Folk science

Ndị ọkà mmụta sayensị (nke a makwaara dị ka "ihe ọmụma ndị mmadụ" ma ọ bụ "nhazi nke ndị mmadụ" (ka a ghara inwe mgbagwoju anya na nhazi nke Folk, usoro nke nhazi nkume sedimentary aha ya bụ Robert L. Folk) na-akọwa ụzọ nghọta na ịkọ amụma ụwa na nke ọha mmadụ, na-enweghị iji usoro, siri ike, usoro (lee usoro nkà mmụta sayensị). dị iche na nghọta nke mechanistic ma ọ bụ "clockwork" nke ụwa, ebe a maara ọrụ nke akụkụ ọ bụla na mmekọrịta nke akụkụ niile na ibe ya n'ụzọ zuru ezu..

Ọ bụghị ihe doro anya etu sayensị ọdịnala si emepe n'ime ụmụ mmadụ. Otú ọ dị, ọbụna ụmụaka dị ọnwa 8 egosila na ha ghọtara ụfọdụ echiche mgbọrọgwụ nke ihe ndị dị ndụ. Nghọta ụmụaka na-agbanwe ka ha na-aka nká, na usoro nkwubi okwu ha na-eji eme ihe na-etolite ka ha na na-eto.

A na-anabatakarị sayensị ọdịnala dị ka "amamihe nkịtị" n'otu ọdịbendị, ndị mmadụ anaghị aghọta na nkọwa na nghọta ha dabere na sayensị obodo. Ọ bụ ezie na nke a bụ ihe a na-ahụkarị n'ime ụmụaka, ọbụna ndị okenye na-ekwere na ha nwere nghọta zuru oke banyere usoro karịa ka ha na-eme n'ezie. N'ihi na sayensị ọdịnala bụ ihe ndị mmadụ, ọbụna ụmụaka, na-eme n'ụzọ okike, ndị ọkà mmụta sayensị anaghị ahapụ ha. Sayensị ọdịnala na-apụta na echiche nke ndị ọkà mmụta sayensị ọkachamara. Nnyocha anthropological nke ndị ọkà mmụta sayensị na-egosi na echiche ha na-esikarị na ihe nlereanya nwere oghere, deductions, na analogies. Ọ bụ ezie na ime ka ihe ndị a dị mfe na oghere ndị a abụghị akụkụ nke usoro sayensị, ha na-arụkarị ọrụ na ọganihu sayensị na-aga n'ihu na-eji usoro sayensụ ọdịnala. N'ọnọdụ ụfọdụ, ndị na-eme nchọpụta nwere ike ịkpachara anya na-eleba anya na usoro ọdịnala iji bulie ma ọ bụ melite nke ha. Ọtụtụ ndị a ma ama na-ahụ maka nghọta sayensị ọdịnala (dị ka ụwa dị larịị, ma ọ bụ anyanwụ na-agba gburugburu ụwa, na-eme ka o doo anya ihe mere o ji dị mkpa iji usoro sayensị mee ihe iji chịkọta data iji kwado ma ọ bụ gọnarị echiche sayensị ndị mmadụ.

Sayensị nkịtị, n'ihi na ha na-agbasa nke ọma na ọha mmadụ, nwere ike imetụta sayensị ndị mmadụ n'ikpeazụ.[1] Otu ihe atụ ga-abụ echiche nke mkpụrụ ndụ ihe nketa, nke ọtụtụ ndị okenye maara na narị afọ nke 21, mana n'ogo nke onye nkịtị. Nke a na-eduga na nkwubi okwu dị iche iche na nkwubi okwu sayensị ndị mmadụ karịa nke ndị mmadụ ga-erute na-enweghị ihe ọmụma ahụ. Agbanyeghị, ụfọdụ ụdị sayensị ndị mmadụ dị n'ọdịbendị niile.[2] Nkà mmụta ihe ọmụmụ ndị mmadụ, dịka ọmụmaatụ, yiri otu n'ime ọha mmadụ niile. Myirịta ndị a na-agụnye otu osisi na anụmanụ ndị a na-achịkọta n'ime ya, yana usoro nhazi nke otu ndị a (dị ka "osisi oak" bụ otu osisi nke dị n'ime otu "osisi"). Ọ gụnyekwara ikike ịme ntụnye gbasara ụfọdụ ihe dị ndụ dabere na ihe ndị ọzọ, n'otu aka ahụ, ntule..

 Ihe atụ ụfọdụ nke sayensị ọdịnala 

 Ihe ndị dị ndụ
 Akụkọ ọdịnala
 Asụsụ ọdịnala
 Nkà mmụta uche
 Nchịkọta ọdịnala
 mgbakọ na mwepụ na-abụghị nke gọọmentị
 Physics na-amaghị nke a na-akọ
 Ọdịdị ahụ
 Akụkọ ihu igwe

 Hụkwa 

 Ethnobiology
 Sayensị ụgha

 Edemsibia