Ikom monoliths

Ndị Ikom monolith bụ usoro ugwu mgbawa ugwu sitere na mpaghara Ikom, Cross River State, Nigeria. Ejagham nwere ike kanyere monoliths gburugburu 200 OA. A na-akpọkwa monoliths Akwasnshi ma ọ bụ Atal n'etiti ndị Ejagham. 

 Nkọwa 
A na-ekesa nkume ndị ahụ n'etiti ihe karịrị obodo iri atọ, na obodo ọ bụla, a na-ahụ ha na gburugburu, na-eche ibe ha ihu. N'ịbụ ihe dị ka 300 n'ozuzu, monoliths dị n'etiti 0.3 na 1.8 mita (1 na 6 ụkwụ) n'ịdị elu ma setịpụ ya n'ihe dị ka gburugburu iri atọ dị gburugburu Alok na mpaghara Ikom nke Cross River State. Ha nwere ike ịnọ n'ebe nzukọ dị n'etiti obodo ma ọ bụ n'ebe a na-akọghị ihe na mpụga obodo ahụ. A na-akpụ ihe ndị ahụ na Nkume basalt siri ike, nke dị n'etiti, a na-akpịa ole na ole na sandstone na shelly limestone; ha bụ akụkụ ahụ n'ụdị ma ụfọdụ na-egosipụta ihu dị iche iche yana ihe ịchọ mma na ihe odide. Ọ bụ ezie na a kọwaghị ihe ndị ahụ a tụrụ, ndị na-eme nchọpụta na ndị ọkà mmụta asụsụ kwenyere na ihe odide ahụ nwere ike ịnọchite anya ụdị ederede na nkwurịta okwu anya.

 Ihe ize ndụ maka nchekwa 
Ngosipụta na ọnọdụ ihu igwe dị oke egwu etinyela monoliths ndị a n'ihe egwu nke mbuze na mmebi. Ndị otu monolith dịkwa na mpaghara ebe ndị nọ nso anaghị ahụkarị uru ha dị ka ebe ndị njem nlegharị anya. Agbakwunyere ha na ndepụta saịtị ndị nọ n'ihe egwu nke World Monuments Fund na 2008.[1] Na 2020, US Customs na Border Protection hụrụ Ikom monoliths n'ọdụ ụgbọ elu International Miami n'okpuru akwụkwọ aghụghọ. A ga-eweghachite ihe ndị a na Cross River (Nigeria) 

 Ihe ndị e chịkọtara n'ebe ngosi ihe mgbe ochie 
Enwere ike ịchọta ihe atụ dị n'etiti nke Ikom monolith nwere ọdịdị ihu mmadụ na nchịkọta British Museum.

 Edemsibia