Asụsụ Nyungwe

Nyungwe ( Cinyungwe, Chinyungwe ma ọ bụ Nhungue) bụ asụsụ Bantu nke Mozambique. A na-eji ya dị ka asụsụ azụmaahịa na mpaghara Tete niile. Ọ bụ na ngalaba ndịda ọwụwa anyanwụ Bantu, ọkachasị na Guthrie zone N. Ọ nwere njikọ chiri anya na Sena, Chewa, Nsenga na Tumbuka .

 Nkesa ala 
Ihe karịrị mmadụ 439,000 na-asụ Nyungwe na Mozambique n'akụkụ Osimiri Zambezi, nke kachasị na mpaghara Tete .

 Ọkwa gọọmentị 
Ebe Portuguese bụ naanị asụsụ gọọmentị Mozambique, Nyungwe bụ otu n'ime asụsụ obodo a ma ama.  

 fonology 
Ndepụta nke ụda olu bụ:  

 Udaume 
 N'ihu Azu Elu i u N'etiti e o Dị ala a


 Akụkọ ihe mere eme 
Ọtụtụ okwu okwu David Livingstone chịkọtara na Tete na 1850s, na Courtois na 1890s yiri okwu ndị na-asụ Nyungwe na-ejikarị eme ihe taa.
Livingstone  Courtois  Martins  Ntụgharị asụsụ Molungo Mulungu Mulungu Chineke Mozungo Muzungu Muzungu Nwoke ocha

 Ihe atụ 
Nyungwe Bekee Sulo adayanya uxamwali na Moto  Oke bekee na-eme enyi na ọkụ Munembi: Basílio Gimo Onye edemede: Basílio Gimo Pantsiku inango sulo akhazunga m'phepete mma gombe,
ndipo mbvuu ikhabzizungirambo icimbadya mauswa yakusvipirira

m'phepete mma gombe mọbụ mukhana sulomo.

Mbvuu iribe ukona kuti sulo akhali m'phepete mule, na tenepo mbvuu idamuponda mwendo sulo.

Ndipo sulo adalira, acipfuwula aciwuza mbvuu kuti:

"Iwe mbvuu uli ukona lini kuti uli kundiponda mwendo?" Otu ụbọchị, oke bekee na-aga n'akụkụ osimiri
na hippo na-agakwa ebe ahụ na-eri ahịhịa

n'akụkụ osimiri ebe oke bekee nọ.

Hippo ahụghị na oke bekee nọ n'ikpere mmiri ebe ahụ, ya mere hippo ji ụkwụ oke bekee.

Mgbe ahụ oke bekee tie mkpu, na yowed na-asị hippo,

"Gi hippo! Ị hụghị na ị zọgoro ụkwụ m?"

 Ntụaka 
anyanwụ Bantu, ọkachasị na Guthrie zone N. Ọ nwere njikọ chiri anya na Sena, Chewa, Nseng