Lai Khutsangbi

Lai Khutshangbi (/laai-khoot-shaang-bee/) bụ mmụọ ọjọọ (hingchabi) na akụkọ ifo Meitei na akụkọ ọdịnala nke Antique Kangleipak ​​(Ancient Manipur). O nwere aka ogologo nke ukwuu. Okwu a "Lai" pụtara "chi ma ọ bụ chi," "Khut" pụtara "aka," na "Sangbi" ma ọ bụ "Shangbi" pụtara "ogologo" na Manipuri (Meitei).[1][2][3] Akụkọ a na-ekwu na mgbe ọ na-eje ije, ogologo aka ya na-emetụ ala. Mkpịsị aka ya dị nkọ dị ka ogwu. O nwere nnukwu ọnụ nke nwere ire ogologo. Ọdịdị ya na-atụ egwu nke ukwuu.

 Akụkọ 
E nwere nwoke na nwanyị nwere obere nwa aha ya bụ Shasi (ma ọ bụ "Shachi" ma ọ bụ "Leirik" ma ọ dị "Naocha" na nsụgharị ndị ọzọ) bi n'ụlọ dịpụrụ adịpụ n'ime obodo nta. N'ebe dị nso bụ ọhịa ebe Lai Khutsangbi bi. Ọ na-ezu ohi ma na-eri anụ ụlọ na ụmụ mmadụ n'ime obodo. O jiri owu ọmụma ndị mmadụ mee ihe, na-eme ka egwu na ndị mmadụ nọ n'obodo ahụ.

Lai Khutsangbi chọrọ iri nwa Shasi. Mana nna Shasi, Shasipa nwere obi ike nke na Lai Khutsangbi tụrụ ya egwu. Otu ụbọchị, Shasipa hapụrụ ụlọ ya gaa rụọ ọrụ n'ebe dị anya. Ọ ga-apụ ruo ọtụtụ ụbọchị. Lai Khutsangbi bịara n'ụlọ ahụ n'abalị wee jụọ nne Shasi, Shasima ma di ya nọ n'ụlọ ma ọ bụ na ọ bụghị. Shasima maara ihe, ya mere ọ ghaara ụgha ma kwuo na di ya nọ n'ụlọ. Lai Khutsangbi hapụrụ. Mana ọ laghachiri n'abalị ma jụọ otu ajụjụ ahụ ugboro ugboro. Nne Shasi nyekwara otu nzaghachi ahụ, na-ezo eziokwu ahụ bụ na Shasipa anọghị. Mgbe oge ụfọdụ gasịrị, nna Shasi laghachiri n'ụlọ ma nne Shasi gwara ya ihe merenụ. Mgbe ọ nụrụ nke a, nna Shasi chepụtara atụmatụ iji merie mmụọ ọjọọ ahụ. N'abalị ahụ, o ji mma agha dị nkọ chere Lai Khutsangbi. N'etiti abalị, mmụọ ọjọọ ahụ, dị ka ọ na-adịkarị, bịara jụọ Shasima ma di ya nọ n'ụlọ. N'oge a, nne Shasi zaghachiri na ọ nọghị n'ụlọ. N'amaghị banyere aghụghọ ahụ, Lai Khutsangbi ji otu n'ime aka ya dị ike mebie mgbidi ụlọ ahụ, na-anwa ịchọta Shasi, nwatakịrị ahụ. Nna Shasi, onye na-echere ohere a, ji mma agha ya gbupụ aka ya.Mgbe ahụ, mmụọ ọjọọ ahụ tiri mkpu na-egbu mgbu,Ayo Ema, I am dead! 
Ayo yo Ema ayo yo
Leimadeng deng Ningjaobi
You a big liar
Ayo yo Ema ayoyoLai Khutsangbi gbapụrụ n'ụlọ ahụ, dọkpụrụ ya ogologo ogwe aka ya fọdụrụ. Ọbara ahụ si n'ogwe aka e gbubiri ya pụta wee dakwasị ọtụtụ osisi ndị na-eto eto na-aga n'ọhịa. A na-ekwu na ntụpọ uhie a na-ahụ n'ụfọdụ osisi bụ ọbara ya. Nna Shasi soro ọbara ya banye n'ime ọhịa. Mmụọ ọjọọ enweghị ike ịgba ọsọ ọsọ dịka ọ na-enwekarị n'ihi na o merụrụ ahụ. Nna Shasi jidere ya ma tinye aka ya nke ọzọ fọdụrụnụ. Mgbe ahụ, o bepụkwara ogwe aka ahụ. Ndị obodo ahụ kelere Shasipa maka obi ike ya. Site n'ụbọchị ahụ gaa n'ihu, Lai Khutsangbi, mmụọ mmụọ nwere ogologo aka, ahụbeghị ọzọ

 Ihe ngosi 

 Edemsibia