Asụsụ Luang

Luang, makwaara dị ka Literi Lagona (Letri Lgona), bụ asụsụ Austronesia a na-asụ na agwaetiti Leti na agwaetiti Babar dị na Maluku, Indonesia.  Ọ nwere njikọ chiri anya na asụsụ Leti gbara agbata obi, yana 89% na-ekekọrịta okwu bụ isi.

 Ọmụmụ ụdaolu 

 Mkpụrụ okwu 
LabialDental/AlveolarDorsalGlottalPlosivevoicelessvoicedFricativeNasalTrillLateralApproximant

 Palatalization na labialization [j, w] n'etiti ụda nwere ike ime mgbe ụda glide  bu ụzọ.
  nwere ike ịnụ dị ka  n'efu.
  nwere ike ịnụ dị ka  mgbe ọ na-esote .
  nwere ike ịnụ dị ka  mgbe ọ na-esote ụdaume. Enwere ike ịnụ ya dị ka  mgbe ọ dị n'etiti ụdaume abụọ dị elu, a pụkwara ịnụ ya n'efu dị ka  mgbe ọ nọ n'etiti mkpụrụedemede na-abụghị elu na ụdaume dị elu.
  nwere ike ịnụ dị ka  n'okwu ngwa ngwa.
  mgbe a na-eme ka ọ dị ka [t̪j, dj], enwere ike ịnụ ya dị ka ụda  mgbe ọ na-ekwu okwu ngwa ngwa.

 Mkpụrụedemede 
N'ihuCentralỊlaghachi azụN'akụkụN'etitiEmeghe

 Enwere ike ịnụ schwa epenthetical  n'etiti ụdaume homorganic.
  nwere ike ịnụ dị ka  okwu-etiti na mkpụrụedemede mechiri emechi, na mkpụrụedemade a na-ekwusi ike na nke a na-emesi ike.
  nwere ike ịnụ dị ka  okwu-n'ikpeazụ na ma na mkpụrụedemede a na-ekwusi ike na nke a na-echusi ike.

 Ihe odide 

 Njikọ mpụga 

 Akwụkwọ Nsọ Luang