Къулбаседа Кавказа Лоамарой Союза I гуллам

Къулбаседа Кавказа Лоамарой Союза хьалхара гуллам, е Буро тӀара гуллам Буро тӀа хиннаб 1917 шера маьтсела 1-8 деношка хиннад (къаьнарча ӀаьдалагӀа маьтсела 14-21 деношка).

 Хьалха хиннар 
Тушола бетта 1 дийнахьа Саькура гӀовттамах хабар де́на хиннад Буро тӀа, 3 ди ма даьлланге (тушола 4 дийнахьа) гӀовттам дӀакхайкабаь хиннаб. Тушола 5 дийнахьа Шаханов Басията фатере лоамарой эздеш гулбенна хиннаб. Паччахь доалах ваьнначул тӀехьагӀа из доал хьалаца нигат этта хиннад цар. Бутт хиллал ха яьккхай цар Ха́нна йола доалаче лархӀа еза е цох дакъаста деза соцам бе гӀерташ. Тушола 6 дийнахьа Къулбаседа Кавказа цхьанкхийтта́ча лоамарой ха́нна йола комитет вӀашагӀъелла́ хиннай, цунна хьалха латташ Шаханов а волаш. Из мел дар додача юкъа́, тушола 8 дийнахьа, цу Буро тӀа Ха́нна йолча доалачено къоабалъяь йола Каьй балха совет () гулъяь хиннай.

Тушола беттеи бекарга беттеи Къулбаседа Кавказа хӀара регионо моттигера политикахой гулламаш деш хиннад шийна хьалха латтаргвола викал вувцаш. Ха́нна йолча комитето берригача лоамарой гуллам маьтсела 1 дийнахьа дӀабахьа лаьрхӀа хиннад.

 Доакъашхой 
Шинфордъюкъа гӀинбухерча даькъе мел долча мехкашкара викалаш хьалбехка́ хиннаб гуллам болча. ХӀара каь () 5000 сагагара хоржаш хиннав. Нагахь санна цхьа моллагӀа бахьан этта из 5 эзар саг вӀашагӀкхеташ хинна ца хилча, кӀезигагӀа хилча а мегаш хиннад. Кхаж тасса ткъаьра мел ваьнна кхалвар а маӀавар а йиш йолаш хиннав.

