Дог

Дог (да) (, , кердача яний меттала καρδιά) — ший гартаца миашка гӀолла цӀий лелар кхоачашдеш йола маьже. Дог чура хара () да. ЦӀий кхухьа система де́гӀае́на мел йолча кхолламашка да дог, царех я букътӀехкьяраш а (саг а лоархӀаш). БукътӀехкйолчара дог массехк кӀадех латт — дегеи, эндотелийи, хоттачеи кӀадех. Дега пхьид () кхыча пхьидашта юкъе белггала я: пхорагӀа шувнаш долха пхьида кӀада из дале а, организма́ доалахьа дац из.

 Дош легадар 
 Дожар  Цхьоален таьрахь  Дукхален таьрахь ЦӀера д. (мала? фу?)   дог  дегаш Доала д. (хьан? сен?) дега  дегий Лура д. (хьанна? сенна?)  дега́  дегашта Дера д. (хьан? сево?)  дего  дегаша Кечала д. (хьанца? сенца?)  дегаца  дегашца Хотталура д. (хьанах? сенах?)  дегах  дегех Меттига д. (хьанга? сенга?)  дегага  дегашка Дустара д. (хьанал? сенал?)  дегал  дегел

 Эволюце дегӀадар 

 Хорда дийнаташка дог хьахилара бахьанаш 

Кагийча организмашта хала хилац дегӀа́ эшашъяр кхача езача метте дӀакхачийта а, эшаш йоацар (метаболиташ) дегӀах дӀакъоастаеш дӀаараяха а (цу гӀулакха диффузен сухал кхоачам болаш я). ХӀаьта дегӀ доккхагӀа мел хул дукхагӀа хьинар, даар, фо эш, царех пайда ийцача хан-ханахьа метаболизма продукташ а дукхагӀа дӀаа́рая́ха еза. Цудухьа хьахиннай функцеш Ӏалашъю «дог» аьнна оала маьженаш хьахиннай геттара цхьалхача организмашка.

Палеонтологе оахкалаша хьагойтачох а́ла йиш я хорда йолча примитивни дийнаташка дега́ таралеста маьже хиннналга. Хорда́ мел долча дийнаташка дега́ гонахьа перикард яха хоттача кӀадах латташ бола тӀорми ба. Хорда йолча дийнатий дог иштта ногӀараш () доахкаш а да. ТӀехкйоацаргий () дега́ш а хила йиш йолаш да ногӀараши перикарди долаш. Ког-кит йолча () тӀехкйоацаргий перикардо шерг а чулоац. Сагалматийи кхыча членистоногийчари керттера миа цхьанахьа шер а деле детталуш хул, цунах а оал цкъаза «дог». ТӀехйоацаргашкеи членистоногичаргеи уж «дегаш» цаӀ е массехк хила йиш да малагӀа кеп я хьежжа. Хордийчар дог цаӀ мара хилац, цхьабакъда миксинаш оалаш долча дийнаташка цхьан дегал совгӀа дега́ тара йола хӀама я цӀога чу. НӀанаштеи уж мо́ йолча организмаштеи доагӀаш дац «дог» яха дош. Цхьабакъда дизза дола дог чкъаьрашка да.

 Сага дог 

 Дог кхыча дегӀах дӀадоллар 

ХӀанзарча лораша клинически валар тӀакхаьча волча донорагара дог а хьа а ийце, дог тишденна е хӀалакьхинна волча реципиента́ Ӏочудолл, зе́ ца хулийташ.

 Белгалдаккхар 

 Литература 


 ТӀатовжамаш 
 Как работает сердце человека — Наглядный анимационный видеоролик
 Возбудимость сердечной мышцы, тетанус, закон Старлинга
 Сердце. Сердечно — сосудистая система // Анатомия и физиология человека. Бийский лицей
 Рекомендации по количественной оценке структуры и функции камер сердца

ОагӀат:Дега-миай система