1990

La yaro 1990 (MCMXC per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 990ma yaro di la duesma yarmilo, la 90ma yaro di la 20ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1990a.

Eventi 
Kosmo 
 24ma di aprilo - Spaco-paromo Discovery instalas kosmala teleskopo Hubble sur orbito.
 10ma di agosto - Kosmonavo Magellan komencas mapigar Venuso. Ol mapigos cirkume 99% de la surfaco dil planeto.

Mondo 
 15ma di oktobro - Mihail Gorbachyov premiizesas per Nobel-premio pri paco.
 11ma di novembro - Decido dal Sekureso-Konsilistaro dil Unionita Nacioni donas fristo til la 15ma di januaro 1991 por ke Irak retretez ek Kuwait.
 13ma di novembro - Tim Berners-Lee kreas l'unesma konocata pagino di interreto.

Europa 
 1ma di januaro - Polonia abandonas socialismo.
 7ma di januaro - Inklinanta turmo di Pisa klozesas pro danjereso.
 11ma di januaro - En Lituania,  homi demonstras e demandas nedependo.
 31ma di januaro - Kapitalismo expansas a Sovietia: unesma McDonald's apertesas en Moskva.
 7ma di februaro - Centrala Komitato di Komunista Partiso di Sovietia finas la povo-monopolo.
 11ma di marto - Lituania deklaras su itere nedependanta de Sovietia.
 15ma di marto - Sovietia anuncas ke la deklaro di nedependo Lituana esas nelegala.
 8ma di aprilo - Eventas plurapartisal elekti che Yugoslavia, l'unesma demokratial elekti en la lando pos 1938.
 4ma di mayo - Latvia rideklaras su nedependanta, pos Sovietian okupo en 1940.
 20ma di mayo - En Rumania, eventas l'unesma elekti pos fino di komunismo. Ion Iliescu elektesas prezidanto.
 29ma di mayo - Boris Yelcin elektesas prezidanto di Sovietiana Rusia.
 30ma di junio - Est-Germania e West-Germania unionas lia ekonomii.
 26ma til 28ma di julio - Eventas Ido-renkontro en Waldkappel, Germania.
 24ma di agosto - Armenia deklaras nedependo de Sovietia.
 2ma di septembro - Transdnistria deklaras lua nedependo de RSS Moldova.
 12ma di septembro - Usa, Unionita Rejio, Francia e Sovietia plus la du Germania paktas pri paco en Moskva. Tale l'okupo di Germania finas e Germania povas unionar.
 3ma di oktobro - Germania unionas pos la Kolda Milito.
 8ma di novembro - Mary Therese Robinson divenas l'unesma muliero elektita prezidanto di Republiko Irlando. El komencos lua guvernisteso ye la 3ma di decembro sam yaro.
 14ma di novembro - Germania e Polonia kontratas pri la limito alonge Oder-Neisse.
 15ma di novembro - Popul-Republiko Bulgaria finas, e Bulgaria abandonas strukturo di singla partiso de komunista periodo.
 22ma di novembro - Margaret Thatcher renuncas de posteno di chefministro.
 27ma di novembro - John Major sucedas Margaret Thatcher kom chefministro.
 1ma di decembro - L'exkavisti di Tunelo sub l'Angla kanalo interrenkontras sub la lito dil Kanalo.
 2ma di decembro - Helmut Kohl elektesas kancelero di Germania pos riunigo. L'antea esis Adolf Hitler.
 3ma di decembro - Mary Therese Robinson divenas prezidanto di Republiko Irlando.
 9ma di decembro - Slobodan Milošević divenas prezidanto di Federala Republiko Serbia, en Yugoslavia.
 22ma di decembro - Konstituco di Kroatia aprobesas da la parlamento.
 26ma di decembro - Slovenia deklaras su nedependanta de Yugoslavia.

Azia 
 20ma di januaro - Reda Armeo mortigas civitani en Baku, Azerbaijan.
 9ma di marto - Komunista guvernerio renuncas en Mongolia. Elekti eventos en julio sam yaro, ed opozanti vinkos parlamentala majoritato.
 22ma di mayo - Sud-Yemen unionas kun Yemena Araba Republiko por formacar la nuna Yemen.
 21ma di junio - Ter-tremo kun forteso 7.4 che skalo di Richter frapas urbi Rudbar, Manjil e Rasht, en Iran, produktas 40.000 morti e poslasas 500.000 homi sen domo.
 16ma di julio - Ter-tremo en Filipini produktas 1.600 morti.
 2ma di agosto - Irak invadas Kuwait, e milito dil Gulfo komencas.
 6ma di agosto - Unionita Nacioni imperas embargo ad Irak.
 8ma di agosto - Policisti mortigas 17 Palestinani e lezas plua kam 100 plusa homi en Ierusalem.
 20ma di septembro - Sud-Osetia deklaras nedependo de Gruzia.
 4ma di oktobro - En Filipini, rebeli atakas du armeala garnizoni en Mindanao, ante kapitulacar ye la 6ma di oktobro.
 27ma di novembro - Askar Akayev elektesas prezidanto di Kirgizistan.
 29ma di novembro - Decido da Sekureso-Konsilistaro dil Unionita Nacioni posibligas uzo di forco, se Irak ne retretos ek Kuwait e liberigos kidnapita exterlandani.

