Otuocha

Otuocha[a] // bụ obodo nwere mmadụ na Naijiria ma bụrụ isi ụlọ ọrụ okpuru ọchịchị Anambra East ná steeti Anambra, Naijiria. Ọ rụrụ ọrụ n'oge gara aga dị ka isi ụlọ ọrụ nke Anambra Divisional Council n'oge Republic nke Mbụ nke Naịjirịa (1963-1966). Otuocha dịbu n'akụkụ mgbago ugwu nke Biafra, steeti nkewa nke dịịrị mkpirikpi oge,  a na-ewerekwa ya dị ka otu n'ime nkata nri ya n'ihi nnukwu ahịa ya n'oge Agha Obodo Naijiria. A na-ewerekwa ya dị ka isi ụlọ ọrụ gọọmentị okpuru ọchịchị kachasị ochie n'ógbè Anambra mbụ tupu mgbanwe nchịkwa nke afọ 1991, nke dugara n'ịmepụta mpaghara Anambra East, Anambra West, Oyi, na Ayamelum dị ugbu a.

Otuocha nwere ọnụ ọgụgụ ndị mmadụ buru ibu ma na-adọta ndị si n'agbụrụ dị iche iche na Naịjirịa. Ndị a gụnyere ọ bụghị naanị ụmụ amaala Igbo ndị Aguleri na obodo Umueri, ndị a na-ewere dị ka ndị nwe ala, kamakwa ndị si n'agbụrụ ndị ọzọ dị ka ndị Igala na Ijaw. Dị

Ka ọdịnala a kọrọ n'ọnụ sitere n'Umueri, a na-akpọbu mpaghara a maara ugbu a dị ka Otuocha "Otu-Oche" ma bụrụ ebe ubi maka ndị Aguleri na ugwu na-Adegbe Village nke Alaeze Aguleri oge ochie.

 Mmalite 

 Ntọala na mmalite 
N'olumba Igbo ụfọdụ, Otu pụtara "ebe a na-ere ahịa", ebe Oche bụ aha ezinụlọ sitere na Umueri. Ebe a maara na mbụ dị ka Otu-Oche, mana e mechara kpọhie ya dị ka Otuocha, bụbu ọdụ azụmaahịa nke Ogbuefi Oche nke obodo Amukwa, onye Umueri. Ya mere, ala ahụ bụ nke Ogbuefi Oche si n'obodo Amukwa-Adegbe nke alaeze Umueri oge ochie nwe.

Taa, a nabatara Otuocha dị ka obodo nta yana, site n'ịgbasawanye, mpaghara Umueri. Aha bụ Otu-Oche - nke pụtara n'ụzọ nkịtị "ọdụ ụgbọ mmiri nke Oche" - na-ezo aka na ọnọdụ ya n'akụkụ Osimiri Omambala, mpaghara nwere ọdụ ụgbọ mmiri na ọdụ azụmahịa akụkụ mmiri. Ọ bụ ezie na ọ bụbu obere ebe obibi na mbụ, Otuocha gbasara ka oge na-aga n'ihi mmụba azụmahịa, mbata ndị mmadụ, na ọrụ ime njem. Ókèala ya ugbu a na-agbasa gaa n'ebe ọdịda anyanwụ ruo akụkụ nke Aguarkor na n'ebe ọwụwa anyanwụ ruo Offianwagbo.

E kwenyere na aha bụ Otuocha sitere na mkpọhie nke Otu-Oche site n'aka ndị nchọpụta Europe mbụ ma ọ bụ ndị nchịkwa. Akụkọ ọdịnala a kọrọ n'ọnụ na-ekwu na ụmụ Oche mechara nabata Onyekome Idigo, nna nna nke ezinụlọ Idigo, n'ógbè ahụ, na-akpọ ya nwadiana (onye si n'ikwu nne ma ọ bụ nwa nwanne). Dị ka akụkọ a si kwuo, ụmụ Onyekome Idigo mejupụtara ezinụlọ eze na-achị Aguleri taa.

