Danum ti bagi

Iti pisiolohia, ti danum ti bagi ket danum a linaon iti bagi ti ayup nga adda kadagiti tisyu, dara, tulang ken dadduma pay a lugar. Ti porsiento ti danum ti bagi nga adda iti nadumaduma a pluido a kompartamento ket agdagup iti dagup a danum ti bagi (DDB). Mangbukel daytoy a danum iti dakkel a paset ti bagi ti tao, agpadpada no maibatay iti dagsen ken bolyum. Ti panangsigurado iti umiso a kaadu ti danum iti bagi ket paset ti balanse ti pluido, maysa nga aspeto ti homeostasis.

 Lokasion 
No maibatay iti dagsen, ti promedio a nataengan a tao ket agarup 60% a danum, ket ti promedio nga ubing ket agarup 65% a danum. Mabalin nga agbaliwbaliw ti porsiento ti danum iti bagi gapu iti adu a banag, a kas iti edad, salun-at, danum a nainum, kadagsen, ken sekso. Iti dakkel a panagadal dagiti nataengan iti amin nga edad ken agpada a sekso, ti nataengan a bagi ti tao ket addaan iti ~65% a danum iti promedio. Nupay kasta, agduduma daytoy sigun iti edad, sekso, ken adiposidad (kaadu ti taba iti komposision ti bagi). Iti daytoy a sample naammuan a 58 ±8% a danum ti danum a praksion para kadagiti kalakian, ken 48 ±6% para kadagiti kabaian. Mangbukel ti danum ti bagi iti agarup 75% ti dagsen ti bagi para iti maysa a maladaga, idinto ta dadduma a nalukmeg a tattao ket 45% laeng ti dagsen ti danum. Daytoy ket gapu ta saan nga agtalinaed iti danum ti nataba a tisyu ngem ti nalasag a tisyu. Agduduma dagitoy nga estadistiko a promedio sigun kadagiti banag a kas iti kita ti populasion, edad dagiti tattao a naala iti sample, bilang dagiti tattao a naala iti sample, ken metodolohia. Isu nga awan, ken saan a mabalin nga adda, maysa a bilang nga eksakto nga agpapada iti amin a tattao, para iti daytoy wenno iti aniaman a sabali pay a pisiolohiko a pagrukodan.

Ti kaaduan a danum ti bagi dagiti animal ket adda iti nadumaduma a pluido ti bagi. Karaman kadagitoy ti intraselular a pluido, ekstraselular a pluido, plasma, interstisial a pluido, ken transselular a pluido. Ti danum ket adda met iti uneg dagiti organo, iti gastrointestinal, serebrospinal, peritoneal, ken okular a pluido. Agarup 10% ti danum ti linaon ti adiposo a tisyu, idinto ta agarup 75% ti linaon ti piskel a tisyu.

Iti Netter's Atlas of Human Physiology (2002), mabingbingay ti danum ti bagi kadagiti sumaganad a kompartamento:
 Ti intraselular a pluido (2/3 ti danum ti bagi) ket pluido a linaonna iti uneg dagiti selula. Iti bagi a   a naglaon iti 40 a litro a pluido, intraselular ti agarup 25 a litro, nga agdagup iti 62.5%. Kuna ti teksto ni Jackson nga intraselular ti 70% ti likido ti bagi.
 Ti intraselular a pluido (1/3 ti danum ti bagi) ket pluido a linaonna iti ruar dagiti selula. Para iti bagi ti 40 a litro, ekstraselular agarup 15 a litro, nga agdagup iti 37.5%.
 [[Plasma (dara) (1/5 ti ekstaselular a pluido). Kadagitoy 15 a litro ti ekstraselular a pluido, ti promedio a bolyum ti plasma ket 3 a litro, wenno 20%.
 Interstitial a pluido (4/5 ti ekstaselular a pluido).
 Transselular a pluido (makunkuna pay a "maikatlo nga espasio", a kadawyan a di ikankano kadagiti kalkulasion) nga adda iti uneg dagiti organo, a kas kadagiti gastrointestinal, serebrospinal, peritoneal, ken okular a pluido.

