Karayan Mississippi

Ti Karayan Mississippi ket isu ti kangrunaan a karayan ken ti kadakkelan a sistema ti karayan idiay Amianan nga Amerika.Heolohiko a Panagsukimat ti Estados Unidos Kodigo a Paset ti Hidrolohiko: 08-09-01-00- Akin-baba a Mississippi-New Orleans a Labnng a pagayusan Nga agay-ayus laeng idiay kaunegan ti Estados Unidos (babaen ti bukodna a pagayusan a labneng a makaabot idiay Kanada), daytoy ket agtaud idiay akin-amianan a Minnesota ken agin-inayad nga agatimurong nga agpa-abagatan para iti Pagdaliasatan a mapa ti Kuerpo dagiti Inheniero ti Buyot ti Estados Unidos}.  manipud idiay Danaw Itasca aginggana diay Ulo dagiti Bessang – Abagatan a Laud a Bessang ket . aginggana idiay Delta ti Karayan Mississippi idiay Golpo iti Mehiko. Daytoy ket adda dagiti adu a tributariona, ti pagayusan a labneng ti Mississippi ket agayus kadagiti amin wenno paset dagiti 31 nga estado ti Estados Unidos, dagiti 2 probinsia ti Kanada a nagbaetan ti Nabato ken Apalaches a Banbantay. Ti Mississippi ket mairanggo a kas ti maikapat a kaatiddogan ken maikasangapulo a kadakkelan a karayan iti lubong. Ti karayan ket pagbeddenganna wenno mapan idiay uneg dagiti estado ti Minnesota, Wisconsin, Iowa, Illinois, Missouri, Kentucky, Tennessee, Arkansas, Mississippi, ken Louisiana. 

Dagiti Patneng nga Amerikano ket napautdan nga agnanaed ti igid ti Mississippi ken dagiti tibutariona. Kaaduan kadagitoy ket dagidi agananup-agburburas wenno agpaspastor, ngem adda met dagidi, a kas dagidi Agararamid ti bunton, ket nagporma kadagiti narang-ay a kagimongan naibatay ti agrikultura. Ti isasangpet dagiti Europeano idi tawtawen ti 1500 ket nangbalbaliw ti patneng a waya ti idi dagiti immuna nga eksplorador, kalpasan daytoy dagiti immuna nga nagtataeng, ket aduda a napnapan idiay labneng. Ti karayan ket immuna  nagserbi a kas maysa a bangen – a nagporporma kadagit pagbeddengan para iti Baro nga Espña, Baro a Pransia, ken ti nasapa nga Estados Unidos– ken idi payen a kas maysa a nangruna a sanga ti pagdalanan ken silpo ti komunikasion. Idi maika-19 a siglo, idi las-ud ti katurayan ti Ipakaammo a Pagtulngpalan, ti Mississippi ken dagitinadumaduma a lumaud a tributario, a naipangpangruna ti Missouri, ket nangporma kadagiti dalanan para iti lumaud a panagpadakkel ti Estados Unidos.

Naorma daytoy manipud kadagiti napuskol a tuon kadagiti deposito ti lan-ak ti karayan, ti Ginget ti Karayan Mississippi ket maysa kadagiti kalamesan a rehion ti agrikultura ti pagilian, a nagbanagan daytoy ti naisalaysayan a panawen ti pison a bangka ti karayan. Idi las-ud ti Sibil a Gubat ti Amerikano, ti pannakatiliw ti Mississippi babaen dagiti buyot ti Kappon ket nangmarka ti puntos a panagsikko ti panagballigi gapu ti kinapangruna ti karayan a kas dalan ti panaglaklako ken panagbanbanniaga,  a saan anipangpangruna kadagiti Konpederasia. Gapu kadagiti adu nga idadakkel dagiti siudad ken dagiti dakdakkel a barko ken dagiti kasko a nagnaynayon kadagiti banbangka ti karayan, dagiti dekada a sinarunuan ti tawtawen ti 1900 ket nakakita ti pannakabangon dagiti dakkel a obra ti inhenniera a kas dagiti tambak, dagiti kandado ken dagiti penned, ket kaykayon a kimmadkaddua a nabangbangon .

Manipud idi nairugi ti moderno a panagrang-ay ti labneng, ti Mississippi ket nakakita payen ti bingayna iti rugit ken dagiti parikut ti enbiromento – a ti kadayegan ket dagiti adu a tomo dagiti rugit ti agrikultura, a nnagiturongan ti patay a sona ti Golpo iti Mehiko iti igid ti Delta.  Kadagiti napalabas a tawen, ti karayan ket nakakitkita ti agtaltalinaay  a panagsikko nga ipapan idiay kanal ti Karayan Atchafalaya idiay Delta; ti maysa a panagbalbaliw ti dalan ket mabalinto a didgdra kadagiti pagsangladan a kas ti New Orleans. Adda dagiti sistema ti penned ken dagiti ruangan ket agdama nga agtengtengngel ti Mississippi, ngem gapu ti fluvial a pamay-an, daytoy a panagbalbaliw ket kumarkaro iti tunggal maysa a tawen.

Dagiti nagibasaran
Paammo

Bibliograpia






 Dagiti akinruar a silpo 

Karayan Mississippi  
Dagti Gayyem ti Karayan Mississippi


Kategoria:Dagiti pagbeddengan ti Arkansas
Kategoria:Dagiti pagbeddengan ti Illinois
Kategoria:Dagiti pagbeddengan ti Iowa
Kategoria:Dagiti pagbeddengan ti Kentucky
Kategoria:Dagiti pagbeddengan ti Louisiana
Kategoria:Dagiti pagbeddengan ti Minnesota
Kategoria:Dagiti pagbeddengan ti Mississippi
Kategoria:Dagiti pagbeddengan ti Missouri
Kategoria:Dagiti pagbeddengan ti Tennessee
Kategoria:Dagiti pagbeddengan ti Wisconsin
Kategoria:Nangruna nga artikulo