Ota, Ogun

Ota (nke a na-akpọkwa Otta ) bụ obodo dị na Ogun State, Nigeria nwere ihe ruru mmadụ 163,783 bi.  Ota bụ isi obodo ụzọ ime obodo Ado–Odo/Ota .  Onye isi ọdịnala Ota bụ Olota nke Ota, Oba Adeyemi AbdulKabir Obalanlege.  N'ihi ihe mere eme, Ota bụ isi obodo ndị Yoruba Awori .

nnọkọ nke 1999, Ota nwere ụlọ ọrụ nke awụ asụ ukwuu na Nigeria.  [2] O foto nnukwu na njikọ okporo ụzọ dị mkpa, nke dị n'ebe ugwu nke tollgate na Lagos - Abeokuta Expressway .  A mara Ota nke ọma n'ihi na ọ bụ ụlọ Obasanjo Farms Nigeria Limited nke onye bụbu Louiseala Naijiria, Olusegun Obasanjo .

A maara Otta dị ka ebe obibi nke ụfọdụ chi na ememe oge ochie nke ndị Yoruba. Ememme a na-emekarị n'Otta gụnyere ememme Egungun, Iganmode Cultural Festival, Gelede Festival, wdg. 

 Akụkọ ihe mere eme 
Ota bụ ala-eze Awori oge ochie nke ịdị adị ya laa azụ ọtụtụ puku afọ gara aga. Ekwenyere na obodo a bụ alaeze mbụ n'ala Awori dum,  agbụrụ ndị Yoruba, nke a maara dị ka alaeze Awori nke "Ota" ma bụrụkwa otu n'ime alaeze mbụ ma ọ bụ nke ochie na ala Yoruba. Dị ka ala-eze mara mma ma dị ukwuu, o nwere nnukwu ihe siri ike, dị nsọ, yana, n'ezie, ọdịnala ebe ewusiri ike sitere na mmalite, omenala, omenala, akụkọ ihe mere eme na nkà mmụta ihe gbasara mmadụ nke nwere ebe obibi ethnological na ezi uche gbagoro agbagoro ruo ọtụtụ narị afọ. 

Ịdị adị nke Ota mgbasa ma ọ axii ala n'oge Ọrunmila (nke ya na Ọrunmila dịkọrọ ndụ) dị ka ebe obibi ma ọ bụ obodo nke onye nwe ụlọ ọrụ Obaship na ọ dịghị onye nwe ike ụbọchị ọ elva ezo oge BC.  Onwere obodo ole na ole mgbe ahụ nke a na-akpọ ala Yoruba taa.  E taka Ile-ife, ebe mbụ ma ọ bụ isi iyi, Ota bụ nnukwu obodo ochie dị n'azụ Ile-Ife ikike nke Ọrunmila gara na mbụ.  Ebe ole na ole ụzo Ọrunmila gara mgbe Ota gachara, n'ihi otu ihe ma ọ bụ nke ọzọ, ajụjụ Ado-Ekiti, Irun Akoko, Ilawe na Ifon.  Obi abụọ ya na Ọrunmila gara Ota ma ọ na-akpọkarị ala atọ dịka Ifa-Irete Olota (Owonrin) Corpus na Odu Osa Meji (Odu Eleye) akwụkwọ.  

Enweela Awori tupu Awori, na Ota guzoro nke mbụ ogologo oge tupu Ogunfunminire na otu ya bịarute ma ọ bụ pụta n'etiti ndị adọ nke 15 na 17. [3] [4] [5] Aworis dị ọtụtụ, ọ bụghị ndị Aworis niile.  bụ ụmụ ma ọ bụ ụmụ Ogunfunminire ma ọ bụ Olofin nke Iseri Olofin.  Anyị nwere Olofins na Ota bụ ndị oge ike na Ota si Ife buru Isari Olofin na ndị ọzọ.  Ndị Ota mbụ dobere efere fetish dị ka ịgba afa Ifa n'oge ahụ n'osimiri ma ọ bụ iyi, wee daa n'osimiri dị n'Ota mgbe ndị ọzọ na-adịkwaghị egwu Ogunfunminire, bụ nna ndị Isheri mana ọ bụghị ndị Aworiland dum.  n'ihi na ụfọdụ Aworis gọnarị aro ahụ.  na ndị nna nna ha rutere Isheri tupu ha akwaga n’ebe ha bi ugbu a.  Ka o sina dị, ndị Aworis nwere njikọ chiri anya n'ọdịnala n'agbanyeghị ọrụ dị na ọnọdụ ha ma ọ bụ ebili mmiri nke njem ha na-aga n'ebe a na-akpọ Aworiland, e taka Ota, e nwere obodo Awori ndịsị  ụzo nke nna nna ha na-amụ Olofin na-enweta nke Isheri, obodo ndị dị otú ahụ ahụ;  Iworo, Imeke, Ado-odo, wdg.

