Guinea-Bissau

Ti Guinea-Bissau (), opisial a ti Republika ti Guinea-Bissau ( ), ket ti pagilian iti Laud nga Aprika a mangsakup iti  ken agraman iti nakarkulo a populasion iti .

Ti Guinea-Bissau ket parte idi ti pagarian ti Gabu, ken parte pay ti Imperio a Mali. Nagtaltalinaay dagiti parte daytoy a pagilian aginggana idi maika-18 a siglo, bayat a dagiti dadduma ket tinurayan babaen ti Imperio a Portuges manipud idi maika-16 a siglo. Idi maika-19 a siglo, daytoy ket nakolonisado a kas Guinea a Portuges. Kalpasan ti wayawaya a nairangarang idi 1973 ken nabigbig idi 1974, ti nagan ti kapitoliona iti Bissau, ket nairaman iti nagan ti pagilian tapno mapawilan iti pannakaiyallilaw iti Guinea (dati a  Guinea a Pranses). Ti Guinea-Bissau ket addaan iti pakasaritaan iti saan a natalged a politiko manipud iti nawayaan, ken maymaysa laeng ti nabutosan a presidente (José Mário Vaz) ti nagballigi a nagserbi iti napno a lima a tawen a termino.

14% laeng ti populasion ti makasao iti saan a kreolisado a Portuges, a naitakder a kas opisial ken nailian a pagsasao. Adda ti Portuges iti panagtultuloy a kreol iti Crioulo, ti maysa a kreol a Portuges nga insasao babaen dagiti kagudua ti populasion (44%) ken adda iti dakdakkel a bilang dagiti agsasao iti daytoy a kas maikadua a pagsasao. Dagiti nabati ket agsasaoda kadagiti nadumaduma a patneng a pagsasao ti Aprika. Adda dagiti nadumaduma a relihion iti Guinea-Bissau ken adda met maysa ti kaaduan. Ibagbaga ti CIA World Factbook (2018) nga adda dagiti agarup a 40% dagiti Muslim, 22% dagiti Kristiano, 15% dagiti Animista, ken 18% dagiti di naikeddeng wenno sabali. Ti per-capita a dagup ti domestiko a produkto ket maysa kadagiti kababaan iti lubong.

 Dagiti nagibasaran 

 Adu pay mabasbasa 

Abdel Malek, K.,"Le processus d'accès à l'indépendance de la Guinée-Bissau", In : Bulletin de l'Association des Anciens Elèves de l'Institut National de Langues et de Cultures Orientales, N°1, Avril 1998. – pp. 53–60
Forrest, Joshua B., Lineages of State Fragility. Rural Civil Society in Guinea-Bissau (Ohio University Press/James Currey Ltd., 2003)
Galli, Rosemary E, Guinea Bissau: Politics, Economics and Society, (Pinter Pub Ltd., 1987)
Lobban Jr., Richard Andrew and Mendy, Peter Karibe, Historical Dictionary of the Republic of Guinea-Bissau, third edition (Scarecrow Press, 1997)
Vigh, Henrik, Navigating Terrains of War: Youth And Soldiering in Guinea-Bissau, (Berghahn Books, 2006)

 Dagiti akinruar a silpo 

Bariweswes ti Guinea-Bissau manipud iti BBC News

Guinea-Bissau manipud iti UCB Libraries GovPubs
Guinea-Bissau iti Encyclopædia Britannica


Kategoria:Dagiti pagilian idiay Aprika
Kategoria:Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
Kategoria:Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Laud nga Aprika
Kategoria:Dagiti dati a kolonia ti Portugal
Kategoria:Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
Kategoria:Dagiti estado a kameng ti La Francophonie
Kategoria:Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
Kategoria:Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Pagpagilian ti Pagsasao a Portuges
Kategoria:Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
Kategoria:Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
Kategoria:Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Portuges
Kategoria:Dagiti republika
Kategoria:Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1974