Scáthach

Scáthach (   ) ma ọ bụ Sgàthach (Scottish Gaelic: Sgàthach an Eilean Sgitheanach) bụ ihe atụ na Ulster Cycle nke akụkọ ifo Irish.Ọ bụ nwanyị dike Scottish ama ama na onye nkuzi nka nka na-azụ dike Ulster Cú Chulainn na nka ọgụ.Ederede na-akọwa ala nna ya dị ka Scotland (Alpeach);  ọ na-ejikọta ya na Isle nke Skye, ebe obibi ya Dún Scaith ("Ebe e wusiri ike nke onyinyo") guzoro.A na-akpọ ya "Onyinyo" na "Warrior Maid" na ọ bụ onye mgba na nwanne Aífe, ha abụọ bụ ụmụ nwanyị Árd-Greimne nke Lethra.

 Ọdịdị 
Ntuziaka Scáthach banyere nwa okorobịa dike Cú Chulainn pụtara na Tochmarc Emire (The Wooing of Emer), onye Irish mbụ na nnukwu akụkọ Táin Bó Cúailnge. N'ebe a, Cú Chulainn nwere nsọpụrụ ịrụ ọtụtụ ọrụ tupu a hụ na o ruru eru ịlụ Emer ọ hụrụ n'anya, nwa nwanyị nke onye isi Forgall Monach. Akụkọ ahụ dị n'ime ugboro abụọ: nsụgharị dị mkpirikpi nke edere n'asụsụ Old Irish na nke e mesịrị gbasaa nke oge Middle Irish. Na nkwụghachi azụ abụọ ahụ, a na-ezigara Cú Chulainn na Alpae, okwu pụtara n'ụzọ nkịtị "Alps", mana o doro anya na ejiri ebe a na-ezo aka na Scotland (ma ọ bụghị Albu na Irish).E zigara Cú Chulainn ebe ahụ na Lóegaire na Conchobor, yana na nke ikpeazụ ya na Conall Cernach, ka ọ nweta ọzụzụ site n'aka dike Domnall (onye nwa ya nwanyị na-adịghị mma hụrụ dike ahụ n'anya na, mgbe ọ gbasasịrị ya, emesịa kwụọ ya ọbọ site n'ikewapụ ya na ndị enyi ya site n'echiche efu).  Mgbe oge ụfọdụ gachara, Domnall na-ekenye ha n'aka nlekọta nke Scathach maka ọzụzụ ọzọ.

Cú Chulainn na onye ibe ya Ferdiad gara Dún Scáith, ebe Scáthach kụziiri ha ọrụ agha, ma nye Cú Chulain ube na-egbu egbu, Gáe Bulg. Cú Chulainn malitere mmekọrịta ya na nwa nwanyị Scáthach bụ Uathach, mana ọ gbajiri mkpịsị aka ya na mberede. Ọ na-eti mkpu, na-akpọ onye ọ hụrụ n'anya Cochar Croibhe n'ime ụlọ. N'agbanyeghị mkpesa Uathach, ọ na-ama Cú Chulainn aka ịlụ ọgụ, Cú Chulain na-ezigakwa ya n'ụzọ dị mfe. Iji mee ka ọ dị Uathach na Scáthach, Cú Chulainn na-arụ ọrụ Cochar, wee ghọọ onye Uathach hụrụ n'anya. Scáthach mechara kwe ya nwa ya nwanyị nkwa, n'achọghị ụgwọ nwanyị ọdịnala. Mgbe onye iro ya, nwanyị agha Aífe, na-eyi ókèala ya egwu, Cú Chulainn na-alụ ọgụ Aífe ma nwee ike Mmiri ya site na iji ụgha dọpụ uche ya. O ji mma agha ya dị n’akpịrị ya, ya na ya kwekọrịtara na ya ga-azọpụta ndụ ya ma ọ bụrụ na ọ ga-akwụsị esemokwu ya na Scathach, nakwa na ọ ga-ekwe ka ọ tụrụ ya ime ka ọ mụọrọ ya nwa nwoke.  Nke a na-ahapụ Aífe ime nwa ya nwoke bụ Connla, bụ onye Cú Chulainn gburu ọtụtụ afọ ka e mesịrị - naanị ịghọta onye Connla bụ mgbe o gbusịrị  ya.

 Hụkwa 

 Cuillin n'Agwaetiti Skye
 Akụkọ ifo ndị Ireland na omenala a ma ama

 Ihe ndị e dere n'akwụkwọ 

 Ebe ndị mmadụ na-enweta akwụkwọ 

 [Ihe e dere n'ala ala peeji] Akwụkwọ ọkọwa okwu nke akụkọ ifo Celtic. London: Oxford.   ISBN 0-19-860967-1. 
 Tochmarc Emire (Nchịkọta nke Mbụ), de. na tr. Kuno Meyer (1890). "The Oldest Version of Tochmarc Emire". Magazin Celtic 11: 433–57. . Ihe Ndị Dị Ndụ

 Tochmarc Emire (Recension II), de. A. G. van Hamel, Compert Con Culainn na Akụkọ Ndị Ọzọ. Usoro Irish nke oge ochie na nke oge a 3. Dublin, 1933

 Njikọ mpụga 

 Dun Sgathaich na Skye, kwuru na ọ na-eguzo na saịtị Dún Scáith