Vientiane

Ti Vientiane (; , Viang chan, ) ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Laos, iti igid ti Karayan Mekong iti asideg iti pagbeddenganna iti Tailandia. Ti Vientiane ket nagbalin a kapitolio idi 1563 gapu kadagiti panagbutbuteng iti panagrukma dagiti Birmano. Ti Vientiane ket isu idi ti administratibo a kapitolio idi las-ud ti panagturay ti Pransia, ken gapu iti idadakkel ti ekonomia kadagiti kaudian a panawen, daytoy itan ti sentro ti ekonomia ti Laos.

Ti nakarkulo a populasion ti siudad ket 760,000 (2015). Ti siudad ket nangsangaili ti maika-25 a Southeast Asian Games idi Disiembre 2009 ken nangrambak kadagiti 50 a tawen ti Southeast Asian Games.

 Etimolohia 
Ti nagan ti siudad ket naala manipud iti Pali, ti pagsasao a liturhiko ti Budismo ti Theravada. Uray no ti kasisigud a kaibuksilan ti nagan ti siudad ket "siudad ti sanatlum", a kas naipakita iti taga-ugma a sinuratan ti Lao a naisurat segun iti etimolohia, ken saan a maipada iti moderno a Lao a naisurat iti ponetiko, iti moderno a  Lao, ti kaibuksilan ti nagan ti Vientiane ket saan a nalawag.

Adu, no saan a ti kaaduan, ti tattao a Lao ket tuntonenda a ti kaibuksilan ti nagan ti siudad ket "siudad ti bulan, bayat nga adu met dagiti husto a mangtunton a ti kaibuksilan ti nagan ti siudad ket "siudad ti santulum" gapu ta dagiti balikas ti "bulan" ( wenno  manipud iti chandra  iti Sanskrito) ken "santulum" (ຈັນ or ຈັນທນ໌ manipud iti chandana  iti Sanskrito) ket naisuratda ken maibalikas a kapada iti "chan" iti moderno a Lao. Kaaduan dagiti akademiko ken dagiti historiko a taudan iti Lao ket mangtunton a ti nagan ti siudad ket pudno a ti kaibuksilanna ket "siudad ti santulum", ken pasingkedan met daytoy babaen dagiti nagan iti Tailandes () ken Khmer () nga isuda a dua ket mangtalinaay ti etimolohiko a panangiletra, a mangibaga iti siudad ti santulum".

Ti nairomanisado a panangiletra ti "Vientiane" ket Pranses ti taudanna, ken mangipaltiing iti rigat dagidi Pranses a mangibalikas iti uni ti "ch" iti pagsasao a Lao. Ti kadawyan a panangiletra a naibatay iti Ingles ket "Viangchan", wenno sagpaminsan a "Wiangchan".

 Dagiti nagibasaran 

 Adu pay a mabasbasa 
 Askew, Marc, William Stewart Logan, and Colin Long. Vientiane: Transformations of a Lao Landscape. London: Routledge, 2007. 
 Sharifi et al., Can master planning control and regulate urban growth in Vientiane, Laos?. Landscape and Urban Planning, 2014. DOI: 10.1016/j.landurbplan.2014.07.014
 Flores, Penelope V. Good-Bye, Vientiane: Untold Stories of Filipinos in Laos. San Francisco, CA: Philippine American Writers and Artists, Inc, 2005. 
 Renaut, Thomas, and Arnaud Dubus. Eternal Vientiane. City heritage. Hong Kong: Published by Fortune Image Ltd. for Les Editions d'Indochine, 1995.
 Schrama, Ilse, and Birgit Schrama. Buddhist Temple Life in Laos: Wat Sok Pa Luang. Bangkok: Orchid Press, 2006. 
 Women's International Group (Viangchan, Laos). Vientiane Guide. [Vientiane]: Women's International Group, 1993.

 Dagiti akinruar a silpo 

 Dagiti ladawan ti Vientiane iti Flickr 
 Mapa ti Vientiane 


Kategoria:Dagiti kapitolio iti Asia