Sasao a Bahnariko

Ti sasao a Bahnariko ket ti grupo dagiti agarup a tallopulo a sasao nga Austroasiatiko nga insaao babaen dagiti agarup a 700,000 a tattao idiay Bietnam, Cambodia, ken Laos. Inbagbaga ni Paul Sidwell a ti Austroasiatiko/sasao a Mon–Khmer ket ad-aduda nga agpapada iti leksiko iti Bahnariko ken sasao a Katuiko no as-asidegda iti heograpia, a nawaya uray ania a sanga ti pamilia a mangtagikua kaniada, ngem ti Bahnariko ken ti Katuiko ket awananda iti ania man a pagbibingayan nga inobasion a mangisingasing nga isuda ket mangporma iti sanga ti pamilia ti Austroasiatiko.

 Dagiti pagsasao 
Mangisingasing ti internal a dibersidad a ti pamilia ket nagsisinada iti agarup a 3000 ti napalabas. Nailasin ti Amianan a Bahnariko babaen ti pannakaigiddiat iti rehistro iti pagbaetan ti boses nga umanges ken modal.

Ti Lamam ket ti nagan ti sangkaputotan ti kaarruba a Tampuon ken Kaco’.

Tentatibo nga indasig ni Sidwell (2009) ti sasao a Bahnariko kadagiti uppat a sanga, a ti Cua (Kor) ket nawaya a naidasig a kas Daya a Bahnariko.Sidwell, Paul. 2009. "How many branches in a tree? Cua and East (North) Bahnaric". In Evans, Bethwyn (ed). Discovering History Through Language: Papers in Honour of Malcolm Ross. Canberra: Pacific Linguistics.Sidwell, Paul. 2010. "Cua (Kor) historical phonology and classification ." Mon-Khmer Studies 39:105-122.

Dagiti saan a naidasig a sasao a Bahnariko ti Cambodia ket mairaman ti Mel, Khaonh, Ra’ong, ken Thmon.Barr, Julie and Eric Pawley. 2013. Bahnaric Language Cluster survey of Mondul Kiri and Kratie Provinces, Cambodia. SIL International.

Bahnariko
Laud a Bahnariko
Jru' (Laven), Juk, Su'
Nyaheun
Oi, The, Sok, Sapuan, Cheng
Brao, Laveh, Krung, Kravet
Tengnga a Bahnariko
Taliang (Kasseng)
Alak
Tengnga nga Abagatan
Tampuon
Bahnar
Abagatan a Bahnariko
Chrau
Sre
Stieng
Mnong
Amianan a Bahnariko
Halang, Kayong
Jeh
Kotau
Tadrah, Modrah
Sedang
Hrê
Monom (Bonam)
Rengao
Kaco’, Ramam
Daya a Bahnariko
Cua (Kor)

 Amianan a Bahnariko 
Buklen ti Amianan a Bahnariko ti lugar ti dialekto a naisasao iti amianan ti sasao a Chamiko.Sidwell, Edmondson, & Gregerson. 2011. "The North Bahnaric Clade: A Computational Approach." In Srichampa, Sidwell & Gregerson (eds.) Austroasiatic Studies: papers from the ICAAL4: Mon-Khmer Studies Journal Special Issue No. 3, pp.23-37 Addaan ti Sedang ken Hre kadagiti kaaduan nga agsasao, iti tunggal maysa ket addaan iti agarup a 100,000.

Dagiti sabali pay a sasao nga Akin-amianan a Bahnariko a saan unay a nasayaat a maidasig ket ti Duan ken Katua.

 Laud a Bahnariko 
Ti Laud a Bahnariko ket ti lugar ti dialekto iti laud ti Amianna a Bahnariko, Saan met a kas dagiti sasao a Bahnariko iti daya, ti sasao a Laud a Bahnariko ket adda iti baba ti Khmer imbes nga iti impluensia ti Chamiko, ken babaen pay ti sasao a Katuiko a kas parte ti sprachbund a Katuiko-Laud a Bahnariko (Sidwell 2003).
Laud a Bahnariko
Brao–Kavet: Lave (Brao), Kru'ng, Kravet
Laven, Sou [nagsina?]
Nyaheun
Oi–The: Jeng; Oy, Sok, Sapuan, The

Insingasing ni Sidwell (2003) ti sumaganad a pannakaigrupo ti Laud a Bahnariko, nga umuna nga agsanga iti Lavi, Jru'/Laven, Su', ken Juk a kas mangporma iti sanga a maikadua a nangsanga, ken ti nabati iti kaunegan ti grupo a bugas. Iti tunggal maysa ti Jru' ken Brao ket addaan kadagiti sangapulo a rinibo nga agsasao, bayat a dagiti sabali a pagsasao ket addaanda iti saan nga ad-adu ngem 1,000 nga agsasao iti tunggal maysa.

