Fabaceae

Ti Fabaceae wenno Leguminosae,International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants.   Article 18.5 states: "The following names, of long usage, are treated as validly published:  ....Leguminosae (nom. alt.: Fabaceae; type: Faba Mill. [= Vicia L.]); …
When the Papilionaceae are regarded as a family distinct from the remainder of the Leguminosae, the name Papilionaceae is conserved against Leguminosae." kadawyan nga ammo a kas ti legume, gisantes, wenno pamilia ti bukel, ken dagiti dakkel ken nangruna iti ekonomia a pamilia dagiti agsabsabong a mula.  Daytoy ket mangiraman kadagiti kayo, dagiti bassit a mula, ken dagiti perenial wenno tinawen a hierba a mula, a nalaka a mabigbigan babaen dagiti bunga (legume) ken dagiti kompuesto nga estipulado a bulong. Au kadagiti legume ket addaan iti pakailasinan a sabsabong ken bungbunga. Adu a naiwarwaras ti pamilia, ken ti maikatlo a kadakkelan a pamilia ti mula iti daga kadagiti termino a bilang dagiti sebbangan, kalpasan laeng ti Orchidaceae ken Asteraceae, nga agraman kadagiti agarup a 751 a henero ken dagiti agarup a 19,000 nga ammo a sebbangan.Judd, W. S., Campbell, C. S. Kellogg, E. A. Stevens, P.F. Donoghue, M. J. (2002), Plant systematics: a phylogenetic approach, Sinauer Axxoc, 287-292. . Ti lima kadagiti kadakkelan a henero ket ti Astragalus (sumurok a 3,000 a sebbangan), Acacia (sumurok a 1000 a sebbangan), Indigofera (agarup a 700 a sebbangan), Crotalaria (agarup a 700 a sebbangan) ken Mimosa (agarup a 400 a sebbangan), a mangbukel iti agarup a pagkatlo iti amin a sebbangan ti legume. Dagiti ammo a sebbangan ti legume idi ca. 19,000 ket agdagup iti agarup a 7% kadagiti agsabsabong a sebbangan ti mula.  Ti Fabaceae ket ti kaaduan a kadawayan a pamilia a mabirukan kadagiti tropikal a katuduan a bakir ken kadagiti namaga a bakir iti Kaamerikaan ken Aprika.

Ti kaudian a molekular ken morpolohiko nga ebidensia ket mangsuporta ti kinapudno a ti Fabaceae ket bugbugtong a monopiletiko a pamilia.Lewis G., Schrire B., Mackinder B. and Lock M. 2005. (eds.) Legumes of the world. The Royal Botanic Gardens, Kew, Reino Unido. 577 pages. 2005. . Nasuportaran daytoy a kanungpalan a saan laeng a babaen ti grado iti naipakita a panagkakabagian babaen dagiti nadumaduma a grupo iti kaunegan ti pamilia a maiyasping iti mabirukan kadagiti Leguminosae ken dagiti kaasitgan a pannakikabagian, ngem babaen pay dagiti amin a kaudian a pilohenetiko a panagadal a naibatay iti panagsasaruno ti DNA.Doyle, J. J., J. A. Chappill, C.D. Bailey, & T. Kajita. 2000. Towards a comprehensive phylogeny of legumes: evidence from rbcL sequences and non-molecular data. pp. 1 -20 in Advances in legume systematics, part 9, (P. S. Herendeen and A. Bruneau, eds.). Royal Botanic Gardens, Kew, UK. Mangpasingked dagitoy a panagadal a dagiti Fabaceae ket monopiletiko a grupo nga asideg a kabagian dagiti pamilia ti Polygalaceae, Surianaceae ken Quillajaceae ken maitagikuada iti urnos ti Fabales.

No maikuyog kadagiti sereal, adda dagiti sumagmamano a bunga ken dagiti tropikal a ramut, ti maysa a bilang ti Leguminosae ket kankanayonen a makan iti tao kadagiti milenia ken dagiti usarda ket asideg a maikabagian iti ebolusion ti tao.Burkart, A. Leguminosas. In: Dimitri, M. 1987. Enciclopedia Argentina de Agricultura y Jardinería. Tomo I. Descripción de plantas cultivadas. Editorial ACME S.A.C.I., Buenos Aires. pages: 467-538.

Mangiraman ti pamilia ti Fabaceae ti bilang dagiti nangruna iti agrikultura ken dagiti makan a mula, a mairaman ti Glycine max (soya), Phaseolus (bukbukel), Pisum sativum (gisantes), Cicer arietinum (kardis), Medicago sativa (alfalfa), Arachis hypogaea (mani), Ceratonia siliqua (carob), ken Glycyrrhiza glabra (liquorice). Adda dagiti sumagmamano a bilang dagiti sebbangan dagiti peste a dakes a ruot kadagiti nadumaduma a parte iti lubong, a mairaman ti: Cytisus scoparius (broom), Robinia pseudoacacia (nangisit a locust), Ulex europaeus (gorse), Pueraria lobata (kudzu), ken dagiti bilang ti sebbangan ti Lupinus.

 Dagiti nagibasaran 

 Dagiti akinruar a silpo