Ralph Kasambara

Raphael Kasambara (26 Septemba 1969 - 7 June 2024) bụ onye ọka iwu Malawi, ọkàiwu, agụmakwụkwọ na onye omekome a mara ikpe nke jere ozi dị ka onye isi nke ikpe ziri ezi na Attorney General. Ọ rụrụ ọrụ ugboro abụọ dị ka Attorney General n'okpuru nchịkwa nke ndị isi ala Bingu wa Mutharika na Joyce Banda, tupu ewepụ ya n'ọfịs n'ihi ebubo itinye aka na 2013 Malawi Capital Hill Cashgate Scandal.[1][2] A mara ya ikpe ma tụọ ya mkpọrọ afọ 13 na 2016 maka ịgba izu igbu onye ọrụ obodo[3] ma nọrọkwa na mgbapụta n'oge ọ nwụrụ.

 Oge ọ malitere 
A mụrụ Kasambara na Nkhata Bay na 26 Septemba 1969. 

 Ọrụ 
Kasambara bụ onye nkuzi iwu na Chancellor College, Mahadum Malawi. Ọ rụrụ ọrụ dị ka Onye isi ala na Onye isi oche nke Malawi Law Society site na 2003 ruo 2004.[1] Ọ bụ onye ọka iwu n'okpuru ọchịchị mbụ nke Bingu wa Mutharika. O mechara bụrụ ọkaiwu Joyce Banda bụ onye ọchịchị Mutharika na-agbapụ. Ọ bụkwa onye ọkaiwu onye isi ala Zambia Michael Sata. 

Na 26 Eprel 2012, Onye isi ala Joyce Banda họpụtara Kasambara ka ọ bụrụ onye minista na-ahụ maka ikpe ziri ezi na Attorney General. Na 10 October, ụbọchị ole na ole ka ọ lọghachitere njem na UN, Banda chụrụ ụlọ ọrụ ya ma dochie Kasambara na Fahad Assani na ọkwa ọhụrụ, nke a mara ọkwa na 15 October 2013. 

 Mkpọrọ na ikpe 
Kasambara ghọrọ onye na-akatọ ọchịchị onye isi ala Mutharika, na-akwado ka a chụpụ ya ma na-ekwu na ọ "chọrọ ịbụ onye ọchịchị aka ike"."Nation & World | Malawi presidential critic hospitalized | Seattle Times Newspaper". E jidere Kasambara na 14 Febụwarị 2012 mgbe otu ìgwè ndị ga-agba ọkụ gara n'ọfịs ya na bọmbụ mmanụ ụgbọala ma ya na ndị na-akwado ya merie ha. Mgbe ha kpọrọ ndị uwe ojii, ndị uwe ojii jidere ya na ndị ọzọ ise maka ebubo nke 'ịtọrọ' na 'ịta ahụhụ' ndị ikom atọ ahụ. A kpọgara ya n'ụlọ mkpọrọ, tọhapụ ya na mgbapụta, ma jide ya ọzọ maka 'usoro ịgbapụta ego' .  

N'abalị asatọ n'ọnwa Nọvemba n'afọ 2013, e jidere Kasambara n'ihi ebubo na ọ na-etinye aka na ịgba égbè nke September nke onye na-eme mkpesa Paul Mphwiyo  na-esote Capital Hill Cashgate Scandal. E mechara jụ ịgbapụta ya, mana e mechara tọhapụ ya na mgbapụta. E jidere ya ọzọ maka ebubo na-eme ka ego na 27 Jenụwarị 2014. 

N'abalị iri abụọ na otu n'ọnwa Julaị n'afọ 2016, ụlọ ikpe dị elu mara ya ikpe maka ịkpa nkata igbu Paul Mphwiyo. N'abalị iri atọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2016, e nyere ya afọ iri na atọ n'ụlọ mkpọrọ maka ịkpa nkata igbu onye ọrụ gọọmentị, na mpụ e kwenyere na ọ nwere njikọ na nrụrụ aka ọtụtụ nde dollar.

Ahụrụ Kasambara nwụrụ anwụ n'ụlọ ezumike dị na mpaghara Lilongwe nke Area 47 na Malawi, na mgbede 7 June 2024. Ọ dị afọ 54.[1] Nsonaazụ izizi nke nyocha onya gosiri na ọ nwụrụ n'ihi nkụda mmụọ obi.[2] Akụkọ ndị uwe ojii kwuru na a chọtara "ụdị ọgwụ ọjọọ na mmanya dị iche iche" n'otu ọnụ ụlọ ebe a chọtara ozu ya.[3] Emere olili ya na 10 June 2024 na Northern Region, mgbe ụgbọ elu bu osote onye isi ala Saulos Chilima na mmadụ itoolu ndị ọzọ dara n'ụzọ ha na-aga emume ahụ, gbuo onye ọ bụla nọ n'ụgbọ ahụ..

 Akwụkwọ ndị e bipụtara 

 "Civic Education in Malawi Since 1992: An Appraisal", na Kings M. Phiri na Kenneth R. Ross, Democratisation in Malawi: A Stocktaking (akwụkwọ), Kacehere Publishing - 1998
 The Legal Regime for Foreign Direct Investment in Malawi (isiokwu), UNIMA Students Law Journal - 2000

 Ihe odide