Asụsụ Gumawana

Gumawana (mgbe ụfọdụ a na-akpọkwa ya site na exonym Gumasi) bụ asụsụ Austronesia nke ndị bi na Amphlett Islands nke Milne Bay Province nke Papua New Guinea na-asụ.

 Nhazi 
Gumawana bụ asụsụ Austronesia nke ngalaba North Papuan Mainland-D'Entrecasteaux.

 Nkesa ala 
Ihe dị ka narị mmadụ anọ na iri asaa na-asụ Gumawana n’obere Agwaetiti Amflett dị na Papua New Guinea nke dị na Milne Bay. A na-asụ asụsụ ahụ n'agwaetiti anọ mmadụ bi na agwaetiti: Nubogeta, Gumawana, Omea, na Bituma. Olson, Clif (1992). "Gumawana (Amphlett Islands, Papua New Guinea): grammar sketch and texts" (PDF). Pacific Linguistics. Series A. Occasional Papers. 82: 251–430. Asụsụ Dobu dị nso emetụtala Gumawama, ndị na-asụ Gumawana na-amakarịkwa asụsụ Papuan Tip ndị ọzọ gbara agbata obi. 

 Olumba 
Gumawana nwere olumba atọ: Nubogeta, Omea, na Bituma. Ọkà okwu ikpeazụ nke olumba Omea nwụrụ n’April 1988. Olumba Bituma dị nnọọ iche na olumba Nubogeta nke Nubogeta na agwaetiti Gumawana n'ime syntax na lexicon. 

 fonology 
Gumawana nwere consonant fọnịm iri na otu na ụdaume ise. 

Olson na-anọchite anya consonant labio-eze  dị ka bibial  na ọrụ ndị ọzọ, ma gụnyekwara ihe dị ka palatal  . 
+Udaume Gumawana N'ihu Central Azu Mechie i u N'etiti etiti e o Mepee a

 Ụtọ asụsụ 
Nkejiokwu dị na Gumawana nwere usoro bụ isi nke SOV . Akpaokwu aha na-adịghị mma na-apụta n'etiti ihe kpọmkwem na ngwaa. 


 Ntụaka 
asụsụ ahụ n'agwaetiti anọ mmadụ bi na agwaetiti: Nubogeta, Gumawana, Omea, na