Marketta Punasuomalainen

Marketta Ristontytär Punasuomalainen (1600–1658), bụ nwanyị Finnish aghụghọ na onye eboro ebubo amoosu.[1]  Ọ bụ otu n'ime ndị mbụ e gburu maka ịgba afa na Finland (nke bụ akụkụ nke Sweden) yana ikekwe otu n'ime ndị a kacha mara amara nke ịchụ nta amoosu na Finland ugbu a.

 Akụkọ ndụ 
Marketta na di ya, Simo Antinpoika, nwere ugbo na Ruovesi. N'ime afọ 1630, a manyere ha ịhapụ Igbe ha n'afọ 1630, wee na-ebi ndụ dị ka ndị arịrịọ na-agagharị agagharị na mba ahụ gbara obodo Vasa (Fi. Vaasa) gburugburu. Ha na-anọkarị gburugburu mpaghara Vasa ma na-akwado onwe ha na ọrụ nwa oge dị iche iche. Marketta rụkwara ọrụ dị ka nwanyị aghụghọ.nwanyị nwere ọgụgụ isi.

Asịrị ndị amoosu gbara di na nwunye ahụ gburugburu.  E nwere akụkọ ihe mere eme nke amoosu na ezinụlọ ya, dị ka nwanne nna nke di ya ebubo ịgba afa na 1624. Marketta na-arụ ọrụ na herbal ọgwụ mkpá akwụkwọ, na-ama aha nke ịbụ a anwansi, ihe ọ gbara ume na nwara iji maka abamuru ya.

Ndị ọrụ ugbo malitere ịtụ ya egwu. N'afọ 1655, ndị ọrụ ugbo tinyere akwụkwọ mkpesa megide ya na bishọp, na-akọwa egwu ha na-atụ maka amoosu ya. Onye ụkọchukwu Lutheran nke Chọọchị Sweden bụ Jacob Vasenius kpọrọ ọha na eze ka ha jide ya. Ndị akaebe nụrụ ka Marketta na-eyi ya egwu, ọ nwụkwara obere oge ka nke ahụ gasịrị.Otu nwoke yiri ya egwu mgbe ọ na-arịọ arịrịọ, ma emesịa nwa ya dara ọrịa.  Ọtụtụ ndị mmadụ rịa ọrịa ma ọ bụ nwụọ mgbe ha na ya sere okwu, bụ́ nke e chere na ọ bụ n'ihi na ọ na-agba ha ara.

E jidere ya ma kpụpụ ya n'ụlọ ikpe na Vasa n'afọ 1657. Mgbe e kpere ya ikpe, e boro ya ebubo na ọ na-eme ka ụmụ ọhụrụ na-arịa ọrịa, na-eme biya, na-akpata ọrịa, na iji anwansi gbuo mmadụ abụọ. Ọ zaghachiri na ọ dịghị mgbe o merụrụ onye ọ bụla ahụ, mana echiche ọha na eze chọrọ ka a maa ya ikpe, a mara ya ikpe ma maa ya ikpe ka e gbupụ ya isi ma kpọọ ya ọkụ n'osisi.

A na-ebo di ya na nwa ya nwanyị, Katarina, ebubo na ha na-eme amoosu, mana a tọhapụrụ ha n'ebubo ahụ.

 Edensibia 

 Akụkọ ndụ mba Finland
 FINNISH WITCH Agha na SYNOPSIS (1500-1750)
 Jari Eilola: Punasuomalainen, Marketta Ristontytär (K 1658) Kansallisbiografia-verkkojulkaisu. 1.2.2000. Helsinki: Suomalaisen Kirjallisuuden Seura.
 MUSTA KOIRA HAUKKUU - KUN NOITAVAIMOJA POLTETTIIN VAASASSA E debere ya na  Wayback Machine