Muisca cuisine

Nri Muisca na- nri nri na nri Muisca mere.  Ndị Muisca bụ obereanya dị elu nke bi n'etiti ugwu Andes Onye Colombia (Altiplano Cundiboyacense) tupu Mmeri ndị Spain meri ndị Muisca na 1530s.  Nri ha na nri ha nwere ọtụtụ osisi na anụmanụ dị na Colombia.

Isi ihe ndị Muisca na-ahụ bụ ọka, n'ụdị dị iche iche.  Uru nke ọka bụ na ọrụ ike ya na mpaghara ihu igwe dị iche iche nke mpaghara Muisca nwere.[1]  Ọ bụ ihe ndabere maka nri ha na ihe akara na-aba n'anya, Chicha, nke e ji ọka na shuga mee.

N'Okpukpe Muisca, Chaquén na Nencatacoa chebe ọrụ ugbo ha na eme owuwe ihe ubi, nke a na-eme na Kalenda Muisca dị aso anya.  Ndị Muisca riri ndị na tubers iche iche ma nwedịrị otu okwu a kapịrị ọnụ n'Asụsụ Chibcha ha maka iri ndị ahụ: bgysqua. 

 Nri Muisca 
áká_ịkẹngạ|thumb|235x235px|Chicha, ihe ọṅụṅụ na-aba n'anya nke e ji ọka na shuga mee
áká_ịkẹngạ|thumb|235x235px|Aba, ọka, isi ihe ndị Muisca na-emepụta
Ndị Muisca na-akụ ọtụtụ ihe ndị dị iche iche na mpaghara nke ha, nke Muisca Confederation, ma nweta nri nri ndị ọzọ dị iche iche site na ahia ha na ndị agbata obi ha, na ihe mkpa;  Lache (owu, ụtaba, mmetụta osisi na-Yopo ọkụ, sea snails), Muzo (emeralds, Magdalena River fish, arịa, ihe na-esi aṅụ), Achagua (, feathers, yopó, Llanos Basin fish, curare).

Mgbanwe ihu igwe nke mpaghara Muisca nyere nhọrọ maka ọrụ ugbo nke ihe mmetụta dị iche iche.  Javier Ocampo López nri nri Muisca dị ka nke na-eri akwụkwọ nri: poteto, ọka, agwa, manioc, tomato, calabazas, ose na ọtụtụ osisi.  Ndị Muisca jikwa ọka a mara taa dị ka quinoa.  Quybsa, ma ọ bụ Ajị ka ndị Muisca mekwara n'oge Pre-Columbian, eji dị ka ihe na-esi nri ụtọ maka nri.

Isi ihe maka nri Muisca bụ ọka, nke a na-ewere dị ka ihe dị nsasị.  Ndị Muisca siri ọka (mkpụrụ), rie ya na osisi ahụ ma ọ bụ ike ya ka ọ bụrụ popcorn.  Ndị Muisca mekwara ka ọka arepas, mbụ nke arepa na Altiplano Cundiboyacense nke ihe dị ka afọ 3,000 gara aga.
áká_ịkẹngạ|thumb|352x352px|Arepa na Bogotá na sauce Ají.
Anụ bụ isi bụ ezì Guinea, nke dị na South America, nke ha na-azụ n'iche ha.  N'ụdị iche, ha riri llamas, alpacas, deer, capybara (Chigüiro na Spanish), na azụ sitere na osimiri na mmiri mmiri nke Altiplano Cundiboyacense na Magdalena na Llanos site na azụmahịa.  Ndị Muisca ụrụ Chicha nke ukwuu, ihe ize na-aba n'anya nke ọka na shuga, nke a na-etinye n'ime ite a na-akpọ Urdu ma ọ bụ aryballus..

Nnyocha Paleodietary e mere na savanna Bogotá, ebe ọkpụkpụ Muisca 18 dị n'oge akụkọ ihe mere eme site na 8th ruo 10th narị afọ AD na ọkpụkpụ 26 site na 12th na 13th narị afọ CE, tinyere nyocha nke ozu 10 nke Guane, Lache na Muisca nyochara, egosiwo na ihe dị ka 60% nke nri ndị mmadụ nwere ngwaahịa akwụkwọ nri na 40% nke anụ na ọkachasị azụ.

Mgbe mmeri ndị Spain egwuregwu, e Benera oke nnweta anụ na-agbanwe nri nke Muisca na ndị ọzọ bi n'etiti Colombia.  sitere sitere na Tunja, nke a na-akpọ Hunza n'oge Muisca,egosila na ndị mmadụ enwe nsogbu nri na-edozi ahụ..

 Okwu maka ọka 
áká_ịkẹngạ|thumb|357x357px|Fica, akwụkwọ ọka
áká_ịkẹngạ|thumb|235x235px|Chiscami, ọka ojii
MuysccubunBekeeabaọkaabquicorncobAbzieajị ọkana-anọgideAkwụkwọ ọkaMmiriMkpụrụ ọkaamneOgwe ọkaAbtibaọka na-acha odo odochiscamiọka ojiifuquiepquijizaọka ọchafusuamuyỌkara-acha ọkajuaọka siri ikejichuamiOsikapapochubaọka na-acha nrosasamiọka na-acha odo odo__ibo____ibo____ibo__ AmikhinOgwe ọka kpọrọ nkụamne chijuchuaOgwe ọka na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụabsumMkpụrụ ọkaabitagoọka karịrị akarịabquyMkpụrụ ọka na-enweghị mkpụrụbcahachysucaiwepu ọkaala na-adaMkpụrụ ọkachatocaọka a na-etinye n'ọkụ
Ndị Muisca na-akụ ihe ọkụkụ ha n'ime ihe a na-akpọ camellones, ebe ndị e ji aka mee nke mere ka a na-agba mgbọrọgwụ nke ihe ọkụkụ mmiri nke ọma na nkezi 700-1000 mm nke mmiri ozuzo kwa afọ na usoro mmiri na-achịkwa ọkwa mmiri. 