John Thabiti Willis na 2018 [7] gara n'ihu na-agba ọsọ omenala ndị a mara dị ka Irete Olota (Owonrin) na Osa Meji na (Odu Eleye), IFA na-enye ihe ndị ọzọ nke isi na ntọala Otta site n'  aka ndị nne Terrestrial a na-akpọkarị ndị amoosu.  -Eleye ma ọ bụ Iyami Osoronga;  na ebe obibi Otta site n'oge ochie na-enye Nkwado siri ike maka eziokwu ahụ bụ na obodo ma ọ bụ ihe adị nke mmadụ bu ụzọ kwa Otta site n'aka Ife Oodaye na ndị ibu ya.  Omenala ndị a, na-akọkwa njem ihe mere eme nke Ọrunmila na Ota, ebe a na- ike nke ndị amoosu a ma ama, Ilu Aje (ma ọ bụ Ilu Olori Eleye Osoronga), nke a na-a ike dị ka obodo "  ndị nne ụwa".  Ọzọkwa, iji kwado a dị n'elu ịhụnanya sitere na nke Otta, "Ihe ngosi nke ike na-eme, Institute of African Studies, University of Ibadan, ntụziaka na nchekwa nke Irete Olota (Owonrin) 

Ota taa sitere na ochie obodo nke ndị nne Terrestrial nke a na-akpọkarị ndị amoosu-Eleye ma ọ bụ Iyami Osoronga [7] [8] tolitere wee bụrụ ebe akụ na mụrụ na-eme nke ọma na steeti Ogun na Nigeria.  Ota-ahụ itolite n'ime obodo ihie ihe ọ bụ taa n'ihi akara akụ na nyere na nke aka nke Association Manufacturers Association of Nigeria na Chief Bisi Onabanjo, onye bụbu nwa Ogun State.  Nke a mere ka a na-akpọ Ota ka ọ bụrụ obodo mepere emepe, elele steeti ahụ, ịgba ndị ụlọ ọrụ ume ka ime n'ime obodo na gburugburu 

 Agụmakwụkwọ 
Omenala, Ota nwere ikike ụlọ akwụkwọ ole na ole, ndị otu esire chi dị iche iche na-akwado ha niile.  Ndị ahụ za abụrụ site n'imepụta ụlọ akwụkwọ nke Ansar-Ud-Deen Society na-arụ ọrụ.  A ekiri ụlọ akwụkwọ na-ahụ awụ 1970, ma na-ekwu ugbu a ọtụtụ ụlọ akwụkwọ nkeonwe na mpaghara ahụ.  Schoollọ akwụkwọ Grammar Iganmode bụ nke ochie kacha, hiwere na 1960. Akwụkwọ akwụkwọ ndị ọzọ ama ama ama Ansar-Ud-deen Comprehensive College, Bells Comprehensive Secondary School na Faith Academy Secondary School. 

Enwekwara mahadum abụọ na Ota: Ime ụlọ ndụ na Bells University of Technology .  Na polytechnic nkeonwe, Allover Central Polytechnic. [ a chọrọ nkọwa ]

Akwụkwọ egwu egwu ndị agha mmiri mmiri, na Ota 

 Akụ na ụba 
Akụkụ nke obodo ahụ bụ ụlọ ọrụ gụnyere Lagos - Abeokuta road na Idi-iroko road. Malite na mmalite 1970s, ọtụtụ ụlọ ọrụ malitere iwu ụlọ mmepụta ihe na Ota n'otu akụkụ n'ihi na ọ naghị enwe mkpọtụ karịa ụlọ ọrụ mmepụta ihe na Lagos. Azụmahịa nwere akụrụngwa na Ota gụnyere:

