1868

La yaro 1868 (MDCCCLXVIII per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye merkurdio segun Gregoriala kalendario, e bisextila yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 868ma yaro di la 2ma yarmilo, la 68ma yaro di la 19ma yarcento, e la 9ma yaro di la yari 1860a. Kande 1868 komencis, Gregoriala kalendario esis 12 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.

 Eventi 
 Europa 
 marto - Franca geologiisto Louis Lartet deskovras tillore la maxim ancinena skeleti di Homo sapiens, de plu kam 50 mil yari ante nun, sub roko-shirmilo Cro-Magnon.
 18ma di agosto - Helio deskovresas dal Franca astronomo Pierre Janssen.
 Jules Verne publikigas Michel Strogoff.
 Eventas tre severa famino en Finlando.

 Azia 
 En Japonia, grupo di nacionalista nobeli suplantas shoguno e konkordigas yuna cezaro Mucuhito translojar chef-urbo de Kyoto ad Edo, quo rinomizesas Tokyo. Meiji-epoko komencas, e duros til 1912. Mucuhito komencas novigi e Japonia ligas relati kun ocidentala landi. Privileji di la samurayi finas.
 Rama la 5ma divenas regnanto di Tailando, til 1910. Il regnos kom despoto, ma la lando prosperos.

 Afrika 
 Milito inter Libera Stato Orange e Moshweshwe, chefo di la populo Basuto, finas.

 Nord-Amerika 
 25ma di julio - Wyoming divenas Usana teritorio.
 28ma di julio - Usa adoptas la 14ma emendo en lua konstituco. La emendo deklaras ke "omna personi naskinta o civitanigita en Usa esas... civitani di Usa e di la stato ube li rezidas" e "darfas egala protekto de la legi".

 Sud-Amerika 
 5ma di januaro - Milito di Paraguay: Braziliana komandanto Luís Alves de Lima e Silva okupas Asuncion, chef-urbo di Paraguay e deklaras la milito finita. Tamen, Francisco Solano López preparas gerileri* por luktar en la ruro.
 13ma di agosto - Ter-tremo kun posibla forteso 8.5 o 9 che skalo di Richter frapas Arica, Peru, efektigas ondego e produktas  morti.

 Oceania 
 9ma di januaro - Transporto di krimininti de Unionita Rejio ad Australia finas. Entote  viri e  mulieri transportesis dum nonadek yari.

