Plutono

Plutono (simboli: 16px|⯓ e 16px|♇) esas nonesma planeto en sunala sistemo. Olu deskovresis talamaniere kam Neptuno, altra dicante, per kalkuli. Anekdotale la deskovro-loko esis fortunala, pro ke pose onu konstatis, ke tala mikra planeto ne povas igar fluktuo a vicina planeto Neptuno.

Deskovro
Plutono deskovresis en 1930 da Clyde Tombaugh. Dum multa yari, l'existo di plusa planeto esabis supozata pro perturbi en l'orbito dil planeto Neptuno. Ye la 18ma di februaro 1930 Tombaugh remarkis movanta objekto dum komparo di du fotografuri preninta ye 23ma di januaro e 29ma di januaro 1930, che Lowell-Observatorio en Flagstaff, Arizona Usa.

Orbito
Pos la deskovro, onu esis kapabla kalkular l'orbito. L'orbito esas tale ovala, ke Plutono esas tempope plu proxime Suno kam Neptuno: ol esis plu proxima a la suno kam Neptuno de 7 di februaro 1979 til 11 di februaro 1999. Anke la orbito esas multe inklinata de la ekliptiko, en qua la orbiti di la altra planeti situesas: l'angulo inter l'orbito di Plutono e l'orbito di Tero esas 17˚. La diametro di Plutono  km esas plu min kam duimo de la diametro di Tero.

Sateliti
Dum recenta yari, plura sateliti di Plutono esis trovata.

Recente, multa planeteti plu fora kam Plutono esis deskovrata, qui havas simila grandeso, exemple Eris, deskovrita en 2003.

New Horizons
Kosmosondilo New Horizons proximeskis la planeto en julio 2015. Ye 9 julio 2015 ol fotografis Plutono dum la proximesko, ye 5,4 milion km de la planeto: la fotografuro montras detali di la tereno.

Ye la 14ma di julio 2015, New Horizons, plu proxima, prenis plusa fotografuri, inkluzante fotografuro qua montras saliaji sur parto di la surfaco di Plutono. Monti, di alteso cirkume 3500 metri, esas videbla, ma nula krateri, quo sugestas ke la planeto esas ankore geologiale agiva.


Referi

*