G.O. Olusanya

Gabriel Olakunle Olusanya (1936 - 2012) bụ onye nkuzi Naijiria, onye nchịkwa na onye nnọchi anya Naijiria na France site na 1991 ruo 1996. Na agụmakwụkwọ, ọtụtụ n'ime ọrụ agụmakwụkwọ ya lekwasịrị anya na akụkọ ihe mere eme nke Naijiria na mmekọrịta mba ọzọ. 

 Ndụ 
Olusanya gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị Methodist Boys 'Lagos ma mụọ akụkọ ihe mere eme na Mahadum College, Ibadan (nke bụzi Mahadum, Ibadan). Ọ gara n'ihu na agụmakwụkwọ ya na Mahadum nke British Columbia ma mesịa nweta nzere Doctorate na Mahadum nke Toronto . 

Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ ya, ọ malitere ọrụ nkuzi na mpaghara Northern Nigeria na Mahadum Ahmadu Bello, ebe onye nkuzi akụkọ ihe mere eme ya, Abdullahi Smith na-emepe Ngalaba Akụkọ ABU. Otú ọ dị, esemokwu ndọrọ ndọrọ ọchịchị na agbụrụ tupu Agha obodo Naijiria mere ka ọ gaa Mahadum Lagos na 1966. 

Olusanya site na mbipụta nke ọrụ ya na nhọpụta ya na ndị na-eche echiche gọọmentị nwetara ọhụụ ọha na eze dị ka onye agụmakwụkwọ na onye nwere ọgụgụ isi. O dere banyere iwu akụ na ụba na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ihe ndị dị n'etiti afọ 1939 na 1945 nke kpaliri mmepe nke ịhụ mba n'anya n'ọrụ ya bipụtara: "Agha Ụwa nke Abụọ na ndọrọ ndọrọọrọ ọchịchị na Naịjirịa 1939 - 1953. 'afọ 1982, o bipụtara The West African Students' Union and the Politics of Decolonisation, 1925-1958, mmega ahụ banyere ọrụ nke West African Student Union na ọdịmma nke ụmụ akwụkwọ Africa na mmetụta na-eme ka ndị mmadụ mara ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'etiti ụmụ akwụkwọ.

Olusanya bụ onye ọkà mmụta ntọala na onye nduzi ọmụmụ na National Institute of Policy and Strategic Studies .  'afọ 1984, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi nchịkwa nke Naijiria, ụlọ ọrụ na-ahụ maka mmekọrịta mba na mba, ụlọ ọrụ Naijiria nke International Affairs . [1]

 Ọrụ ndị a họọrọ 

 Agha Ụwa nke Abụọ na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Naijiria, 1939-1953 (Evans, 1973)   
 Ọganihu nke ọrụ gọọmentị Naijiria, 1861-1960: nsogbu nke Naijiria  (Mahadum Lagos, 1975) 
 The West African Students' Union na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke decolonisation, 1925-1958 (Daystar Press, 1982)   
 Memoirs of a disillusioned patriot (Afremac, 2003)   

 Ihe odide