N'ihi ọdịdị ya dị iche iche, Otuocha bụ ebe obibi nke obodo dị iche iche ugbu a, gụnyere Aguleri, Umuoba-Anam, na Umueri - ndị nwe ala. Ndị Aguleri bikarị n'akụkụ ugwu nke obodo ahụ, ebe ụmụ amaala Umueri bijuru na mpaghara ndịda. Obodo Umuoba Anam bi na obere mpaghara dị nso n'akụkụ osimiri, dị nso n'ahịa.

 Esemokwu ala 

 Nsogbu dị n'etiti Umuleri na Aguleri 
Kemgbe ọtụtụ afọ, obodo Aguleri na Umuleri na-ese okwu ogologo oge banyere onye nwe obodo Otuocha. Esemokwu ahụ, nke gbanyere mkpọrọgwụ na nkwupụta ọdịnala, na-agba gburugburu na obodo ọ bụ n'ime ha abụọ ahụ ka nwee ikike nna nna dị elu n'ala ahụ.

Esemokwu ahụ malitere ịpụta n'afọ 1933 mgbe ndị isi Umueri gbara Aguleri akwụkwọ maka inwe ala ahụ. Otú ọ dị, e wepụrụ ikpe ahụ, ebe ụlọ ikpe ahụ kwuru na Umueri rere ala ahụ nye Royal Niger Company. N'ihi ya, ụlọ ikpe kpebiri na anapụla Umueri ikike iwu maka inwe ala ahụ, ya mere na ha enweghị ihe ndabere maka nkwupụta nke inwe ya. 

Na nzaghachị nke a, Aguleri gbagharịkwara akwụkwọ nke ha megide  Umueri n'afọ 1935. Òtù ọ dị, ha emerikwaghị ikpe ahụ, ebw ụlọ ikpe chọpụtara na Aguleri enwenwukwaghị ike gosi n'ụzọ chiri anya n'ọ bụ ha nwé ala ahụ.  [citation needed]

 Nkwaga nke Umuoba-Anam na Otuocha 
Umuoba-Anam, otu n'ime obodo ndị buru ibu dị na Otuocha bukwa ndị so na nsogbu nke afọ 1999, na-azọrọ na ha kwagara n'ógbè ahụ na mmalite narị afọ nke iri abụọ, kpọmkwem n'ihe dị ka 1900. N'oge ikpe Ụlọikpe Kasị Elu nke afọ 1984, otu onye akaebe gbara akaebe na mgbe ha rutere, ndị Aguleri nabatara ha ma kenye ha akụkụ nke ala Otuocha. Onye akaebe ahụ gara n'ihu kwuo na n'afọ 1910, na ndị obodo Umueri wakporo mpaghara ahụ ma wakpoo ndị Umuoba-Anam bi na ya. Otú ọ dị, e nwetara nkwekọrịta udo, nke a kọrọ na ọ gụnyere ịkwụ ụgwọ n'ụdị ego na anụ ụlọ.

Mgbe ikpe Ụlọikpe Kasị Elu nke Naịjirịa gasịrị n'afọ 1984, udo dị n'etiti obodo ndị ahụ ruo na Septemba 1995, mgbe a na-ekwu na obodo Umueri wakporo Aguleri, na-akpata ọnwụ ndị mmadụ na mbibi nke ihe onwunwe. Dị ka akụkọ sitere n'aka World Organisation Against Torture yana Centre for Law Enforcement Education si kwuo, nsogbu ahụ sitere na mkpebi Aguleri mere n'afọ 1994 iguzobe ogige ọ́dụ̀ ụgbọala na ahịa n'ala Agu Akor ahụ a na-azọ azọ. N'oge a, a kọrọ na e bibiri ihe oyiyi nke Virgin Mary nke dị na Our Lady of Victory Cathedral, nke obodo Umueri.

