Lewis Crellin

Lewis Crellin (1901-1990) nke a makwaara dị ka Louis Crellin ma ọ bụ Lewis na Crellin bụ onye ọkà mmụta asụsụ Manx na onye nkuzi nke tinyere aka na mweghachi nke asụsụ Manx na Isle of Man na narị afọ nke 20 na ngagharị nnwere onwe Manx na 1960s.

 Ndụ mbido 
A mụrụ Lewis Crellin na Foxdale na Isle of Man, mana ọ bụ nwa mgbei mgbe ọ dị obere na nne na nna ya ochie zụlitere ya.  Ọ bụ ezie na a zụlitere Crellin n'ebe ka nwere ọnụ ọgụgụ dị ịrịba ama nke ndị ọkà okwu Manx merela agadi, o nwechaghị mmasị na ya n'onwe ya ruo mgbe ọ tolitere. 

 Asụsụ Manx 
Crellin malitere ịmụ Manx mgbe ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ iri na anọ. Ọ mụtara Manx site n'ịga leta ndị agadi na-asụ asụsụ ala ahụ gburugburu agwaetiti ahụ, bụ ndị n'aka nke ha mere ka ọ mata obere obodo nke ndị na-anụ ọkụ n'obi asụsụ Manx nke gụnyere ndị dị ka Walter Clarke, Doug Fargher, na Charles Craine. Ka ọ na-erule oge a, Crellin bi na Peel ma na-aga klas Manx na onye bụbu Peel Harbour Master, Captain James Kinley, na Caesar Cashin. N'afọ ndị sochirinụ, Crellin n'onwe ya kụziiri klas Manx na Peel ma kesaa ihe ọmụma ya banyere akụkọ ihe mere eme Manx, akụkọ ọdịnala, na anụ ọhịa na njem oge okpomọkụ ọ duziri. O nwetara ọkwa dị elu nke Manx ma kọwaa ya dị ka "otu n'ime ndị ọkà mmụta asụsụ na-anụ ọkụ n'obi na nkà nke ọgbọ ya."   

 Mmasị ndị ọzọ 
Crellin chịkọtakwara akụkọ ọdịnala na akụkọ ma dee nyocha ya na ha. O nwere mmasị dị ukwuu n'ọrụ ugbo, botany, ornithology, na astronomy ma n'oge ndụ ya a na-ewere ya dị ka onye nwere ikike na "ihe niile Manx". A maara ya maka inwe ogige a na-elekọta nke ọma ebe nnụnụ ọhịa ga-abịa "n'aka ya ka a rie ya".

Ọ bụ onye guzobere Mec Vannin, obere òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ebumnuche ya bụ inweta nnwere onwe zuru oke na iguzobe Isle of Man dị ka steeti nwere onwe ya.

Nchịkọta akụkọ ya dabere na ahụmịhe nke ya, yana nyocha oge ndụ ya, Yn Çheshaght Ghailckagh bipụtara na 1976.  E mechara dekọọ ihe ma kesaa ya n'efu iji soro akwụkwọ ahụ. 

 Ntụaka 

 Njikọ mpụga 

 Skeealyn Lewis Crellin Nchịkọta akụkọ asụsụ Manx nke Crellin dere