Bulkan Kanlaon

Ti Bulkan Kanlaon, naipaletra pay a kas ti Kanla-on wenno Canlaon,  ket maysa nga aktibo a bulkan idiay Isla ti Negros ti tengnga a Filipinas.  Ti estratobulkan ket askawenna dagiti probinsia ti Negros Occidental ken Negros Oriental, iti agarup a  ti abagatan a daya ti Siudad ti Bacolod, ti kapitolio ken ti kaaduan ti populasion a siudad ti Negros Occidental.

Ti bulkan ket paborito a lugar para kadagiti agkalkalay-at ti bantay ken ti tampok ti Masna a Parke ti Bantay Kanlaon, ti nailian a parke a kasisigud a nabangon iti Agosto 8, 1934."NIPAS's 202 Initial list of components" . Nasalakniban a Lugugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 2011-08-13."Nasalakniban a Lugugar ti Rehion 6" . Nasalakniban a Lugugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 2011-08-13.  Daytoy ket maysa kadagiti aktibo a bulkan ti Filipinas ken paset ti Singsing ti Apuy ti Pasipiko.

 Dagiti pisikal a langa 
Ti Kanlaon ket addaan iti kangato ti pantok iti  nga addaan iti diametro ti baba iti  ket napunnuan kadagiti piroklastiko a kono ken dagti abut ti bulkan. Iti baba ti amianan ti pantok ket ti aktibo nga abut ti bulkan ti Lugud .  Iti amianan ti Lugud ket  ti kaldera, nga ammo iti Ginget ti Margaja, nga addaan iti abut ti bulkan a danaw."Panid ti Bulkan Kanlaon" . Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia.

Ti bulkan ket addaan kadagiti tallo a [[napudot nga ubbog] kadagiti bakrasna: ti  Napudot nga Ubbog ti Mambucal iti amianan a laud, Napudot nga Ubbog ti Bucalan, ken ti Napudot nga Ubbog ti Bungol. Dagiti asideg a bulkaniko a sanguanan ket ti Bantay Silay ken Bantay Mandalagan, iti amianan ti Kanlaon.

Ti tengnga ti siudad ti Siudad ti Canlaon, ti siudad nga addaan iti turay iti Negros Oriental a bangir ti bantay, ket naisanglad iti baba a bakrasna iti agarup a  daya abagatan a daya iti pantokna.

 Dagiti panagbettak 
Ti ka-aktibuan a bulkan idiay tengnga a Filipinas, ti Kanlaon ket nagbettaken iti 26 a beses manipud idi 1919. Dagiti panagbettak ket kadawyan a preatiko a panagbettak iti bassit aginggana ti kalalainganna a kadakkel a mangpataud ti bassit a panagarbis ti dapo iti asideg ti bulkan.  Idi 1902, ti panagbettak ket naidasig a kas estroboliano, a kadawyan babaen ti panagpussual ti agbigbigganga a piroklastiko a materiales, lapilli ken dagiti bomba ti lava.

Ti bulkaniko nga aktibidad idiay Kanlaon ket agtultuloy a sisiimen ti Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia (PHIVOLCS), ti opisina ti gobierno nga agsisiim kadagiti bulkan ken gingined iti pagilian.  Ti Obserbatorio ti Bulkan Kanlaon a mabiruka idiay kampus ti Kolehio ti Siudad ti La Carlota idiay Bgy. Cubay, Siudad ti La Carlota ti probinsia ti Negros Occidental.

 Ti nakaro nga aksidente idi 1996 idiay Kanlaon 
Idi Agosto 10, 1996, ti grupo dagiti 24 nga agkalkalay-at ti bantay ket addada idi idiay pantok ti bulkan idi ti Kanlaon ket kellaat a nagbettak nga awan pakdaar a nangpatay ti Britaniko nga estudiante a ni Julian Green ken dagiti Filipino a ni Noel Tragico ken ni Neil Perez, nga isuda ket nakubongda idiay asideg ti pantok. Dagiti agturay ket insalakanda dagiti 17 a sabali, a mairaman dagiti 10 Belgano, ti sabali pay a Briton ken dagiti innem a Filipino. Dagiti 17 ket nainagananda a kas dagiti Belgano a ni Frederick Carraso, Philipp Couche, Caroline La Grange, Sophie La Benne, Darmien Gaitan, David Ryckaert, Florence De Corte, Jean Francois Ossengeld, Caroline Verlinde ken ni Delthme Ferrant, Briton a ni Gordon Cole ken dagaiti Filipino a ni Pepito Ibrado, Wovi Villanueva ken ni Albert Devarras.

