Addagoppe of Harran

Adad-guppi /ˈædəˌɡɒpi/ ( cuneiform Babylon: Adad-gûppîʾ; [1] c. 648-544 BC), nke a makwaara dị ka Addagoppe, bụ onye na-efe chi ọnwa Sîn n’obodo Harran nke Asiria dị n’ebe ugwu, na nne nke nna. Eze Nabonidus (chịrị 556–539 BC) nke Alaeze Ukwu Neo-Babilọn.

 Ndụ 

 Ihe ndị mere n'oge gara aga 
N'ime ihe odide ya, Adad-guppi kwuru na Nabonidus sitere n'ahịrị nke Ashurbanipal (r. 669–631 BC), eze nke Alaeze Ukwu Neo-Asiria. Dị ka ihe odide ya siri dị, Adad-guppi mụrụ n'afọ nke iri abụọ nke Ashurbanipal dịka eze. N'oge a mụrụ ya, Harran abụrụla nnukwu ebe Asiria siri ike na mgbe Alaeze Ukwu Neo-Asiria dara na 609 BC, Harran bụ isi obodo nke ọchịchị ya na ndọrọ n'agha.[4]

N'ihi na ọ na-azọrọ na Nabonidus bụ onye Sargonid (ọchịchị Ashurbanipal), Stephanie Dalley weere ya na 2003 "ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ihe doro anya" na Adad-guppi bụ nwa Ashurbanipat.[3]

Michael B. Dick megidere nkwenye Dalley na 2004, na-ekwu na ọ bụ ezie na Nabonidus mere ogologo oge iji mee ka ụfọdụ akara ndị Asiria ochie dịghachi ndụ (dị ka iyi uwe mkpuchi na ihe ngosi ya, nke na-adịghị na nke ndị eze ndị ọzọ nke Neo-Babylonia mana ọ dị na nka Asiria) ma gbalịa ijikọ onwe ya na usoro ndị Sargonid, "enweghị ihe akaebe ọ bụla na Nabonid nwere njikọ na usoro ndị eze Sargonid". [5]

Dị ka Paul-Alain Beaulieu si kwuo, na Adad-guppi ekwughị n'ụzọ doro anya na ndị nna nna eze ọ bụla n'onwe ya na-egosi mmalite dị ala.[6] Dị ka ihe odide nke ndị ikwu nwanyị nke ndị eze dị obere, ọ ga-abụrịrị, dị ka Wilfred G. Lambert si kwuo, na Adad-guppi nwere ọnọdụ dị elu.[7]

 Mmetụta 
Amụma Addagoppe na Sin ga-eme nwa ya nwoke eze ka o wee nwee ike iweghachi Harran yiri ka ọ bụ mmetụta dị ukwuu na Nabonidus, na-efu mmekọrịta ya na ndị ụkọchukwu Babilọn na chi ọdịnala ha, ọkachasị Marduk. Ihe odide ndị ọzọ na-abụghị akụkọ ndụ Addagoppe na-ekpughe na Nabonidus sọpụrụ Sîn n'oge ọchịchị ya dị ka eze Babilọn. O lekwasịrị anya n'ụlọ nsọ Sîn dị na Harran na Uri, ọbụnakwa tụle ime ka ụlọ nsọ Marduk dị na Babilọn bụrụ ebe nsọ maka Sîn.Van De Mieroop, 2007, p. 280. Nke a, ka otu ihe odide na-ekwu, kpatara ọgba aghara n'ọtụtụ akụkụ nke alaeze ahụ.

 Akụkọ ndụ 

 Nchọpụta 
Ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme achọpụtala akwụkwọ abụọ nke akụkọ ndụ onwe onye nke Addagoppe. Ihe odide mbụ, nke H. Pognon chọpụtara na 1906, e dere ya na stele gbajiri agbaji nke e gwupụtara na Harran. Akwụkwọ nke abụọ, nke D.S. Rice chọpụtara afọ iri ise ka e mesịrị, e dere ya na steepụ okporo ụzọ nke ọnụ ụzọ dị n'ebe ugwu nke nnukwu ụlọ alakụba dị na Harran.

 Ihe ndị dị na ya 
Akụkọ ndụ na-abụghị nke onwe ya na-amalite site na akụkọ onye mbụ e dere site n'echiche nke Addagoppe n'onwe ya ma jiri nkọwa nke olili ya mechie. N'ihi na e liri Addagoppe na nsọpụrụ nke eze nwanyị, ụfọdụ ndị ọkà mmụta atụwo aro na ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-achị Nabonidus mgbe ọ hapụrụ Babilọn wee kwaga na oasis nke Teima malite na 552 BC. Otú ọ dị, echiche a siri ike iji kwekọọ na usoro iheomume Addagoppe gosipụtara na akụkọ ndụ ya. O kwuru na a mụrụ ya n'afọ nke iri abụọ nke Eze Asiria Assurbanipal (ihe dị ka 648 BC), nakwa na ọ lekọtara ebe nsọ nke chi ọnwa Sîn ruo afọ 95. O kwukwara na ọ dịrị ndụ ịhụ ka nwa ya nwoke Nabonidus mere eze Babilọn, nke mere na 556 BC, na-eme ka ọ dị ihe dị ka afọ 92 mgbe e chiri ya eze, na afọ 96 mgbe ọ hapụrụ Teima. O doro anya na ọ nwụrụ mgbe ọ dị afọ 104 (ihe dị ka 544 BC), ebe ọ biri na ahụ na uche dị mma iji hụ ụmụ nke ọgbọ nke anọ.

Addagoppe kwuru na ọkpụkpọ Nabonidus kpọrọ chi ọnwa Sîn ka ọ bụrụ eze, akụkọ ndụ ya nwekwara ekpere otuto na ekele Sîn. N'ịzaghachi ekpere a, o doro anya na Addagoppe natara amụma site na Sîn na nrọ banyere omume nwa ya nwoke n'ọdịnihu dị ka eze:


 Ebem si dee