Laud a Bahnariko
Lavi
(sanga)
Jru'/Laven, Su', Juk
(sanga)
Nyaheun
Sapuan
Oi/Sok/Cheng
Laveh/Brao

 Tengnga a Bahnariko 
Ti Tengnga a Bahnariko ket ti pamilia ti pagsasao a biningbingay babaen ti sasao a Chamiko, Ti Bahnar, Mnong, ken Sre (Koho) ket addaanda kadagiti 100,000 nga agsasao iti tunggal maysa.
Tengnga a Bahnariko
Alak
Cua
Taliang (Kassang)
Tengnga nga Abagatan: iti abagatan a laud ti Chamiko:
Tampuon
Bahnar
Abagatan a Bahnariko
Stieng–Chrau: Chrau, Stieng (Bulo, Budeh)
Sre–Mnong: Koho, Mnong

Ti Kassang ket pagsasao a Bahnariko(Sidwell 2003), ngem ti Ethnologue ket ilistana a kas Katuiko.

Inted ni Sidwell (2002, naibaga iti Sidwell 2003) ti sumaganad a pannakaidasig ti sasao a Tengnga a Bahnariko.Sidwell, Paul (2002). "Genetic classification of the Bahnaric languages: a comprehensive review." Mon-Khmer Studies: A Journal of Southeast Asian Linguistics and Languages 32: 1-24. Laglagipen a ni Sidwell (2009) ket kamaudianna nga indasig ti Cua a kas maysa a nawaya a sanga, a mainaganan a kas Daya a Bahnariko.

Tengnga a Bahnariko
Amianan a Tengnga
Alak (Halak)
Laud a Tengnga
Kasseng/Taliang
Yaeh
Daya a Tengnga
Cua
Abagatan a Tengnga
Tampuon
Bahnar
Abagatan a Bahnariko
Chrau
Koho
Ma'
Stieng
Mnong

 Dagiti nota 

 Adu pay a mabasbasa 
Cheeseman, Nathaniel; Herington, Jennifer; Sidwell, Paul (2013). Bahnaric Bahnaric linguistic bibliography with selected annotations. Mon-Khmer Studies vol. 42 Mahidol University and SIL International.
Sidwell, Paul (2003). A Handbook of comparative Bahnaric, Vol. 1 : West Bahnaric. Pacific Linguistics, 551. Canberra: Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University.
Jacq, P., & Sidewell, P. (2000). A comparative West Bahnaric dictionary. Languages of the world, 21. München: LINCOM Europa. 
 Sidwell, Paul. (2002). Genetic Classification of the Bahnaric Languages: a comprehensive review. Mon-Khmer Studies, Vol. 32. Mahidol University, Thailand.
Sidwell, Paul (2000). Proto South Bahnaric: a reconstruction of a Mon–Khmer language of Indo-China. Pacific Linguistics, 501. Canberra: Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University. 
Smith, K. D. (1972). A phonological reconstruction of Proto-North-Bahnaric. Language data: Asian-Pacific series, no. 2. Santa Ana, Calif: Summer Institute of Linguistics.

 Dagiti akinruar a silpo 
SEALang SALA – probisional a pannakaidasig ti Mon–Khmer
Sasao a Bahnariko (2003) 
http://projekt.ht.lu.se/rwaai RWAAI
http://hdl.handle.net/10050/00-0000-0000-0003-6711-8@view Sasao a Bahnariko ti Dihital nga Arkibo ti RWAAI


Kategoria:Dagiti pagsasao ti Cambodia
Kategoria:Dagiti pagsasao ti Laos
Kategoria:Dagiti pagsasao ti Bietnam