Yari 1680a

La yari 1680a de la 17ma yarcento duris de la 1ma di januaro 1680 til la 31ma di decembro 1689. Dum la yari 1680a eventis, inter altri:

 Europa 
 1683 
Ye la 2ma di julio, Otomani kaptas Győr, en la nuna Hungaria. Ye la 25ma di junio Otomani anuncis l'intenco pri kaptar Wien.

Ye la 14ma di julio, komencas tale nomizita "Granda Turka milito": Santa Romana imperio, Polonia-Lituania, Rusia, Republiko Venezia, Hispana imperio e Montenegro militos kontre Otoman imperio e lua vasala stati til 1699. Ye la 25ma di julio, Otomani lansas atako kontre Wien.

Ye la 12ma di septembro, che batalio di Kahlenberg, Santa Romana Imperio e Polonia-Lituania vinkas Otomani proxim Wien. Ye la 6ma di oktobro, Jan la 3ma Sobieski atakas Otomana trupi, tamen lua armeo subisas granda perdaji. Du dii pose, il itere atakas Otomani en Párkány ed infliktas li granda perdaji. Ye la 25ma di decembro, En Beograd, Kara Mustafa Pasha strangulesas sub impero da Mehmed la 4ma, pos la vinkeso di Otomani en Wien.

 Azia 
 En Japonia, pos spektakli di kabuki-teatro l’aktorini esas uzebla da spektanti, ed ofte naskas kombati. Rejimo imperas ke aktori devas esar yunuli, e plu intensa kombati naskas.

 Afrika 
 Imperio Ashanti prosperas en westal Afrika.
 Stato Butua florifas en Zimbabwe. Portugalani esas forchasita a la valo dil fluvio Zambezi ed avane ad esto.

 Nord-Amerika 
 Franca Robert Le Salle exploras fluvio Mississippi de lua fonti a la delto. Ilu fondas granda kolonio nomizita Louisiana en fluviala valo.

 Oceania 
 L'erekto di statui che Pasko-insulo finas. La habitantaro diminutas e fine eventas interna milito.

 Referi