Akụkọ mmepe mmadụ nke mba

nke National Human Development Reports ( NHDR ) na-ewere Global Human Development Report nso na ọkwa mba ma kwadebere ma nwee ya site n'aka ndị otu mba. Ihe karịrị 540 mba na sub-na HDRs ka emepụtara ruo ugbu a site na mba 135, na mgbakwunye na akụkọ mpaghara 31.

Ha ewebatala echiche mmepe mmadụ n'ime mkparịta ụka amụma mba - ọ bụghị naanị site na ngosipụta mmepe mmadụ na ndụmọdụ amụma, kamakwa site na usoro nyocha nke obodo na nke obodo nwere, nyocha na ide akụkọ. Data nke anaghị ebipụta n'ebe ọzọ, dị ka ọnụ ọgụgụ chịkọtara site na mpaghara, agbụrụ ma ọ bụ n'akụkụ ime obodo/ime obodo, na-enyere aka ịkọwa oghere mmepe, tụọ ọganihu na ọkọlọtọ akara ngosi ịdọ aka ná ntị mbụ nke esemokwu nwere ike ime.

Dị ka ngwá ọrụ nkwado e mere iji na-amasị ọtụtụ ndị na-ege ntị, akụkọ ndị ahụ na-akpalikwa arụmụka ọha na eze na-ekpo ọkụ ma na-achịkọta nkwado maka ime ihe na mgbanwe. Ha enyerela aka kọwapụta echiche na ihe ndị mmadụ na-ebute ụzọ, yana ije ozi dị ka ihe enyemaka nke echiche amụma ọzọ maka atụmatụ mmepe

 Hụkwa 
 n'ebe ọzọ, dị ka ọnụ ọgụgụ chịkọtara site na mpaghara, agbụrụ ma ọ bụ n'akụkụ ime obodo/ime obodo,

 Njikọ mpụga 

 Ndepụta nke akụkọ mmepe mmadụ nke mba