Danubio

Ti Danubio ( ) ket maysa a karayan idiay Tengnga nga Europa, ti maikadua a kaatidogan iti kontinente kalpasan ti Volga.

Naidasig a kas dalanan a danum ti sangalubongan, daytoy ket mangrugi idiay ili ti Donaueschingen idiay Nangisit a Kabakiran iti Alemania idiay pagsasabtan ti karayan Brigach ken Breg. Ti Danubio ket agayuston ti abagatan a daya para iti , ken lumabas kadagiti uppat a kapitolio ti Tengnga nga Europa sakbay a maibusan idiay  Baybay Nangisit babaen ti Danubio Delta idiay Romania ken Ukrania.

Maysa daytoy idi a napaut a sitatakder a prontiero ti Imperio a Romano, ti karayan ket labsanna wenno asitganna dagiti pagbeddengan ti sangapulo a pagilian: Romania (29.0% iti labneng a lugar), Hungaria (11.6%), Serbia (10.2%), Austria (10.0%), Alemania (7.0%), Eslobakia (5.9%), Bulgaria (5.9%), Kroasia (4.4%), Ukrania (3.8%), ken Moldova (1.6%), nga ad-adu ngem ti ania man a karayan. Ti pagayusanna a labneng ket gumay-at pay kadagiti siam.

 Nagnagan ken etimolohia 
Ti Danubio ket naamammoan idi ti Latin a kas ti , iti Taga-ugma a Griego a kas ti Ἴστρος (Istros). Ti Dacian/Trasia a nagan idi ket  Τάναις/Donaris/Donaris (akin-ngato a Danubio) ken Istros (akin-baba a Danubio).Katičić, Radoslav. Dagiti Taga-ugma a Pagsasao ti Balkan, Umuna a Paset. Paris: Mouton, 1976: 144. Ti Thraco-Prihio a naganidi ket Matoas, "ti mangiyeg iti gasat".

Ti nagan a Dānuvius ket naipagarup a dinawat manipud iti Keltiko a (Galo), wenno mabalin nga Iraniko. Daytoy ket maysa kadagiti nagan ti karayan a naala manipud iti maysa a Pagsasao a Proto-Indo-Europeano a balikas ti *dānu, a naipagarupan a termino para iti "karayan", ngem mabalin pay maysa nga un-unana a panawen a kosmiko a karayan, ken ti maysa a Vedic a diosen ti karayan (kitaen ti Danu (Asura)), a mabalin a nanipud ti ramut a *dā "agayus/naapges, napardas, naranggas, awan disiplina."
Dagiti dadduma pay a nagan ti karayan nga adda ti kapadpadana a etimologo ket mairaman ti Don, Donets, Dnieper ken Dniestr.
Ti Dniepr,(sakbay ti Eslabo Danapir babaen ti Gotiko a historiador a ni Jordanes)  ken ti Dniestr, manipud iti Danapris ken Danastius, ket naipagarupan dagitoy a nanipud ti Essita Iraniko *Dānu apara "likudan a karayan" ken *Dānu nazdya- "sanguanan a karayan"..
Julius Pokorny (1959):  dā- "banag nga agayus, agayus",  dānu- f. "karayan";
Mallory, J.P. and D.Q. Adams. Ti Ensiklopedia ti Indo-Europeano a Kultura. Londres: Fitzroy ken Dearborn, 1997: 486.

Ti Taga-ugma a Griego nga Istros ket nadawat idi manipud iti Trasia/Dacian a kayatna a sawen ket "napigsa, naapges", a mainaig ti Sanskrito a iṣiras "naapges".

Manipud idi Normando a nagrukma iti Inglatera, ti pagsasao nga Ingles ket nagus-usar ti naala ti Latin a balikas ti Danube.
Kadagiti pagsasao ti moderno a pagilian a pagayusan ti karayan, daytoy ket:

 (transliterado: Dunav)




,   wenno 

  (transliterado: Dunai)

 Dagiti nagibasaran 

 Dagiti akinruar a silpo 


Kategoria:Dagiti karayan ti Serbia
Kategoria:Dagiti karayan ti Baden-Württemberg
Kategoria:Dagiti karayan ti Bavaria
Kategoria:Dagiti karayan ti Austria
Kategoria:Dagiti karayan ti Bulgaria
Kategoria:Dagiti karayan ti Kroasia
Kategoria:Dagiti karayan ti Alemania
Kategoria:Dagiti karayan ti Hungaria
Kategoria:Dagiti karayan ti Moldova
Kategoria:Dagiti karayan ti Romania
Kategoria:Dagiti karayan ti Eslobakia
Kategoria:Dagiti karayan ti Ukrania
Kategoria:Dagiti sangalubongan a karayan ti Europa
Kategoria:Pagbeddengan ti Bulgaria–Romania
Kategoria:Pagbeddengan ti Kroasia–Serbia
Kategoria:Pagbeddengan ti Hungaria–Eslobakia
Kategoria:Pagbeddengan ti Romania–Ukrania
Kategoria:Pagbeddengan ti Romania–Serbia
Kategoria:Dagiti karayan a pagbeddengan
Kategoria:Tengnga nga Europa
Kategoria:Nangruna nga artikulo