Bai Baianai

Bai Baianai (Old Turkic) bụ mmụọ Yakut nke oké ọhịa, anụmanụ na onye nkwado ndị dinta. Ndị dinta na-amụnye ọkụ ma na-ekpe ekpere ka ọrụ ha ga-aga nke ọma na enweghị ihe mberede. N'ọdịbendị ụfọdụ, ọ na-echebe ụmụaka ya. A na-ewere ya dị ka onye nchebe nke agbụrụ ahụ.

 Nkọwa 
Baianai n'oge ochie bụ chi nwanyị Turkic nke anụ ọhịa, akụ na ụba na ọmụmụ. A na-efe ya ofufe n'ebe niile nke a na-akpọ Altai na Sakha ugbu a. Ihe aha ya pụtara bu "ọgaranya, na-amị mkpụrụ, akụ na ụba". Ọ bụ nwa nwanyị Kayra.

Baianai bụ mgbe ụfọdụ mmụọ ọhịa ma ọ bụ mmụọ nchebe nke a na-ahụ na akụkọ ọdịnala na akụkọ ifo nke Turkic-Altaic. Na Central Asia a maara ya dị ka Payna. E nwere ndị Baianais atọ:

 Bai Baianai: Chi nwanyị na-achụ nta.
 Tagh Baianai: Chi nwanyị nke ọhịa.
 Ughu Baianai: Chi nwanyị na akụ azụ.

 Okwu mmalite 
Okwu ahụ bụ Baianai nwere mgbọrọgwụ Altaic-Turkic nke pụtara "akụ̀ na ụba", "ọgaranya", "ịdị ukwuu", "ịba ụba" na "chi".

 Ọdịdị 
A na-egosikarị Baianai dị ka ụmụ agbọghọ ime mmụọ nwere ogologo ntutu, mgbe ụfọdụ ha na-enwekwa nku. A na-eyikarị ha uwe nwuda, a na-eji ábụ́bà achọ uwe ha mma nke ha nwere ike isi na ya efe dị ka nnụnụ. A na-akọwakarị Baianai dị ka nwanyị nwe isi ọcha di ogologo ma dịkwa gịrịgịrị nke nwere akpụkpọ ahụ na-egbuke egbuke na anya ọkụ. E kwenyere na ndị Baianais bụ ụmụ nwanyị mara mma, ndị nwere mmekọrita ọkụ. Ha nwere ike ịkpata ụkọ mmiri ozuzo, gbaa ihe ọkụkụ nke onye ọrụ ugbo ọkụ ma ọ bụ mee ka ehi nwụọ site n'oke  ahụ ọkụ. A na-ekwu na mgbe Baianai na-ewe iwe ọ ga-agbanwe ọdịdị ya ma ghọọ nnụnụ dị oké egwu, nke nwere ike ịgba ndị iro ya ọkụ.

 Ebe obibi 
Dị ka nkwenye ndị mmadụ si kwuo, Baianai bi n'ime nnukwu osisi ochie, n'ụlọ a gbahapụrụ agbahapụ ma ọ bụ ọgba gbara ọchịchịrị, n'akụkụ osimiri, ọdọ mmiri ma ọ bụ olulu mmiri. Baianai na-abịa n'ụwa mmadụ naanị n'oge mmiri ma nọrọ ruo n'oge ubia.

 Edemsibịa 

 Akwụkwọ 

 Akụkọ ifo nke ndị ụwa - М: Encyclopaedia Soviet, 1991 (n'asụsụ Russian) 
 Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi (Akwụkwọ - 95) 

 Njikọ mpụga 

 Akụkọ ifo na ndị shaman nke Yaku (n'asụsụ Russian) Archived 2010-01-07 at the Wayback Machine (n'ụzọ Russian)