Kolkata

Ti Kolkata , wenno Calcutta , ket isu ti kapitolio ti Indiano nga estado ti Laud a Bengal. Daytoy ket mabirukan idiay daya nga igid ti karayan Hooghly, daytoy ti kangrunaan a sentro ti komersio, kultura, ke edukasion ti Daya nga India, bayat a ti Puerto ti Kolkata ket isu ti kaduogan nga agtigtignay a puerto ti India ken ti pay is-isu a kangrunaan a puerto ti karayan. Manipud idi 2011, ti siudad ket adda dagiti 4.5 a riwriw nga agtataeng; ti urbano nga aglomerasion, a buklen ti siudad ken dagiti suburbona, ket pagtaengan idi dagiti agarup a 14.1 riwriw a tattao, a makaaramid daytoy ti maikatlo  a kaaduan ti populasionna a metropolitano a lugar idiay India. Manipud idi 2008, ti ekonomia a mapataudna a rinukod babaen ti dagup ti domestiko a produkto ket nairanggo a maikatlo kadagiti siudad ti Abagatan nga Asia, kalpasan ti Mumbai ken Delhi. A kas maysa a dumakdakkel a metropolitano a siudad iti maysa nga agrangrang-ay a pagilian, ti Kolkata ket sangsanguenna dagiti adu a panagrugit ti urbano, kapusek ti trapiko, kinapanglaw, kaadu unay ti populasion, ken dagiti dadduma pay a lohistiko ken sosioekonomiko a parikut.

Idi naladaw a maika-17 a siglo, dagiti tallo a purok a sinaruno nagtaudan Kolkata ket tinurayan idi babaen ti Nawab ti Bengal babaen ti Mughal a suzerainty. Kalpasan ti panangited ti Nawab ti Kompania ti Daya nga India ti lisensia ti panagplaklako iid 1690, ti lugara ket naparang-ay idi babaen ti Kompania iti immadadu a napasammakedan a kuartel ti tagtagilako. Ti Nawab Siraj ud-Daulah ket sinakupna ti Kolkata idi 1756, ken ti KOmpania ti Daya nga India ket naalana manen ti simmaruno a tawen ken babaen idi 1772 daytoy ket nagipagarup ti napno a kinturay. Babaen ti Kompania ti Daya nga India ken kalpasan daytoy babaen ti Britaniko a Raj, ti Kolkata ket nagserbi a kapitolio ti India aginggana idi 1911, idi dagiti naipagarup a heograpiko a pakaatiwan, a mairaman ti dumakdakkel a natinalismo idiay Bengal, ket nangiturong ti panakaiyalsi ti kapitolio idiay Baro a Delhi. Ti siudad ket sentro idi ti Indiano a tignay ti panagwayawaya; daytoy ket agtultuloy a lugar dagiti kontemporario a politika ti estado. Kalpasan ti panakaway ti India idi 1947, ti Kolkata—nga isu idi ti sentro ti moderno nga Indiano nga edukasion, siensia, kultura, ken politika ket nakasaksi kadagiti dekada ti relatibo a pannakatalinaay ti ekonomiko. Manipudidi nasap a tawtawen ti 2000, ti maysa a panagrugso ti ekonomiko ket nangipapardas ti panagpadakkelna.

A kas ti pakatengngaan ti maika-19 ken nasapa a maika-120 a siglo ti Bengal a Renasimiento ken ti maysa nadumaduma a relihioso ken etniko a sentro ti kultura idiay Bengal ken India, ti Kolkata ket nakabangon kadagiti lokal a tradision iti drama, arte, pelikula, teatro, ken literatura a nakagun-od kadagiti adu nga agbuybuya . Adu kadagiti tattao manipud idiay Kolkata—kadagitoy ket dagiti adu a laureado ti Nobel kadagiti arte, dagiti siensia, ken dagiti dadduma a a paspaset, bayat a ti Kolkata a kultura ket mangilanglanga kadagiti idiosinkrasia a mangiraman ti naisangsangayan nga asideg nga agkakaarruba (paras) ken nawaya nga estilo a a pannakisinnukat ti saririt (adda). Ti bingay ti Laud a Bengal iti Bengali nga industria ti pelikula ket naikuartel ditoy a siudad, a mangsangsangaili pay kadagiti adda ti nailian a kinapangruna a nararaeman a patakder ti kultura, a kas ti Akademia dagiti Napino nga Arte, ti Victoria a Paglaglagipan, ti Asiatiko a Kagimongan, ti Indianpo a Museo, ken ti Nailian a Biblioteka ti India. Urayno daytoy ket pagtaengan dagiti nangruna a pasamak ken negosio ti kriket, ti Kolkata ket maigiddiat manipud kadagiti sabali a siudad ti India babaen ti panakaitedna ti kinapnagruna ti pútbol ken dagiti dadduma pay nga ay-ayam.

Etimolohia

Ti balikas aKolkata ket naala manipud ti Bengali a tern=mino ti Kolikata [ˈkolikat̪a] (কলিকাতা), ti nagan ti maysa kadagiti purok a a naam-ammuan idi sakbay ti isasangpet dagiti Britaniko, idiay lugar a dimtengan a nakabangonan ti siudad; dagiti dua pay a sabali a purok ket ti Sutanuti ken Govindapur. Ti termino a Kolikata ket naipanpanunotan a sabali a kita ti Kalikkhetro [ˈkalikʰːet̪ro] (), a kayatna asaoen ket "Talon ni[ti diosa] Kali". Iti pay pagpilian, ti nagan ket mabalin a naala manipud ti Bengali a termino ti kilkila (), wenno "dalumpinas a lugar". Ti nagan ket mabalin a nagtaud kadagiti balikas ti  khal [ˈkʰal] () a kayatna a sawen ket "kanal", a sinaruno babaen ti kaṭa [ˈkata] (), a kayatna asaoen ket "nakali". Segun ti sabali pay a teoria, ti lugar ket nangipangpangruna ti panagpataud ti apog wenno koli chun [ˈkolitɕun] () ken coir wenno kata [ˈkat̪a] (); isu nga, daytoy ket tinawtawagn ti Kolikata [ˈkolikat̪a] (). While the city's name has always been pronounced Kolkata [ˈkolkat̪a] () or Kolikata [ˈkolikat̪a] () iti Bengali, ti nainggles a porma ti Calcutta ket isu idi ti opisial a nagan aginggana idi 2001, idi daytoy ket nabaliwan ti Kolkata tapno maipada ti Bengali a pannakabalikas.

 Dagiti nagibasaran 

 Dagiti akinruar a silpo 

 Munisiio a Korporasion ti Kolkata

 Kolkata Encyclopædia Britannica 


Kategoria:Dagiti siudad ken ili iti Laud a Bengal
Kategoria:Dagiti dati a nailian a kapitolio
Kategoria:Dagiti kapitolio a siudad idiay India
Kategoria:Dagiti metropolitano a siudad idiay India
Kategoria:Nangruna nga artikulo