Baybay Nalabbasit

Ti Baybay Nalabbasit (ammo pay a kas ti Baybay Eritrea) ket ti sumrekan ti danum ti baybay iti Taaw Indiano a mabirukan idiay Aprika ken Asia. Ti pakaikapetan iti taaw ket mabirukan iti abagatan babaen ti lingsat Bab el Mandeb ken ti Golpo ti Aden. Iti amianan, mabirukan ti Peninsula Sinai, ti Golpo ti Aqaba, ken ti Golpo ti Suez (pakaiturongan ti Kanal Suez). Ti Baybay Nalabbasit ket Global 200 nga ekorehion. Ti baybay ket mabirukan iti Rengngat ti Baybay Nalabbasit a paset met daytoy ti Ginget ti Nalatak a Rengngat.

Ti Baybay Nalabbasit ket addaan iti kalawa iti rabaw iti agarup a 438,000 km2 (169,100 mi2). Daytoy ket agarup a 2250 km (1398 mi) iti kaatiddog ken iti kaakabaan a puntona ket 355 km (220.6 mi) iti kalawa. Daytoy ket agadalem iti 2211 m (7254 ft) iti sentral nga agpakatengnga a trinsera, ken addaan iti agpakatengnga a kaadalem iti 490 m (1,608 ft). Nupay kasta, adda met dagiti adu nga ababaw a samangt nga mmo kadagiti adu a biag ti baybay ken dagiti korales. Ti baybay ket habitat dagiti sumurok a 1,000 a sebbangan dagiti inbertebrato, ken dagiti 200 a nalukneng ken natangken a korales. Daytoy ti akin-amianan unay at tropikal a baybay iti lubong.

 Sakup 
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpikodagiti patingga ti Baybay Nalabbasit a kas dagiti sumaganad:

Iti amianan. Dagiti akin-abagatan a patingga ti Golpo ti Suez [Ti linia nga agtaray manipud iti Ràs Muhammed (27°43'N) aginggana iti abagatan a punto ti Isla Shadwan (34°02'E) ken kalpasanna ket agpalaud a paralelo (27°27'N) iti aplaya ti Aprika] ken ti Aqaba [Ti linia nga agtaray manipud iti Ràs al Fasma ken agpaabagatan a laud iti Isla Requin () babaen ti Isla Tiran aginggana iti abagatan a laud a punto ti ken kalpasanna ket agpalaud a paralelo (27°54'N) iti aplaya ti Peninsula Sinai].
Iti abagatan. Ti linia a mangisilpo ti Husn Murad () ken Ras Siyyan ().

 Nagan 
Ti Baybay Nalabbasit ket dagus a patarus ti Griego ti Erythra Thalassa () ken Latin ti Mare Rubrum (alternatibo a Sinus Arabicus, literal a "Golpo Arabiano"), Arabiko Al-Baḥr Al-Aḥmar (البحر الأحمر) wenno Baḥr Al-Qulzum (بحر القلزم), Somali Badda Cas ken Tigrinya Qeyyiḥ bāḥrī (ቀይሕ ባሕሪ). Ti nagan ti baybay ket mabalin a mangibaga ti natiempuan a panagsabong ti namarisan ti nalabbasit a Trichodesmium erythraeum iti asideg ti rabaw ti danum. Ti teoria a kinaynayat dagiti moderno nga eskolar ket ti nagan a nalabbasit ket mangibaga ti direksion iti abagatan, kas met ti nagan ti Baybay Nangisit ket mabalin a mangibaga iti amianan. Ti batayan daytoy a teoria ket adda dagiti pagsasao iti Asia a mangusar kadagiti balikas iti maris a mangibaga kadagiti kardinal a direksion. Iti maysa nga okasion, agpadpada nga inusar ni Herodotus ti Baybay Nalabbasit ken ti Akin-abagatan a Baybay.Schmitt 1996

Iti pakasaritaan, daytoy ket ammo pay kadagiti akinlaud a heograpo a kas Mare Mecca (Baybay ti Meka), ken Sinus Arabicus (Golpo ti Arabia). Adda met dagiti taga-ugma a heograpo a mangtawtawag ti Baybay Nalabbasit iti Golpo Arabiano wenno Golpo ti Arabia.Herodotus, ed. George Rawlinson (2009), The histories, p.105Andrew E. Hill, John H. Walton (2000), A survey of the Old Testament, p.32 

Ti pannakainaig ti Baybay Nalabbasit iti pammalagip iti biblia babaen dagiti Israelita a nangballasiw ti Baybay Nalabbasit ket antigo, ken naipalawag iti Septuaginta a patarus ti Libro ti Ipapanaw manipud iti Hebreo iti Griego a Koine idi agarup a maikatlo a siglo S.K.  Iti dayta a bersion, ti Hebreo ti Yam Suph (ים סוף) ket naipatarus a kas Erythra Thalassa (Baybay Nalabbasit). Ti Baybay Nalabbasit ket maysa kadagiti uppat a baybay a nanaganan kadagiti kadawayan a termino iti maris — dagiti sabali ket ti Baybay Nangisit, ti Baybay Puraw ken ti Baybay Duyaw. Ti dagus a panangibaga iti Griego ti Erythra thalassa iti Latin a kas Mare Erythraeum ket mangibaga ti akin-amianan a laud a parte ti Taaw Indiano, ken ti pay rehion idiay Marte.

