Solstisio ti kalgaw

Ti solstisio ti kalgaw ket mapasamak no ti pakbo ti semi-aksis ti planeta, iti akin-amianan wenno ti akin-abagatan a hemisperio, ket kaaduan a nailikig iti sango ti bituen (init) a paglikmutanna. Ti kakaruan a pakbo ti aksis ti Daga iti sango ti init ket 23° 26'. Daytoy ket mamindua a mapasamak iti tinawen, a kadagita apanawen ti init ket maabutanna ti kangatuan a puestona iti langait a kas makita manipud ti amianan wenno ti abagatan nga ungto.

Ti solstisio ti kalgaw ket mapasamak iti las-ud ti kalgaw ti hemisperio. Daytoy ti akin-amianan a solstisio iti akin-amianan a hemisperio ken ti akin-abagatan a solstisio iti akin-abagatan a hemisperio. Depende iti panagsinnukat iti kalendario, ti solstisio ti kalgaw ket mapasamak iti panawen a nagbaetan ti Hunio 20 ken Hunio 22 iti akin-amianan a hemisperio ken ti nagbaetan ti Disiembre 20 ken Disiembre 23 iti tinawen iti akin-abagatan a hemisperio. 

No adda iti heograpiko nga ungto, ti init ket makaabot iti kangatuanna, ti darikmat ti solstisio, mabalin laeng a tengnga ti aldaw iti igid ti longitud a pakabirukan ti darikmat iti direksion ti init manipud ti ungto. Para kadagiti sabali a longitud, daytoy ket saan a tengnga ti aldaw. Limmabasen ti tengnga ti aldaw wenno umay pay laeng. Isu a ti panunot iti solstisio nga aldaw ket naserbi. Ti termino ket lokal a naus-usar a kas ti Tengnga ti kalgaw tapno mangibaga ti aldaw a mapasamak ti solstisio. Ti aldaw ti solstisio ti kalgaw ket addaan iti kapautan a paset ti panawen ti lawag ti init – malaksid kadagiti rehion ti polar, a ti lawag ti init ket agnanayon, manipud ti bassit nga aldaw aginggana iti innem a bulan iti lawlaw ti solstisio ti kalgaw.

Iti sangalubongan, ti panagiyulog iti pasamak ket agdumaduma kadagiti kultura, ngem ti kaaduan ket bigbigenda ti pasamak iti dadduma a waya a kas dagiti piesta, dagiti pagraraksakan, ken dagiti rito iti dayta apanawen nga addaan kadagiti tema iti relihion ken pertilidad.

Ti solstisio iket naala manipud kadagiti balikas ti Latin tisol (init) ken sistere (agtalna nga agtakder).

 Dagiti nagibasaran 

 Dagiti akinruar a silpo 
 Tabla ken dagiti petsa/panpnawen manipud ti 1600-2400 

Kategoria:Panawen iti astronomia