Ụbọchị Ndị Agha Naijiria

Ụbọchị Ndị agha Naijiria bụ ezumike na ihe omume a na-eme kwa afọ nke a na-emekarị na 6 Julaị iji sọpụrụ ndị agha Naịjirịja, ọkachasị ndị sonyere n'Agha Ụwa nke Mbụ na Agha Ụwa nke Abụọ yana ndị nwụrụ n'oge Agha Obodo Naijiria na ndị na-eje ozi ugbu a nke Ndị Agha Nigeria.

 Akụkọ ihe mere eme 
áká_ịkẹngạ|thumb|212x212px|Ndị agha Naijiria na Somalia, 1993
Akụkọ banyere ụbọchị ndị agha Naijiria malitere na 1863 mgbe "Glover Hausas" malitere site n'aka onye agha Britain nwụrụ anwụ, John Hawley Glover bụ onye haziri ma chịkọta ndị ohu Hausa a tọhapụrụ n'efu iji chebe Royal Niger Company pụọ na mbuso agha nke Ashantis.[1]. Mkpọkọta ndị ntorobịa a iji chụpụ mwakpo nke ndị omempụ mere ka e hiwere ndị agha Naijiria.[2] Na 6 Julaị ka a nakweere iji mee ncheta ụbọchị ndị agha Naijiria n'ihi na e kwenyere na ndị Glover Hausas, bụ ndị metamorphosed na ndị agha Naijiria, ka e hiwere na 6 Julaị. Enwere ike ịdekọ akụkọ ihe mere eme ụbọchị ahụ na 6 Julaị 1967, ụbọchị agha obodo Naijiria malitere.. 

 Ụbọchị Ndị Agha site n'afọ 

 2013 
N'afọ 2013, n'oge mmemme ahụ na steeti Ogun, dị na ndịda ọdịda anyanwụ Naijiria, Chief Olusegun Obasanjo, onye bụbu onyeisiala Naijiria jụrụ arịrịọ Gọvanọ Ogun steeti, Ibikunle Amosun rịọrọ ka o tinye okpueze n'ebe ahụ a na-eme mmemme dị n'Abeokuta n'ihi na e depụtaghị ya dị ka otu n'ime ndị mere ihe okpueze maka ndị dike dara ada. 

 2015 
Ememme 2015 bụ nke emere na Maiduguri, ebe ndị Boko Haram mụrụ iji kwalite mmụọ ndị agha Naịjirịa, ịlụso ọgụ ọgụ na ndị Boko Haram 128 nọ n'ụlọ mkpọrọ tọhapụrụ dịka akụkụ nke mmemme ahụ.

 Edemsibia