Sasao a Torricelli

Ti sasao a Torricelli ket ti pamilia dagiti agarup a lima pulo a pagsasao iti akin-amianan nga aplaya ti Papua Baro a Guinea, nga insasao laeng babaen dagiti agarup a 80,000 a tattao. Nanaganan dagitoy manipud iti Banbantay Torricelli. Ti kaaduan ti populasion ken kaaduan nga ammo a sasao a Torricelli ket ti Arapesh, nga addaan iti agarup a 30,000 nga agsasao.

Sakupen ti sasao a Torricelli ti tallo a heograpikal a nagsisina a lugar, ken mabalin nga insinsina babaen ti migrasion dagiti agsasao iti Sepik kadagiti napalabas a siglo.

 Pannakaidasig 
Insilpo ni Wilhelm Schmidt dagiti sanga ti Wapei ken Monumbo, ken ti igid ti baybay dagiti akinlaud ken akindaya a patingga ti pamilia, idi 1905. Ti pamilia ket napnapno nga intakder babaen ni David Laycock idi 1965. Iti kaudian, insinsina ni Ross ti kukua da Laycock ken Z’graggen (1975) a sanga a Kombio, ken inkabilda ti Kombio iti sanga a Palei ken inbatida a nagmaymaysa ti Wom, a saan a naidasig kadagiti sabali a pagsasao (Eitiep, Torricelli (Lou), Yambes, Aruek) gapu ti kaawan ti datos.
 Wom
 Sasao nga Arapesh (kitaen)
 Sang a Maimai: Nambi (Nabi), Wiaki (Minidien), Beli, Laeko, maitutop a Maimai (Siliput, Yahang–Heyo)
 Sanga  a Laud a Wapei: Seti, Seta, One (rimpuok ti dialekto)
 Sanga a Marienberg: Bungain, Wiarumus (Mandi), Muniwara (Juwal), Urimo, Kamasau, Elepi, Buna
 Sanga a Wapei: Gnau, Yis, Yau, Olo, Elkei, Au, Yil, Dia (Alu), Ningil, Sinagen (Galu), Yapunda, Valman
 Sanga a Palei: Urim, Urat, Kombio, Agi, Aruop, Wanap (Kayik), Amol (Alatil, Aru), Aiku (Ambrak, Yangum)
Ilista pay ti Ethnologue ti Bragat iti sanga a Palei.

Daytoy nga internal a pannakaidasig ket tentatibo ken mabalin nga adunto a mabaliwan. Ti sasao a Monumbo ket tradisionalda a mairaman, ngem "awan ti naipresenta nga ebidensia".Glottolog: Monumbo

 Kitaen pay 
 Sasao a Papuano

 Dagiti nagibasaran 

 Bibliograpia 




Kategoria:Dagiti pagsasao ti Papua Baro a Guinea