Ntinye ọzụzụ maka ndị ọrụ ahụike na Naịjirịa

Ọzụzụ pụrụ iche maka ndị ọkachamara n’ahụike na Naịjirịa   Na-ezo aka n'oge iwu, ọzụzụ a haziri ahazi maka ndị ọkachamara n’ahụike na-esochi mmezu nke mmụta na agụmakwụkwọ ha. Ọ na-eje ozi dị ka oge mgbanwe n'etiti ntụziaka agụmakwụkwọ na ọrụ ọkachamara onwe onye. Ọ bụghị naanị na iwu na kansụl ndị ọkachamara nyere iwu ka nke a dị, kamakwa ọ bụ ihe dị mkpa maka ikikere zuru oke na ndebanye aha gafee usoro nlekọta ahụike dị iche iche.  

Na Naịjirịa, Ebumnuche nke ọzụzụ a bụ ijikọ ihe ọmụma na nkà e nwetara n’ọmụmụ mahadum ma ọ bụ kọleji na ahụmịhe bara uru nke sitere na ntọala ahụike ụwa. Ọ na-eme ka o doo anya na ndị gụsịrị akwụkwọ na-egosipụta ikike ahụike, ụkpụrụ omume ọkachamara, na ikike ịrụ ọrụ na ìgwè ahụike dị iche iche tupu e kwe ka ha rụọ ọrụ n'onwe ha.

A na-eme ọzụzụ na ụlọ ọrụ ndị a kwadoro nke ndị na-achịkwa dị mkpa kwadoro. Ndị a gụnyere ụlọ ọgwụ nkuzi, ụlọ ọgwụ gọọmentị etiti, ụlọ ọgwụ ndị ọkachamara, na, n'ọnọdụ ụfọdụ, ụlọ ọrụ ahụike onwe onye nwere ezigbo ngwá ọrụ. Oge ọzụzụ na-adịgasị iche na ogologo dabere na ọrụ mana ọ na-adịkarị ọnwa 12.

 Ihe ndị mere n'oge gara aga 
Na Naịjirịa, dị ka ọtụtụ mba ndị nọ na Global South, usoro ahụike na-adabere n’ọzụzụ zuru oke, nlekọta kwesịrị ekwesị, na ikike ọkachamara nke ndị ọrụ ahụike. Ntinye aka n’ọrụ bụ akụkụ bụ isi n’ịkwalite mmepe ndị ọrụ ahụike, na-eme ka ọzụzụ ọkachamara bụrụ nke ọma ma na-eme ka usoro ahụike bụrụ nke dị nchebe.

N'akụkọ ihe mere eme, ọrụ ahụike na nke ahụike na Naịjirịa anaghị ahazi nke ọma ma na-adịkarị iche na mpaghara na ụlọ ọrụ. Otú ọ dị, ka ọchịchọ maka nlekọta ahụike dị mma na-eto, otú ahụ ka mkpa maka mgbanwe n'otú e si etinye ndị ọkachamara gụsịrị akwụkwọ ọhụrụ n'ime usoro ahụ. Ka oge na-aga, nguzobe nke ndị ọkachamara na-achịkwa ndị ọrụ dịka Medical and Dental Council of Nigeria (MDCN), Nursing and Midwifery Council of Nigeria, na Pharmacy Council of Nigeria.

Ọrụ ahụike ọ bụla ugbu a nwere usoro mmụta akọwapụtara ma ọ bụ usoro maka ọzụzụ ọzụzụ. Ihe ndị a gụnyere ntụgharị iwu site na ngalaba ndị dị mkpa, nlekọta ndị ọrịa, akwụkwọ, itinye aka na nzukọ ahụike, na nyocha oge site n'aka ndị ọkachamara. Dị ka ihe atụ:

 A chọrọ ka ndị dọkịta gbanwee site na ngalaba ndị dị ka ọgwụ ime ụlọ, ịwa ahụ, pediatrics, na obstetrics & gynecology.
 Ndị na-ahụ maka ọgwụ ga-eme mgbanwe na ụlọ ọgwụ ọgwụ, ụlọ ọgwụ, na ọrụ obodo.
 Ndị ọkà mmụta sayensị na-ahụ maka ahụike na-enweta ahụmịhe na microbiology, hematology, chemical pathology, na histopathology.

Usoro ọzụzụ ahụ na-arụkwa ọrụ dị oke mkpa n'idozi ọdịiche dị n'ịnye nlekọta ahụike, ọkachasị n'akụkụ Naịjirịa na-enweghị ihe onwunwe. Interns, ọ bụ ezie na ha ka nọ n'okpuru nlekọta, na-abụkarị akụkụ bara uru nke ndị ọrụ ahụike.

