Funtua

Funtua bụ ọchịchị ime obodo dị na Katsina Steeti Naijiria, ma bụrụ isi ụlọ ọrụ n'ime obodo Funtua n'okporo ụzọ A otu narị na iri abụo nà isii.

Ọ bụ otu n'ime ndị ime obodo emere na Naijiria ka emechara iche ime obodo n'afọ 1976. Ọ bụ isi ụlọ ọrụ nke Ndị omebe iwu ndịda Katsina distrikt, nke ndị so n'ime obodo iri na otu: Bakori, Danja, Dandume, Faskari,  Sabuwa, Kankara, Malumfashi, Kafur, Musawa, Matazu na Funtua.

Funtua nwere ọnọdụ ihu igwe dị mma dịka ọ dabere na latitude na lonjituudu iri nà otu°iri atọ na abụọ' N, asaa°iri na iteghete 'E. Obodo a nwere nkezi okpomọkụ nke iri atọ na abụọ o C yana iru mmiri nke pacenti iri anọ na anọ.

Ọ nwere mpaghara dị narị anọ na iri anọ na asatọ  square kilometres (Otu narị na iri asaa na atọ sq mi) na onu ogugu nke dị puku narị abụọ na iri abụọ na ise, narị ise na iri asaa na otu  na onu ogugu nke afọ 2006 na puku narị ise na iri asaa, otu narị na iri  dika atụmatụ nke afọ 2016 siri di. Onye isi oche bụ onye isi ọchịchị obodo. Ndị bi na ya bụ ndị Fulani, ọrụ ha bụ ịzụ ahịa, ọrụ ugbo na ịzụ anụmanụ.

Funtua dị na ndịda steeti steeti Katsina ma bụrụ obodo nke abụọ kacha na steeti ma e gwọọ Katsina.  Ọ gbara Gọọmenti ime obodo Giwa nke Kaduna steeti na ndịda, Bakori n'ọwụwa, Danja na ndị nna nna, Faskari na igwu egwuregwu egwuregwu yana Dandume n'aṅagharị.

Koodu ozi nke mpaghara ahụ bụ narị asatọ na iri atọ. 

Isi iyi osimiri Sokoto dị nso na Funtua. 

 Azụmahịa na ụlọ ọrụ 
Funtua bụ ụlọ ọrụ na-azụ ahịa ndị ohu ndị na-enye ọtụtụ ụlọ ọrụ dị na steeti ahụ, ụlọ ọrụ textiles Funtua, [3] ụlọ ọrụ nhazi ọrụ ugbo Jargaba ( ekiri ọrụ, nri anụmanụ wdg), [4] akwụkwọ akwụkwọ ndị ugwu, Funtua  Bricks gbara ọkụ., [5] ụlọ ọrụ Ngwakọta fatiliser Funtua, ụlọ ọrụ owu nke ndịda ọwụwa anyanwụ mba Afrịka, Lumus Owu Ginnery, ejikotara igwe nri ntụ akpu, ụlọ ọrụ ololo Funtua na igwe nri osikapa Salama.

 Ụgbọ njem 
Funtua na-eje ozi site n'ọdụ ụgbọ okporo ụzọ dị n'alaka dị n'ụdị ndị ahụ nke ụdọ ụgbọ okporo ụzọ nke yana okporo ụzọ nke ụzọ etiti etiti: Funtua-Birnin, okporo ụzọ Gwari gabara Legọsị , okporo ụzọ Funtua - Zamfara - Sokoto,  okporo ụzọ Kebbi, okporo ụzọ Funtua-Yashe na Funtua-Zaria, okporo ụzọ Funtua-Bakori-malunfashi-Dayi.  

 Ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ 
Funtua nwere ụlọ akwụkwọ dị elu nke na-anabata ụmụ akwụkwọ si mba niile.  Otu bụ ụlọ akwụkwọ nke a maara dị ka  ụlọ akwụkwọ mahadum Ahmadu Bello na ọmụmụ  Remedial  (SBRS), Funtua, nke na-anabata ụmụ akwụkwọ si na steeti iri na ndị n'ebe ugwu Naijiria niile.  O nwere ewepụ ụmụaka atọ atọ - Kọleji nke sayensị ahụike na Teknụzụ ndị ogbè Okpụkpere alakuba Funtua, Kọleji nke ahụike na sayensị gburugburu ebe obibi  Funtua na ụlọ Akwụkwọ ime obodo maka sayensị ahụike na Teknụzụ  Funtua Annex.  Ndị akwụkwọ akwụkwọ ọzọ na-enye akara ugo nhọrọ diplọma bụ Abdullahi Aminchi Kọleji nke mmụta ọdịnihu Funtua bụ nke e debara aha ya n'akwụkwọ iji nye tsare diplọma site n'aka ndị otu ya na ABU Zaria, Imam Saidu College of Education, na-  enye NCE na Isma'ila Isah Kọleji nke mmụta ọdịnihu nke na- akara akara ugo ojiji diplọma.  omume diplọma na akwụkwọ ya na Haicas Tsafe.  Funtua nwere ụlọ ọrụ na-enye akwụkwọ ikike ugbu a na-akwado ikike akara ugo okpukpe, nke a mara dị ka Kọleji nke nchịkwa, Funtua.  

