Aladura

Okwu "Aladura" pụtara "onye na-ekpe ekpere" na Yoruba. Aladura bụ nhazi ụlọ ụka ụmụ amaala malitere na ala Yoruba na mmalite narị afọ nke 20. Ụka ndị a kwere na ịdị irè nke ekpere na nduzi bara uru sitere na Chineke dị ndụ site na Mmụọ Nsọ ya na mmemme ya niile.

Chọọchị Aladura mbụ a maara malitere na Abbieassalem Samuel Somoye (Baba Dada) na 1918 na Abule Dada na Ogun State Nigeria.

Enwere ike ịmata ụlọ ụka Aladura bụ isi site n'ụzọ ndịozi dị iche iche, Kraịst n'onwe ya kpọrọ ndị malitere ụka ozugbo. Jisus Kraịst kwusiri ike: A ga-akpọ ụlọ m ụlọ ekpere.

Chọọchị Aladura na-ekwusi ike ike ike nke ekpere, abụ ekpere na okwu Chineke (ma Bible ma nke olu dị ndụ nke Chineke kpughere). 

Ha kwenyere na ịdị nsọ. Okwu Yoruba maka nke a: bụ "ijo-mimo". Chọọchị Aladura bụ ndị Evangelicals na ihe dị iche iche metụtara Pentikọstal nwere ike ịchọta na chọọchị Aladura. 

Ọtụtụ n'ime ndị ọsụ ụzọ guzobere na mmalite narị afọ nke 20 bụ Ndị Anglịkan na Ndị Metọdist na mbụ. Ha jụrụ ike nke okpukpe ọdịnala Africa dị ka ihe ọjọọ. Ha megidekwara ọtụtụ omume ndị dị n'oge ahụ dị ka: ịlụ karịa otu nwanyị na amoosu ma lekwasị anya na "mgbalị ịdị nsọ".

Taa, enwere ike ịkpọ ọtụtụ ụka na Naịjirịa "Aladura", ebe ọ bụ na ọ bụ òtù a metụtara ha.

 Nkewa 
Chọọchị ndị bụ isi nke Aladura na ndị guzobere ha bụ:

 Tupu afọ 1960 Aladura 
A na-akpọkwa ụfọdụ n'ime ụlọ ụka Aladura tupu afọ 1960 "White Garment".

Samuel A. A. Somoye

 Chọọchị nke Onyenwe anyị (Aladura) 1918 na Abule Dada, Ogun State, Nigeria.

Moses Orimolade,

 Cherubim na Seraphim C&S

David O. Odunbanjo, Joseph Sadare, Oba Babalola Akinyele, Sophia Odunlami, na ọtụtụ ndị ọzọ

 The Apostolic Church of Nigeria TAC ( mbido, Faith Terbanacle Church of Nigeria) ) 

 Chọọchị Ndịozi Kraịst CAC

 Chọọchị Eluigwe nke Kraịst CCC

 Mgbe 1960 gasịrị Aladura 

 Chọọchị Kraịst nke Chineke RCCG

W.F. Kumuyi

 Deeper Life Bible Church DLBC

 Mgbe afọ 2000 gachara 
Michael C. Egbo

 Ndị Eze Ndịozi Kraịst Oziọma Ọrụ KACEM

 Tupu afọ 1960 Aladura 

 Usoro Dị Nsọ Ebighị Ebi nke Cherubim na Seraphim 

Moses Orimolade Tunolase, onye e mechara kpọọ Baba Aladura, ma ọ bụ Nna Na-ekpe ekpere, guzobere Order dị nsọ ebighi ebi nke Cherubim na Seraphim na 1925, dịka otu ekpere n'ime Chọọchị Anglican. Nwa nwanyị nkuchi nke Captain Christiana Abiodun dara n'ọhụụ na Moses Orimolade Tunolase, onye bụbu onye na-ezisa ozi ọma na onye nkuzi, bụ naanị onye nwere ike ịkpọte ya. Ka ọ na-erule 1925, ha hapụrụ chọọchị Anglican iji nweta onwe ha. Ozi ha kachasị dị iche bụ ịchọpụta na ịma ndị amoosu aka n'ihu ọha na njem ozi ọma n'ime ime obodo. Njem ndị a dị ogologo bụ nke ndị Cherubim na Seraphim (dị ka a na-akpọkarị ha) ndị na-ezisa ozi ọma na ndị ozi ala ọzọ. Taa, chọọchị ahụ bụ otu n'ime ndị kasị ewu ewu, ndị kasị mara mma na ndị kasị nwee mmetụta n'ime chọọchị Aladura n'ụwa niile.