 Panagrukod 
 Dilusion ken ekilibrasion 
Ti dagup a danum ti bagi ti maysa a tao ket mabalin a matukod babaen ti panagusar iti  (FA-MS) tapno matukod ti kaadu ti deuterio kadagiti sample ti anges. Ti pagaammo a dosis ti  a danum (nadagsen a danum, D2O) ket mainum ken mapalubosan nga  iti uneg ti danum ti bagi. Kalpasanna, sukaten ti FA-MS nga instrumento ti rason a D:H ti deuterio iti hidroheno iti sengngaw ti danum iti kada sang-aw. Ti dagup a danum ti bagi ket siuumiso a masukat manipud iti panagadu ti deuterio a linaon ti sang-aw, a mainaig iti kaadu ti D2O a nainom.

Ti danum kadagiti agmaymaysa a kompartamento ket mabalin a masukat babaen kadagiti nadumaduma a substansia:
 dagup a danum ti bagi:  wenno nadagsen a danum
 ekstraselular a pluido: inulina
 plasma: asul ni Evans
Kalpasanna ti intraselular a pluido ket mabalin a mapattapatta babaen ti panagkissay ti ekstraselular a pluido manipud iti dagup a danum ti bagi.

 Panagsukisok ti bioelektriko a impedansia 
Ti sabali pay a pamay-an a panangikeddeng iti dagup a porsiento ti danum iti bagi (DDB%) ket babaen ti panagsukisok ti bioelektriko a impedansia (PBI). Iti tradisional a pamay-an ti PBI, agidda ti maysa a tao iti pagiddaan, ket maikabil dagiti  kadagiti tuktok dagiti ima ken sakana. Umuna a mausar ti gel ti elektrolito, sa mairuar ti nakapuy a koriente a 50kHz ti kaaduanna. Daytoy nga AC a porma ti allon ket mangpalubos ti panagpartuat ti koriente iti uneg ti bagi babaen ti kapasitibo unay a kudil, nga awan ti pakaigapuan ti DC a koriente wenno panagpuor, ken limitado iti ≈ 20 mA a ranggo ti koriente para iti kinatalged.

Ti PBI ket nagbalin a makaay-ayo a pamay-an gapu ta simple, basbassit ti magastosna, nalaka manen a maaramid, ken saan a makadadael. Dagiti ekuasion ti panagpadles ti PBI ket mabalin a  wenno espesipiko iti populasion, isu a daytoy a pamay-an ket mabalin a napudno unay. Ti panangpili iti maitutop nga ekuasion ket napateg iti panangikeddeng iti kalidad dagiti resulta.

Para kadagiti kliniko a panggep, agdisdisenio dagiti sientista iti pamay-an ti PBI, iti nadumaduma a prekuensia, a mabalin a mangpasayaat iti abilidad ti pamay-an a mangpadles iti agpang ti hidratasion (kaadu ti danum) ti maysa a tao. Ti baro a segmental a PBI nga alikamen, nga agus-usar iti ad-adu nga elektrode, ket mabalin a mangiturong kadagiti ad-adda a eksakto a panangrukod kadagiti espesipiko a paset ti bagi.

 Dagiti annongen 
Ti danum iti bagi ti ayup ket mangar-aramid iti adu a pagannurotan, a kas iti:
 disolbente para iti pannakaiyalis dagiti sustansia
 medio para iti ekskresion
 pamay-an para iti panangkontrol iti pudot ti bagi
 lubrikante para kadagiti susuop
 bektor para iti 

 Dagiti panagbalbaliw 
Ti gagangay a pamay-an ti panangnayon iti danum iti bagi ket babaen ti panaginum. Ti danum ket sumrek met iti bagi babaen kadagiti taraon, nangnangruna dagidiay aduan iti danum, kas kadagiti mula, naata a karne, ken ikan. Agarup 10% ti danum nga inumen ti nataengan a tao ket resulta ti metabolismo.

Ti kaadu daytoy a danum nga agtalinaed dagiti ayup ket apektaran ti sumagmamano a banag. Agbaliwbaliw ti kaadu ti danum sigun iti edad ti ayup. No lakayen ti bertebrata nga ayup, dakdakkel ti masa ti tulangna ken basbassit ti danum ti bagina.