 Farmex Meyer Limited 
 Ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke Naijiria
 De United Foods Industries Limited 
 Pharmaceuticals pụrụ iche 
 Ụgwọ nke ụlọ ọrụ Intercontinental Distillers Limited
 Honda Manufacturing (Nigeria), Ltd 
 Ụgwọ nke ụlọ ọrụ Veepee Industries Limited

 Ọnụọgụ igwe mmadụ 
Ụmụ amaala bụ ndị Yoruba nke otu olumba Awori .  Ha na-esi n’Ile-Ife sụọ nna ha wee were Iganmode dị ka nna ochie ha.  Aworis ndị ọzọ dị na steeti Legọs gbara agbata obi [ a chọrọ nkọwa ]

Isi ọrụ ndị bi na Ota bụ ahuhu na ọrụ ugbo.  Ịdị nso obodo ahụ na Lagos na nso obodo Idiroko dị n'ókè emeela ka e nwee nnukwu njirimara abụọ: Kayero dị na Sango na ahaha Oba TT Dada n'madụ okporo ụzọ Idiroko.  Ahịa ndị a buru oke ibu nke na ha na-agwakọta ọnụ ma na-akpọ akara Sango-Ota Market. 

Enwere ọtụtụ ụlọ ọrụ ọha na nkeonwe na Ota.  Ha wee The Local Government Maternity, Sango Ota Primary Health Centre.  ọgwụ ndị nkeonwe Ace Medicare, St Shilloh Medical Center, Central Specialist Hospital, Ojugbele Specialist Hospital wdg.

 Ebe ndị njem nlegharị anya na Ota 

 Egungun Festival 
A na-akpọ Ota dị ka mecca nke chi na ememme Egungun na ala Yoruba.  Ememme Egungun so n'usoro okpukpere chi ndị yoruba a na-akpọ Orisa mgbe ụfọdụ.  IGANMODE CULTURAL FESTIVAL 202I, THE MECCA OF EGUNGUN FESTIVAL IN OTA AWORI KINGDOM, OGUN STATE (YouTube)

Ememe Egugun n'Ota na-emekarị n'ụzọ emume, site n'azụ tupu ụbọchị d- nke ikiri "Ụbọchị Igbagan", nke ụdị ngozi iche iche.  N'echi ya (Abode Oko) na-agba mgba a jamboree nke ọkpụkpụ na well over 178 notable family masquerades ga-agba gburugburu obodo n'okpuru nduzi nke Ege- nke bụ isi nke ọkpụkpụ;  ma n'ikpeazụ gbakọrọ na Oju Sango dị n'ụdị Enu-Owa na mgbede.  N'ọgbọ egwuregwu a, masquerade dum nyere n'ime nkà ọhụrụ ha ikike na egwuregwu bụ nke e mechiri n'otu n'otu na gburugburu ebe dị ka carnival.

Masquerades ndị a ma ama na otta ọnụ ọgụgụ dị ihe dị ka 178 ka ekesara n'ime ihe dị ka ụdị 6; n'ikwekọ na ọrụ ha na arụmọrụ ha, ya bụ: Ege - nke pụtara na ọ bụ ihe kachasị mma, ịbụ onye isi nke masquerades pụtara na uwe mara mma nke ọma, dị oke ọnụ, uwe mara mma ma na-ekpuchi ya na okpueze mara mma nke ukwuu dị ka ihe nnọchianya. ikike ya.

Mana tupu ọ gawa n'ámá ahụ, ndị Ege na ndị Egungun Alagbada na-eso ga-aga Iga Elerinko ka ha were sere abalaye (ancestral bell charm) nke a ga-eji na-arịọ obodo ahụ arịrịọ. E mesịa, ọ ga-eweghachi ya wee họrọ sere ide (mgbịrịgba mma mma). Site na ide sere, ndị Ege na-agagharị n'obodo ahụ ya na ndị Egungun ndị ọzọ na ndị sonyere ya, na-abụ abụ ma na-agba egwu na ịgbà Bata.