N'agbanyeghị mkpa ọ dị, usoro ntinye aka na Naịjirịa na-eche ihe ịma aka dịka ịkwụ ụgwọ karịrị akarị, ebe ntinye aka ezughi oke, nsogbu nhazi, na akụkọ nke ihu ọma na nrụrụ aka ihu. Nsogbu ndị a emeela ka a kpọọ oku maka mgbanwe usoro, gụnyere ọnụ ụzọ ntinye dijitalụ, ego dị elu, na nkesa ziri ezi nke ebe ọzụzụ gafee mba ahụ.

 Usoro itinye ya 
Ntinye ọzụzụ na-esochi mmezu nke ule ọkachamara ikpeazụ na onyinye nke nzere iru eru (dịka, MBBS,  B.Pharm, BMLS). Usoro a gụnyere:

 Ngwa maka ụlọ ọgwụ ndị a kwadoro: Ndị gụsịrị akwụkwọ na-etinye akwụkwọ na ụlọ ọrụ ndị kansụl ọkachamara kwadoro.
 Nhọrọ na ịkpọ òkù: Dabere na uru, oghere dịnụ, na ụkpụrụ ụlọ ọrụ, a na-edepụta ndị na-achọ ma kpọọ ha maka ajụjụ ọnụ ma ọ bụ itinye ha n'ọrụ.
 Ntinye nke ikikere nwa oge: Ndị na-achịkwa na-enye ikikere nwa nwa oge nke na-enyere onye gụsịrị akwụkwọ aka ịrụ ọrụ n'okpuru nlekọta n'oge oge ọzụzụ.
 Mmalite nke ọzụzụ: Interns na-agbanwe site na ngalaba dị iche iche n'okpuru nlekọta.
 Nnyocha na asambodo: Na njedebe nke ọzụzụ, a na-enyocha ndị na-arụ ọrụ ma, ọ bụrụ na ha aga nke ọma, nye ha asambodo nke mmecha maka ndebanye aha zuru ezu.

 Ihe ịma aka 
Usoro itinye ọzụzụ na Naịjirịa na-ejikarị ọtụtụ ihe ịma aka:

 Ogologo oghere: A na-enwekarị esemokwu n'etiti ọnụ ọgụgụ ndị ọkachamara na-agụsị akwụkwọ na ọkwa ọzụzụ dịnụ.
 Enweghị nhata nke ala: Mpaghara ụfọdụ nwere ụlọ ọrụ ndị a kwadoro, na-amanye ndị na-arụ ọrụ ịkwaga ebe ọzọ.
 Oge igbu oge n'ịnọ n'ọrụ: Ụfọdụ ndị gụsịrị akwụkwọ na-eche ogologo oge ichere tupu ha enweta ọnọdụ.
 Nrụrụ aka na ihu ọma: ebubo nke nepotism, iri ngo, na ihu ọma na usoro nhọpụta bụ ihe a na-ahụkarị.
 Ụgwọ ọrụ na-egbu oge: Ụfọdụ ndị na-arụ ọrụ na-eche ịkwụ ụgwọ n'azụ oge ma ọ bụ ịghara ịkwụ ụgwọ.
 Ọnọdụ ọrụ na-adịghị mma: Ndị Interns na-arụ ọrụ mgbe ụfọdụ n'okpuru ọnọdụ na-adịghị Mma na nlekọta na akụrụngwa pere mpe.

 Nlekọta nchịkwa 
Kansụl ọkachamara ọ bụla na-ahụ maka ọzụzụ ọzụzụ site na ikikere nke ebe, nhazi nke ụkpụrụ ọzụzụ, na nyocha nke ndị na-arụ ọrụ. Ụfọdụ n'ime ndị isi na-achịkwa gụnyere:

 Kansụl Ọgwụ na Ezé nke Naijiria (MDCN) 
 Nọọsụ na Midwifery Council of Nigeria (NMCN) 
 Kansụl Ndị Ọgwụ nke Naijiria (PCN)  
 Medical Laboratory Science Council of Nigeria (MLSCN) 

 Ihe ndị mere n'oge na-adịbeghị anya 

 N'afọ 2020, Ministri ahụike nke Federal na MDCN webatara mgbanwe iji mee ka usoro izipu maka ndị ọrụ ahụike dị mfe. 
 A na-arịwanye elu arịrịọ maka usoro ntinye aka n'etiti, nke yiri ihe nlereanya National Youth Service Corps (NYSC). 
 Nigerian Association of Resident Doctors (NARD) na òtù ahụike ndị ọzọ akpọọla gọọmentị ugboro ugboro ka ha nwekwuo ego na ngosipụta n'usoro ọzụzụ.

 Hụkwa 

 Ndị dọkịta na-arụ ọrụ na Naịjirịa
 Mmụta ahụike na Naịjirịa
 Nlekọta ahụike na Naịjirịa
 National Youth Service Corps
 Agụmakwụkwọ na Naijiria
 Kansụl Ndị Ọgwụ nke Naịjirịa
 Ọrụ ahụike

 Edensibia 

Otú:Pages with unreviewed translations