Sasao a Torres–Banks

Ti sasao a Torres–Banks ket mangbukel iti maysa a pannkaisilpo ti sasao nga Akin-abagatan nga Oceaniko a naisasao giti Is-isla Torres ken Is-isla Banks iti akin-amianan a Vanuatu.

 Dagiti pagsasao 
Bigbigen ni François (2011) dagiti 17 a pagsasao nga insasao babaen dagiti 9,400 a tattao kadagiti 50 a purok, a mairaman dagiti 16 nga agbibiag (3 ket matmatayen) ken maysa a naungaw a pagsasao.François (2011).

Dagiti 17 a pagsasao, a nairanggo manipud iti amianan a laud aginggana iti abagatan a daya, ket:

{| class="wikitable sortable"
! Pagsasao !! Bilang dagiti agsasao!! Kodigo ti ISO 639-3 !! Is-isla a nangisasao
|-
| Hiw || 280 ||  || Hiw
|-
| Lo-Toga || 580 ||  || Tegua, Lo, Toga
|-
| Lehali || 200 ||  || Ureparapara
|-
| Löyöp || 240 ||  || Ureparapara
|-
| Volow || naungaw ||  || Mota Lava
|-
| Mwotlap || 2100 ||  || Mota Lava
|-
| Lemerig || 2 (matmatayen) ||  || Vanua Lava
|-
| Vera'a || 500 ||  || Vanua Lava
|-
| Vurës || 2000 ||  || Vanua Lava
|-
| Mwesen || 10 (matmatayen) ||  || Vanua Lava
|-
| Mota || 750 ||  || Mota
|-
| Nume || 700 ||  || Gaua
|-
| Dorig || 300 ||  || Gaua
|-
| Koro || 250 ||  || Gaua
|-
| Olrat || 3 (matmatayen) ||  || Gaua
|-
| Lakon || 800 ||  || Gaua
|-
| Mwerlap || 1100 ||  || Merelava
|}

Ilista pay ni Codrington (1885) ti napauten a naungaw a pagsasao nga Alo-Teqel.

 Dagiti komparatibo a panagadal 
A. Nangipablaak ni François kadagiti nadumaduma a panagadal a mangiyasping kadagiti nadumaduma a langa ti sasao a Torres–Banks:
 François (2005): Imbentorio dagiti sistema ti paaweng, ken dagiti naipakasaritaan a panagrang-ayda;
 François (2007): Dagiti sistema artikulo a pangsandi, ken dagiti naipakasaritaan a panagrang-ayda;
 François (2009): Kasano a dagiti nadumaduma a pagsasao ket naggramatiko iti maysa nga agsmang iti nalag-ang a personal a pangsandi kadagiti pangmarka para iti aspekto ti “aorist”;
 François (2011): No kasano a mangipakita ti sasao a Torres–Banks ti estruktural nga isomorpismo, ngem dibersidad met iti leksiko;
 François (2013): Etimolohiko a pannakakonstrukto manen kadagiti espiritual a termino iti sasao a Torres–Banks;
 François (2015): Sistema dagiti a turong ti espasio, ken dagiti naipakasaritaan a panagrang-ayda;
 François (2016): Naipakasaritaan a morpolohia dagiti personal a pangsandi.

Ti François (2012) ket maysa a osiolingguistiko a panagadal iti dayta a banag.

 Heneolohiko nga estruktura ti pannakaisilpo ti Torres–Banks 
Ti internal nga estruktura ti pannakaisilpo ti Torres–Banks ket napategan a naibatay iti komparatibo a pamay-an, ken naipresenta iti batayan ti historikal a glotometria (François 2014, 2017; Kalyan & François 2018).

Inlasin ni Kalyan & François (2018: 81) dagiti sumaganad a kasayaatan a nasuportaran a subgrupo (iti agpababa nga urnos dagiti heneolohiko a kaasideg):
 Mwotlap – Volow
 Hiw – Lo-Toga
 Vurës – Mwesen
 Lemerig – Vera'a
 Koro – Olrat – Lakon
 Dorig – Koro – Olrat – Lakon
 Olrat – Lakon
 Lehali – Löyöp – Mwotlap – Volow
 agraman dagiti 15 a sasao a Banks (Lehali – Löyöp – Mwotlap – Volow – Lemerig – Vera'a – Vurës – Mwesen – Mota – Nume – Dorig – Koro – Olrat – Lakon – Mwerlap)
 kdpy.

 Dagitinota 

 Dagiti nagibasaran 
Codrington, Robert Henry (1885). The Melanesian Languages. Oxford: Clarendon Press (napno a teksto manipud iti Internet Archive).

 .







 Dagiti akinruar a silpo 
 Mapa ken pakaammo kadagiti 17 a pagsasao ti Torres & Banks.

Kategoria:Dagiti pagsasao ti Vanuatu
*