A Ike ikwughachi n'oge a na Ege na-echebe n'ụbọchị a.  Nke a bụ n'ihi na onye ọrụ ya na-eduga na nke ahụ ahụ.  Ihe dị ka 26 Alagbadas sochiri nke a - nke na-Yapụta oke ọnụ, na-echeta echeta ma mara mma usoro ịgba egwu iche yana ire nke ụdịdị.  Ha bụ: Ayoka- Ibile, Ariwoola, Afebioye, Ayelabola, Ibu- owo, Labo Idire, Oya-Ogba, Ajofoyinbo (Iyesi), Owolafe, Ajofoyinbo (Ota), Obalolaye na Ayoka-Ese.  Ndị ọzọ bụ: Owolani, Eiyeba, Lebe-Oke, Labo-Ilawe, Lebe-Itimoko, Oya–Ijemo na Oya–Ikotun, ndị a niile na-agba ma egwu na-eju afọ n'otu ntabi anya n'otu akwụkwọ (  Okede).

Enwere masquerades 38 ndị ọzọ a na-akpọ Olooguns. Ụdị uwe masquerades ndị a adịghị mma n'ezie. N'ezie, ha na-atụ egwu na ihe osise a kpụrụ akpụ n'isi ha, ma ha pụrụ iche n'egwuregwu anwansi, n'ihi ya, a pụghị ileghara ya anya ngwa ngwa. E nwekwara ihe dị ka mmadụ iri na ise, Baba-Mukomuko bụ ndị dị ka ndị dike ekpere ma na-ebugakwa ndị nwụrụ anwụ ozi. Ndị na-esote akara bụ ihe dịka 6 Alaredes - nke na-ahụ maka ịgba egwu na ntụrụndụ izugbe nke ndị mmadụ. 

 Ememme Omenala Iganmode Iganmode Cultural Festival 
Iganmode Cultural Festival (nke a makwaara dị ka Odun Omo Iganmode) bụ mmemme nke ndị Awori Yoruba na-eme kwa afọ nke obodo ochie nke Ota na steeti Ogun, Nigeria .  Ememme a na-eme kwa afọ nke izu na-emekarị na Disemba  nke afọ ọ bụla, iji gosipụta omenala, mmụọ na ihe omimi nke ndị Ota Awori.   Ememme ahụ bụkwa ihe mgbaka mmụọ, oku na-abịa n'ụlọ maka ịmaliteghachi omenala na oku ịkpọte ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị niile nke obodo Awori, na Lagos, Ogun, Osun, Republic of Benin, ndị mba ọzọ na ebe ọ bụla ha nọ nwere ike ịnọ na ya. ihu ụwa. "Govt to showcase Ota-Awori heritage with festival". Punch Newspapers. 14 November 2021. Retrieved 16 March 2023.  

Emere mbipụta mbụ nke mmemme ahụ na 1992 mgbe a na-akpọkwa mmemme ahụ ka ụbọchị Iganmode. N'ime afọ ndị gafeworonụ, mmemme ahụ anabatala ọtụtụ ndị Naijiria ama ama na ndị ama ama, dịka onye isi ala Naijiria bụ Chief Olusegun Obasanjo, onye bụbu Attorney General na Nigeria na onye minista na-ahụ maka ikpe ziri ezi bụ Chief Bola Ige . Ndị ọzọ gụnyere ndị bụbu gọvanọ Ogun State Chief Olusegun Osoba, Otunba Gbenga Daniel, Ibikunle Amosun na Gọvanọ na osote Gọvanọ ugbu a Prince Dapo Abiodun  na Engr. Noimot Salako Oyedele (onye Ota). Taiwo Ajayi Lycett n'etiti ndị ọzọ. Ọtụtụ ndị ama ama dịka Asiwaju Bola Tinubu, Sir Kesington Adebukunola Adebutu na Senator Musiliu Obanikoro  chịkwaa mmemme ahụ.

 Isi isi 
Otu n'ime ihe kacha pụta ìhè n'ememme ahụ bụ ngosi nke Egungun Masquerades na Ota  Omenala Masquerade dị nsọ nye ndị awori yoruba nke Ota  

 Njem nlegharị anya 
Gọọmentị Ogun steeti na-akwado mmemme a.     Emere mmemme nke mmemme ahụ na ngọzi ime mmụọ na ọdịnala nke Olota nke Ota. Ememme a na-achọkwa ịkwalite ikike njem nlegharị anya nke Ota, Ogun State na Nigeria   

Ọ na-enye ndị mmadụ ohere ịhụ ihe ngosi omenala dị iche iche na nleta na ebe ndị njem nleta dị ka ụlọ elu nke abụọ na Nigeria    

 Ota Traditional Chiefs

 Ntụaka 

Òtù:Pages with unreviewed translations