Jamsai Dogon

Jamsay Dogon bụ otu n'ime Asụsụ Dogon a na-asụ na Mali, ọ bụkwa naanị otu a na-akpọ na Burkina Faso ma e wezụga obodo nta ole na ole nke Tomo Kan. Ọ bụ otu n"ime asụsụ dị larịị a na-ekwu n'obodo Dogon ndị dị na mpụga Bandiagara Escarpment (ugwu ndị a na-ejikọkarị agbụrụ Dogon). Ọ bụ asụsụ bụ isi na Koro, na njedebe ndịda nke escarpment, ma gbasaa ruo n'ebe ugwu dị ka Douentza. A naghị aghọta ya na asụsụ ndị ọzọ nke Plains Dogon, mana a maara ya nke ọma dị ka ụdị dị iche iche dị elu n'ihi ojiji ya dị ka asụsụ nke mgbasa ozi redio. Asụsụ ha bụ Domno tegu, Gono tegu, Bama tegu, na Guru tegu; edekọghị ogo nghọta ha. Domno bụ olumba ọkọlọtọ, a na-ewerekwa ya dị ọcha; Guru (Koro) bụ olumba nke obodo ahụ.

 Okwu ndị e kwuru 
Jamsai nwetara aha ya site na nzaghachi a na-ahụkarị maka ekele: Jam sai, ma ọ bụ "udo naanị. "Ekele Jam sai dị ka nke a:

 A: Jam ugbu a (ị nwere udo n'ụtụtụ?) 
 B: Jam sai (udo naanị) 
 A: Kanya ugbu a (ndị gị nwere udo n'ụtụtụ?) 
 B: Jam na-apụ
 A: Ịma jijijiỊma Mma

Ekele ahụ na-ekwughachi, ebe B na-ajụ otu ajụjụ niile nke A. "Taardé" bụ ụzọ ajụjụ ahụ na-agwa onye na-ajụ ajụjụ na o meela nyocha ya.

Okwu na ahịrịokwu ole na ole ndị ọzọ a na-ahụkarị:

 Na-abụkwa onye na-eme ihe nkiri?  (Ndị gị nwere udo?) 
 Guinea nissama?  (Ị na-ehi ụra nke ọma?) 
 Nya nyé (Na-eri!) 
 Ejuko (Ọdị Mma) 
 Ejila (Ọ dị njọ) 
 ni inim (Bathe - n'ụzọ nkịtị iji tinye mmiri n'elu onwe gị) 
 Ewé (ahịa) 
 Yayerrem (M ga-alaghachi azụ - n'ụzọ nkịtị "M na-abịa ebe ahụ") 
 mitan (enyi. Ọ pụkwara ịpụta enyi nwoke / enyi nwanyị) 

 Edensibia 
n'ebe ugwu dị ka a. A naghị aghọta ya na asụsụ ndị ọzọ

 Ebe e si nweta ya 

 Heath, Jeffrey (nke a na-ebipụtaghị) Jamsay Grammar. Mahadum nke Michigan, Ann Arbor
 .