Sasao a Timoriko

Ti sasao a Timoriko, wenno Timor–Babar, ket dagiti grupo ti limapulo a sasao nga Austronesio (heograpiko a sasao a Tengnga–Akindaya a Malayo-Polinesio) a naisasao kadagiti isla ti Timor, ti kaarruba a Wetar, ken (depende iti pannakaidasig) ti Is-isla Babar iti daya.

Iti kaunegan ti grupo, dagiti pagsasao a kaaduan ti nagisasao ket ti Uab Meto ti Laud a Timor ken Tetum ti Daya a Timor, ti tunggal maysa ket addaan iti agarup a kagudua a riwriw nga agsasao, ken ti Tetum ket maysa nga opisial a pagsasao ken lingua franca kadagiti saan a Tetum a Daya a Timores.

 Dagiti pagsasao 
Ti di naidasig a Nauete ket saan nga asideg kadagiti sabali a sasao a Timores.  Ti Habu ket kapada iti estruktura iti Waima'a.

Mangporma ti bukodda a grupo ti sasao a Babar:
 Sasao a Babar 

 Hull (1998) 
Isingasing ni Geoffrey Hull (1998) ti grupo a Timoriko a kas dagiti sumaganad:

Ramelaiko (asideg iti sakop ti Ramelau)
Laud: Kemak, Tukudede
Tengnga: Mambai
Daya (Idalaka): Idaté, Isní, Lakalei, Lolein
Ekstra-Ramelaiko (Fabroniko; dagiti saan nga ania a Ramelaiko)
Laud: Dawan (Uab Meto)–Amarasi, Helong, Roti (Bilba, Dengka, Lole, Ringgou, Dela-Oenale, Termanu, Tii)
tengnga: Tetun, Bekais
Amianan: Wetar, Galoli
Daya: Kairui, Waimaha, Midiki; Luang, Makuva

 Van Engelenhoven 
Isaad ni Van Engelenhoven ti sanga ti Abagatan–Daya a Timor a mairaman ti Tetun, Waimaha, ken Luangiko–Kisariko; ti naud-udi ket dagiti sumaganad:Adelaar 2005:26

Abagatan–Daya a Timor
 Tetun
 Waimaha
Luangiko–Kisariko
Kisar–Roma:  Kisar, Romang
Luangiko:  Luang, Wetan, Leti

 Taber (1993) 
Ited ni Taber (1993:396) ti grupo ti Abagatan a laud a Maluku ken Babar a kas dagiti sumaganad, a mairaman ti Laud a Damar a kas maysa a naisina.

Grupo ti Abagatan a laud a Maluku
Daya a Damar
Subgrupo ti Wetar
Talur
Rimpuok ti Wetar 
Aputai
Perai
Tugun
Iliun
Subgrupo ti Kisar-Roma 
Kisar
Roma
Luang
Leti
Luang
Wetan
Subgrupo ti TNS (Teun-Nila-Serua)
Teun
Rimpuok ti Nila-Serua: Nila, Serua
Grupo ti Babar
Subgrupo ti Amianan a Babar 
Amianan a Babar
Dai
Dawera-Daweloor
Subgrupo ti Abagatan a Babar 
Rimpuok ti Abagatan a laud a Babar 
Emplawas
Tela-Masbuar
Imroing
Rimpuol ti Masela – Abagatan a daya a Babar
Abagatan a daya a Babar
Serili
Daya a Masela
Tengnga a Masela
Laud a Damar (naisina)

 Dagiti nagibasaran 

 Hull, Geoffrey. 1998. "The basic lexical affinities of Timor's Austronesian languages: a preliminary investigation." Studies in Languages and Cultures of East Timor 1:97-202.
 Taber, Mark (1993). "Toward a Better Understanding of the Indigenous Languages of Southwestern Maluku." Oceanic Linguistics, Vol. 32, No. 2 (Winter, 1993), pp. 389–441. University of Hawai'i.

 Dagiti akinruar a silpo 
The Languages of East Timor: Some Basic Facts (Napabaro idi 24 Agosto 2004) Geoffrey Hull

Kategoria:Dagiti pagsasao ti Indonesia
Kategoria:Dagiti pagsasao ti Daya a Timor