Сулейма аьрзи

Боарза́ аьрзи, дукхагӀа яьржа  «Сулейма аьрзи» аьнна я () — боарзах яь йола аьрзе . Ӏарбий халифате хьаяьй VIII бӀаьшера. ГӀалгӀай мехка кораяьй XIX бӀаьшера Аьрзи яхача кхаьлле. Цига дездар лоархӀаш лелаяьй изАхриев Ч. Ингуши. Их предания, верования и поверья // ССКГ. Вып. VIII, отд. 1. Тифлис, 1875. С. 1.. Бусалба цивилизацегахьа маца хьаяьй ма дарра таьрахь ховш йолча боарзах яьча хӀамашта юкъера эггара ширагӀа йола хӀама яИнформация об экспонате на официальном сайте Государственного Эрмитажа. ГӀалгӀайчен къаман дездарашта юкъейоагӀаш я.
справа|400px
1931 шера цӀихеза кавказовед хиннача  Санкт-Петербурге дӀайихьай, цу хана денз цига  экспонат йолаш лоаттаеш я Ӏарбий халифата хьакъехьа йолча зала чу.

БӀалгӀалг 38 см лакха я, борзах яь я, аьрзе бирса а куст долаш а куц гойташ я. Чура яьсса мотт йолаш я. Чуоттадаь дотув а цӀаста а да. Фоарт йолча йоазув латт Ӏарбий меттала:

цун гӀалгӀай меттала маӀан да: «Алла́хӀа цӀерца, Къахетам беши Къахетам бергболаши волча». Кхыча оагӀорахьа нийса цунна духьала бӀалгӀалг хьаяьча пхьара цӀи язъяь латт «Сулейман», иштта хьаяь таьрахь а латт — 189 шу хьижратагӀа (григоре ханоргагӀа 796—797 шерашта нийсса хул из).

Эрмитажа официальни мазаоагӀон тӀа яздаьд бӀалгӀалг хьаяьча моттигах лаьца хоам бешалац аьнна. Цхьабакъда Ӏилмангахьа даьржа хетар да, из реликт  яхача пхье хьаяь хила тарлу аьнна (хӀанзарча Иракъе). Ӏарбий халифате товшхалеи пхьоалийи юкъарченах цаӀ хиннай из.

Дунен тӀа цу тайпара йолаш кхы а кхоъ бӀалгӀалг я ( Берлине,  яхача пхьеи Итале,  ), цхьабакъда Эрмитаже йолчунна тӀа мара таьрахь латтац, из бахьан долаш, цу йиъненна юкъе эггара къаьнагӀа хила езаш я.

2013-ча шера тушола бетта 17 дийнахьа Паччахьалкхен Эрмитаже дездеш церемони а еш «Сулейма аьрзе» шоллар ГӀалгӀай паччахьалкхен мохктохкама музея́ дӀаялар хилар

 Белгалдаккхар 

 ТӀатовжамаш 



ОагӀат:Археологе артефакташ
ОагӀат:ГӀалгӀайчен культура
ОагӀат:ГӀалгӀайчен тархьар
ОагӀат:БӀалгӀалгаш
ОагӀат:VIII бӀаьшера хьаяь хӀамаш
ОагӀат:Боарза бӀалгӀаш
ОагӀат:Ӏарбий халифат