Afrika 
 2ma di februaro - prezidanto di Sudafrika, F. W. de Klerk legaligas partiso ANC e promisas liberigar Nelson Mandela.
 11ma di februaro - Nelson Mandela ekvenas karcero di Victor Verster en Kaburbo pos 27-yara enkarcerigo.
 21ma di marto - Pos 75-yar okupo da Sudafrika, Namibia divenas nedependanta.
 22ma di mayo - En Gabon permisesas plura partisi.Gabon : repères événementiels
 5ma di julio - Tumulti eventas en Kenia kontre pova monopolo dal partiso Kenya African National Union - KANU.
 9ma di septembro - Prezidanto di Liberia Samuel Kanyon Doe kaptesas e mortigesas da rebelo chefo Prince Yormie Johnson.

Central Amerika 
 3ma di januaro - Prezidanto di Panama Manuel Noriega kapitulacas ad Usani.
 26ma di februaro - Sandinisti perdas elekti en Nikaragua. Violeta Chamorro elektesas kun 55% de la voti.
 16ma di decembro - En Haiti, Jean-Bertrand Aristide divenas prezidanto e 30-yara diktatoreso militistala finas.

Sud-Amerika 
 11ma di marto - Patricio Aylwin divenas prezidanto di Chili, l'unesma elektita prezidanto pos la diktatoreso di Augusto Pinochet.
 15ma di marto - Fernando Collor de Mello asumas kom elektita prezidanto di Brazilia, l'unesma elektita prezidanto pos Jânio Quadros, en 1961.
 Julio - En Trinidad e Tobago Islamana radikala grupo Jamaat al Muslimeen probas revokar la guvernerio. Chefministro Arthur Napoleon Raymond Robinson mantenesas kom gajo-homo dum ke tumulti eventas en Port-of-Spain. Pos negocii, Yasin Abu Bakr, chefo dil grupo, kapitulacas a la autoritati.
 28ma di julio - Alberto Fujimori divenas prezidanto di Peru.

Oceania 
 25ma di julio - Fidji adoptas nova konstituco qua augmentas la dominaco di Fidjiani en la politikala sistemo, e diskriminacas altra rasala grupi, note l'Indo-Fidjiani.
 22ma di decembro - Marshall Insuli nedependanteskas.

