Ndepụta ememme na Naịjirịa

Ememme na Naịjirịa, ụfọdụ n'ime ha malitere n'oge tupu mbata nke nnukwu okpukpe dị na obodo ya dị iche iche na omenala. A na-emekarị emume Ndị Kraịst  na emume ndị Alakụba n'ụzọ ndị pụrụ iche na Naịjirịa ma ọ bụ ndị pụrụ iche nye ndị obodo. Ụlọ ọrụ Naịjirịa na-ahụ maka mmepe njem nleta na steeti na-arụkọ ọrụ iji mee ka a mara na mkpa ememme ọdịnala, nke nwere ike ịghọ isi iyi dị mkpa nke ego njem nleta. E nwere ihe karịrị emume 365 na Naịjirịa dị ka Minista nke Ozi na Ọdịbendị si kwuo, Maazị Lai Mohammed na gọọmentị na-arụsi ọrụ ike iji mee emume ndị a dị ka ụzọ isi gosipụta ma bulie ọdịbendị dị iche iche nke mba ahụ.

 Ndepụta ememme na Naịjirịa 

 Ememme akwụkwọ 

 Ememme Akwụkwọ Port Harcourt
 Lagos Book and Art Festival (LABAF) 
 Kaduna Book And Art Festival (KABAFEST) 
 Ake Arts na Book Festival
 Nigeria International Book Fair (NIBF) 
 Ememme edemede Chinua Achebe

 Ememme ọdịnala na Naịjirịa 

 Emume ihe nkiri mba ụwa nke Abuja 
 Africa International Film Festival (ihe nkiri) 
 Eko International Film Festival (ihe nkiri) 
 Kaduna International Film Festival (ihe nkiri) 
 African Smartphone International Film Festival (ihe nkiri) 
 Ìhè, Camera, Africa!
 Village Arts & Film Festival (VILLAFFEST) 

 Ememme ihe nkiri na Naijiria 

 Ememme Barà Ma Jalàm
 Ememme Carnival nke Calabar
 Carniriv
 Nkwado
 Ememme Ọdịbendị Gidi
 Ememme Kamti
 Star Mega Jam
 Ememme Ụbọchị Nupe
 Egwú A Na-etinyeghị Mkpịsị Akụ
 Lagos International Jazz Festival (LIJF)
 Ememme Livespot X
 Mba RHYTHM FESTIVAL, Nigeria

 Ememme egwu na Naịjirịa 

 Ememme Omabe
 Ememme Mba Afan
 Ememme Afro Street
 Ememme Ịkụ Azụ nke Njuwa
 Ememme Ịkụ Azụ nke Nwonyo
 Ememme Ikeji Arondizuogu
 Ememme Carnival nke Agila na nke akụ na ụba
 Ememme Ịkụ Azụ Akata Benue
 Ememme nka na ọdịbendị nke Annang
 Ememme Ịkụ Azụ Argungu
 Ememme Ovia-Osese
 Ememme ọdịnala Atyap kwa afọ
 Ememme Ariginya
 Ememme Badagry
 Ememme ọdịnala Bala Barà ma Jalàm
 Ememme nka na ọdịbendị nke steeti Bauchi
 Carniriv
 Ememe Durbar
 Osun-Osogbo
 Ememme ahụ
 Ụbọchị Iche 77
 Ememe Golaịba
 Ememme Kaiama Gani
 Ememme Ọdịbendị Gidi
 Ememme Igogo
 Ememme Igue
 Ememme Carnival nke Imo
 Ememme Sharo
 Ememme Imo Awka
 Ikeji Arondizuogu
 Ememme Ijakadi nke ndị obodo nkefa na-emekarị
 Ememme Iromo na Igede Ekiti
 Ememme Ihe Nketa Ndị Ojii nke Lagos
 Leboku
 Emume ọdịnala Machina kwa afọ (MACUF)
 Carnival Nibo
 Ememme Ụbọchị Nupe
 Ememme Kayo-Kayo
 Ememme Ofala
 Ogwashi Ukwu Carnival
 Ememme Ojude Oba
 Ememme Olojo
 Ememme Ọlaedo
 Ememme Carnival nke Lagos
 Ememme ịkụ azụ Unyeada
 Osori Osos
 Ememme Oronna
 Ememme Sango
 Abụ nke Ememme Naịjirịa (SONIFES)
 Ememme Yam
 Ememme Yam Ọhụrụ na Naịjirịa
 Ememme Asatọ
 Ememme Ogani nke ndị Igala nke Kogi na-ekwu kpọmkwem ndị si Ankpa axis
 Ememme Ito Ogbo
 Ememme Mmanwu
 Ememme Ijele
 Mbà Boli Festival Mambilla, Taraba State, Nigeria. A na-eme ya kwa afọ na Nọvemba na usoro gafee Mambilla Plateau. Ọ na-egosi mmezu nke owuwe ihe ubi ọka (kuum-ngwuoni) na ekele nye Chineke.
 Mbà Katii Festival, Mambilla, Taraba State, Nigeria. A na-eme emume a na Disemba ma na-aga gburugburu Mambilla Plateau. Ememme omenala niile nke Mambilla bụ ememme na-aga n'ihu nke na-aga site n'otu obodo gaa na nke ọzọ na obere ụbọchị izu ike nke obodo ọzọ na usoro ahụ.

