Asụsụ Jur

Luwo (Luo, Dheluwo ), bụ asụsụ ndị Luo nke mpaghara Bahr el Ghazal na South Sudan na-asụ. A na-asụkarị asụsụ a na mpaghara ọdịda anyanwụ na ugwu Bahr el Ghazal. Ndị Luwo mebere ọtụtụ na mpaghara Jur River.

Asụsụ a bụ akụkụ nke asụsụ Luo nke East Africa yana metụtara asụsụ South Sudan dị ka Ayuak na Päri bụ ndị ha na ha mebere ụyọkọ olumba . 

 Etymology 
Ndị Luwo (ma ọ bụ Jur Col) na-asụ asụsụ Luwo, otu agbụrụ dị na South Sudan . Jur bụ exonym sitere n'asụsụ Dinka mpaghara nke ndị na-asụ ya bụ ndị agbata obi Luwo na ugwu na ọwụwa anyanwụ.  Ojiji mbụ nke Dinka, nke na-abụghị nke ehi na-ejide ehi abụghị nke ndị Jur. Jur Col ("black Jur") ka a na-eji taa ewepụ Luwo site na otu Jur ndị ọzọ. [ a chọrọ nkọwa ]

 Ọnọdụ 
Dhe Luwo bụ asụsụ na-emepe emepe ugbu a. Nke pụtara na asụsụ ahụ na-etolite asụsụ ederede ya, olumba ọkọlọtọ na ime ka ọ dị ọhụrụ. 

 fonology 

 Consonants 
 Labial eze Alveolar Palatal Velar Glottal Ihu imi m n̪ n ɲ ŋ Plosive voiceless p t̪ t c k ʔ voiced b d̪ d ɟ g Trill r  N'akụkụ l  Odika w j

 /k/ nwere ike na-anụ mgbe ụfọdụ ka [ɣ] na intervocalic ọnọdụ.
 /ŋ/ nwere ike ịnụ mgbe ụfọdụ dị ka [h] n'ọnọdụ intervocalic n'etiti ndị na-asụ olumba ọwụwa anyanwụ.
 Enwere ike ịnụ /r/ dị ka mgbata [ɾ] n'ọnọdụ ikpeazụ.
 Ụda niile na-ada ụda ma e wezụga nkwusị ụda olu /b, d̪, d, ɟ, ɡ/ na glides abụọ / w, j/ nwere ike ime dị ka ekpochapụ [Cː].
 Labialization [Cʷ] nwere ike ime n'etiti consonants niile ma e wezụga /d̪, ɟ, n̪, n, r, w, j/.
 Ọkpụkpụ [Cʲ] nwere ike ime n'etiti consonants /t, c, d̪, ɡ, m, l/. 

 Udaume 
+Udaume ọnụ + ATR -ATR N'ihu Central Azu N'ihu Central Azu Mechie i iː ị ị ɪː ʊ ʊː N'etiti eː ʌ̈ ʌ̈ː o oː ɛː ɔ ɔː Mepee  a aː
+Udaume ume + ATR -ATR N'ihu Central Azu N'ihu Central Azu Mechie i̤ i̤ː ṳ ṳː ɪ̤ ɪ̤ː ʊ̤ ʊ̤ː N'etiti e̤ e̤ː ʌ̤̈ ʌ̤̈ː o̤ o̤ː ɛ̤ ɛ̤ː ɔ̤ ɔ̤ː Mepee  a̤ a̤ː

 Akpaokwu atụ 
Bekee Luwo Nnọọ, kedu ka ị mere?) Mahdhia (Ni dih)? Adị m mma (ọ nweghị ihe ọjọọ) Jide m obi ụtọ. Kedu aha gị? Ningi nga'a? Aha m bụ Dimo. Nyinga Dimo. Nwata Nyithiin Nwa nwoke Nyidhohg Nwa agbọghọ Nyakuo Chukwu di uku. Juag Duohng. Ọ dị mma Ber Daalụ! Kori! Obi dị m anụrị. Ciwnya med.

 Ntụaka