Jakob Karl Ernst Halm

Jakob Karl Ernst Halm (1866 - 1944)  bụ onye ọsụ ụzọ nke kpakpando na onye mbụ tụrụ aro ịdị adị nke mmekọrịta oke-ìhè maka kpakpando.

 Oge ọ malitere 
A mụrụ Halm na Bingen am Rhein, Alaeze nke Prussia na 30 Nọvemba 1866. 

 Mmụta 
Halm gara ụlọ akwụkwọ na Bingen ma mesịa gụọ akwụkwọ na Giessen, Berlin na Kiel. Ọ nwetara Ph.D. ya na Kiel na 1890 maka ọrụ na nhazi ọdịiche dị n'ahịrị.

 Ọrụ 
Onye enyemaka na University Observatory, Strasbourg (1889-1895).Onye enyemaka klas mbụ na Royal Observatory Edinburgh (1895-1907).Onye isi enyemaka na Royal Observatory, Cape of Good Hope (1907-1927).

 Enyemaka sayensị 
Mgbe ọ nọ na Edinburgh, Halm jiri heliometer nye spectrograph nri iji mụọ ọdịiche dị iche iche nke ntụgharị anyanwụ na latitudes dị iche iche. Ọ chọpụtara na akara absorption dị nso na nsọtụ nke diski anyanwụ na-aga n'ihu na-acha ọbara ọbara, ma e jiri ya tụnyere ọnọdụ ha n'etiti. Nke  abụghị n'ihi mmetụta doro anya dị ka ntụgharị. O nyekwara nkọwa mbụ nke ihe a na-akpọ ugbu a profaịlụ P Cygni   mgbe ọ na-atụle ụdị Nova Persei 1901.
Mgbe ọ nọ na Royal Observatory, Cape of Good Hope, ọ na-etinye aka na ọrụ na-esote na Cape Photographic Durchmusterung (CPD) nke David Gill na Jacobus Kapteyn na-eji ọsọ radial na mmegharị kwesịrị ekwesị. Nnyoch a na-ahụ ugboro ugboro emeela ka Kapteyn chọta kpakpando abụọ na Halm nwere ike ịchọpụta nke atọ (Halm 1911) metụtara ihe ọ kpọrọ "Orion-type" kpakpando. Akwụkwọ a gara n'ihu na-ekwu na kpakpando yiri ka ha na-erubere nkesa Maxwellian isi, na-egosi nkwekọrịta nke ike, ya bụ, ndị na-adịchaghị arọ na-aga ngwa ngwa karịa ndị buru ibu. Mkpebi ya dabeere na ịdị arọ nke kpakpando sitere na ọtụtụ binaries a mụrụ nke ọma. Eddington gosipụtara, Otú ọ dị, na mmekọrịta kpakpando, n'ihi ụkọ ha, enweghị ike ịmepụta nsonaazụ a. Otú ọ dị ọrụ Halm dị mkpa n'ịkwalite nyocha na isiokwu ahụ.

Akwụkwọ ahụ kwubiri na enwere mmekọrịta n'etiti ụdị spectral na ịdị arọ maka kpakpando. Nke  bụ ọkwa mbụ nke mmekọrịta oke-ìhè, nke ọtụtụ ndị ọzọ mechara kọwaa.Ọrụ  na mkpebi nke ịdị ukwuu site na mpempe akwụkwọ foto dugara ya na nghọta ka mma banyere ọdịda mmeghachi omume, nke o bipụtara akwụkwọ, [1] nke dugara na usoro Kron-Halm catenary.

N'afọ 1917, Halm bụ onye mbụ mere atụmatụ nke ngụkọta nke ọkụ kpakpando.  kpebiri na mkpochapụ interstellar na ịdị ukwuu bụ ihe dị okpukpu 1.22 karịa na-acha anụnụ anụnụ karịa na-ahụ anya.

Halm kwenyere  enwere ike ịkọwa ọtụtụ ihe ndị dị n'ụwa site na mgbasawanye na-aga n'ihu nke mkpo ụwa. Ọ bụ ezie na ọ kpatara mmasị dị ukwuu n'oge ahụ, ebe ọ bụ na ọbịbịa nke Echiche tectonic plate ya anaghịzi ele echiche mgbasawanye ya anya dị ka ihe ezi uche dị na ya.

 Ọnwụ 
Ọ nwụrụ na 17 Julaị 1944 na South Africa.

 Edensibia