 Ndị ọzọ 

 Egwuregwu Lagos (LGF) 
 Ememme Foto nke Lagos
 Ememme ekele nke Maazị Hobby
 Ememme ụlọ akwụkwọ nke Potiskum Writers Association (POWASFEST)
 Ememme Nri nke Tiger Street

 Ememme akwụkwọ 

 Ememme Akwụkwọ Port Harcourt[7] 
Ememme Akwụkwọ Port Harcourt bụ ihe omume akwụkwọ kwa afọ na Port Harcoort, Rivers State, Nigeria, nke Rainbow Book Club haziri ma kwado ya site na Gọọmentị Rivers State kemgbe 2008. The Garden City Literary Festival, nke a na-akpọ ugbu a dị ka akwụkwọ ngosi Port Harcourt bụ Gọvanọ Amaechi nke Rivers State tọrọ ntọala,[19] Ọtụtụ narị ndị na-agụ akwụkwọ na-enuga n'ogige ubi kwa afọ maka mmemme ụbọchị isii a, nke gụnyere ihe ngosi akwụkwọ, ụlọ ọrụ ndị ode akwụkwọ,  na ọrụ ndị ọzọ dị iche iche.  N'oge gara aga Ememme a bụ ndị a ma ama na-ede akwụkwọ na-anabatakwa ọtụtụ ndị ama ama.[20]

Emume a malitere dị ka echiche nke Koko Kalango, onye chere na ọ bụ ụzọ isi kwalite ọnụ ọgụgụ ndị njem nleta ma mee ka ndị mmadụ mara ihe n'obodo Port Harcourt na mpaghara ndị gbara ya gburugburu. N'ịbụ nke e mere ndokwa maka 8 Septemba kwa afọ, iji kwekọọ na Ụbọchị Ịgụ na Ịgụ na Ụzọ Mba Nile nke United Nations, Ememme a gara n'ihu na-agbasawanye ma nwee ọkwa dị ukwuu kemgbe mmalite ya.[21]

 Lagos Book and Art Festival (LABAF) [8] 

Lagos Book and Art Festival (LABAF) bụ Ememme nka kwa afọ nke Kọmitii Maka Nkà Dị Mkpa (CORA) guzobere na 1999, otu ọdịbendị Naijiria. LABAF na-egosipụta ọtụtụ ihe omume dị iche iche gụnyere ihe omume tupu ememme dị ka njem akwụkwọ na ihe omume ndị ọzọ dị mkpa nke ememme gụnyere ihe ngosi egwu, ọgụgụ akwụkwọ, ihe ngosi ihe nkiri, nzukọ ndị na-ebipụta akwụkwọ], ihe ngosi akwụkwọ na nka, mkparịta ụka panel, symposiums, ngosi akwụkwọ, ihe nkiri ọdịnala, nyocha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na ihe omume ọzọ. Emume a na-enyekwa ụmụ akwụkwọ nke ụlọ akwụkwọ praịmarị na sekọndrị na mahadum na Naịjirịa ohere itinye aka site na iwebata asọmpi na ohere ntụziaka maka ha. Ememme ahụ na-ahọrọ akwụkwọ dị iche iche kwa afọ nke a na-egosi dị ka Akwụkwọ nke Ememme ahụ ma bụrụ akụkụ nke okwu ememme ahụ maka afọ ahụ.[22]

 Kaduna Book And Art Festival (KABAFEST) [9] 

