Жанси

Жанси (да), иштта сувра (да) () — кха доаллача маьхалийи лаьтта-кха доаллача маьхалийи аммонийи (царна юкъе цар кристаллогидратий а) нитраташ доахкача минералий яьржа́ йола цӀи.

 Жансий цӀераш 
+ Жансий цӀерашМассанена йовза цӀиХиме формулаСистематикай цӀиБелгалдаккхарАммоний жанси (NH4NO3Аммоний нитратБесаза йола кристалла хьисапе хӀама, гигроскопични я, хи чу дика яшаш я маркхала йӀовхал лоха а еш. 160 °С чӀоагӀагӀа дӀохадича оксида азоти кхыйола оксидаши хьа а йоаллаш декъалу. Лаьтта тоадеши промышленни лелха хӀамаш (аммониташ, аммоналаш) хьаеши дукха леладу.Аммиака жанси ()Барий жанси ()Ba(NO3)2Барий нитратБесаза йола кристаллаш. А́ла баьццарча бесара бу. Къоарза а́ла эшаш хилча, шатлакхаш хьаеча хана леладу. Барита жанси )Калий жанси ()KNO3Калий нитратМӀаьдгӀирга е ялхсабарга хьисапе кристаллий лоаттам а бола бесаза кристаллаш да. Натрий жансега хьежача, дуккха кӀезигагӀа гигроскопи йоалл цунах, цудухьа шатлакхаш хьаеча метте окислитель йолаш дукха леладу. 334,5 °С кхаччалца дӀохадича лоалл, кхы а чӀоагӀагӀа дӀохадича кислород хьа а йоаллаш декъалу.  ХӀиндий жанси ()ЦӀокъболата жансиMg(NO3)2·H2OКристаллогидрат ЦӀокъболата нитрат Кальций жансиCa(NO3)2·H2OКальций нитрата кристаллогидрат КӀира жансиНоргхой жансиЧилхой жансиNaNO3Нитрат натрияГалогенидашца эдаь хул дукхагӀа йолча хана. ДукхагӀа Чиле доаккх Тарапака а Антофагаста а яхача провинцешка. Бос кӀай а хул, кӀезига ӀажагӀа лесташ а хул, цӀе-бора а хул, тайша а хул. Мооса шкалайца юсташ хилча чӀоагӀал 1,5—2 я. Айххал 2,3 г/см³ я. ДукхагӀча даькъе лелхалоамаш лелхара бахьан долаш хьахул из е азот мистадаларца хьахул. Гигроскопични я.Натронни жансиНатрий жанси

 Жанси леладар 
 Жанси лаьтта тоадеш леладу, калий жанси къаьстта дика да, хӀана аьлча баьцовгӀашта эшаш йола калий а дӀакхет лаьттах;
 Натрий нитрат Ӏаьржа молха хьаеш эшаш да.
 Аммоний жанси лелхаш йола хӀамаш хьаеча метте эш, масала, аммонали аммотоли хьадеча.
 Иштта натрийи калийи нитраташ юача хӀамах дукха етт, уж консерванташ хилар бахьан долаш. Масала, нахча хьаеш е марш хьабеш.

 Белгалдаккхар 

 Литература 


ОагӀат:Минералаш алапатах
ОагӀат:Нитраташ (минералаш)
ОагӀат:Минералий классификаци