Commelinids

Iti taksonomia ti mula, ti commelinids (kasisigud a commelinoids) (ad-adiu ngem maysa, saan a kapitalisado) ket ti maysa a klado a ninaganan ti sistema ti APG IV itikaunegan ti monocots itikaunegan ti angiospermae, a maisalumina babaen dagiti diding ti selula nga aglaon iti asido ferulico.

Dagiti commelinids ket ti kaikaisuna a klado nga impormal a ninagan APG iti kaunegan dagiti monocots.  Dagiti nabati a monocots ket dagiti parapiletiko a yunit. Ammo pay kas dagiti commelinid monocots daytoy ket mangbukel iti maysa kadagiti tallo a pannakaigrupo iti kaunegan dagiti monocots, ken ti kanungpalan a sanga, dagiti sabali a grupo ket ti alismatid monocots ken ti lilioid monocots.

 Deskripsion 
Dagiti kameng ti klado ti commelinid ket addaan kadagiti diding ti selula nga aglaon iti UV-fluoresente nga asido ferulico.

 Taksonomia 
Dagiti commelinids ket isuda ti immuna a nabigbigan a kas maysa a pormal a grupo idi 1967 babaen ni Armen Takhtajan, a nangnagan kaniada iti Commelinidae ken inkeddeng isuda a kas maysa a subklase ti Liliopsida (monocots).  Nausar pay ti nagan iti 1981 sistema ti Cronquist.  Nupay kasta, iti pannakaipablaak ti bukodna a sistema ti pannakaidasig iti 1980, intiponen ni Takhtajan daytoy a subklase iti maysa a dakdakkel, ken sanna nga inkeddengan a maysa a klado.

 Sistema ti Takhtajan 
Tratuen ti sistema ti Takhtajan daytoy a kas maysa kadagiti innem a subkalse iti kaunegan ti klase ti Liliopsida (=monocotyledons). Daytoy ket buklen dagiti sumaganad:
 subklase ti Commelinidae
 super-urnos ti Bromelianae
 urnos ti Bromeliales
 urnos ti Velloziales
 super-urnos ti Pontederianae
 urnos ti Philydrales
 urnos ti Pontederiales
 urnos ti Haemodorales
 super-urnos ti Zingiberanae
 urnos ti Musales
 urnos ti Lowiales
 urnos ti Zingiberales
 urnos ti Cannales
 super-urnos ti Commelinanae
 urnos ti Commelinales
 urnos ti Mayacales
 urnos ti Xyridales
 urnos ti Rapateales
 urnos ti Eriocaulales
 super-urnos ti Hydatellanae
 urnos ti Hydatellales
 super-urnos Juncanae
 urnos ti Juncales
 urnos ti Cyperales
 super-urnos ti Poanae
 urnos ti Flagellariales
 urnos ti Restionales
 urnos ti Centrolepidales
 urnos ti Poales

 Sistema ti Cronquist 
Tratuen ti sistema ti Cronquist daytoy a kas maysa kadagiti uppat a subklase iti kaunegan ti klase ti Liliopsida. Daytoy ket buklen dagiti sumaganad:
 subklase ti Commelinidae
 urnos ti Commelinales
 urnos ti Eriocaulales
 urnos ti Restionales
 urnos ti Juncales
 urnos ti Cyperales
 urnos ti Hydatellales
 urnos ti Typhales

 Sistema ti APG 
Ti sistema ti APG II ket sanna nga usaren dagiti pormal a botanikal a nagan iti ngato ti ranggo tiurnos; kaaduan dagiti kameng ket naikeddeng iti klado ti commelinids iti monocots (ti sinarunona, inusar ti sistema ti APG ti klado ti commelinoids).http://www.mobot.org/mobot/research/apweb/ the official APG website  Buklen itan ti commelinids ti maysa a nasayaat a nasuportaran a klado iti kaunegan ti monocots, ken daytoy a klado ket nabigbiganenn kadagiti amin nga uppat a sistema ti pannakaidasig ti APG.

Kaldograma 1: Ti pilohenetiko a pannakabukel dagiti monocots

 Subdibision 
Dagiti commelinids ti APG II (2003) ken APG III (2009) ket aglaon kadagiti isu met laeng a mula a kas dagiti commelinoids iti nasapsapa a sistema ti APG (1998). Iti APG IV (2016) ti pamilia ti Dasypogonaceae ket saanen a dagus a maikabil iti baba dagiti commelinids ngem imbes nga iti maysa a pamilia ti urnos ti Arecales.

 klado ti monocots :
 klado ti commelinids:
 urnos ti Arecales (dagiti palma)
 urnos ti Commelinales (spiderwort, water hyacinth)
 urnos ti Poales (grasses, rushes, bromeliads)
 urnos ti Zingiberales (dagiti laya, saba) Ti agdama a pilohenio ken pannakabukel dagiti commelinids.

 Dagiti nagibasaran 

 Bibliograpia 






 Dagiti akinruar a silpo