Asụsụ Sümi

Sümi, bụkwa Sema, bụ asụsụ Sino-Tibet a na-asụ na Nagaland, India . Ọ bụ ndị Sümi Naga na-asụ ya. Ọ dị iche na asụsụ Naga ọ bụla n'ihi ọnụnọ nke ụda guttural. [ 2 ] [ 3 ]

 Nkesa ala 
A na-asụ Sümi na etiti na ndịda Nagaland, ọkachasị na mpaghara Zünheboto . Enwekwara ọnụ ọgụgụ dị mma nke ndị na-ekwu okwu na akụkụ Niuland, Dimapur, Chümoukedima na Kiphire District (s), yana obodo 7 nke Tinsukia District, Assam ( Ethnologue ).

 Olumba 
Ethnologue depụtara olumba ndị a nke Sümi.

 Dayang (Western Sümi)
 Lazami
 Jimomi
 Zumomi

 fonology 
Ederede ndị dị na ngalaba a na-eji mkpụrụedemede ụda olu mba ụwa .

 Udaume 
Udaume nke Sümi bụ nke a: [ 4 ] [ 5 ]

 Ntụaka 
bi na ugwu ugwu nke Manipur na Northeast steetibi na t steeti

 Akwụkwọ akụkọ 


 Njikọ mpụga 

 Sümi DoReCo corpus nke Amos Teo chịkọtara. Ndekọ odiyo nke ederede akụkọ nwere oge ndegharị akwadoro n'ogo ekwentị, ntụgharị asụsụ na nkọwa nhazi oge dabara na ya.