Kaduna Book and Arts Festival, nke a makwaara dị ka KABAFEST, bụ mmemme agụmagụ, omenala, na nka kwa afọ na Kaduna State, Nigeria nke mere na nke mbụ na Julaị, 2017.[23]  Ọ bụ Book Buzz Foundation haziri ya, bụ onye na-ahazikwa mmemme Aké Arts na Book Festival kwa afọ, yana nkwado gọọmentị Kaduna steeti na ụlọ ọrụ Gusau.  Ọ bụkwa ememme akwụkwọ mbụ na-eme kwa afọ na ugwu Nigeria.[24]  Enwere echiche banyere Northern Nigeria dị ka ebe na-adịghị mma maka akwụkwọ na akwụkwọ.  E chepụtara KABAFEST - atụmatụ gọọmentị Kaduna steeti, dịka ụzọ isi dozie echiche ahụ na-ezighi ezi.  N'ime ntọala ahụ, Lola Shoneyin nke Book Buzz na-ekwu site na ememe ahụ, ọ "na-achọ ịmepụta ohere ọhụrụ na-akpali akpali maka mmekọrịta ọha na eze na omenala, ememe na nkwalite nke ihe okike na mpaghara Northern Nigeria na ịkwalite ndidi na nghọta site na mkparịta ụka gbasara akwụkwọ.  , omenala, nka na ọha mmadụ."[24][25]

 Ake Arts and Book Festival[26] 
Ememme Aké Arts and Book bụ mmemme agụmagụ, omenala na nka kwa afọ nke onye odee Naijiria bụ Lola Shoneyin tọrọ ntọala na 2013, na-eme na Abeokuta, Nigeria.  N'agbanyeghị na o gosipụtala ndị odee ọhụrụ na ndị guzosiri ike sitere n'akụkụ ụwa niile, ihe ọ lekwasịrị anya bụ ịkwalite, ịzụlite na ime mmemme okike na kọntinent Africa n'ụdị dị iche iche.  N'afọ 2018, e mere mmemme nke mbụ na Lagos, site na 24 October ruo 27 October, nke isiokwu ya bụ "Fantastical Futures".  A kọwawo mmemme Aké Arts na Book Festival dị ka ọgbakọ kọntinent Africa kasị ukwuu kwa afọ nke ndị ode akwụkwọ, ndị editọ, ndị nkatọ na ndị na-agụ akwụkwọ.  Shoneyin malitere mmemme ahụ n'ihi na dịka o siri kwuo, ọ "chọrọ ebe ndị nwere ọgụgụ isi na ndị na-eche echiche ga-ezukọta ọnụ ma kparịta ihe gbasara Africa na ala Africa."  Akpọrọ ememme ahụ aha Aké, obodo dị na Abeokuta, Ogun State, bụ ebe a mụrụ onye izizi Nobel Laureate na Literature nke Africa, bụ Wole Soyinka, na 1934.[27]

 Ihe ngosi akwụkwọ mba ụwa nke Nigeria 
Nigeria International Book Fair (NIBF)  bụ ihe omume ọdịnala kwa afọ na mba Naịjirịa. A maara ya dị ka ihe ngosi akwụkwọ kachasị na Afrịka dum, ịbụ naanị ihe ngosi akwụkwọ mba ụwa na Naịjirịa na nke abụọ kachasị ukwuu na mba ụwa n'Africa. NIBF na-achịkọta ndị na-anụ ọkụ n'obi akwụkwọ dịka ndị edemede na ndị na-ede uri bụ ndị na-etinye aka n'ịmepụta akwụkwọ, ọdịyo na akwụkwọ dijitalụ na mba ahụ dum na ngosi ya kwa afọ.[28]

Ebumnuche bụ isi nke mmemme a bụ ịkwalite na melite omenala ịgụ akwụkwọ n'etiti ndị Naijiria na ndị Africa n'ozuzu ya.  Kwa izu abụọ nke ọnwa Mee kwa afọ, NIBF na-anabata ndị mbipụta, ndị na-ere akwụkwọ, ndị na-ese ihe, ndị ode akwụkwọ, ndị ngosi na ndị na-agụ akwụkwọ ndị na-egosipụta ma na-ere akwụkwọ ha n'ọnụahịa dị ọnụ ala.[29]

E meghere Nigeria International Book Fair n'afọ 2001. A makwaara onye isi oche nke ihe omume ahụ dị ka onye isi oche ናይ Nigerian Book Fair Trust, onye bụ Gbadega Adedapo ugbu a.[30][31]