 Chọọchị Ndịozi na Chọọchị Kraịst Ndịozi 
Nzukọ Aladura mbụ sitere na St. Saviour's Anglican Church, Ijebu-Ode, Nigeria na 1918. Sexton, Ali, kọọrọ ndị okenye ụka anọ, J.B. Sadare, E.O. Onabanjo, D.C. Oduga na E.O'W. Olukoya nrọ. Ha malitere ikpe ekpere siri ike. Ha malitere "Prayer Band", nke a na-akpọkarị "Egbe Aladura". Mgbe D.O. Odubanjo sonyeere òtù ahụ na 1919, ozizi nke Ụlọikwuu Okwukwe nke Philadelphia nwere mmetụta n'ahụ ha. Ha jụrụ baptizim ụmụaka na ụdị ọgwụ niile, ma ọ bụ nke ọdịda anyanwụ ma ọ bụ ọdịnala. Nke a dugara na esemokwu ozizi na Chọọchị Anglịkan ma manye ha ịpụ na chọọchị ahụ. A manyere Joseph Sadare ịhapụ ọrụ ya na Synod ma manye ndị ọzọ ịhapụ ọrụ ha na iwepụ ụmụ ha n'Ụlọ Akwụkwọ Anglịkan. Òtù Aladura malitere dị ka òtù na-eme ka ọ dị ọhụrụ na-achọ ezi ọnọdụ ime mmụọ. 

Ntụteghachi mere na 1918 n'oge ọrịa influenza. Otu ahụ jupụtara na Mụọ Nsọ na-ekwu na ha ejirila ekpere zọpụta ọtụtụ ndụ ndị ọrịa na-efe efe metụtara. Nke a mere ka otu ekpere sie ike. Ngagharị ahụ ji nwayọọ nwayọọ tolite wee guzobe alaka na Naịjirịa niile. Aha otu ahụ nwere mgbanwe dị iche iche, dị ka Prayer Band, Precious Stone, Diamond Society, na Faith Tabernacle, n'usoro ahụ, ruo 1930. Mgbanwe dị ukwuu malitere na Julaị 1930 site n'ịkpọlite ​​ozu nke Apostle Joseph Ayo Babalola n'Oke-Oye n'Ilesa. Ndị mmadụ si obodo ukwu na obodo ndị agbata obi gaa nweta ọgwụgwọ na Ilesa. A gwọrọ ọtụtụ mmadụ site n'ike ekpere n'etiti ihe akaebe nke baptizim nke Mụọ Nsọ. Ntugharị ahụ were ihe dị ka ụbọchị iri isii ma a na-ahụta ya dị ka mmụgharị kacha ukwuu na Naịjirịa. Faith Tabernacle nke Nigeria mechara kpọọ Ụka Apostolic nke England na 1931 ka ha guzobe otu Association nke dịgidere ruo 1939.

Òtù Revival ahụ gbanwere aha ndị ọzọ ruo mgbe, afọ 24 mgbe e guzobesịrị ya, ọ malitere na aha Christ Apostolic Church (CAC) na 1942. Taa, CAC agbasawo n'ụwa niile ma bụrụ onye bu ụzọ nke Aladura Pentecostal Churches na Naịjirịa. Chọọchị ahụ guzobere ụlọ akwụkwọ na ọkwa niile, gụnyere Mahadum Joseph Ayo Babalola . 

 Chọọchị Eluigwe nke Kraịst 
The Celestial Church of Christ (nke a na-akpọkarị Cele) bụ nke Samuel Oshoffa guzobere na 1947 na Porto Novo, Benin.

 Hụkwa 

 Chọọchị Eluigwe nke Kraịst
 Chọọchị nke Onyenwe anyị (Aladura) 
 Chọọchị Ndịozi Kraịst
 Chọọchị Africa malitere
 Okpukpe Ọhụrụ

 Edemsibia 

Otú:Pages with unreviewed translations