Товсолта-Юрт

Товсолта-Юрт (, ) — ХӀирий Аьттаберда шахьара юрт. «Юрта хьисапе моттиг Товсолта-Юрт» яхача муниципальни кхоллама административни юкъ я.

 Географи 
Аьттаберда шахьара юкъе улл, ГӀалменна дехьеи-сехьеи. Шахьара юкъ йолча Берса-́Юртах гӀинбухехьа улл 2,5 км гаьна, Бурох 28 км гаьна улл гӀинбухехьа—малхбузехьа.

Товсолта-Юрта гӀай да: зӀилбухехьа Берс́а́-Пхьенца, зӀилбухен—малхбузехьа Кердача Боткъий-Юртаца, малхбузехьа Инала-Юртаца, гӀинбухен-малхбузехьа Брутацеи Цалыкацеи, гӀинбухехьа Боткъий-Юртаца, малхбоалехьа Долакха-Юртаца.

 Тархьар 
Хӏанзара Товсолта-Юрт шоайла гаьна доацаш яьда́ча къаьнарча юртех вӏашагӏтеха я.

Юрта тархьар доладенналга лархӏа мегаргда хӏанзарча Товсолта-Юрта́и Хумалага́и юкъе Елизаветинское яха гӏап йила́ча ха́на денз. Из хиннад 1783 шера. Цу гӏа́па́ йисте 1814 шера Товсолта-Юрт йиллай, 1815 шера Габиса-Юрт йиллай. Цхьабакъда хӏанзара Товсолта-Юрт нийслуча метте ба́ха хайша́раш Дударанаькъан Темарболати, Ӏийсаи, Жанхоти яхаш хинна хӀирий Тага оалдараш () хиннаб. Даьра аьлера а баьнна ГӀалме аьтта берда тӀа хайшаб уж XIX бӀаьшаре долалуш. Цига цар кхо юрт йиллай, эрсий меттала Джанхотов-Ларс, Иса Дударово, Темирболат Дударово яхаш хиннайола. Юххера цу ерригача юрташкара нах 1855 шера низагӏа Карджине Ӏохувшабаь хиннаб ба́ха, хӏаьта йита́ кагий юрташ вӀашка а теха цхьа юрт хьаяь хиннай. ГӀалмес цу метте чӀоаггӀа гола тохандаь, хӀирий меттала Зильга аьннад цох — «Гола тохаш яр» яха маӏан долаш).

 Бахархой 

 Динаш 
Юрта цхьа маьждиг да .

 Юртара хьабаьннараш 
 Ахсаров Энвер Бимболатович — Советий Союза турпал, майор.
 Борукаев Батраз Магометович — Россе физкультура дукха дика хӀамаш карагӀдийна болхло, халкъашта юкъерча класса спорта пхьар (лоӀамеча кӀалтохаргах), спорта пхьар (самбо, дзюдо, желтий-румий кӀалтохаргахьа), ерригсоюза оагӀата кхелахо.
 Борукаев Рамазан Асланбекович — советий геолог, ГӀазакхий ССР Ӏилмай академе академик, геолого-минералоге Ӏилмай доктор, профессор, Заслуженный деятель науки ГӀазакхий ССР дукха дика хӀамаш карагӀдийна болхло, Ленина преме лауреат, ГӀазакхий ССР паччахьалкхен преме лаурет (венначул тӀехьагӀа).
 Дзарасов Савкудз Дзабоевич — советий лоӀамеча кӀалтохарга бугӀа, шозза СССР чемпион, Руме хинна Аьланпхьен ловзарий боарза́ призёр, халкъашта юкъерча класса спорта пхьар (лоӀамеча кӀалтохаргах).
 Дзарахохов Хаджи-Мурат Уариевич — БӀорахой тӀема турпал.
 Фидаров Афако Пациевич — инарал-лейтенант, воккха тӀеман хьаким, дипломат.

 Белгалдаккхар 

 ТӀатовжамаш 


Топографически мехкасурташ

Видео
  (27.04.2021)

ОагӀат:Аьттаберда шахьара нах баха моттигаш