Aso Olona

Aso Olona bụ akwa akwa ndị Yoruba mara maka usoro geometric dị mgbagwoju anya na mkpa omenala ya, ọkachasị n'etiti otu obere Ijebu.[1] Okwu ahụ bụ "Aso Olona" sụgharịrị "akwa nwere ụkpụrụ" n'asụsụ Yoruba.[2] Aso Olona bụ akwa ejiri aka kpara nke nwere ike were ihe dị ka chameleon bịa.

A na-ejikarị akara na-ebu ihe kpara Aso Olona.[1] A na-eji ya na uwe ọdịnala dị iche iche nke ndị Yoruba, gụnyere Kaja ma ọ bụ Pakaja, uwe ndị Yoruba nwere akwa. Ọzọkwa, a na-eji Aso Olona mee ihe maka Iro ati Buba, ngwakọta nke uwe elu na-adịghị mma na akwa mkpuchi. Ejikọtakwara ya na ngwa ndị dị ka Gele (head-tie), Ipele (shawl), ma jiri chaịlị na ọla chọọ ya mma nke nwere mkpa omenala.. 

Aso Olona Ipeles a na-akpọ Itagbe bụ ihe a na-ahụkarị maka ihe omume Ogboni.A na-eji ákwà ahụ eme ihe dị ka ákwà aha maka ndị Ogboni / Oshugbo, nke bụ njikọ dị ike na nzuzo nke ndị okenye na ndị isi na ndị Yoruba. Ndị isi, ndị ụkọchukwu, na ndị otu na-eyi akwa ahụ n'oge pụrụ iche, dị ka ememe, ememe, na ememe. A na-ewere ya dị ka ihe nketa bara uru na ihe nnọchianya nke ikike na ùgwù. 
Akpụkpọ ahụ a abụghị naanị nkwupụta ejiji kamakwa ihe nnọchianya nke njirimara na ihe nketa. A na-ejikarị ya eme ihe na mmemme dị mkpa, na-egosi njikọ onye na-eyi ya na omenala Yoruba.

A na-ere Aso Olona n'ọtụtụ ebe na mpaghara Niger Delta kemgbe narị afọ nke iri na ise, ndị Portugal na-ebupụ akwa ndị a na Brazil dị ka ihe ahịa, ebe a maara dị ka "pano da costa" (uwe si n'ụsọ oké osimiri).  N'etiti geometric na zoomorphic motifs bụ nke chameleon, akara mba nke Ijebu Yorubas. Ndị ahịa Ijebu rere Aso Olona n'etiti narị afọ nke 19 nye ndị Ijaws bụ ndị rere ya na ndị Igbo ka e mee ya n'obodo Akwete ma kpọọ ya "Akwete" ma ọ bụ Ndoki dabere na obodo Ndoki na Akwete ma ọ bụ Ikaki site n'aka ndị Ijaws n'ihi ihe a na-ahụkarị ma ọ bụ mbe. A na-eji ya akpọrọ ihe maka ịma mma ya na atụmatụ dị mgbagwoju anya.

N'oge a, Aso Olona na-aga n'ihu na-akpali ndị na-emepụta ihe ma jiri ya mee ihe n'ụzọ dị iche iche, site na uwe ọdịnala ruo n'ihe ejiji nke oge a, ihe ịchọ mma ụlọ, na ọbụna na ntinye nka. Mgbanwe ya na ịma mma na-enweghị oge na-eme ka ọ bụrụ ákwà a hụrụ n'anya, ma na Naịjirịa ma na ejiji ụwa.

 Ihe odide