No adda sakit, no maapektaran ti danum ti bagi, (dagi)ti pluido a kompartamento a nagbaliw ket mabalin a mangipaay iti pammaneknek iti kasasaad (dagi)ti parikut. Ti danum ti bagi ket iregular dagiti hormona, a pakairamanan ti antidiuretiko a hormona, aldosterona ken .

 Pukaw ti danum 

Ti pannakakissay ti bolyum ket panagpabassit ti bolyum ti pluido ti bagi, adda man wenno awan ti agpapada a pannakapukaw dagiti osmolito. Ti pannakapukaw ti danum a paset ti pluido ti bagi ket espesipiko a maawagan iti deshidratasion.

Ti pannakapukaw ti sodio ket dandani agpapada iti pannakapukaw ti pluido manipud iti ekstraselular a pluido, ta ti sodio ket ad-adu ti konsentrasionna iti ekstraselular a pluido (ECF) ngem iti intraselular a pluido (ICF). Iti kasumbangirna, ti K+ ket ad-adu ti konsentrasionna iti ICF ngem iti ECF, isu a ti pannakapukawna ket agbanag iti pannakapukaw ti pluido manipud iti ICF, gapu ta ti pannakapukaw ti K+ manipud iti ECF ket mangpataud iti K+ iti ICF nga agwaras manipud kadagiti selula, a mangguyod iti danum babaen ti osmosis.

 Panagkuenta 
Kadagiti tattao, ti dagup a danum iti bagi (DDB, wenno iti Ingles, TBW) ket mabalin a mapattapatta a naibatay iti premorbido (wenno nasayaat) a kadagsen ti bagi, ken iti paktor ti koreksion (K).

Ti K ket maysa a koepisiente para iti manamnama a porsiento ti kadagsen a buklen ti nawaya a danum. Para kadagiti nataengan a lallaki, ngem saan a lallakay, ti K = 0.6. Para kadagiti lallakay, malnutrido a lallaki, wenno babbai, K = 0.5. Para kadagiti babbaket wenno malnutrido a babbai, K = 0.45. Isu a ti panagkurang ti dagup a danum ti bagi (PDDB) ket mabalin a mapattapatta babaen ti sumaganad a pormula:

a sadiay [Na+]t = target a konsentrasion ti sodio (kadawyan a 140 mEq/L) ken [Na+]n = narukod a konsentrasion ti sodio.

Ti nagresulta a balor ket ti agarup a kaadu ti nawaya a danum a kasapulan tapno mangkorehir iti hipernatremiko a kasasaad. Iti kaugalian, manmano nga umas-asideg ti balor iti pudno a kaadu ti nawaya a danum a kasapulan tapno mailinteg ti panagkurang, gapu iti di madmadlaw a panagpukaw, panagparuar ti isbo, ken ti nagduduma a pannakaiwaras ti danum kadagiti pasiente.

Ti dagup a danum ket mabalin pay a mapattapatta babaen dagiti antropometriko nga ekuasion:

Dagiti dua nga ekuasion dita ngato (dagiti ekuasion ni Watson) ket natakuatan a mangipaay kadagiti nainkalintegan a pattapatta iti kaaduan a kaso, gapu ta nausar dagiti agdumaduma a grupo ti datos ti suheto. Naited dagiti dadduma nga ekuasion para kadagiti espesipiko a populasion, a kas kadagiti taga-Amerika, taga-Tunisia, ken taga-Kamerun. Dagiti antropometriko nga ekuasion ti DDB ket saan a mausar iti kaaduan a nasalun-at a nataengan a suheto iti ruar ti natukod a populasion, ken nairekomenda nga usaren ti ad-adda a eksakto a pamay-an a kas ti PBI para kadagiti kaaduan a klinikal a kasasaad.

 Dagiti nagibasaran 

 Ad-adu pay a panagbasa 

 Dagiti akinruar a silpo 

Kategoria:Dagiti pluido ti bagi
Kategoria:Bagi ti tao