A nụrụ kepukepu na Aguleri na-atụ atụmatụ ịwakpo Umueri, nke a na-ekwu na ọ bụ site na nkwado nke Onye isi oche gọọmentị okpuru ọchịchị ha n'oge ahụ, onye si Aguleri. Na nzaghachi, Umueri degaara gọọmentị steeti akwụkwọ, nke zigara ndị uwe ojii na-agagharị agagharị na Otuocha n'etiti Disemba 1994 na Eprel 1995, na-egbochi ime ihe ike nwa oge. Otú ọ dị, mgbe ndị uwe ojii ahụ lara, a sịrị na ndị otu Umueri wakporo Aguleri n'etiti 30 Septemba na 3 Ọktoba 1995, na-eduga na nnukwu ọnwụ nke ndị mmadụ na mmebi ihe onwunwe.

Mgbe nke ahụ gasịrị, Gọọmentị Ndị Agha nke Anambra Steeti guzobere ngalaba Nnyocha Ikpe iji nyochaa nsogbu ahụ. Akụkọ kọmitii ahụ mara onye isi oche gọọmentị okpuru ọchịchị mgbe ahụ (onye obodo Aguleri) yana onye isi ndị uwe ojii na mpaghara ahụ ikpe maka ịkpa ókè na esemokwu ahụ. Ọ tụkwara aro ka gọọmentị steeti wughachi ụlọ ọrụ ọha na eze e mebiri n'oge nsogbu ahụ, gụnyere Umueri Technical College, Girls' High School, Otuocha Post Office, na Umueri General Hospital. Agbanyeghị, gọọmentị nọ n'oge ahụ emeghị atụmatụ nke kọmitii ahụ.

N'ihe ahụtara dịka mmegwara nke ihe ndị mere na 1995 nke a na-edozighi ọfụma, e kwuru na ndị ntorobịa Umueri wakporo Aguleri n'Eprel 1999. A na-ekwu na ihe kpaliri mmegwata ahụ bụ kepukepu a nụrụ na, mgbe a na-akwado maka olili onye isi oche gọọmentị okpuru ọchịchị ha (onye nwụrụ n'oge na-adịghị anya ka esemokwu afọ 1995 ahụ gasịrị), na ndị Aguleri nọ na-achọ "isi mmadụ asaa" maka usoro akwamozu ọdịnala. Ihe ọzọ a rụtụkwara aka kpatara ya bụ enweghị nzaghachị nke gọọmenti steeti nye atụmatụ nke kọmitii wepụtara. [citation needed]

 Ọrụ na ntinye aka nke Umuoba Anam na nsogbu afọ 1999 
Umuoba Anam ghọrọ otu n'ime obodo atọ dị n'Otuocha nke sotere mgbanwe nchịkwa nke afọ 1991 mgbe e kepụtara  steeti Anambra. Dịka onye odee Naijiria  Ifediora Nwabunwanne dere n'akwụkwọ ya Anambra Daybreak, ndị Umuoba-Anam zụtara ébé ha bi n'aka Umueri n'afọ 1900. Ótù ọ dị, akụkọ  World Organisation Against Torture yana Centre for Law Enforcement Education na-ekwu na a zụburu ala ahụ na mbụ site n'aka Aguleri n'afọ 1898. N'ihi mkpaya kwa mgbe kwa mgbe sitere n'aka Umuleri n'afọ ndị 1910, a na-ekwu na Umuoba-Anam bara na nkwekọrịta azụmahịa ala ọzọ ha na ndị Umueri.

N'oge ọgba aghara ahụ, ndị Umuoba-Anam na-adị na-anọpụ iche ma na-enye ndị gbara ọsọ ndụ ebe mgbaba, ọkachasị n'afọ 1995. Otú ọ dị, itinye aka ha na esemokwu afọ 1999 ka na-ese okwu. Ụfọdụ ndị kwuru na-ekwu na Umuoba-Anam sonyeere Aguleri, kweta inye aka n'ịchụpụ Umueri iji gbanwere ala ọzọ iji gbasaa ebe obibi ha.

