Coffea liberica

Ti Coffea liberica (or Liberian coffee) ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae a nagtaudan ti kape.  Daytoy ket patneng iti akinlaud ken tengnga nga Aprika manipud iti Liberia aginggana iti Uganda ken Angola, ken nagbalinen a naturalisado iti Filipinas, Indonesia, Seychelles, ti Is-isla Andaman ken Nicobar, Polinesia a Pranses, Tengnga nga Amerika, ti West Indies, Venezuela, Colombia, Malaysia ken Brasil.

 Panangimuyong ken usar 
Agtubo ti Coffea liberica aginggana iti 9 a metro iti katayag, agpataud kadagiti dakdakkel a bunga ngem dagiti mabirukan kadagiti kayo ti  Coffea arabica. Naisangpet daytoy iti Indonesia tapno mangsukat kadagiti kayo nga arabica a pinatay babaen ti sakit ti lati ti kape iti patingga ti maika-19 a siglo. Mabirukan pay laeng daytoy ita nga aldaw kadagiti parte ti Tengnga ken Daya a Java ken Laud a Kalimantan.

Ti Liberica ket isu pay ti kangrunaa a naimuyongan a sebbangan ti kape iti Filipinas ken Malaysia . Ti siudad ti Lipa iti probinsia ti Batangas ket nagbalin a ti kadakkelan a nagpatpataud iti arabica iti pagilian kadagiti tawen ti 1880 aginggana idi nakarbek ti industria manipud iti lati ti kape kadagiti tawen ti 1890, a gangani a nagpatay amin dagiti mula nga arabica iti lugar ken nangipangta ti pannakaungaw ti karuay. Kas met iti Indonesia, ti bukel ti liberica ket naisangpet a mangsukat iti daytoy.  Ita nga aldaw, ti Batangas ken ti kaaruba a probinsia ti Cavite ket isuda ti agpatpataud kadagiti karuay ti liberica nga ammo a kas barako (Espaniol: café verraco). Iti Malaysia daytoy ket kadawyan a naimulmula iti Barikes ti Kape ti Malaysia iti Laud nga Aplaya ti Johor a kaaduan a gapu ti iyaakar dagiti Habanes iti Malaysia iti maika-19 a siglo.

 Taksonomia 
Ti Coffea dewevrei, Coffea dybowskii ken Coffea excelsa ket dati a naikeddeng a kas sabali a sebbangan ngem naidasigda manen idi 2006 a kas sinonimo para iti Coffea liberica var. dewevrei.

 Dagiti nagibasaran 

 Dagiti akinruar a silpo 

World Checklist of Rubiaceae
Coffea liberica

liberica
Kategoria:Flora ti Laud a Tropikal nga Aprika
Kategoria:Flora ti Laud-Tengnga a Tropikal nga Aprika
Kategoria:Flora ti Angola
Kategoria:Flora ti Malaysia
Kategoria:Flora ti Filipinas
Kategoria:Flora ti Sudan
Kategoria:Flora ti Uganda