Athyriaceae

Ti Athyriaceae (ladyferns ken allies iti Ingles) ket ti pamilia dagiti naindagaan a pako iti urnos ti Polypodiales. Iti pannakaidasig iti Pteridophyte Phylogeny Group idi 2016 (PPG I), naikabil ti pamilia iti sub-urnos ti Aspleniineae, ken mangiraman kadagiti dua a henero. Iti pay sabali, daytoy ket mabalin a matrato a kas ti subpamilia ti  Athyrioideae iti maysa a nalawa a naipalawag a pamilia ti Aspleniaceae. Ti pamilia ket addaan iti maysa a pannakaiwarwaras a kosmopolitano.

 Deskripsion 
Dagiti sebbangan iti Athyriaceae ket naindagaan wenno litopitiko, saan unay a kadawyan nga akuatiko. Agtuboda kadagiti nadumaduma a kita ti risoma: ababa wenno atiddog, dumalapdap wenno nalinteg, agsanga wenno saan. Narikut ti pannakaiwarwaras ken ebolusion dagiti karakter iti pamilia, ken dagiti henero ket addaanda kadagiti bassit usit nga agtalinaay a langa a pakailasinanda. Ti sporangia ket addaan kadagiti ungkay iti dua wenno tallo a selula iti kaakaba iti tengnga, ken aglaon kadagiti kayumanggi monoleto nga espora.

 Taksonomia 

 Dagiti nasapsapa a pannakaidasig 
Ti pamilia ket immuna a pinartuat babaen ni Arthur H.G. Alston idi 1956. Daytoy ket addaan iti agdumaduma a pakasaritaan. Idi 2014, inlenned da Christenhusz ken Chase daytoy a kas subpamilia ti Athyrioideae iti kaunegan ti pamilia ti Aspleniaceae, ti maysa a kasasaad a tinararipato babaen ti Plants of the World Online manipud idi Hulio 2019. Ti pannakaidasig ti PPG I idi 2016 ket insublina daytoy iti kasasaad a pamilia.

Ti Athyriaceae ket maysa a kameng ti klado ti eupolypods II (itan ket sub-urnos ti Aspleniineae), iti urnos ti Polypodiales. Daytoy ket maikabagian kadagiti sabali a pamilia ti klado kas iti sumaganad a kladograma:

Iti napalabas ti Athyriaceae ket nangiraman ti Cystopteris ken Gymnocarpium (itan ket parte ti Dennstaedtiaceae). Ti pamilia ket naitiponen iti pamilia ti Woodsiaceae, ngem ti Woodsiaceae a maipalawag iti daytoy a waya ket mabalin a parapiletiko no daytoy ket mangikkat ti Onocleaceae ken Blechnaceae manipud idi 2006, saan a nalawag ti ebidensia).

 Dagiti henero 
Kas naibagbaga iti PPG I, ti Athyriacae ket aglaon kadagiti sumaganad a henero.

Athyrium Roth (mairaman ti Anisocampium ken Cornopteris Nakai)
Deparia Hook. & Grev.
Diplazium Sw.

Manipud idi Nobiembre 2019, ti Checklist of Ferns and Lycophytes of the World ket bigbigenna dagiti tallo a henero, nga iraman dagiti sabali a taudan iti Athyrium:
Anisocampium C.Presl
Cornopteris Nakai
Pseudathyrium Newman

Dagiti henero ket addaan kadagiti sumaganad a pilohenetiko a pannakikabagian:

 Pannakaiwarwaras ken habitat 
Ti Athyriaceae ket addaan iti sangalubongan a pannakaiwarwaras, a naipangpangruna iti henero ti Athyrium. Kaaduan dagiti sebbangan ti Athyriaceae ket dagiti kalalainganna iti kadakkel a naindagaan a pako, nga agtububtubo kadagiti sirok dagiti kayo ken dagiti babassit a mula.

 Dagiti nagibasaran