Arhangelsk

Arhangelsk esas urbo en Rusia. Segun statistiki dil yaro 2018, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 294,42 km².

Ol jacas alonge fluvio Norda Dvina proxim loko ube ol debushas an Blanka maro, extrema nordo di Europala Rusia. Entote ol okupas 40 km alonge la fluvio e lua delto. L'urbo ligesas a Moskva per 1133-kilometra ferovoyo, qua anke trairas Vologda ed Yaroslavl. L'urbo anke servesas dal aeroportuo Talagi e la min granda aeroportuo Vaskovo.

 Historio 
Dum Vikinga epoko ol nominesis Bjarmaland. Cirkume 890, Ottar fra Hålogaland skribis pri areo proxim fluvio e Blanka maro kun multa konstrukturi. To posible esas la loko nun nomizita Arhangelsk. La monakeyo di Santa Mikael Arkianjelo che kabo Pur-Navolok mencionesis unesmafoye en 1419, kande ol destruktesis da Norvegiani ("Murmani").

Arkhangelsk esis la precipua portuo di Moskovia dum Mezepoko, ma dekadis dum la 18ma yarcento, kande komerco che Baltiko divenis plu importanta. L'urbo itere divenis importanta dum la fino dil 19ma yarcento, kande ferovoyo ligis ol a Moskva.

L'urbo rezistis Bolshevika guverno de 1918 til 1920, ed esis bastiono dil Blanka Armeo suportita dal Britaniani. Dum amba mondomiliti lua portuo esis importanta eniro por provizuri sendita dal Federiti. Dum la duesma mondomilito l'urbi Arhangelsk e Murmansk uzesis por sendar provizuri de la Federiti a Sovietia. Dum Operaco Barbarosa, Germana invado en Sovietia, l'urbo konsideresis dal Naziisti un ek la limiti (l'altra esis l'urbo Astrakhan) por lua expanso en Sovietia, la surnomizita "lineo A-A". Tamen, li nulatempe atingis l'urbo nam li faliis kaptar Moskva.

Ye la 16ma di marto 2004, 58 personi mortis pro explozo en apartamental edifico dil urbo.

Nun, Arhangelsk duras esar importanta portuo, nome por pesko ed extraktado di ligno.

 Geografio 
La reliefo di Arhangelsk esas plana, en areo distanta de 30 til 35 kilometri de la loko ube fluvio Norda Dvina debushas an Blanka maro. Lua mezavalora altitudo esas 7 metri super la marala nivelo.

La klimato dil urbo esas sub-Arktika (Dfc segun la klimatala klasifikuro da Köppen), kun longa e kolda vintri de novembro til marto, e moderema someri, de junio til agosto. La mezavalora temperaturo en januaro, la maxim kolda monato, esas -11,6°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en julio, la maxim varma monato, esas 16,5°C.

Ne existas monato komplete sika. La mezavalora yarala pluvo-quanto dil urbo esas 636 mm, e la maxim pluvoza monato esas agosto, kun mezavalore 82 mm. Ordinare, dum la yaro, pluvas mezavalore dum 143 dii, e nivas mezavalore dum 163 dii. Nivo falas de novembro til la komenco di aprilo. Decembro e marto esas la maxim nivoza monati, kande falas 48 centimetri di nivo ye singla monato.

Referi

Kategorio:Urbi en provinco Arhangelsk