Rebiha Khebtani

Rebiha Khebtani (7 Mee 1926 – 16 Jenụarị 2006) bụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị France nke Algeria nke jere ozi na National Assembly nke France site na 1958 ruo 1962. Onye otu otu Unity of the Republic [fr] pati, ọ nọchitere anya mpaghara Sétif. Ọnọdụ Khebtani dị ka nwanyị onye Alakụba na-akwado ịnọgide na-enwe mmekọrịta dị n'etiti France na Algeria mere ka ọ ghọọ otu n'ime ihu nke òtù otu òtù Algeria.

 Akụkọ ndụ 

 Oge ọ malitere 
A mụrụ Rebiha Khebtani na 7 Mee 1926 n'obodo Bougie, bụ akụkụ nke French Algeria mgbe ahụ.[1] Ọ lụrụ di mgbe ọ dị afọ 15, ka ọ gụchara akwụkwọ praịmarị na afọ abụọ nke agụmakwụkwọ praịmarị dị elu [fr]. Di ya, Abdelkader Khebtani dị afọ 17, bụ nwa nke ndị enyi ezinụlọ ma nwee ọkwa agụmakwụkwọ yiri nke ahụ.[2] O mechara bụrụ onye ọchụnta ego na-aga nke ọma na onye na-arụ ọrụ ọha, ebe Khebtani bụ nwanyị na-elekọta ụlọ na onye na-elekọta ụmụ ha atọ. [2]

A gbara Khebtani ume ịbanye na ndọrọ ndọrọ ọchịchị site n'aka di ya; Ha abụọ bụ ndị Alakụba Algeria na-akwado ọchịchị France.[1] N'ime nsogbu Mee 1958, ndị Khebtanis ghọrọ ndị otu kọmitii nke nchekwa ọha [fr] dị na Sétif; kọmitii ndị a, nke e hibere n'obodo ukwu ọ bụla nke Algeria, bụ otu ndị otu na-akpọ oku ka e webata Charles de Gaulle dị ka onye isi ala France.[2][4] N'ime oge a, Khebtani ewepụkwa mkpuchi mkpuchi ya dịka akụkụ nke "ememme enweghị mkpuchi nke ndị ọchịchị colonial haziri".. [5]

 Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị 
Na ntuli aka ndị omeiwu nke France n'afọ 1958, a họpụtara Khebtani ka ọ bụrụ onye omeiwu nke mba France, na-anọchite anya Mpaghara Sétif dị ka onye otu Unity of the Republic , "ndepụta na-akwado Gaullist na-akwalite nkwekọrịta mba".  [7] N'ọnwa Eprel afọ 1959, a họpụtakwara Khebtani ka ọ bụrụ onye isi obodo Sétif, n'agbanyeghị na ndị bi na ya na Europe katọrọ ya, ndị lere ya anya dị ka "onye na-abanye ... nke gọọmentị de Gaulle manyere ịwakpo obodo ahụ". [2]  Ọnwa abụọ ka a họpụtara ya dị ka onye isi obodo, ndị nnupụisi na-akwado nnwere onwe gburu nwanne ya nwoke n'obodo ahụ.

Khebtani bụ otu n'ime ụmụ nwanyị ise nọ na nzuko omeiwu n'oge nnọkọ 1958-1962 ; abụọ n'ime ndị ọzọ, Kheira Bouabsa  na Nafissa Sid Cara, bụ ndị Alakụba Algeria ibe ha bụ ndị na-akwado otu. Ha atọ dọtara uche dị ukwuu n'oge niile ha nọ n'ọkwa naanị maka ọnụnọ ha na ndị omeiwu.  [12] Saliha Belmessous, onye ọkọ akụkọ ihe mere eme na Mahadum nke New South Wales, na-ewere nhọpụta ha dị ka "mgbasa mgbasa ozi maka ndị ọchịchị France", na-elekwasị anya n'ọdịdị ha; dị ka Belmessous si kwuo, Khebtani "e gosipụtara dị ka nwa agbọghọ na-acha ọbara ọbara, na ntutu isi ya na-acha ọcha, olu ya dị ala na uwe elu agụ owuru ya".[13] Ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị France toro mmadụ atọ ahụ dị ka "ihe nlereanya maka ụmụ nwanyị Algeria nwere onwe ha", na n'ime ọha mmadụ ebe a na-ekpughe ụmụ nwanyị Alakụba "na-eme ka ha bụrụ ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ndị na-eme ihe nkiri", ọnụnọ ha na ndị omeiwu bụ "ihe ngosi kachasị, site na Haik ọcha a na-amaghị aha ha nke ọdịnala ma na-enweghị isi n'ime ìhè nke ọchịchị onye kwuo uche ya nke oge a. "[12]

Otú ọ dị, mmadụ atọ ahụ nwetakwara nkatọ site n'aka ndị na-akwado nnwere onwe na ndị French Left. National Liberation Front (FLN), nzukọ bụ isi na-alụ ọgụ maka Nnwere onwe Algeria, kwuru na mmadụ atọ ahụ bụ "ndị na-agba okpukpe na ala nna ha mgba okpuru" ma na-ahọrọ ha ugboro ugboro na mgbasa ozi ha. Onye ndú nke French Communist Party, Waldeck Rochet, bokwara mmadụ atọ ahụ ebubo na "a họpụtara ha n'okpuru nchịkwa nke ndị agha ma si otú a bụrụ ndị nnọchi anya ndị Algeria".[12] N'okwu ọ na-azaghachi nkatọ sitere n'aka Francis Leenhardt , onye ndú nke otu ndị omeiwu Socialist, Khebtani kwuru, sị:

N'agbanyeghị nkatọ ndị a, Khebtani mezuru ọtụtụ ebumnuche iwu n'oge niile ọ nọ n'ọkwa. Otu n'ime ihe ndị ọ rụzuru bụ ịkwalite "ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-achọ ibuli ọnọdụ mmekọrịta na akụ na ụba nke ndị Alakụba", inyefe "ọnọdụ ụlọ mkpọrọ maka ndị Alakụbụrụ a tụrụ mkpọrọ site na nkesa nri n'oge Ramadan", na "ntakịrị ntọhapụ nke ọtụtụ ndị na-akwado FLN nke mpaghara Sétif".[14] Khebtani nọchitekwara anya France na Nzukọ Ezumezu nke Mba Ndị Dị n'Otu, na-achịkọta nkwado mba ụwa maka ebumnuche French n'oge Agha Algeria. [12] Oge omebe iwu nke Khebtani na ndị omebe iwu Algeria ndị ọzọ kwụsịrị na 3 Julaị 1962, ụbọchị France kwupụtara na Algeria nwere onwe ya.[15]

 Ọnwụ 
Khebtani nwụrụ na 16 Jenụwarị 2006 na Le Plessis-Robinson, mpaghara dịpụrụ adịpụ nke Paris. 

 Edemsibia 

 Ihe ndị e dere n'akwụkwọ