Галашкархой

Галашкархой (, ) — гӀалгӀай къаман тархьаре хинна юкъарло; ГӀалгӀайчен юкъерча бӀаьшерий шахьар я. Галашкархой цӀи Галашкенца хоттаенна я.

 ЦӀи 
Галашкархой цӀи Галашкен цӀерца ювзаенна я (тахан из улл ГӀалгӀай Мехка Шолжа шахьаре). Юрта цӀи «галай болчахьа» яхилга да: масала, мержошка, цӀечошка мо — галашка. Гала́ша шоай чӀожера а баьнна Галашке йиллай.

 Хьахилари къаманга бехкари 
мини|Галаш яха моттиг я белгалъяьккха ЗӀамигача Нохчийчен мехкасурта тӀа, 1847-гӀа шу
Галашкархой шаьрачара юкъарло я, из хьахиннай лоамара ӀокӀалабийннача тайп-тайпарча гӀалгӀаех, цу шахьара юкъе бе-беча тайпан нах чуболхаш а хиннаб. Я. З. Ахмадова яхачох, шахьаре ба́ха хайша́раш дукхагӀа галай хиннаб, цхьабакъда мержой а, цӀечой а, ялхарой а хайша́б, цхьабакъда «ГӀалгӀайчен исторе» (2013) автораша яхачох, шахьар хьахиннай кхаькхалойи, цхьоройи, галайи, оарстхойи, цӀечойи юкъарлонашкара нах цу метте Ӏохувшарца.

Россе импере галашевцы оалараш Эса юкъерча даькъе баьхараш хиннаб, паччахьалкхен Ӏаьдало гӀалгӀай а лоархӀаш. Таханарча тохкамхоша а лоархӀ галашкархой гӀалгӀай юкъарло йолаш.

 Тархьар 
Галашкархой шахьар кӀезигагӀа дале 1760-ча шерашка хьахила йолаеннай. Цар пхьанаш 1768-ча шера оттадаьча мехкасурта тӀа хьоахаю «Галачи» аьнна Эса Шолжах кхетача метте. Ротмистр Батыровс даьча хьисапах, 1771-ча шера галашкархой 13 юрта бахаш хиннаб деррига 200 ков а долаш.

1820-ча шерашка дукхагӀа мел бола галашкархой Эса аьрда берда тӀа баьхаб. Н. Г. Волковайна хетачох, цу хана Галашкархой я аьнна итт пхьа хьоахаеча листама́ юкъе цхьаццайола хамхой шахьара́и оарстхой шахьара́и юкъе йодараш а юкъейихьай. 1851-ча шера Галашкархой шахьаре 30 эйлеи, 395 кови, 2131 саги хиннав.

Эрсий-кавказхой тӀом (1817—1864) бодаш латтача хана Россе импере мукӀарло деш хиннад шоаш галашкархой е вӀалла мутӀахьа берзабаь цахилара́ е цхьан даькъе мара мутӀахьа берзабаь цахилара́: галашкархой цӀаккха Россе паччахьалкхен Ӏаьдало яхачоа мутӀахьа а ца хиннандаь, фуннагӀа мара ца хиларах уж хӀаьта а паччахьа чӀоагӀленаштеи пхьанаштеи тӀахьелхаш къоала́ ихандаьи. Галашкархой Кавказа имамата чӀоагӀа оагӀув лоацаш царца цхьана тӀом беш хиннаб Галашкера наибал а долаш. 1840-ча шера тушола бетта галашкархойи оарстхойи Нохчашкахьа хиннача гӀовттаме да́къа лоацаш хиннаб. Цар каьша, нохчашца цхьана, раьза а болаш мутӀахьа хургхиларах дув биа́ хиннаб Шамала́. Из цар дарца ЗӀамига Нохчиче яхача лаьттанца къоастаеча Кавказа имамата шахьара́ юкъебахаб уж.

1858-ча шера галашкархоша Наьсарен гӀовттаме да́къа лоацаш хиннаб.

 Бахар-лелар 
Галашкархоша тух доаккхаш хиннад. Шоашта малхбузехьа ба́хача аьккхешца базар яьй цар — тух дӀа а дохкаш ялат ийдаьд цар царгара.

 Примечания 

 Литература 









































ОагӀат:ГӀалгӀайчен тархьар
ОагӀат:ГӀалгӀай тархьара шахьараш
ОагӀат:ГӀалгӀай