Naski 
 4ma di januaro - Toni Kroos, Germana futbalisto
 6ma di januaro - João de Lucca, Braziliana natisto
 12ma di januaro - Sergei Karyakin, Rusa shakoludistulo
 22ma di januaro - Alizé Cornet, Franca tenisistino
 24ma di januaro - Zuzana Zlochová, Slovakiana tenisistino
 27ma di januaro - Niviaq Korneliussen, Grenlandana skriptistino
 31ma di januaro - Tursunali Rustamov, Kirgiziana futbalistulo
 3ma di februaro - Sean Kingston, Jamaikan-Usana kantisto
 4ma di februaro - Ekaterini Stefanidi, Greka atletino
 5ma di februaro - Dmitri Andreikin, Rusa shakoludistulo
 9ma di februaro - Camille Winbush, Usan aktorino
 13ma di februaro - Alfiah Rahdini, Indoneziana skultisto
 14ma di februaro - Bogdan Kiselevich, Rusa hokeisto
 27ma di februaro - Kim Young-gwon, Sud-Koreana futbalisto
 8ma di marto - Petra Kvitová, Cheka tenisistino
 10ma di marto - Inna Deriglazova, Rusa skermistino
 14ma di marto - Sasha Clements, Kanadan aktorino
 14ma di marto - Mönhbatin Uranceceg, Mongoliana judoistino
 20ma di marto - Marcos Rojo, Arjentiniana futbalisto
 26ma di marto - Sarah Menezes, Braziliana judoistino
 29ma di marto - Mirlan Murzayev, Kirgiziana futbalistulo
 30ma di marto - Cassie Scerbo, Usan aktorino
 3ma di aprilo - Batsaihani Ariunbold, Mongoliana futbalisto
 3ma di aprilo - Madison Brengle, Usana tenisistino
 9ma di aprilo - Kristen Stewart, Usan aktorino
 16ma di aprilo - Arthur Zanetti, Braziliana gimnastikisto
 18ma di aprilo - Anna van der Breggen, Nederlandana biciklistino
 3ma di mayo - Soronzonboldin Batceceg, Mongoliana luktistino
 3ma di mayo - Teemu Hartikainen, Finlandana hokeisto
 5ma di mayo - Ana Šimić, Kroatian atletino
 9ma di mayo - Yevgeni Donskoi, Rusa tenisistulo
 15ma di mayo - Ján Kuciak, Slovaka ĵurnalisto (m. 2018)
 16ma di mayo - Viktor Mayer, Kirgiziana futbalistulo
 18ma di mayo - Yuya Osako, Japoniana futbalisto
 23ma di mayo - Kristína Kučová, Slovakiana tenisistino
 6ma di junio - Ryan Higa, Usana komediisto
 3ma di julio - Alison Riske-Amritraj, Usana tenisistino
 6ma di julio - Jeremy Suarez, Usan aktoro
 11ma di julio - Mona Barthel, Germana tenisistino
 11ma di julio - Caroline Wozniacki, Dana tenisistino
 12ma di julio - Olha Kulchinska, Ukrainana kantisto
 14ma di julio - Uladzimir Ihnacik, Bielorusa tenisistulo
 14ma di julio - Yan Nepomnyashchi, Rusa shakoludistulo
 17ma di julio – Michał Gielniak, Polona kantisto
 21ma di julio - Jan Buchtele, Cheka hokeisto
 24ma di julio - Daveigh Chase, Usan aktorino
 2ma di agosto - Vitalia Dyachenko, Rusa tenisistino
 3ma di agosto - Nadejda Ivanova, Rusa gimnastikistino
 9ma di agosto - Ilya Belyayev, Rusa tenisistulo
 12ma di agosto - Mario Balotelli, Italiana futbalisto
 12ma di agosto - Miroslav Forman, Cheka hokeisto
 15ma di agosto - Jennifer Lawrence, Usan aktorino
 15ma di agosto - Nyusha, Rusa kantistino
 27ma di agosto - Tori Bowie, Usan atletino
 8ma di septembro - Emin Garibov, Rusa gimnastikistulo
 19ma di septembro - Mário Figueira Fernandes, Rusa futbalisto
 29ma di septembro - Tomáš Doležal, Cheka hokeisto
 7ma di oktobro - Darya Charochkina, Rusa shakoludistino
 29ma di oktobro - Amarna Miller, Hispan aktorino
 16ma di novembro - Yara Puebla, Hispan aktorino
 20ma di novembro - Edward Pasquale, Kanadana hokeisto
 30ma di novembro - Magnus Carlsen, Norvegiana shakoludisto
 7ma di decembro - Martin Dočekal, Cheka hokeisto
 7ma di decembro - Urszula Radwańska, Polona tenisistino
 14ma di decembro - Nacagsürengiyn Zolboo, Mongoliana luktisto
 17ma di decembro – Igor Herbut, Polona kantisto
 26ma di decembro - Denis Cherishev, Rusa futbalisto
 30ma di decembro - Magnus Carlsen,  Norvegiana shakoludisto

