Gubat ti Filipino–Amerikano

Ti Gubat ti Filipinoe–Amerikano (Espaniol: Guerra Filipino-Estadounidense,  Filipino: Digmaang Pilipino-Amerikano) (1899–1902) ket maysa idi a suppiat a nagbaetan ti Umuna a Republika ti Filipinas (Espaniol: República Filipina) ken ti Estados Unidos.

Nangrugi ti suppiat idi saan a kinayat ti Umuna a Republika ti Filipinas dagiti termino ti Tulag ti Paris babaen ti panangala ti Estados Unidos iti Filipinas manipud ti Espania a nangpasardeng ti Gubat ti Espaniol–Amerikano. Ti gubat ket ti panagtuloy ti salisal para iti wayawaya ti Filipinas a nangrugi di 1896 iti Yaalsa ti Filipinas.

Nangrugi ti panaglaban dagiti puersa ti Estados Unidos ken ti Republika Filipina idi Pebrero 4, 1899, ken napardas a kimmaro iti Maikadua a Gubat ti Manila idi 1899 . Idi Hunio 2, 1899, opisial nga inrangarang ti Umuna a Republika ti Filipinas ti gubat a panagsuppiat iti Estados Unidos. Ti gubat ket opisial a nagpatingga idi Hulio 2, 1902, a nagballigi met ti Estados Unidos. Nupay kasta, adda met dagiti dadduma a grupo ti Filipinas nga indauluan dagiti beterano iti Katipunan a nagtultuloy a nakilaban kadagiti puersa ti Amerikano. Kadagitoy idi a daulo ket ni Heneral Macario Sacay, ti beterano a miembro ti Katipunan a nangituloy ti presidensia iti nairangarang a "Republika ti Tagalog", a naporma idi 1902 kalpasan ti pannakatiliw ni Presidente Emilio Aguinaldo. Dagiti dadduma agrupo, mairaman dagiti tattao a Moro ken dagiti tattao a Pulahanes, ket nagtultuloyda kadagiti panagsuppiat kadagiti adayo a lugar ken dagiti isla aginggana iti kanungpalan a pannakaabakda kalapsan ti maysa a dekada iti Gubat ti Bud Bagsak idi Hunio 15, 1913.

 Dagiti nota 

 Adu pay a mabasbasa 


 Jacobson, Matthew Frye. (2000). Barbarian Virtues: The United States Encounters Foreign Peoples at Home and Abroad, 1876–1917. Hill and Wang, 
 Legarda, Benito J. Jr. (2001). The Hills of Sampaloc: the Opening Actions of the Philippine–American War, Pebrero 4–5, 1899. Makati: Bookmark. .
 Silbey, David J. A War of Frontier and Empire: The Philippine–American War, 1899–1902 (2008)
 Stewart, Richard W. General Editor, Ch. 16, Transition, Change, and the Road to war, 1902–1917" , in "American Military History, Volume I: The United States Army and the Forging of a Nation, 1775–1917" , Center of Military History, United States Army, .
 Wilcox, Marrion. Harper's History of the War. Harper, New York and London 1900, reprinted 1979. [Alternate title: Harper's History of the War in the Philippines]. Also reprinted in the Philippines by Vera-Reyes.

 Dagiti silpo ti ruar 


Kategoria:Pakasaritaan ti Filipinas (1898–1946)