 Ọkụ eletrik na mmiri 
A na-eje ozi Funtua site na ọdụ otu narị na iri atọ na abụọkV nke Grid mba nke sitere na Mando na-enweta site na Zaria wee si ebe ahụ na Gusau wee ikike na Talata Mafara.  Ozi ọrụ mgbasa ozi  otu narị na iri atọ na abụọ kV/iri atọ na atọ kV dị na Funtua na-eje ozi na-mmere n'ime kansụl mpaghara iri na otu mpaghara nke asụsụ Funtua senatorial district.  Ọ bụ ebe na ọkụ elektrọn na- agbanwe agbanwe bụ ihe na-eme na mba niile, Funtua nkwado enwe ike nsogbu dị otú ahụ n'ihi na obodo ahụ na-enweta ọkụ maka awa iri na abụọ ruo iri abụo  dị mma kwa ụbọchị. 

Funtua nwere dams abụọ, Mairuwa na Gwagwaye, nke na-eje ozi n'obodo ahụ na akụkụ ụfọdụ nke Faskari na mpaghara Bakori.  

Enwere ike iji mmiri abụọ ahụ mee ihe ndị ọzọ dị ka ịgba mmiri na ike mmiri.

Enwere ugbo Songhai nke a na-eji maka ọzụzụ na ịkụ ihe ụfọdụ ugbo. 

 Ọdụ ụgbọ mmiri dị n'ime ala Funtua 
Ka Mega etiti Ibelata ibu ụgbọ mmiri ndị nọ n'akụkụ, Obasanjo hibere ọdụ ụgbọ mmiri mmiri isii na mba ahụ n'afọ 2006 akpọ Funtua.  Ọrụ na-aga n'ihu na saịtị ahụ ma mgbe arụchara ya, ọdụ ụgbọ mmiri akọrọ ga-enye ọkụ ọrụ yana ego na-enweta.  

 Ihu igwe 
Funtua nwere ọnọdụ nke dị iri atọ na ụma iri abụọ na isii o C, ihu igwe steepụ nke dị n'okpuru ala, dị iri ise nà uma iri ise na isii fim nke mmiri mmiri, na ụbọchị iri ise nà atọ mara ụma iri ise nà abụọ  mmirika.. 

Na Funtua, okpomọkụ na-adị kwa afọ na-esonyere ya na oge adịghị mma, oge udu mmiri na-ekpo ọkụ na oge ọkọchị na-enweghị isi. Nkezi okpomọkụ kwa afọ na-agbanwe n'etiti iri ise nà atọ°F na iri iteghete na asaa°F, ọ na-adịkarịghị ada n'okpuru iri anọ na asatọ°F ma ọ bụ na-arị elu karịa otu narị na abụọ°F.  

 Nkezi okpomọkụ 
Okpomọkụ nwere mmetụta na ihu igwe Funtua; omume dị mma na-egosi ịrị elu okpomọkụ kwa afọ, ebe omume na-adịghị mma na-egosi ọdịda okpomọkụ. 

N'ihe dị elu kwa ụbọchị dị elu nke iri iteghete na anọ°F, oge ọkụ na-ewe ọnwa otu na ụma asatọ, site n'abalị asatọ nke ọnwa Machị  ruo abalị abụọ nke ọnwa Mee. Na iri iteghete na isii°F na nkezi maka ịdị elu yana iri asaa°F maka obere ala, Eprel bụ ọnwa kacha ewu ewu n'afọ na Funtua. Na nkezi okpomọkụ kachasị kwa ụbọchị n'okpuru iri asatọ na ise ºF, oge oyi na-ewe ọnwa abụọ nà ụma ise, site n'abalị isii nke ọnwa Julaị ruo abalị abụọ nke ọnwa Ọktọba. N'ogo dị elu nke iri asatọ na anọ ºF yana obere okpomọkụ nke iri ise nà anọ°F, Jenụwarị bụ ọnwa kacha oyi n'afọ na Funtua. 

 Ndị ama ama 

 Dr Aliyu Idris Funtua, agụmakwụkwọ
 Umar Farouk Abdulmutallab
 Umaru Mutallab

 Ụfọdụ obodo na obodo nta dị na Funtua 
Dukke, Maigamji, Maska, Tudun Iya, Gardawa, Unguwar Hamida, Gwaigwaye, Dan Fili, Goya, 'Yar Randa, Unguwar Fadi, Unguwar Nunu, Gwauruwa, Rafin Dinya, Kaliyawa, Zamfarawa, Bakin Dutse, Unguwar Kankura, Unguwar Kwando, Cibauna  , Lasanawa, Dukawa, Unguwar Biri, Kofar Yamma, Sabon Gari, Danlayi, Unguwar Tofa.

Ebe ị ga-eleta na isi obodo Funtua BCGA, Jabiri, Ungwar Wanzamai, okporo ụzọ Bokori, okporo ụzọ Tafoki, Mairuwa Road, okporo ụzọ Faskari, okporo ụzọ Sokoto, GRA, Tudun Wada, Unguwar Magaji Makera, Sabon Layi, Bagari, Low-cost Yan  Wanki, Dandaji, okporo ụzọ Katsina  na okporo ụzọ Zaria.

 Hụkwa 

 Ụgbọ okporo ígwè na Nigeria

 Ntụaka 

Òtù:Pages with unreviewed translations