Wase Nigeria

Wase (akpọrọ: Wersay) bụ obodo na iche ime obodo  nke Plateau Steeti, Naijiria, dị ihe dị ka  kilomita ndị mụrụ ọrịa Jos, isi obodo Plateau steeti.  Ọ na-ekerịta aha ya na okporo Wase dị nso.  Ọnụ ọgụgụ okpuru ọchịchị ime obodo bu ndi mmadu dị puku narị iri ise nà iteghete, narị asatọ na iri isii na otu dika nke afọ 2006, nwere obodo mepere emepe nke dị otu puku, narị asaa na iri ise. km². 

 Ihu igwe 
Ihu igwe nke Wase bụ ihụ igwe okpomọkụ, a na-akpọkwa  ihụ igwe Sudan  nke a na-akpọkwa ihụ igwe Aw Köppen. [2] Na Wase, oge ọkọchị na-ekpo ọkụ na-ekpo ọkụ na ụfọdụ nke ígwé ojii, na oge mmiri  na-ekpo ọkụ na urukpuru.  Nkezi kwara afọ na- agbanwe n'etiti iri isii na ise°F na otu narị nà otu°F, ọ na-iche ada n'okpuru iri isii°F ma ọ bụ na-arị elu ụfọdụ otu narị na ise°F 

 Akụkọ ihe mere eme 
Jukuns biri na mpaghara Wase nke mbụ, gbadoro ụkwụ n'okirikiri obodo ndị nwere otu aha.  Na mbụ, Basha nọ n'ebe ọ nọ ugbu a.  [4] O nwere eze ndị Jukun na-achị na Mavo na nke ikpeazụ nke Tarok na Kadarko na-azụ mgbe ọgba aghara nke abụọ dị n'etiti Tarok na Fulani.  Ọ bụ ndị Tarok, ndị Hausa Fulani, Burmawa na Jukun na ụdị ndị ọzọ dị obere [5] [6] na Basherawa bi na mpaghara ime obodo.  Mgbe e abịa, Wase ekiri nke British Royal Niger Company Protectorate mgbe e kere mpaghara ugwu  Naijiria  ka ndị agha Britain n'afọ 1898.  Naijiria n'afo 1960.

 gburugburu 
A na-echekwa ihe dị ka hectare narị atọ na iri abụọ na otu, acres narị asaa na iri iteghete nke gburugburu Wase maka mmepụta anụ ma na-eje ozi dị ka ebe nsso osisi - ụdị akpọ Rossy White Pelican .  Ala echedoro na-agụnye Wase Rock, nnukwu inselberg nwere ụdị dome nke sitere na mgbawa ugwu na-eso na narị atọ na iri ise m n'ịdị elu, [7] na-eme ka a na-ahụ ya site n'ebe dị anya nke ihe dị ka.  iri anọ irí anọ km kilomita iri abụo nà ise.

ami a bụ onye ma ama maka ọrụ ngwuputa ya n'ihi na ọ nwere nnukwu led, zinc, tin na mineral ndị ọzọ.  Nke a na-ekirila dị ukwuu site n'aka ndị ọchụnta ego China bụ ndị rụworo àkwà mmiri ole na ole na mmetụta ndị ọzọ dị nso na ebe a na-egwupụta akụ Wase, n'agbanyeghị na ọrụ ndị a bụ erute n'obodo ahụ.. 

 Ndị mmadụ 
Onu ogugu nke afọ 2006 nke okpuru ọchịchị ime obodo Wase  bu puku narị iri ise nà iteghete, narị asatọ na iri isii na otu.  Enwere nkesa nwoke na nso nhata dị pacenti iri ise nà ụma atọ nwoke yana ndị ọrịa kacha dị pacenti iri anọ na asaa màrà atọ na  elu, pụta afọ iri nà ise, ebe naanị  pacenti abụọ na ụma asaa dị afọ iri isii na ise gbagoro agbago.  Ndị ahịa dị na Wase bụ Hausa/Fulani, Yankam ( Hausa : Basharawa), Boghom (Hausa: Burmawa), Jukun na Tarok (Hausa:Yargamawa).  Okpukpe ndị bụ́ isi bụ Islam, Iso Ụzọ akwụkwọ, na omenala omenala Afrịka.

 Omenala kansụl 
Ndị isi ụzọ na kansụl ime obodo bụ ndị Fulani nke Emir na-achị, (Yankam) Basharawa ndị Rekna na-achị, ndị na-asụ Yankham, na Jukun na-achị Nkir.  Ndị otu ndị eze asaa na-abụ ndị Emir.  Emir nke Wase nke iri na atọ bụ Alhaji (Dr.) Haruna Abdullahi Maikano.  A họpụtara ya ọnwa atọ ka nna ya nwụsịrị na Sepụtemba 2001, ọ bụ ebe na akwadoghị nke a ruo n'afọ na-esote.  [9] Ọ bụ ndị Rekna nke Bashar nyere ya aka, Alh.  Adamu Idris, na-eduzi ihe omume nke kansụl omenala, bụ ndị na-achị mgbe eze na-akụ.  Haruna Abdullah nwụrụ na Septemba afọ 2010 mgbe ọ dị afọ iri isii na an. [10] Alh Dr Muhammadu Sambo Haruna nọchiri anya Dr Haruna Abdullah dị ka Emir nke Wase nke iri na anọ site n'abalị iri abụo na asatọ nke ọnwa Ọktoba afọ 2010.

 Nkewa ndọrọ ndọrọ ọchịchị 
Na ụzọ, e kewara Wase na mpaghara, ya bụ: Wase district, Bashar, Lamba, na Kadarko .  Nke ọ ALA n'ime mpaghara ndị a bụ onye isi mpaghara a maara dị ka "Hakimi" na-achị, ebe obodo dị iche iche na obodo dị iche iche dị n'okpuru mpaghara ọ ala bụ onye isi ngalaba a maara dị ka Mai.  Unguwa.

 Ntụaka