-Polona volebalisto
 6ma di agosto - Yekaterina Yashina, Rusa tenisistino
 17ma di agosto - Sarah Sjöström, Sueda natistino
 17ma di agosto - Rodrigo Caio, Braziliana futbalisto
 26ma di agosto - Laura "Keke" Palmer, Usan aktorino
 29ma di agosto - Lucas Cruikshank, Usana persono de Interreto ed aktoro
 29ma di agosto - Liam Payne, Britaniana kantisto (One Direction) (m. 2024)
 31ma di agosto - Wilfredo León, Kubana-Poloniana volebalisto
 7ma di septembro – Dominik Dudek, Polona kantisto
 14ma di septembro - Arkadiusz Borzdyński, Polona kantisto, kompozisto, kansonifisto ed aktoro
 27ma di septembro - Mónica Puig, Portorikana tenisistino
 5ma di oktobro - Martin Frk, Cheka hokeisto
 8ma di oktobro - Garbiñe Muguruza, Venezuelana tenisistino
 9ma di oktobro - Lauren Davis, Usana tenisistino
 11ma di oktobro - Brandon Flynn, Usan aktoro
 16ma di oktobro - Caroline Garcia, Franciana tenisistino
 29ma di oktobro - Michael Copper (anke Michael Kittrell), Usana interreto-personeso
 14ma di novembro - Elisabeth Seitz, Germana gimnastikistino
 15ma di novembro - Anna Klasen, Germana tenisistino
 13ma di decembro - Danielle Collins, Usana tenisistino
 15ma di decembro - Alina Eremia, Rumana kantistino ed aktorino
 16ma di decembro - Thiago Braz da Silva, Brazilian atleto
 20ma di decembro - Yana Yegoryan, Rusa skermistino

Morti
 6ma di januaro - Dizzy Gillespie, Usana jazo-muzikisto (n. 1917)
 6ma di januaro - Rudolf Nureyev, Sovietiana dansistulo (n. 1938)
 6ma di januaro - Richard Mortensen, Dana piktisto (n. 1910)
 12ma di januaro - Józef Czapski, Polona piktisto (n. 1896)
 13ma di januaro - René Pleven, chefministro di Francia (n. 1901)
 20ma di januaro - Audrey Hepburn, Belga aktorino (n. 1929)
 22ma di januaro - Kobo Abe, Japoniana skriptisto (n. 1924)
 23ma di januaro - Yevgeni Vinokurov, Rusa romanisto e poeto (n. 1925)
 26ma di januaro - Robert Jacobsen, Dana skultisto e piktisto (n. 1912)
 5ma di februaro - Joseph L. Mankiewicz, Usana cinematografisto, cenaristo e filmo-produktisto (n. 1909)
 11ma di februaro - Robert W. Holley, Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1922)
 19ma di februaro - Peter S. Pezzati, Usana piktisto (n. 1902)
 3ma di marto - Albert Sabin, deskovrinto di la vacino kontre poliomielito (n. 1906)
 8ma di marto - Billy Eckstine, Usana muzikisto (n. 1914)
 20ma di marto - Polykarp Kusch, Germana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1911)
 30ma di marto - Richard Diebenkorn, Usana piktisto (n. 1922)
 17ma di aprilo - Turgut Özal, prezidanto e chefministro di Turkia (n. 1927)
 20ma di aprilo - Cantinflas, Mexikian aktoro (n. 1911)
 1ma di mayo - Pierre Bérégovoy, ex-chefministro di Francia, suocidita (n. 1925)
 1ma di mayo - Ranasinghe Premadasa, chefa ministro e prezidanto di Sri-Lanka (n. 1924)
 30ma di mayo - Henry Heerup, Dana piktisto e skultisto (n. 1907)
 19ma di junio - William Golding, Britaniana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1911)
 31ma di julio - Rejulo Baudouin di Belgia (n. 1930)
 1ma di agosto - Alfred Manessier, Franca piktisto (n. 1911)
 26ma di agosto - Reima Pietilä, Finlandan arkitekto (n. 1923)
 5ma di septembro - Baek Du-jin, chefministro di Sud-Korea (n. 1908)
 15ma di septembro - Maurice Yaméogo, prezidanto di Burkina Faso (n. 1921)
 27ma di septembro - Jimmy Doolittle, Usana generalo (n. 1896)
 30ma di septembro - Maurice Bourgès-Maunoury, chefministro di Francia (n. 1914)
 21ma di oktobro - Melchior Ndadaye, prezidanto di Burundi (n. 1953)
 25ma di oktobro - Vincent Price, Usan aktoro (n. 1911)
 31ma di oktobro - Federico Fellini, Italiana filmifisto (n. 1920)
 31ma di oktobro - River Phoenix, Usan aktoro (n. 1970)
 1ma di novembro - Severo Ochoa, Hispana ciencisto, Nobel-laureato (n. 1905)
 19ma di novembro - Leonid Gaidai, Sovietiana cinematografisto (n. 1923)
 22ma di novembro - Anthony Burgess, Britaniana skriptisto (n. 1917)
 2ma di decembro - Pablo Escobar, Kolumbiana narkotiko-komercestro (n. 1940)
 4ma di decembro - Frank Zappa, Usana muzikisto e kompozisto (n. 1940)
 7ma di decembro - Wolfgang Paul, Germana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1913)
 7ma di decembro - Félix Houphouët-Boigny, prezidanto di Ivora Rivo (n. 1905)
 12ma di decembro - József Antall, chefministro di Hungaria (n. 1932)
 16ma di decembro - Kakuei Tanaka, chefministro di Japonia (n. 1918)
 24ma di decembro - Yen Chia-kan, prezidanto di Republiko Chinia (n. 1905)
 27ma di decembro - Michel Bouts, Franca skriptisto, pedagogo ed Idisto (n. 1902)
 31ma di decembro - Zviad Gamsakhurdia, prezidanto di Gruzia (n. 1939)
 Tömöriyn Artag, Mongoliana luktisto (n. 1943)

Nobel-premiiziti
 Fiziko: Russell Alan Hulse, Joseph Hooton Taylor Jr.
 Kemio: Kary Banks Mullis, Michael Smith
 Fiziologio o Medicino: Richard John Roberts, Phillip Allen Sharp
 Literaturo: Toni Morrison
 Paco: Nelson Mandela e Frederik Willem de Klerk
 Ekonomiko: Robert Fogel, Douglass North

Referi

Kategorio:Yari 1990a