Unaŋat suli Iñuit uqautchiŋat

Unaŋat suli Iñuit uqautchiŋat ukua aŋayuqaaġiit uqautchiġniñ uqaġuuruq Salliñiq Amirikaġmi suli mikiruq ini uumiŋa ikagñiq Asiami. Aŋayuqaaġiitim uqautchiŋat makua Tannapta Nunaanilu, (Alaaskaq) Kanatamilu (Iñuit Nunaŋat) iḷagiruq Nunavut-nilu Kaŋiġniġit Nunanilu (Qakmalialuit Nunaat) salliñiq Kaapiaŋmilu (Nunavik) salliñiq Lapuraturaġlu (Nunatchiavut). Allat nunat-ni: Kalaałłit Nunaanilu Uruusiġlu (Qullim Qikiqtaġruŋa).

Una aŋayuqaaġiit uqautchiġniñ taapkunuqaqtuq malġunik: Iñuit-lu Unaŋat-lu. Unaŋam taapkunuŋa uqautchiqaqtuq atausinik - Unaŋatun, Unaŋat Qikiqtaŋat-nilu Amiġlu uqaġuuruaq. Iñuit taapkunuŋa autaaqtuq malġuukkun: Yupiit uqautchiŋat, ikaġñiġlu kiluaġñiġlu Alaaskaġmilu Qulliġmilu uqaġuurut, suli Iñuit uqautchiŋat, salliñiq Alaaskaġmilu Kanatamilu Kalaałłit Nunaanilu uqaġuurut -- autaaqtut uqautchit-kun iñugiaktuat.

Ini atausiq uqautchiġniñ atausiq, Sirinitun, inillaŋaŋitchuq.

 Qanutchiuniq 

 Unaŋatun 

 Unaŋatun (Unangam Tunuu / Унаӈам тунуу) (40-80-nik unaŋaraaqtuqtit)
 Ikaġñiq-Qitiq uqausit: Atkamiutun, Attumiutun † (1997), Piariŋaġmiutun † (2021), Kivaliġñiq Unaŋatun
 Kivaliġñiġit uqausit: Unalaskamiutun, Amiġmiutun

 Iñuit 

 Sirinitun naagaa Uqaġlistun (Uqeghllistun) † (1997)
 Yupiitun
 Alutiiq (80-nik uqaġuuruat)
 Kuniagalutiiq (Alutiit’stun)
 Chugachiġmiutun (Sugt’stun)
 Yupiitun Qitiq Alaaskaġniñ (5,000-nik uqaġuuruat ±50%)
 Sivaaġmiutun (Cugtun)
 Nunivaaġmiutun (Cugtun) (5–25-nik uqaġuuruat)
 Nuvuqaġmiutun (Nuvuqaghmiistun) (70-nik uqaġuuruat)
 Yuitun (Yuit/Yupigestun) ("Yuit" Uruusiġmi, "Yupigestun" Alaaskaġmi; Chaplino-lu (Sapulinu) Sivuqaġlu)
 Uŋasiġmiutun (Ungazighmiistun) (200-nik uqaġuuruat)
 Sivuqaġmiutun (Sivuqaghmiistun) (400–750-nik uqaġuuruat)
 Iñuit uqautchiŋat (100,000-nik uqaġuuruat)
 Iñupiatun (salliñiq Alaaskaġmi, 5,000-nik uqaġuuruat ±50%)
 Qawiaraġmiutun naagaa Kiŋikmiutun
 Iñupiatun Salliñiq Alaaskaġniñ (iḷagiruq Uummaġmiutun (Aklavik, Inuvik))
 Qakmalialuktun (ikaġñiq Kanatami; 1,020-nik uqaġuuruat, 2016-m atchiiñiŋami)
 Saliġmiutun (Paulatuk, Sachs Harbour, Tuktoyaktuk)
 Inuinnaqtun (Ulukhaktoŋmi tairuqmiuq Kaŋiġruaġmiutunmik)
 Natchiliŋmiutun (Natchiliŋmiut Nunaat, Nunavut-ni)
 Inuktitun (kivaliġñiq Kanatami; 36,000-nik uqaġuuruat, 2016-m atchiiñiŋami)
 Inuttitun naagaa Nunatchiavummiutitun (Nunatchiavut-ni, 550-nik uqaġuuruat)
 Nunaviŋmiutitun (Nunaviŋmi)
 Qikiqtaaluk nigiani (Kiluliñiq Qikiqtaaluŋmi)
 Qikiqtaaluk uannaŋani naagaa Igluliŋmiutun (Salliñiq Qikiqtaaluŋmi)
 Aiviliŋmiutun (kivaliġñiq qitiq Nunavut-ni)
 Kivalliŋmiutun (uŋalaaġñiq Nunavut-ni)
 Inuktun naagaa Avaniarsuaq (iñuġuit, Kalaałłit Nunaani, 800-nik uqaġuuruat)
 Kalaałłitun (Kalaałłit Nunaani: 50,000-nik uqaġuuruat Kalaałłit Nunaani, 7,000 uqaġuuruat Tianmarġmi
 Kalaałłitun Ikaġñiġniñ (44,000-nik uqaġuuruat)
 Tunumiutun (kivaliġñiq Kalaałłit Nunaani, 3,000-nik uqaġuuruat)

Uqałhaaqtuq uqautchiŋa Iñuit ukua Kalaałitun.

 Uqautchit iluqaan inmiŋniñ 
+SivunġaUnaŋatunKiŋuniq Uqautchiġniñ Iñuit IluqaanSirinitunYuitunAlutiiqYupiitunSaliġmiutunInuinnaqtunNatchiliŋmiutunInuktitunKalaałitunnukatpiaq (NS, KV, UM)
nugatpiaq (Seward, QW)hlax*aleqanukeɫpegaẋnukeɫpegaqnukaɫpiaqnukaɫpiaqnukatpiraqnukatpiaqnukatpiaqnukatpiaq (K)
nukappiaq (Q, N, L)
nukappiak
(L)nukappiaq (Salliñiq)
nukapperaq (Ikaġñiq)
nugappiaq
(Kivaliġñiq)panik*paniɣpanexpanikpanikpanikpanikpanikpanikpanikpanik
Category:Uqautchit