Pag-ong

Dagiti pag-ong ket reptilia ti super-urnos ti Chelonia. Kaaduan kadagitoy ket nakabaklay ti tulang wenno kalkallaniog nga aggapu ti paragpagda a maaramatda a pangikanawa. Ti sao a pag-ong ket masansan a mausar kadagiti pag-ong nga aggigian iti danum ti baybay (pawikan) wenno kadagiti danum-tamnay a kas iti karayan (maawagan ti terrapin). Mainayon pay dagiti tortoise a nairuam ti namaga a daga.

Dagiti pag-ong iti baybay wenno pawikan ket agbibiagen ti lubong iti nasuroken a 100 riwriw a tawtawen, maysa kadagiti kadaanan nga ay-ayup iti lubong. Linabsanda iti ipapatay dagiti dinosauro ket addada a biag agingga iti agdama, ngem aganay a 300 a sebbangan laengen ti mabatbati gapu iti nadaras a pannakadadael ti pagnanaedanda ken gapu iti sobra a pannakaanupda.

 Pannakaipalawag 

Amin a pag-ong ket nakakagay iti kontsa a mangsaranay iti bagida. Ti ngato a paset ket matawagan a carapace, ket ti babana a nakasilpo ket plastron. Agsasabali ti kadakkel dagiti pag-ong, manipud iti sagmamano nga sentimetro dagiti pag-ong iti kabakiran agingga dagiti dua metro wenno dakdakkel pay a pawikan iti baybay ken pagpag-ong iti daga. Atiddog iti biagda. Ti kabaketan a maammuan ket nagbiag iti 188 a tawen.

Iyiklog dagiti pawikan dagiti daikda iti namaga nga kadaratan.

 Sebbangan 
Sub-urnos ti Cryptodira
 Pamilia ti Chelydridae (Pag-ong nga Sippet)

 Superpamilia ti Testudinoidea
 Pamilia ti Testudinidae (Pag-ong ti Daga)
 Pamilia ti Bataguridae (Pag-ong ti Asia)
 Pamilia ti Emydidae (Pag-ong ti Alog ken Danum)

 Superpamilia ti Trionychoidea
 Pamilia ti Carettochelyidae (Pag-ong Baboy)
 Pamilia ti Trionychidae (Pag-ong a Nalukneng)

 Superpamilia ti Kinosternoidea
 Pamilia ti Dermatemydidae (Pag-ong ti Karayan)
 Pamilia ti Kinosternidae (Pag-ong ti Pitak)
 Pamilia ti Platysternidae (Pag-ong a Dakkel-ulo)

 Superpamilia ti Chelonioidea
 Pamilia ti Cheloniidae (Pawikan)
 Pamilia ti Dermochelyidae (Pawikan a Lalat)

 Dagiti akinruar a silpo 
 Museo iti Paleontolohia, Unibersidad ti California, Berkeley, California
 Turtle Trax
 California Turtle and Tortoise Club
 Turtle Times
 Gulf Coast Turtle and Tortoise Society