Asụsụ Cèmuhî

Cèmuhî (Camuhi, Camuki, Tyamuhi, Wagap) bụ asụsụ Oceanic a na-asụ n'agwaetiti New Caledonia, na mpaghara Poindimié, Koné, na Touho . Asụsụ ahụ nwere ihe dị ka ndị na-asụ 3,300 ma a na-ewere ya dị ka asụsụ mpaghara France .

Ọka mmụta asụsụ French Jean-Claude Rivierre mụrụ Cèmuhî .

 fonology 

 Consonants 
E gosiri consonants nke Cèmuhî na tebụl n'okpuru. [ 2 ]
+Igwe okwu consonant labiovelar labial alveolar palatal velar laryngeal Nkwụsị enweghị olu pʷ p t c k Nkwụsị anabataghị ya ᵐbʷ ᵐb ⁿd ᶮɟ ᵑg imi mʷ, h̃ʷ m n ɲ ŋ h̃ Na-aga n'ihu w ( r ), l ( h )
Rivierre na-enyocha ọdịiche nke Cèmuhî n'akụkụ atọ emic : imi, ọkara imi (ya bụ prenasalized ), na consonants ọnụ. [ 2 ] Ọ na-eji okwu ahụ guzosie ike bụ " labiovelar " (nke a na-ebipụta na tebụl) maka ihe a pụrụ ịkọwa kpọmkwem dị ka consonants e depụtara .

 Udaume 
Chaatị dị n'okpuru na-egosi ụdaume Cèmuhî, ha niile nwere ike ịdị iche n'ogologo. [ 2 ] Ọ bụ ezie na a na-ejizi ụdaume niile na-amịpụta n'imi ka e nwesịrị consonant imi, nani ụdaume abụọ ka a na-akọ na ha dị iche: /ɛ̃ ~ ã/ na /õ ~ ũ/. [ 3 ]

 LỤda 
Dị ka onye agbata obi ya Paicî, Cèmuhî bụ otu n'ime asụsụ Austronesia ole na ole mepụtara ụda dị iche . Agbanyeghị, n'adịghị ka asụsụ ụda olu New Caledonian ndị ọzọ, Cèmuhî nwere ndekọ ụda atọ: elu, etiti na ụda dị ala. [ 4 ] [ 2 ]

 Hụkwa 

 Asụsụ Northern New Caledonian

 Ihe ndetu 
ugwu ọwụwa anyanwụ na ndịda ọwụwa anyanwụ nke Kolombangara nwere asụsụ nke ha, bụ nke 

 Akwụkwọ akụkọ 





 Njikọ mpụga 

 Edekọ ọdịyo n'asụsụ Cèmuhî, na ohere mepere emepe, nke Jean-Claude Rivierre (isi iyi: Pangloss Collection ) .