 Canna edulis ma ọ bụ achira, otu n'ime osisi mbụ a kụrụ na Andes 
 Arracacia xanthorrhiza ma ọ bụ arracacha, nke a na-akụ n'ebe dị elu nke mita 1,800 (5,900  na n'elu, nke a ga-eji mee ofe, sie, sie ma ọ bụ sie
 Tropaeolum tuberosum, nke a na-akụ nke ọma n'ebe dị elu karịa mita 3,000 (9,800  
 Oxalis tuberosa - ọ bụ ezie na mgbọrọgwụ a abụghị nke Colombia, ndị obodo pre-Columbian na Cundinamarca na Boyacá jiri ya mee ihe, mgbe e si n'ebe o si na Peru, ebe a na-ahụ ọtụtụ n'ime ụdị ya 
 Ullucus tuberosus ma ọ bụ Ulluco, nke a na-eji na nri ọdịnala dị iche iche, ka bụ taa 
 Yacón, a na-eri ya na-esighị ike, na-ejikarị obere nnu, a na'enyekwa ya taa 
 Solanum tuberosum, Solanum colombianum, Solonum andigens, Solanum rybinii na Solanum buiacense, ụdị poteto dị iche iche bụ akụkụ dị ala nke nri Muisca; ọka dị mkpa karị 
 Manihot esculenta ma ọ bụ yuca, mkpụrụ osisi dị ezigbo mkpa na nri nke ụmụ amaala South America, a zụlitere ya na 1120 BCE ma ka bụ otu n'ime ihe ndị kachasị mkpa na nri Colombia na ndị ọzọ Latin America 
 Ipomoea batatas, poteto na-atọ ụtọ, dị ka ihe akaebe site na afọ 3200 tupu ya adị na Zipacón 

 Mkpụrụ ọka na ọka 

 Zea Mays ma ọ bụ ọka, ojiji mbụ nke ọka e dere na 150 BCE na Zipaquirá, 275 BCE na Tequendama na ọbụna ruo 2250 BCE 
 quinoa" id="mwAVM" rel="mw:WikiLink" title="Chenopodium quinoa">Chenopodium quinoa, quinoa, sitere na Peru, ihe karịrị afọ 5000 tupu ugbu a 
 Phaseolus vulgaris, ọka a na-ahụkarị, nke mbụ a zụlitere na Mexico, Central America, Peru na Colombia 
 Arachis hypogaea, ahụekere, nke a na-akụ na Andes na Alto Magdalena 
 Erythrina edulis, nke a na-akpọ chaChafruto ma ọ bụ balú, na-eto n'etiti mita 1,200 (3,900  na mita 1,800 (5,900  

 Inga feuilleei, ebe a na-erighị mkpụrụ osisi ahụ 
 Curcubita maxima na Curcubita pepo, pumpkins, ihe akaebe mbụ sitere na Zipacón kemgbe 3860 BCE 
 Capsicum sp, dị ka C. pubescens, C. annuum, C. frutens, C".C. baccatum, ose bụ ihe a na-ahụkarị na Amerịka na Colombia, ọkachasị ngwaahịa nke ahia na U'wa (Tunebos)  
 Ananas comosus, pineapple, nke a na-akụ n'ọtụtụ ebe 
 Physalis Peruvian ma ọ bụ Uchuva, mkpụrụ osisi a na-ahụkarị na Colombia, nke a na-akụ n'ebe dị elu karịa mita 2,200 (7,200  
 Solanum quitoense ma ọ bụ Lulu, mkpụrụ osisi mba nke Colombia 
 Passiflora, ụdị dịgasị iche iche nke passionfruits,  dị ka P. mixta, P. cumablensis, P. antioquiensis na P. ambigua na ụdị kachasị ukwuu P. quadrangularis 
 Persea americana ma ọ bụ avocado 
 Psidium guajava, guava
 Cyphomandra betacea, tomato osisi 
 Annona cherimola, A. muricata na A. squamosal 
 Carica ma ọ bụ papaị 
 Ọgwụ mgbochi nke ndịda
 Rubus glaucus, R. macrocarpus na R. adenotrichus 

 Ụmụ ahụhụ 

 Okpokoro ahịhịa
 Ant culona, ụdị ndanda
 Chizas, igurube beetle
 Cucarrones, ụmụ ahụhụ toro eto
 Ikpuru

 Hụkwa 

 Ọnọdụ akụ na ụba Muisca
 Ọrụ ugbo nke Muisca
 Nri Aztec
 Nri Maya, Nri Inca
 Ebe a na-edebe ihe n'Ịntanet na Colombia 
 Ebe a na-edebe nri 
 Portal akụkọ ihe mere eme 

 Ihe odide 

Otú:Pages with unreviewed translations