Dagiti pormal a siensia

Ti pormal a siensia ket sanga ti siensia nga agadal dagiti disiplina a mainaig kadagiti abstrakto nga estruktura a nadeskribir babaen dagiti pormal a sistema, a kas iti lohika, matematika, estadistika, teoriko a siensia ti kompiuter, parbo a saririt, teoria ti pakaammo, teoria ti ay-ayam, teoria dagiti sistema, teoria ti desision ken teoriko nga lingguistika. Idinto dagiti masna a siensia ken sosial a siensia ikagkagumaanda a deskribiren dagiti pisiko a sistema ken dagiti sosial a sistema, sigun iti panagsasarunoda, babaen ti panangusar kadagiti teoriko ken empiriko a pamay-an, dagiti pormal a siensia agus-usarda kadagiti alikamen ti pagsasao a mainaig iti panangiladawan kadagiti abstrakto nga estruktura, a nailadawan babaen dagiti pormal a sistema, ken dagiti deduksion a mabalin a maaramid manipud kadagitoy. Dagiti pormal a siensia tumultulongda kadagiti masna ken sosial a siensia babaen ti panangipaayda iti pakaammo maipapan kadagiti estruktura a maus-usar a mangiladawan iti pisiko a lubong, ken no ania dagiti mabalin a maited a konklusion maipapan kadagitoy.

 Dagiti sanga 
 Lohika (sanga ti pilosopia met)
 Matematika
 Estadistika
 Siensia dagiti sistema
 Siensia dagiti datos
 Teoria ti pakaammo
 Siensia ti kompiuter
 Kriptograpia

 Dagiti paggiddiatan manipud kadagiti sabali a siensia 

Gapu iti di-empiriko a kasasaadda, dagiti pormal a siensia ket nailawlawag babaen ti panangilawlawag ti maysa a grupo dagiti aksioma ken dagiti panangipalawag a manipud kadagitoy ket maala dagiti dadduma a sasao (teorema). Gapu iti daytoy a makagapu, iti lohiko a positibista a konsepto ni Rudolf Carnap ti epistemolohia ti siensia, dagiti teoria a kameng ti pormal a siensia ket maawatan nga awan ti sintetiko a sasao, imbes a dagiti analitiko a sasao laeng ti linaonda.

 Kitaen pay 
 Pilosopia – Panagadal dagiti sapasap ken kangrunaan a saludsod
 Siensia – Sistematiko a panagregget tapno manggun-od iti pannakaammo
 Rasionalismo – Epistemolohikal a panangmatmat a nakasentro iti rason
 Abstrakto nga estruktura – Kita ti abstraksion iti siensia, matematika, ken pilosopia
 Abstraksion (matematika) – Proseso ti panangikkat iti kangrunaan a linaon ti maysa a matematiko a konsepto
 Abstraksion (siensia ti kompiuter) – Software a mangipaay iti panagserrek bayat a mailemmeng dagiti detalye
 Kognitibo a siensia – Interdisiplinario a sientipiko a panagadal dagiti pamay-an ti panangammo
 Pormalismo (pilosopia ti matematika) – Kapanunotan a ti matematika ket saan a nasken a mangirepresentar iti kinapudno, ngem ad-adda a kas iti ay-ayam
 Pormal a gramatika – Estruktura ti maysa a pormal a pagsasao
 Pormal a pagsasao – Sekuensia dagiti balikas a buklen dagiti espesipiko a paglintegan
 Pormal a metodo – Matematiko a panangilasin ti sistema (software man wenno hardware)
 Pormal a sistema – Matematiko a modelo para iti deduksion wenno sistema ti saksi
 Porma ken linaon – Dagiti naisalsalumina nga aspeto ti maysa nga obra ti arte
 Matematiko a modelo – Pannakailadawan ti sistema babaen kadagiti konsepto ken pagsasao ti matematika
 Dagiti matematiko a siensia – Grupo dagiti pagadalan a kangrunaan a matematiko
 Klasipikasion dagiti Suheto iti Matematika (Mathematics Subject Classification) – Eskema ti panangidasig para iti matematika
 Semiotika – Panagadal dagiti pagilasinan
 Teoria dagiti porma – Pilosopiko a teoria a nainaig ken ni Plato

 Dagiti nagibasaran 

 Ad-adu pay a panagbasbasa 

 Dagiti akinruar a silpo 

 Dagiti interdisciplinario a komperensia — Foundations of the Formal Sciences (iti Ingles)


Kategoria:Dagiti sanga ti siensia