 Naski 
 9ma di januaro - Søren Peder Lauritz Sørensen, Dana kemiisto (m. 1939)
 17ma di januaro - Louis Couturat, Franca matematikisto e pacifisto qua developis Ido linguo (m. 1914)
 29ma di januaro - Albin Egger-Lienz, Austriana piktisto (m. 1926)
 31ma di januaro - Theodore William Richards, Usana kemiisto, Nobel-laureato (m. 1928)
 26ma di februaro - Venceslau Braz, prezidanto di Brazilia (m. 1966)
 3ma di marto - Alain, Franca filozofo, jurnalisto, esayisto e profesoro pri filozofio (m. 1951)
 5ma di marto - Panagis Tsaldaris, chefministro di Grekia (m. 1936)
 22ma di marto - Robert Andrews Millikan, Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 1953)
 28ma di marto - Maxim Gorki, (nask. Alexei Maximovich Peshkov), Rusa skriptisto (m. 1936)
 1ma di aprilo - Edmond Rostand, Franca skriptisto (m. 1918)
 6ma di aprilo - Léopold Leau, Franca matematikisto, fondinto di la Delegitaro (m. 1943)
 19ma di aprilo - Józef Świeżyński, chefministro di Polonia (m. 1948)
 1ma di mayo - Afonso Arinos de Melo Franco, Braziliana yuristo, jurnalisto e membro di Brazilian akademio pri Literaturo (m. 1916)
 18ma di mayo - Caro Nikolai la 2ma di Rusia (m. 1918)
 20ma di mayo - Jonas Staugaitis, prezidanto di Lituania (m. 1952)
 6ma di junio - Dawid Janowski, Polona shakoludisto (m. 1927)
 6ma di junio - Robert Falcon Scott, Britanian explorero di Suda Polo (m. 1912)
 14ma di junio - Karl Landsteiner, Austriana biologiisto e mediko, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (m. 1943)
 18ma di junio - Miklós Horthy, chefo e regento di Hungaria inter mondomiliti (m. 1957)
 18ma di junio - Georges Lacombe, Franca skultisto e piktisto (m. 1916)
 21ma di junio - Graça Aranha, Braziliana diplomacisto e skriptisto, fondinto dil Akademio Braziliana pri literaturo (m. 1931)
 28ma di junio - Manuel Ezequiel Bruzual, prezidanto di Venezuela (n. 1830)
 30ma di junio - Lauri Ingman, chefministro di Finlando (m. 1934)
 19ma di julio - Francesco Saverio Nitti, chefministro di Italia (m. 1953)
 20ma di julio - José Félix Uriburu, prezidanto di Arjentinia (m. 1932)
 2ma di agosto - rejulo Konstantinos la 1ma di Grekia (m. 1923)
 5ma di agosto - Oskar Merikanto, Finlandana kompozisto (m. 1924)
 6ma di agosto - Paul Claudel, Franca poeto (m. 1955)
 23ma di agosto - Edgar Lee Masters, Usana skriptisto (m. 1950)
 23ma di agosto - Carlos Felipe Morales Languasco, prezidanto di Dominikana Republiko (m. 1914)
 1ma di septembro - Aaltje Noordewier–Reddingius, Nederlandana soprano  (m. 1949)
 30ma di septembro - José Serrato, prezidanto di Uruguay (m. 1960)
 4ma di oktobro - Marcelo Torcuato de Alvear, prezidanto di Arjentinia (m. 1942)
 24ma di oktobro - Charles Conder, Angla-Australiana piktisto (m. 1909)
 7ma di novembro - Delfim Moreira, Braziliana prezidanto (m. 1920)
 11ma di novembro - Édouard Vuillard, Franca piktisto (m. 1940)
 21ma di novembro - Federico Tinoco Granados, prezidanto di Kosta Rika (m. 1931)
 21ma di novembro - Ludwik de Laveaux, Polona piktisto (m. 1894)
 28ma di novembro - Algot Untola, Finlandana skriptisto (m. 1918)
 9ma di decembro - Fritz Haber, Germana kemiisto, Nobel-laureato (m. 1934)
 19ma di decembro - Théodore Steeg, chefministro di Francia (m. 1950)
 20ma di decembro - Arturo Alessandri Palma, prezidanto di Chili (m. 1950)
 22ma di decembro - Jaan Tõnisson, chefministro di Estonia (m. 1941)
 24ma di decembro - Emanuel Lasker, duesma oficala shakoludo-championo (m. 1941)
 24ma di decembro - Kantaro Suzuki, chefministro di Japonia (m. 1948)
 24ma di decembro - Richard Teichmann, Germana shakoludisto (m. 1925)

 Morti 
 10ma di februaro - David Brewster, Skota fizikisto (n. 1781)
 11ma di februaro - Léon Foucault, Franca fizikisto ed astronomo (n. 1819)
 19ma di februaro - Venancio Flores, prezidanto di Uruguay (n. 1808)
 29ma di februaro - Rejulo Ludwig la 1ma di Bavaria (n. 1786)
 1ma di marto - Józef Simmler, Polona piktisto (n. 1823)
 18ma di marto - Benizelos Rufos, chefministro di Grekia (n. 1795)
 13ma di aprilo - Imperiestro Tewodros la 2ma di Etiopia (n. 1818)
 23ma di aprilo - Ramón María Narváez, chefministro di Hispania (n. 1799)
 23ma di mayo - Gennaios Kolokotronis, chefministro di Grekia (n. 1805 o 1806)
 1ma di junio - James Buchanan, prezidanto di Usa (n. 1791)
 18ma di julio - Emanuel Leutze, German-Usana piktisto (n. 1816)
 31ma di julio - Stefan Karaga, Bulgara revolucionero (n. 1840)
 14ma di agosto - Manuel Ezequiel Bruzual, prezidanto di Venezuela (n. 1832)
 26ma di septembro - August Ferdinand Möbius, Germana matematikisto ed astronomo (n. 1790)
 1ma di oktobro - Mongkut (Rama la 4ma), rejulo di Siam (n. 1804)
 18ma di oktobro - José Tadeo Monagas Burgos, prezidanto di Venezuela (n. 1784)
 13ma di novembro - Gioachino Rossini, Italiana kompozisto (n. 1792)
 18ma di novembro - José Tadeo Monagas, prezidanto di Venezuela (n. 1784)
 13ma di decembro - Carl Friedrich Philipp von Martius, Germana mediko, botanikisto ed antropologiisto (n. 1794)

 Referi 

Kategorio:Yari 1860a