Asụsụ Matsiguenga

Matsigenka Machiguenga Matsigenka Ụmụ amaala ka Peru Agbụrụ 13,000 Machiguenga (2007)  Ndị na-asụ obodo 6,200 (2007) Machiguenga at Ethnologue (18th ed., 2015) (subscription required)Nanti (Pucapucari) at Ethnologue (18th ed., 2015) (subscription required) Ezinụlọ asụsụ Arawakan
 Ndịda
 Campa
 MatsigenkaKoodu asụsụ ISO 639-3 Ma ọ bụ: mcb - Machiguenga cox - Nanti (Pucapukari) Glottolog mats1245 ELP Machiguenga
Machiguenga (Matsigenka) bụ isi asụsụ Arawakan na ngalaba ngalaba ezinụlọ nke Campa . A na-asụ ya na Osimiri Urubamba na n'akụkụ Osimiri Manu dị na ngalaba Cusco na Madre de Dios nke Peru site n'ihe dịka mmadụ 6,200. Dị ka Ethnologue si kwuo, ọ na-enwe nrụgide sitere na Spanish na Quechua na mpaghara Urubamba, mana ọ na-arụsi ọrụ ike na ahụike na mpaghara Manu (ọtụtụ ndị na-asụ asụsụ bụ otu asụsụ na Matsigenka). Ọ dị nso na Nomatsiguenga na a na-ewere ha abụọ mgbe ụfọdụ dị ka olumba nke otu asụsụ; Ndị Machiguenga na-asụ ha abụọ . Nanti nwere nghọta n'otu akụkụ mana agbụrụ dị iche.

Enwere mmụgharị morphological dị ukwuu na Matsigenka; a na-ewere ya dị ka polysynthetic ma na-egosipụta morphology agglutinative, ebe a na-eji ma suffixes na prefixes akara dị iche iche ụdị mgbanwe .

 fonology 

 Consonants 
Labial Alveolar Palatal Velar Glottal larịị <small id="mwOA">enyi.</small> larịị <small id="mwPQ">enyi.</small> Plosive p t tʲ k kʲ Mmekọrịta t͡s t͡ʃ  Nke na-ese okwu β s ʃ ɣ ɣʲ h imi m n ɲ  Rhotic r

 Ụda  a na-anụ ka a na-ekwu  mgbe consonants imi. Enwere ike ịnụ ha dị ka prenasalized  n'ọnọdụ mmalite okwu.
  enwere ike ịnụ dị ka ụda dị nso  intervocalally n'etiti  . A pụkwara ịnụ ya dị ka ụda olu [b] mgbe imi imi, na dị ka prenasal  n'ọnọdụ mmalite okwu.
 Ụda  enwere ike ịnụ ka ụda dị nso  intervocalally na syllable-mbụ ọnọdụ, na  dị ka [ j ] na mgbanwe n'efu na ọnọdụ mmalite okwu. A na-anụkwa ha dị ka  mgbe ụda imi.  enwere ike ịnụ dị ka prenasal  n'ọnọdụ mmalite okwu.
  enwere ike ịnụ ka [ ŋ ] tupu ụda velar. 

 Udaume 
 N'ihu Azu Mechie i u N'etiti e o Mepee a

  can be heard as semivowels  when preceding vowels.

 Ihe atụ ederede 

 Ntụaka 
ikpeazụ nke asụsụ ahụ bụ Cherry O'Keefe (ma ọ bụ