Alibertia patinoi

Ti Alibertia patinoi, kadawyan nga ammo iti borojó, ket ti bassit (2-5m), dioecious a tropikal ra kayo ti katuduan a bakir. Daytoy ke maysa kadagiti bassit-usit a pamilia ti Rubiaceae nga addaan iti makan a bunga. Daytoy ket agtubo iti lugar ti amianan a laud ti Colombia iti Departamento ti Chocó ken iti Probinsia ti Esmeraldas ti Ecuador, kadagiti lugar ti nangato iti dam-eg ken temperatura. Ti Borojó ket maysa a balikas ti Emberá a ti kayatna asawen ket boro = ulo, jo = bunga – sukog ulo a bunga, wenno nagtimbukel, garinduyog a bunga. Ti sebbangan ket naireporta pay manipud iti Panamá, Venezuela ken Costa Rica.Kew World Checklist of Selected Plant Families, Alibertia patinoi

 Panagtubo 
Ti Alibertia patinoi ket addaan iti maris-dapo kayumanggi nga ukis ti kayo ken sagpaminsan nga addaan iti dua wenno tallo a puon ken maysa pay a nangruna. Makasapul daytoy iti nangato a dam-eg (sumurok a 85%) ken temperatura (ti maysa nga agpakatengnga a saan a basbassit ngem 25 °C) tapno nalangto, ngem makaandur met daytoy iti nabiit a nayelo a linnaaw ken dagiti layus.

 Bunga 
Dakkel ti bunga (agarup a 12 cm iti kaatiddog), nga addaan iti natimbukel a sukog ken maris kayumanggi ken ti agpakatengng a kadagsen iti 740-1000 gramo.  Ti lasag ket mangirepresenta iti 88% iti dagup a kadagsen. Ti tunggal maysa a bunga ket addaan kadagiti 90 aginggana iti 640 a bukel. Ti Borojo ket addaan iti nangato nga agpang iti protina, asido askorbiko, kalsio ken landok ken ti nagato unay nga agpang ti posporo. Ti Borojo ket inus-usar iti panagaramid iti jam, bino, dulse ken tradisional nga agas a maipagpagarup nga addaan iti epekto nga aphrodisiac. 

 Panangimuyong 
Agarup a 3,000 nga ekataria iti inus-usar para iti panangimuyong ti borojo.

 Daiti mainaig a sebbangan 
Ti Alibertia sorbilis ket kapadpada a sebbangan, inus-usar met kadagiti panggep iti komersio. Ti Borojó de la Amazonia (Amazonas borojo), Duroia maguirei, ket ti maysa nga atap a sebbangan iti maysa a sabali a henero ti Rubiaceae, nga agtubo aginggana iti 8 m ken addaan iti basbassit a makan a bunga. 

 Dagiti nagibasaran 

 Cuatrecasas, José 1948: "Borojoa, un nuevo género de Rubiáceas"; Revista de La Academia Colombiana de Ciencias Exactas Físicas y Naturales VII (28): 474-477. Bogotá.
 Cuatrecasas, José y Víctor Manuel Patiño 1949: Una nueva fruta tropical americana: el borojó. Secretaría de Agricultura y Ganadería. Servicio de Divulgación. Serie Botánica Aplicada. Año II. N°. 5. Cali. Imprenta Departamental.
 Persson, Claes 2000: "Phylogeny of the Neotropical Alibertia group (Rubiaceae), with emphasis on the genus Alibertia, inferred from ITS and 5S ribosomal DNA sequences"; American Journal of Botany 87:1018-1028.
 Robbrecht, E., and C. Puff. 1986: "A survey of the Gardenieae and related tribes (Rubiaceae)"; Botanische Jahrbücher für Systematik, Pflanzengeschichte und Pflanzengeographie 108: 63–137.
 Schumann, K. 1891: "Rubiaceae"; Die natürlichen Pflanzenfamilien 4(4): 1–154; A. Engler and K. Prantl [eds.],  Engelmann, Leipzig, Germany.

 Dagiti akinruar a silpo 

Kategoria:Gardenieae
Kategoria:Dagiti apit
Kategoria:Flora ti Colombia
Kategoria:Flora ti Panama
Kategoria:Flora ti Ecuador
Kategoria:Flora ti Costa Rica