Maysa kadagiti Belgiano, ni Caroline Verlinde, ket kinunana nga isu ken ti grupona ket ganganidan idi a panawan ti lugar idiay asideg ti abut ti bulkan idi kellaat a nagpuusak ti bulakn iti dapo ken batbato. Timmaray isuna iti maysa a kayo tapno paglemmenganna ken nakitana a napuntaan dagiti gayyemna kadagiti agtintinnag a bato.

 Kinaudi nga aktibidad ti bulkan 
 2006 
Idi Hunio3, 2006, ti Kanlaon manen ti aktibidadna ken nagipussuak ti alibungubong ken dapo. Naited ti Alerto Agpang 1 (saan unay a nakaro nga aktibidad) idi Hunio 12, 2006.

 2008 
Idi Pebrero 10, 2008, ti PHIVOLCS ket nangited ti alerto a nangibagbaga a ti seismiko a network idiay Bulkan Kanlaon ket nangirehistro ti dagup ti 21 dagiti ababa a prekuensia ti gingined (LFVQ) idi las-ud dagiti naplabas a 4 nga oras. Gapu ti iya-adu ti bilang dagiti nairehistro a bulkaniko a gingined, ti PHIVOLCS ket inpangatona ti kasasaad ti alerto ti Bulkan Kanlaon, manipud iti Alerto Agpang 0 aginggana ti Alerto Agpang 1, a kayatna a sawen ket naipangato bassit ti aktibidad ken ti bulkaniko nga aktibidad ket pakaiturongan ti alibungubong ken panagpussuak ti dapo.  Ti  a Sona ti Permanente a Peggad (PDZ) ket natartaripato iti lawlaw ti bulkan, gapu ti mabalin a pannakapasamak ti kellaat a panagbettak nga awan pakdaar, ngem awan met dagiti panagbettak a napasamak.

 2009 
Dagiti 8 nga aldaw idi 23 Agosto aginggana idi 1 Septiembre, dagiti 257 a bulkaniko a gingined ket nairehistroda idi. Ti kadawyan a seismiko nga aktibidad iti las-ud dagiti naulimek a paset ti panawen ket 0 aginggana kadagiti 4 a gingined iti ania man a paset ti panawen ti 24 nga oras. Dagiti episentro dagiti nairehistro a gingined ket nairimpuook idiay amianan a laud a bakras a mabalin a mangibaga ti panaggunay ti maysa nga aktibo a tukki idiay bakras nga inaramid babaen ti presion iti sirok ti bulkan. Dagiti panagsisiim ti rabaw ket saan a nakaipakita ti ania man nga adu a panagbaliw iti panagpussuak ti alibungubong manipud iti abut ti bulkan. Ti PHIVOLCS nangitaltalinaay ti alerto a kasasaad iti Agpang 0.PHIVOLCS

 Kitaen pay 
 Listaan dagiti aktibo a bulkan ti Filipinas
 Listaan dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Filipinas
 Listaan dagiti di aktibo a bulkan ti Filipinas
 Listaan dagiti nasalakniban a lugar ti Filipinas

 Dagiti nagibasaran 

 Dagiti akinruar a silpo 
 Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia(PHIVOLCS) Panid ti Bulkan Kanlaon 


Kategoria:Dagiti estratobulkan
Kategoria:Banbantay ti Filipinas
Kategoria:Dagiti aktibo a bulkan
Kategoria:Dagiti aktibo a bulkan ti Filipinas
Kategoria:Negros Occidental
Kategoria:Negros Oriental