American Indian elder

Ndị okenye, n'omenala ndị amaala North America, bụ ebe nchekwa ọdịnala na nkà ihe ọmụma n'ime obodo ebo ha, yana ndị na-ebufe ụlọ nkwakọba ihe ọmụma a.[1] A na-ewere ha dị ka ọba akwụkwọ dị ndụ, nwere ozi gbasara ọtụtụ isiokwu bara uru, ime mmụọ na emume, gụnyere "nkwenye na nkuzi ndị bụ isi, na-agba ume ... okwukwe na Mmụọ Ukwu ahụ, Onye Okike"[2]. "Eziokwu ahụ kwetara n'ọtụtụ obodo ndị India: Ụfọdụ ndị mmadụ, n'ihi ntozu na ihe ọmụma, ndị obodo India na-amata dị ka ndị na-emecha tozuru oke nchekwa nke nkà ndị obodo."[3] A na-egosipụta ọrụ nke okenye n'ime ma na-enweghị klaasị, nnọkọ, emume, na ụlọ..

Nkọwa na-esonụ sitere na nyocha nke ọrụ na otu obodo site na Roderick Mark na Mahadum Calgary:



Nkọwa na-esonụ sitere na nduzi agụmakwụkwọ na Edmonton na-akọwa otu ihe gbasara mmụta:



A na-egosi mkpa nke ihe gbara ya gburugburu site na "ịkọwapụta" ihe ọmụma ndị okenye: "A na-arụ ọrụ nkà ndị okenye n'ọnọdụ ndị gbara ya gburugburu iji gboo mkpa ụfọdụ. "  Tinyere mkpa maka nkwadebe na ntọala klas: "'Ndị na-ahụ maka iwe ndị India meworo agadi n'ọrụ dị ka ndị nwere ihe enyemaka na-eme njehie nke itinye ha na klas na ụmụaka. Ndị okenye chọrọ ịkọ akụkọ dịka ha na-agwa ụmụaka mana ha enweghị ndidi ige ntị, ma ọ bụ ma eleghị anya ha aghọtaghị.'" 

A na-egosikwa mkpa okwu na nkwadebe dị n'okwu a: "Dịka ọmụmaatụ, ọrụ na nso nso a na Menominee gosiri na ilekọta anya n'etiti onye nkụzi okenye na nwatakịrị dị mkpa maka nkuzi nkịtị ka ọ gaa n'ihu, a na-agbaghakwa ọgba aghara ọ bụla n'akụkụ nke nwatakịrị ahụ (Medicine, unpublished field note 1987) N'otu aka ahụ, anụwo m Lakota (Sioux) nne na nna na anya, 'Lee m'! mgbe a na-agwa ụmụaka na ụmụ ụmụ okwu

Na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, enwere ike inye ndị okenye ọnọdụ na-adịghị ike. Na nzukọ, enwere ike imeso ndị okenye dị ka akara ma wepụta ha na mbido na njedebe iji duzie ememe. N'ime klas, ndị okenye nwere ike ghara ịkwụ ụgwọ ma ọ bụ akwụ ụgwọ dị ala.

 Hụkwa 

 Haudenosaunee Ezinụlọ Nne
 Akụkọ ihe mere eme
 Ịlọ ụwa #Ho-Chunk

 Ebe e si nweta ya