Mbelata

Na igwe igwe, mbelata (nke a na-akpọ dec; akara δ ) bụ otu n'ime akara abụọ ahụ na-ahụ ebe dị na mbara igwe na nhazi nke equatorial, nke ọzọ bụ elekere .  A na-atụ aro amụma nke ugwo ma ọ bụ ndịnda nke mbara igwe equator, n' nti elekere mbụ na-agafe ebe a na-ajụ.
áká_ịkẹngạ|thumb|300x300px| .Mgbago ziri ezi na mbelata dị ka a n'ime oghere nke ijide.  Isi usoro nke ahụ bụ vernal equinox, ọnụ na-arịgo nke ecliptic (red) na mbara igwe (acha ọkụ ọkụ).  A na-atụ mbelata n'ebe ugwu ma ọ bụ na ndịda site na mbara igwe equator, n'ịmadi elekere elekere na-agafe ebe a na-ajụjụ.
N'ihe dị ka ihe odide nke mbara igwe nke narị afọ nke 18 na nke 19, a na-enye nbibi dị ka North Pole Distance (NPD), nke ya na 90 - (declination). Dịka ọmụmaatụ, ihe akpọrọ dị ka mbelata -5 ga-enwe NPD nke 95, na nbibi -90 (osisi ndịda celestial) ga-enwe NPD nke 180.

Mbelata na mbara igwe bụ ihe atụnyere latitude geographic, atụpụtara ya na mbara igwe, na nrịgo aka nri ka longitude.  [1] Isi ihe dị n'ebe ugwu nke ọnụnọ equator nwere mbelata dị mma, ebe ndị nwere ikike ndakpọ na-adịghị mma.  Enwere ike iji mkparịta ụka nke ihe ọ̀tụ̀tụ̀ angular mee ihe maka mbelata, mana a na-atụ aro ya na ogo (°), nsogbu (′), na Nhọrọ (″) nke ihe ọ̀tụ̀tụ̀ sexagesimal, yana 90° dakọrọ na ịnọ anọ gburugburu gburugburu.  .  Mbelata nke nwera oke 90 Celsius eme, n'ihi na mmetụta ndị ahụ bụ ugwu na ndịda nke mbara igwe.