Dialogo iti literatura

Ti dialogo, iti literatura, ket maysa a panagsasarita iti nagbaetan ti dua wenno ad-adu pay a karakter. No maysa laeng a karakter ti agsao, monologo dayta.

 Panagusar 
Iti libroda a Writing Fiction: A Guide to Narrative Craft (2011, p. 74), kuna da Janet Burroway, Elizabeth Stuckey-French ken Ned Stuckey-French a ti dialogo ket direkta a kangrunaan a pamay-an ti pannakaiparang ti karakter, a maitulong iti panangpabiag kadagiti karakter iti literatura, babaen ti panangpalubosna kadakuada a mangyebkas kadagiti pampanunotda. No mapaspasamak dagiti napateg wenno dramatiko a pasamak, mabalin a maisurat ti dialogo babaen ti direkta a panangdakamat. No saan, mabalin a isumario ti panagsasao kas paset ti salaysay wenno maisurat kas di direkta a panagsasao, a makatulong tapno abuten ti puso ti eksena.

Iti The Craft of Writing (1979), nagsurat ti Amerikano a mannurat, iti pantasia ken siensia a binalabala, a ni William Sloane, nga:
Adda maysa a gagangay a pagannurotan a tumukoy iti amin a dialogo iti binalabala. Masapul nga aramidenna ti ad-adu ngem maysa a banag iti maymaysa a tiempo wenno saan unay nga aktibo para kadagiti panggep ti binalabala."There is a tentative rule that pertains to all fiction dialogue. It must do more than one thing at a time or it is too inert for the purposes of fiction."

Iti The Craft of Fiction (1921, p. 112), nagsurat ti Britaniko nga ensaysista a ni Percy Lubbock (1879–1965) a:
Mabalin nga ibaga ti nobelista dagiti mismo a sasao a sinao dagiti karakterna, ti dialogo, ngem siempre masapul nga iserrekna ti bukodna a paset tapno maammuantayo no kasano a nagparang dagiti tattao, no sadino ti ayanda, ken no ania ti ar-aramidenda. No awanen ti ipaayna no di laeng ti nalabus a dialogo, agsursurat isu iti maysa a kita ti drama; kas iti maysa a mannurat iti drama, a nangpadakkel iti drama babaen dagiti "direksion iti entablado" ken naipaay dayta tapno mabasa iti libro, pudno a nagsurat iti maysa a kita ti nobela."The novelist may give the very words that were spoken by his characters, the dialogue, but of course he must interpose on his own account to let us know how the people appeared, and where they were, and what they were doing. If he offers nothing but the bare dialogue, he is writing a kind of play; just as a dramatist, amplifying his play with 'stage-directions' and putting it forth to be read in a book, has really written a kind of novel."

 Wagas ti panagsurat 
Kadawyan a mailasin ti dialogo babaen ti panangusar kadagiti tanda ti panagkugit ken ti etiketa ti dialogo, kas iti "kinunana".
"Napasakitak daytoy nga almusar", kinuna ni Jorge.

Ti "kinuna ni Jorge" ket etiketa ti dialogo. Ni Stephen King, iti librona nga On Writing (2000, p. 127), impatalgedna a ti "kuna" ti kasayaatan a etiketa ti dialogo nga usaren, agsipud ta simple ken di makasali daytoy a sao. Inrekomendaran met ni King ti panangbasa iti aniaman a nobela ni Larry McMurtry, a kunana a nasanay iti arte ti nasayaat a dialogo.

Dagiti etiketa ti dialogo malaksid iti "kinuna" (kas iti "nagmutngot," "nagnganga" wenno "naggurruod") ket maibilang a mangdadael iti sarita no nalabes ti pannakausarda. Kuna ti periodista a ni Cory Doctorow a dagita a sasao ti mangituggod iti "kinamauyong ti mannurat" () agsipud ta nalaklaka ti panangusar kadagiti etiketa ti dialogo tapno maibaga iti agbasbasa no kasano ti panagsao ti karakter ngem ti panangidanon babaen ti dialogo a mismo, ket mangpakapuy daytoy iti estoria.

 Pagarigan 
Ti sumaganad a paset, manipud iti kapitulo dua ti nobela a Bleak House ni Charles Dickens, ipakitana ti dialogo iti nagbaetan ti tallo a karakter.
 Ingles  Ilokano"My Lady’s cause has been again before the Chancellor, has it, Mr. Tulkinghorn?" says Sir Leicester, giving him his hand.

"Yes. It has been on again to-day," Mr. Tulkinghorn replies, making one of his quiet bows to my Lady, who is on a sofa near the fire, shading her face with a hand-screen.

"It would be useless to ask," says my Lady with the dreariness of the place in Lincolnshire still upon her, "whether anything has been done."

"Nothing that YOU would call anything has been done to-day," replies Mr. Tulkinghorn.

"Nor ever will be," says my Lady."Ti kaso ti Apok a Babai ket adda manen iti sanguanan ti Kansilier, saan kadi, Apo Tulkinghorn?" kuna ni Sir Leicester, a mangmangted kenkuana iti imana.

"Wen. Napagsasaritaan manen ita nga aldaw", kinuna ni Tulkinghorn, a nangaramid iti maysa kadagiti naulimek a panagparintumengna iti Apok a Babai, nga agtugtugaw iti sofa iti asideg ti apuy, a mangabbong iti rupana babaen iti hand-screen.

"Awan serserbina ti agdamag", kuna ti Apok a Babai a ti lugar idiay Lincolnshire ket nariribuk pay laeng kenkuana, "no adda ti naaramid".

"Awan ti makunkuna DAKAYO a 'maysa a banag' ket naaramid ita", insungbat ni Mr. Tulkinghorn.

"Saanto met a pulos", kuna ti Apok a Babai.

 Kitaen pay 
 Eksposision (sarita)
 Ipakita, saan nga ibagbaga
 Panagrang-ay (sarita)
 Panagsurat ti binalabala

 Dagiti nota 

 Dagiti reperensia 

 Dagiti akinruar a silpo 
Kategoria:Dagiti dialogo
Kategoria:Estilo (binalabala)
Kategoria:Literatura
Kategoria:Narratolohia