Asụsụ Uru

Asụsụ Uru, nke a na-akpọkwa nke ọma dị ka Iru-Itu, na Uchumataqu, bụ asụsụ na-apụ n'anya nke ndị Uru na-asụbu. N'afọ 2004, o nwere ndị na-asụ asụsụ 2 n'ime otu agbụrụ nke mmadụ 140 nọ na Ngalaba La Paz, Bolivia nke dị nso n'Ọdọ Mmiri Titicaca, ndị ọzọ abanyela na Aymara na Spanish . Asụsụ ahụ dị nso na asụsụ Chipaya ka a na-ewere ya dị ka olumba asụsụ ahụ. [ a chọrọ nkọwa ]

A na-akpọkwa Uru Ochosuma ( Uchuzuma ), aha akụkọ ihe mere eme maka agbụrụ ndị Uru. 

N'afọ 2010, e nwere otu onye na-asụ asụsụ obodo fọdụrụ n'asụsụ a. Ka ọ na-erule afọ 2012, asụsụ ahụ enweghị ndị ọkà okwu fọdụrụ.

 Ịmata Uchumataqu 
Ebe ọ bụ na otu n'ime aha ndị Urus maka asụsụ ha bụ "Pukina", a na-amabubu Uchumataqu na Puquina .  Ọ bụ ezie na nnọchiaha nke onwe na nke nwere nke Puquina na-enweghị njikọ na-enwe oke myirịta na nke asụsụ Arawakan,  Uru dị iche na asụsụ Arawakan na usoro akara mmadụ na ọdịdị ya.  Usoro nnọchiaha nke Uchumataqu yiri nnọọ ka Chipaya nso ya.  Uchumataqu agbaziwokwa grammatical na lexical morphemes site na ikpughe ogologo oge na Aymara,  nke enweghị ihe jikọrọ ya na ya. N'adịghị ka Aymara, Uru abụghị polysynthetic ma nwee usoro ụdaume ise /aeiou/, ebe Aymara nwere usoro ụdaume atọ /aiu/.  Otu ọdịiche dị n'etiti Uru na Chipaya metụtara ya bụ na Uru anaghị akọwapụta okike n'ụdị ọdịdị dị ka Chipaya si eme. 

 Olumba 
Enwere aha maka olumba Uru abụọ: Uru nke Ch'imu na Sun Island. Agbanyeghị na amabeghị ma nke mbụ ọ bụ olumba ma ọ bụ asụsụ nke ya. A na-asụ Uru nke Ch'imu n'obodo Ch'imu ma e debere ya na nke mbụ na 1929 ma na-ebipụtaghị ya, e nwere nkọwa zuru ezu nke asụsụ dị adị. A na-ekwu ụdị nke abụọ dị iche iche na Isla del Sol na Ọdọ Titicaca ma kọwapụtara ya na 1960s n'agbanyeghị na ọ dị obere akwụkwọ. 

 fonology 

 Consonants 

 Udaume 
 N'ihu Azu nkenke ogologo nkenke ogologo Mechie i iː u uː N'etiti e eː o oː Mepee a aː

 Ọkpụkpụ 
Uru enweghị akwụkwọ ndekọ ahaziri ahazi mana mgbe edere ya, o ji mkpụrụedemede bekee ma ọ bụ IPA .  Adelaar, Willem F. H. (2004). 

 Ihe atụ Ederede 
Uru Adelaar, Willem F. H. (2004).  Bekee  naː nak-ki maxnʸ al tʰax-či-ča Ha (ụmụ nwanyị ndị ahụ) na-ehi ụra n'isi ụtụtụ Wer-ki laŋ ş-xapa tʰon-in-ča Abịara m ka m rụọ ọrụ Wir-il xála k'áyǎ pɛ̀k'u čay Achọrọ m ịzụta llama

 Ntụaka 
nnọọ ka Chipaya nso ya. [1] Uchumataqu agbaziwokwa n'okpuru endekọ ahaziri ahazi be gị aka inwendeknnọọ ka Chipaya nso ya. [1] Uchumataqu agbaziwokwaọ ahaziri ahazi