Гулламе 300 е 340 викало дакъа лаьца хиннад.
+ВикалашДаьгӀастен областаТийрка областаКъобана областеи Ӏаьржача форда губернеиСтавропола губернегӀаьбартой къаманмалкхарой къамангӀумкий, салатавхойи, негӀийи, Ӏовхойинохчий къамангӀалгӀай къаманхӀирий къаманчерсийи, абзойи, лоамаройикъаршийтуркменийи негӀийцӀиговзалгӀалацӀиговзалгӀалацӀиговзалгӀалацӀиговзалгӀалацӀиговзалгӀалацӀиговзалгӀалацӀиговзалгӀалацӀигӀалацӀигӀалацӀигӀалаЮкъерча комитета доакъашхой ЦКДалгат БаширчӀоагӀа яьр (присяжни)БуроКоцев ПшемоахачӀоагӀо яь адвокатБуроШаханов Басият АбаевичадвокатБуроКаплан Рашидханадвоката гӀончаБуроЧермоев Тападошлой капитанБуроЖабагӀий Ийже ВисангириагрономБуроБритаев ЭлбазкъаюристБуроСултан Къаплангири-БатӀалпаша,ДарыкътЭркенов Халид-Хьажа-Ираули ЧукуланМуслимов Мингли Болат АчикулакДахадаев Мухьмад-ӀаьлаинженерШурий-ГӀалаАлдиев СултанпрапорщикТоаркхой НугӀбиклейтенант-полковникГасанов Ӏаьлайоала инспекторАьшка наӀарашТемирханов ЗубайринженерШурий-ГӀалаТемнев СаӀадуллахӀбоахамий доалахоАбдулаев АсадбикинженерПетра-ГӀала1 КандидаташТахо-Годи ӀаьлабикчӀоагӀо яь адвокатШурий-ГӀалаШакманов Товсолтаадвоката гӀончаМулаев Мухьмадаьшканаькъа инженерАлбергоев РауфХасой-ЮртАбдулкадыров МухьмадШолжа-ГӀалаБутаев АсланбикюристНури-бейАлиев ШахӀимНизаркиев Эреджеб ӀаьлаСтавропольДайдбеков ӀаьдалгириинженерЗулпукаров Ӏадл-МаджидинженерШурий-ГӀала
(Леваши викал ваьр)Гаитов КазанбиинженерБотлихДалгат АбдусаламюристМаджалис
(округа викал ваьр)2 КандидаташШахсуваров Нур Махьмадхалкъа ишколий инспекторШурий-ГӀалаСохов Гузейкхела следовательНальчикУрусбиев ИбрахӀимкапитанПятигорскСелимханов Ӏадл-ЛатӀифКостекКурумов МувсаДжиоев НиколайхьехархоКаьлакеЯшев Эльдар КисловодскХубиев ӀабдуллахӀКъарт-ДжуртКенжемуратов Ӏумар Эфенди АчикулакГабиев СаӀидКумухЭфендиев Ӏабдул-КъаьдаинженерБакуМолачиханов БагадуринженерБаку 
(Хунзаха викал ваьр)Алкадаски Ӏабдул-КъадирхьехархоПетра-ГӀалаСултанов ТахӀиргӀулакхчеКаздикентДина совета доакъашхойХьоцой НажмуддинХьоцоШогенов ӀалиханӀабдул-Каххьар-ХьажаХассахан ХьажаАкгелдиев ИлезЦаликов ОпкурТангхатаров ӀабдузаликДадаев Къазанхой Ӏабдул-БасирКъазанхой-ЮртКъарабудагӀгентера ДжамалуддинКъарабудагӀгент

 Гуллам 
Гуллам Далгат Башира болабаь хиннаб, гуллама хьалхарча ден тхьамада волча. Из хиннад Буро тӀа Олгай кхалнаьха гимназе гӀишлон чу дийнахьа 3 сахьат даьннача хана. Цкъарчоа Шахановга дош алийтад. Шоашта ловчча тайпара даха пурам деннача гӀовттамах лаьца дош хиннад оалаш. Цу хана доакъашхой Къулбаседа Кавказ Россена дӀаюкъеяхийта нигат долаш хиннаб из автономи йолаш демократеи федерацеи республика хилар бехкам а болаш. Из къамаьл долаш Ха́нна йолча доалаченга йистхинна а хиннаб доакъашхой.

Къулбаседа Кавказа Лоамарой Союза Юкъера комитета дӀачӀоагӀъяь хиннай амараш кхоачашдеш йола маьже йолаш, цунна тхьамадалла Чермоев Тапа хержа́ хиннав, веррига комитете чувахар 17 саг хинннав.

Гуллама ваӀадо Немцашцара тӀом соцабе безаш хилар а, лоамарошта хьалха мо шоашца герз леладе пурам далийтар а, къаман милици вӀашӀагӀйолла езаш хилар а дувцаш хиннай.

Мая 7 дийнахьа конституци дӀачӀоагӀъяь хиннай, 30 лустам а болаш. Дешарцеи, кхел ярцеи ювзаенна реформаш е лаьрхӀа уйла хиннай, урхам вӀашагӀболла нигат хиннад.

 Хьажа иштта 

 Ӏандий гуллам
 [[[II съезд Союза горцев Северного Кавказа|II гуллам]

 Белгалдаккхар 

 Литература 





 ТӀатовжамаш 






ОагӀат:Лоамарой республика
ОагӀат:Бурон тархьар
Категория:1917 год в Северной Осетии
Категория:Май 1917 года