 Dagiti kinapudno ken dagiti pigura 
 Kaatiddog:  ~ - 79% iti akindaya a Baybay Nalabbasit nga agraman kadagiti nadumaduma sumrekan iti aplaya
 Kadakkelan a kaakaba:  ~ 306–355 km (190–220 mi)– Massawa (Eritrea)
 Kabassitan a kaakaba:   ~ 26–29 km (16–18 mi)- Lingsat Bab el Mandeb (Yemen)
 Pagtengngaan a kaakaba:  ~ 
 Pagtengngaan a kaadalem:  ~ 
 Kaadaleman:  ~
 Kalawa ti rabaw: 438-450 x 102 km2 (16,900–17,400 sq mi)
 Tomo: 215–251 x 103 km3 (51,600–60,200 cu mi)

 Dagiti mangbeddeng a pagilian 
Ti Baybay Nalabbasit ket mabalin a heograpikal a mabingay kadagiti tallo a seksion: ti maitutop a Baybay Nalabbasit, ken iti amianan, ti Golpo ti Aqaba ken ti Golpo ti Suez. Dagiti innem a pagilian a mangbeddeng ti maitutop a Baybay Nalabbasit:

 Akindaya nga aplaya:


 Akinlaud nga aplaya:





Ti Golpo ti Suez ket intero a bineddengan babaen ti Ehipto. Ti Golpo ti Aqaba ket beddenganna ti Ehipto, Israel, Hordania ken Saudi Arabia.

Iti pay maipatinayon iti pagalagadan a heograpikal a depinison dagiti innem a pagilian a mangbeddeng ti Baybay Nalabbasit a naibaga dita ngato, dagiti lugar a kas ti Somalia ken Etiopia ket sagpaminsanda pay a maibagbaga a kas dagiti teritorio ti Baybay Nalabbasit. Daytoy ket nangruna a gapu ti kaasidegda iti ken heolohikal a pannakaipada kadagiti pagilian a mangsango iti Baybay Nalabbasit ken/wenno politikal a pannakaikapet kadagiti naibagbaga a lugar.

 Dagiti ili ken dagiti siudad 
Dagiti ili ken dagiti siudad iti aplaya ti Baybay Nalabbasit (mairaman dagiti aplaya ti Golpo ti Aqaba ken Suez):

  Al Hudaydah (الحديدة)
  Al Lith (الليِّث)
  Al Qunfudhah (القنفذة)
  Al-Qusair (القصير)
  Al Wajh (الوجه)
  Aqaba (العقبة)
  Asseb (ዓሳብ)
  Dahab (دهب)
  Duba (ضباء)
  Eilat (אילת)

  El Gouna (الجونة)
  El Suweis (السويس)
 / Hala'ib (حلايب) (naisuppiatan)
  Haql (حقل)
  Hirgigo (ሕርጊጎ)
  Hurghada (الغردقة)
  Jeddah (جدة)
  Jazan (جازان)
  Marsa Alam (مرسى علم)
  Massawa (ምጽዋ)

  Nuweiba (نويبع)
  Puerto Safaga (ميناء سفاجا)
  Puerto Sudan  (بورت سودان)
  Rabigh (رابغ)
  Sharm el Sheikh (شرم الشيخ)
  Luek Soma (سوما باي)
  Suakin (سواكن)
  Taba (طابا)
  Thuwal (ثول)
  Yanbu (ينبع)

 Dagiti nagibasaran 

 Adu pay a mabasbasa

 Dagiti akinruar a silpo 

 Dagiti Raw-ang ti Korales ti Baybay Nalabbasit
 Potograpia ti Baybay Nalabbasit 



Kategoria:Pagbeddengan ti Ehipto–Sudan
Kategoria:Pagbeddengan ti Eritrea–Sudan
Kategoria:Pagbeddengan ti Saudi Arabia–Yemen
Kategoria:Kanal Suez
Kategoria:Dagiti pingir a baybay ti Taaw Indiano
Kategoria:Dagiti golpo ti Taaw Indiano
Kategoria:Heograpia ti Daya nga Aprika
Kategoria:Heograpia ti Amianan nga Aprika
Kategoria:Heograpia ti Tengnga a Daya
Kategoria:Dagiti bagi ti danum ti Aprika
Kategoria:Dagiti bagi ti danum ti Asia
Kategoria:Dagiti bagi ti danum ti Ehipto
Kategoria:Dagiti bagi ti danum ti Eritrea
Kategoria:Dagiti bagi ti danum ti Israel
Kategoria:Dagiti bagi ti danum ti Hordania
Kategoria:Dagiti bagi ti danum ti Saudi Arabia
Kategoria:Dagiti bagi ti danum ti Sudan
Kategoria:Dagiti bagi ti danum ti Yemen