Chonchon

Chonchon (Spanish: chonchón si Mapudungun: chonchon), nke a makwaara dị ka Tue-Tué, bụ ihe e kere eke dị n'akụkọ ifo a na-ahụ n'okpukpe Mapuche, yana n'akụkọ ifo ndị Chile na ndịda Argentina.

 Akụkọ ifo 
Dị ka akụkọ ifo ndị Mapuche si kwuo, isi na-efe efe bụ nsonaazụ nke onye, na-abụkarị nwanyị, na-abanye na nkwekọrịta ya na onye dibịa afa ma ọ bụ brujo; n'ihi ya, isi ya na-apụ n'abalị ma na-apụta nku, nke mere na chonchón na-efe. Ọ na-eme ụda abalị yiri ụda nnụnụ. A na-eche na e nwere ebe nzuzo dị n'okpuru ala a na-akpọ reni, ebe ọ ga-efega isonyere òtù ya iji mee amoosu ma ọ bụ nwee obi ụtọ na mmemme ahụ. A na-ekwu na e nwere akụkọ banyere ndị di na-eteta n'abalị ma hụ na isi ndị nwunye ha efuola.

A na-ekwu na kalku (ma ọ bụ calcu, nke dị na machi amoosu[3])}} ma ọ bụ ajọ machi) bụ onye ya na mmụọ ọjọọ (wekufe) na-emekọrịta ihe, nweekwa ndị ohu dị iche iche ga-eme ihe ọ chọrọ, gụnyere chon-chon, nke nwere ike ịbụ nnụnụ ọjọọ, ma ọ bụ isi kalku ọ na-emegharị.

N'ụzọ dị otú a, onye dibịa afa n'onwe ya nwere ike ịgbanwe n'ime isi na-efe efe. Ọ bụ naanị kalkus kachasị ike ka a na-ekwu na ha nwere ihe ọmụma iji mee mgbanwe ahụ. Iji bụrụ chonchon, calculator na-agafe mgbanwe afọ ofufo site na ite mmanụ na mmiri ara ehi n'olu. Creme a na-enye ohere iwepụ isi n'ahụ, na isi a na-ewepụ na-aghọ chonchon.   [citation needed]

chonchon na-ewere ọdịdị nke isi mmadụ nke e ji ábụ́bà na mkpịsị ụkwụ chọọ mma. Nnukwu ntị ya na-adịghị ahụkebe na-arụ ọrụ dị ka nku, na-enyere ya aka ife n'abalị ndị na-enweghị ọnwa. Ekwenyere na chonchons nwere ike anwansi niile nke calculator ma ọ bụ naanị ndị dibịa afa ndị ọzọ ma ọ bụ ndị mmadụ na-achọ ike dị otú ahụ nwere ike ịhụ ha. Ndị dibịa afa na-ewere ụdị chonchon iji tinye aka n'ọrụ ọjọọ ha, mgbanwe a na-enyekwa ha ikike ndị ọzọ, gụnyere ikike ịṅụ ọbara nke ndị ọrịa ma ọ bụ ihi ụra.

Ọ bụ ezie na ọdịdị dị egwu nke chonchon na-anọgide na-adịghị ahụ anya nye ndị na-amaghị ihe, ha ka nwere ike ịnụ mkpu ya pụrụ iche nke "tue tue tue."  A na-ewere mkpu a dị ka ihe egwu dị egwu ma na-ebukarị amụma ọnwụ na-abịanụ nke onye a hụrụ n'anya.

 Hụkwa 

 Isi Na-efe efe
 Manananggal
 Ihe na-eme ka mmiri na-asọsi ike
 Tlahuelpuchi
 Rokurokubi

 Ihe odide nkọwa 

 Edensibia 

 Constantino Contreras 2000 (n'asụsụ Spanish). Ịdị n'otu isiokwu na ụdị ederede: otu isiokwu mmekọrịta mmadụ na ibe ya na akụkọ atọ a na-ekwu n'ọnụ, Studies Philological, N° 35

 Njikọ mpụga 

 Anụmanụ Mara Mma nke Chile