Esemokwu bilitere mgbe, n'oge esemokwu nke afọ 1995, e kwuru na Umueri gbara ụmụ okorobịa itoolu si Umuoba-Anam egbe, gbuo otu onye. Mgbe obodo Umuoba chọrọ mkpezi, a kọrọ na Umueri chụpụrụ ha na-ekwu na "ọ bụ otu ma-emechaa otu", na-apụta na a ga-awakpo ha ọzọ mgbe Aguleri gasịrị. Nke a dugara n'iwe ma, dị ka ụfọdụ akụkọ si kwuo, kpaliri Umuoba-Anam isonyere Aguleri n'oge esemokwu afọ 1999.

E mechara dozie nsogbu ahụ n'oge ọchịchị nke Onye isi ala Olusegun Obasanjo, onye a sịrị na ọ gara n'ógbè ahụ ma kpọọ nzukọ udo n'etiti ndị isi obodo atọ ahụ, na-agba ume ịdị n'otu na ịdị n'udo.

 Ihe owuwu na ụlọ gọọmentị na nke ọha 
E wuru ihe owuwu ndị dị n'Otuocha n'oge obodo ahụ bụụrụ isi ụlọ ọrụ nke Anambra County Council yana Anambra Local Government Area.  Ihe owuwu ọha ndị bụ isi nke dị n'obodo ahụ gụnyere isi ụlọ ọrụ gọọmentị okpuru ọchịchị , isi ụlọ ọrụ ndị uwe ojii na mpaghara ahụ, ụlọ nzikọrịta ozi Aguleri, yana ụlọ nzikọrịta ozi Umueri.

Otuocha bụ ebe ọtụtụ ụlọ akwụkwọ dị, dị ka St. Joseph's Primary School, Ovuakwu Primary School na Ochei Primary School. Ụlọ ọrụ ego nwere ọnụnọ n'obodo ahụ gụnyere First Bank of Nigeria Plc, Aguleri Community Bank, Umuoba Anam Community Bank, na Umueri Community Bank.

 Okpukpe na ebe ofufe 
Okpukpe ọdịnala ndị Afrịka n'Otuocha abụrụla nke eji okpukpe Iso Ụzọ Kraịst na ọrụ nke ndị ozi ala ọzọ mbụ dochie anya ya. E guzobela ụka dị iche iche n'obodo ahụ, na-anọchite anya ma ndi òtù Protestant na ndị òtù Katọlik. Na mgbakwunye, e nwere ụlọ alakụba dị na Umuoba-Anam, ebe ndị Alakuba nọ na mpaghara ahụ na-anọ efe ofufe 

 Ahịa na ụlọ ahịa 
Otuocha nwere ahịa dị egwu nke a maara dị ka Ahịa Eke, nke dị n'etiti obodo ahụ n'akụkụ osimiri Omambala. Ahịa ahụ na-eje ozi dị ka isi ụlọ ahịa ma bụrụ nke a maara karịsịa dị ka isi ebe njem ji n'akụkụ ọwụwa anyanwụ nke Osimiri Niger.

 Ọnọdụ ihu igwe 
Otuocha na-enwe ihu igwe na-ekpo ọkụ nke a na-ahụ site na oge udu mmiri nakwa Oge ekpomọkụ, oge mmiri na oge mmiri na-adịghị. N'ime afọ, Okpomọkụ na-adịkarị site na 19⁰C  n'abalị na Disemba ruo ihe dị ka 32 °C (90 ⁰F n'ehihie na Febụwarị. Okpomọkụ anaghị adị ala karịa 15⁰C (59⁰F) ma ọ bụ rịa elu karịa 33⁰C (91°F). Oge udu mmiri na-adị site na Eprel ruo Ọktoba, ebe Septemba bụ ọnwa mmiri kachasị ezo n'afọ.

 Edensibịa 

 Ihe odide nkọwa 
.mw-parser-output .reflist{margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}@media screen{.mw-parser-output .reflist{font-size:90%}}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}

 Ihe ndị e dere n'akwụkwọ 

Otú:Pages with unreviewed translations