Morti 
 4ma di januaro - Alberto Lleras Camargo, prezidanto di Kolumbia (n. 1906)
 6ma di januaro - Pavel Cherenkov, Sovietiana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1904)
 9ma di januaro - Bazilio Olara-Okello, militisto e prezidanto di Uganda (n. 1929)
 19ma di januaro – Alexandr Pecherski, Sovietiana oficiro, kunorganizanto di amasal eskapo de externeyo Sobibor (n. 1909)
 19ma di januaro - Herbert Wehner, Germana politikisto (n. 1906)
 20ma di januaro - Princo Naruhiko Higashikuni, chefministro di Japonia (n. 1887)
 22ma di januaro - Mariano Rumor, chefministro di Italia (n. 1915)
 25ma di januaro - Ava Gardner, Usan aktorino (n. 1922)
 25ma di januaro - Dámaso Alonso, Hispana skriptisto e filologo (n. 1898)
 26ma di januaro - Higashikuni Naruhiko, chefministro di Japonia (n. 1887)
 16ma di februaro - Keith Haring, Usan artisto (n. 1958)
 23ma di februaro - José Napoleón Duarte, prezidanto di Salvador (n. 1925)
 24ma di februaro - Sandro Pertini, ex-prezidanto di Italia (n. 1896)
 3ma di aprilo - Sarah Vaughan, Usana kantistino di jazo (n. 1924)
 11ma di aprilo - Ivar Lo-Johansson, Sueda skriptisto (n. 1901)
 11ma di aprilo - Xenofon Zolotas, Greka ekonomikisto, chefministro di Grekia (n. 1904)
 15ma di aprilo - Greta Garbo, Sueda aktorino (n. 1905)
 19ma di aprilo - Marco Aurelio Robles, prezidanto di Panama (n. 1905)
 23ma di aprilo - Paulette Goddard, Usan aktorino (n. 1910)
 25ma di aprilo - Dexter Gordon, Usana jazo-muzikisto (n. 1923)
 8ma di mayo - Luigi Nono, Italiana kompozisto (n. 1924)
 16ma di mayo - Sammy Davis Junior, Usana komikisto, aktoro e muzikisto (n. 1925)
 8ma di junio - José Figueres Ferrer, prezidanto di Kosta Rika (n. 1906)
 21ma di junio - Margaret J. Winkler, Usan animistino, produktistino e distributantino pri animi (n. 1895)
 22ma di junio - Ilya Frank, Rusa fizikisto, Nobel-laureato (n. 1908)
 24ma di junio - Germán Suárez Flamerich, prezidanto di Venezuela (n. 1907)
 26ma di junio - Anni Blomqvist, Finlandana skriptisto (n. 1909)
 7ma di julio - Cazuza, Braziliana poeto, kantisto e kompozistulo (n. 1958)
 18ma di julio - Yun Bo-seon, prezidanto di Sud-Korea (n. 1897)
 22ma di julio - Manuel Puig, Arjentiniana skriptisto (n. 1932)
 24ma di julio - Arno Wachmann, German astronomo (n. 1902)
 29ma di julio - Bruno Kreisky, kancelero di Austria (n. 1911)
 18ma di agosto - Burrhus Frederic Skinner, Usana psikologo (n. 1904)
 27ma di agosto - Stevie Ray Vaughan, Usana muzikistulo (n. 1954)
 9ma di septembro - Samuel Kanyon Doe, prezidanto di Liberia (n. 1951)
 26ma di septembro - Alberto Moravia, Italiana novelisto (n. 1907)
 30ma di septembro - Patrick White, Australiana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1912)
 7ma di oktobro - Grim Natwick, Usan artisto, kartunisto, animisto e cinematografisto pri animi (n. 1890)
 8ma di oktobro - Juan José Arévalo, prezidanto di Guatemala (n. 1904)
 13ma di oktobro - Lê Đức Thọ, Vietnamana generalo e politikisto, Nobel-laureato pri paco (n. 1911)
 14ma di oktobro - Leonard Bernstein, Usana kompozistulo e muzikistulo (n. 1918)
 22ma di oktobro - Louis Althusser, Franc-Aljeriana Marxista filozofo (n. 1918)
 27ma di oktobro - Ugo Tognazzi, Italian aktoro (n. 1922)
 27ma di oktobro - Jacques Demy, Franca filmifisto (n. 1931)
 27ma di oktobro - Xavier Cugat, Kubana muzikisto (n. 1900)
 27ma di oktobro - Lída Baarová, Cheka aktorino (n. 1914)
 11ma di novembro - Yiannis Ricos, Greka skriptisto e poeto (n. 1909)
 17ma di novembro - Robert Hofstadter, Usana fizikistulo, Nobel-laureato (n. 1915)
 25ma di novembro - Mikko Niskanen, Finlandan aktoro e filmifisto (n. 1929)
 2ma di decembro - Aaron Copland, Usana kompozisto (n. 1900)
 6ma di decembro - Tunku Abdul Rahman, chefministro di Malaizia (n. 1903)
 14ma di decembro - Friedrich Dürrenmatt, Suisa skriptisto e piktisto (n. 1921)
 18ma di decembro - Paul Tortelier, Franca violoncelisto (n. 1914)
 19ma di decembro - Gabrijel Stupica, Sloveniana piktisto (n. 1913)
 28ma di decembro - Ed van der Elsken, Nederlandana fotografisto e filmifisto (n. 1925)
 29ma di decembro - Goree Carter, Usana kantisto, muzikisito e kompozisto (n. 1930)
 31ma di decembro - Vasili Lazarev, Sovietiana kosmonauto (n. 1928)

Nobel-premiiziti 
 Fiziko: Jerome Isaac Friedman, Henry Way Kendall, Richard Edward Taylor
 Kemio: Elias James Corey
 Fiziologio o Medicino: Joseph Edward Murray, Edward Donnall Thomas
 Literaturo: Octavio Paz
 Paco: Mihail Gorbachyov
 Ekonomiko: Harry Markowitz, Merton Miller, William Sharpe

Referi 

Kategorio:Yari 1990a