МацагӀате

МацагӀате (, ) — Гуржехьара пхье. МацагӀатен лоаме яхача йиста административни юкъ я. 

Тиблисах гӀинбухехьа массехк километр гаьна улл Арагахини Курахини ши хи вӀашагӀкхе́тача. Гуржехьен эггара къаьнагӀча пхьенех я, вай замал хьалха V бӀаьшера йилла.

 ЦӀи 
МацагӀатен цӀи йоагӀа Мушки фунагара (Месхий, Мосхий). МацагӀате яхар «Месхий лаьтта» яхилга да.

 Тархьар 
Ширача гуржий тархьара Ӏадато хьаяхачох, пхье йилла́р оаламашка вувца Мцхетос ва Картлоса воӀ. thumb|left|Одна из улиц Мцхеты с видом на Светицховели

Оахкамаш дарца МацагӀате уллача моттиге нах ба́хар вай за́мал хьалха II эзаршерегара денз долга дехк. Боарза заман (вай замал хьалха I-гӀа эзаршу) дуккхача кашамех-Ӏемарех хьахов МацагӀате цу хана тӀехьа лоадам бола пхьа хинна хилар.

Вай замал хьалха VI—V бӀаьшера Малхбоалера Гуржехье цхьанкхеташ моттиг хиннай, Ибери (Картли) аьнна йовзаш а йолаш, цхьаццадола гуржий фунаш кхалха а кхолхаш. Цу фунех эггара лоадам болашагӀа хиннар да ЗӀамигача Азера хинна мосхи яхар (месхий). Картле юккъерча даькъе шоай пхьанаш йийхкай цар юххера хургйола Ибере нанагӀала а йогӀаш — МацагӀате (месхий пхье).

Тептарашка дувц Ибери (Картли) а цун на́нагӀа́ла а Македонерча Искандара вай за́мал хьалха IV-ча бӀаьшера хьаяьккха́ хиннилга Азо МацагӀате паччахьал де дӀа а отташ. Пхье цо еттай Гаци, Гаима яха дото бӀалгӀаш. Цхьа ха яьлча Азо вохаваьв МацагӀатерча эздий цӀен тӀарча хиннача Фарнаваза, из вай замал хьалха 284/83-ча шера паччахьал де хайннав Фарнавазидий династи а юллаш. МацагӀатера бӀаргагуш болча гувна тӀа Фарнаваза егӀай бетта даьла яьча Армазе бӀалгӀа, къаьна динаш ӀотоӀа а ца деш керда цхьа ди беннаб цо гуржашта.

Вахтанг Горгасали воӀ волча Дачи паччахьо ший даь васкетагӀа VI-гӀа бӀаьшу долалуча хана нанагӀала МацагӀатера Каьлаке Ӏочуйихьай, лораеш аттагӀа хиларах. Цудухьа МацагӀате ба́хараш кӀезиг а луш Каьлаке ба́хара бе́ба болабеннаб
слева|мини|Пхье йистера тӀий
мини|Монастырь Самтавро, XI-гӀа бӀаьшу

XIX-ча бӀаьшерга кхаччалца дукхагӀа мел бола Гуржий паччахьаш тадж техкаш а белча дӀабехкаш а моттиг хиннай МацагӀате.

Россе импере йолча хана административно Каьлакен губерне Душете уезда юкъе хиннай из.

1956-ча шера тов бетта 26-ча дийнахь МацагӀатен пхье хьисапе юрт яхача статусера пхье яха статус еннай сентября 1956 годаВедомости Верховного Совета СССР. № 24 (866), 1956 г.. 

 Товшхала тӀехьале 
МацагӀате йоахк дукха шира чӀоагӀаленаш а, маьлхара кашамаш а, тайп-тайпара шира киназаш а.

Йоккхача МацагӀатен къаьнара кураш: Саркине, Цицамури, Накулбакеви, Карсани, Мухатгверди, Калоубани-Кодмани.thumb|center|1000px|Джвари монастыраи МацагӀатенна гонахьарча лоамани Супача Нинай монастыра чура даьккха сурт

 Белгалдаккхар 

 ТӀатовжамаш 




 Литература 
 Джанберидзе Н., Мачабели К. Тбилиси. Мцхета. — М., Искусство, 1981. 256 с. (Серия «Архитектурно-художественные памятники городов СССР»).


ОагӀат:Гуржехьен пхьеш
ОагӀат:Гуржехьен хинна нанагӀалаш
ОагӀат:ГӀалгӀай никъ
ОагӀат:ЖӀаргахой дина супа пхьеш