Шолжа

Шолжа, е Шолж, е Šuolz, иштта Шолжа-хий е Šolž-(xij) (да) (, Карасаев А. Т., Мациев А. Г. Русско-чеченский словарь. — М.: Русский язык, 1978. — 728 с. — С. 728, Гацалова Л. Б., Парсиева Л. К. Большой русско-осетинский словарь ИПО СОИГСИ, Владикавказ 2011—687 с., Русско-кумыкский разговорник, Русча-къумукъча къылавуз, А. М. Аджиев, К. С. Кадыраджиев, статья «Сунжа» 1992) — Даькъастен малхбоалерча даькъера дода хий; Тийрка аьтта га. 278 км дӀаьха да, бассейна майда — 12 000 км² я. Керттерча Кавказа дукъа гӀинбухерча босен тӀа, ГӀалгӀайчен доазона тӀа, дӀадолалу, 1200 метр лакха. Юртбоахамаша кхашта хий детташ леладу.

 Хий дахар 
слева|мини|Тийрка бассейн
Ушкорт яхача лоаман шанашкара доагӀа, цигара УшхотӀен аргӀенаш тедаш  Шолжа-кертани юкъе улача чӀоже дода. ДӀахо ГӀалгӀайчен лаьтташка гӀолла 37 километра хьо ший никъ. Экажакъонгий-Юрта кхаьчача, масайтта тоатолах декъа а делийя, 12 километра Илдарха-ГӀалагахьа дода. Укхаза малхбоалехьа а дийрзе Закан-Юрта кхоач, цигара 85 километра дахача Тийрках кхетБерже А. П. «Чечня и чеченцы», Тифлис, 1859, стр.8.

 Оттам 
Шолжа хий дукха хул. Ца хаддаш догӀа делхаш хилча 4 метр айлу. Хий эггара лакхагӀа бекарга бетта хул, хӀана аьлча, цу хана дукха догӀаш а хул, Ӏай дийлха лоа а даш.

XIX—XX бӀаьшерашка дерригача хих ша бора (хий геттара сиха долча меттигаш ца лаьрхӀача). Кхыметтел ший кечалаши, герзи тӀехьа эрсий бӀу Шолжарча ша тӀа гӀолла дехьа бувлаш моттигаш хиннай, хӀаьта тӀехьарча итт шерашка хих ша бац, Кавказа мехкал меладеннадаь.

 Пайда эцар 
XIX бӀаьшаре нохчаша Шолжа бердаш тӀара хьу а тедаш бӀаьсте хий айделча ГӀизларе Ӏоихийтад.

Вай заман Шолжа хий кхашта детта, иштта цу чура чкъаьрий а лувц.

 Ганаш 
 Аьрда ганаш: Нефтянка.
 Аьтта ганаш: Эса, Валарг, Гехий, Форта, Гойта, Орга, Джалка, Белка.

 Шолжа йисте яда нах баха моттигаш 
Шолжа тӀа я́даш я:
 Пхьеш — Нана-Наьсаре, Илдарха-ГӀала, Шолжа-Пхье, Шолжа-гӀала, Гумса.
 Юрташ — Товзан-Юхе, Ахки-Юрт, Эккажакъонгий-Юрт, Буро-КӀале, Пхьилекъонгий-Юрт, Эбарг-Юрт, Эна-Хишке, Шовдан-Юрт, Саь-МуӀашке, Закан-Юрт, Хаьмбе-Ирзе, ГӀулара, Ӏалхан-ГӀала, Ӏалхан-Юрт, Чурт-ТогӀе (Петропавловски), Баса-ГӀала, БоргӀане.

 Поштагахьа 
справа|мини|«Шолжа-ГӀала. Шолжа бердаш». СССР-а конверт. 1965 шу.
справа|мини|«Шолжа-ГӀала. Шолжа бердаш». СССР-а конверт. 1972 шу.
справа|мини|«Шолжа-ГӀала. Гостиница „Чайка“». СССР-а конверт. 1974 шу.

 Белгалдаккхар 

 Литератута 









 ТӀатовжамаш 
ОагӀат:Дода хиш алапатах
ОагӀат:ГӀалгӀайчен хин объекташ
ОагӀат:Тийрка ганаш