Sudanese National Academy of Sciences

Ụlọ akwụkwọ Sudanese National Academy of Sciences (SNAS) bụ ụlọ ọrụ na-abụghị gọọmenti hiwere nke isi ụlọ ọrụ ha dị na Khartoum, Sudan, bu n'obi ịkwalite òtútó alaka sayensị na ime nnyocha na mba Sudan site n'inwe njikọaka na ngalaba agụmakwụkwọ, sayensị, teknụzụ na nnyocha.

 Akụkọ Mmalite 
Ọ bụ òtù ndị ọkachamara na ngalaba sayensị si mba Sudan hiwere ụlọ akwụkwọ a n'ọnwa Ọgọstụ afọ 2005  nke gụnyere Ahmed Mohamed El Hassan.  na Muntaser Ibrahim. Ahmed Mohamed El Hassan bụụrụ onye isi oche mmalite nke SNAS,  nke Mohamed Hag Ali Hassan nọchiri, onye so hiwe ọtụtụ Kansụl sayensị ma bụrụkwa onye isi oche nkeThe World Academy of Sciences. N'àgbàtà ọnwa Eprel 2023, osote onye isi oche SNAS bụ Muntaser Ibrahim, ode akwụkwọ ukwu ya bụ Mustafa El Tayeb, ébé onye njikwa ego ya bụ Suad Sulaiman.

 Ebumnobi Na Ọrụ Ya 
SNAS bụ ụlọ ọrụ ehiwere n'abụghị maka irite uru kwụụrụ onwe ya nke ndị mejupụtara ya bụ ndị ọkachamara ọpụrụiche na ngalaba sayensị na mba Sudan ma na mba ofesi, ebe ndị ọkachamara sayensị si mba ndị ọzọ bụ ndị òtù ahụ anabatara anabata. Isi ụlọ ọrụ ya digodi naanị nwa oge ugbua na Mahadum Khartoum.

A na-ahụta ụlọ ọrụ ahụ dịka ebe agụmakwụkwọ kacha dị elu ugbua na mba Sudan, wee na-arụ ọrụ ikwado na ịkwalite nnyocha na ikepụta ihe ọhụrụ na ngalaba sayensị na mba ahụ. Ebumnuche bụ isi sekpụ ntị nke ụlọ akwụkwọ ahụ bụ iwegolite ógó, ma wulitekwuo ime nnyocha ederede na nke emere n'aka na Sudan gaa n'ihu, ya na kwa iguzobe ebe nlere anya sayensị, teknụzụ na mmepụta ihe ọhụrụ. 

SNAS na-adị emekọbawa emume nkuzi, ndụmọdụ na ọzụzụ ndị mmadụ dịka nke iwulite ngabasị maka ihiwe ebe nlere anya sayensị, teknụzụ na mmepụta ihe ọhụrụ na Sudan, na ilenyere anya nhazi na ị́tụ̀ mbawanye maọbu ọdịda nke ihe ndị na-egosipụta sayensị, teknụzụ na mmepụta ihe ọhụrụ. SNAS so n'ịhazị ọtụtụ emume dịka ịhazi emume na nkuzi ihw nke sayensị, ịkwado nnyocha na ngalaba sayensị ma n'arọpụtakwa ihe ndị ọgụgụ maka ọzụzụ ndi mmadụ na ngalaba sayensị, teknụzụ na mmepụta ihe ọhụrụ. Ụlọ Akwụkwọ ahụ mezuru ọrụ ya gbadoro ụkwụ na sayensị kacha buo ịbu nke United States Agency for International Development (USAID) wetara ego ya, nke bụ òkù akpọrọ maka ime ọmụmụ ihe gbasara  Ahụekere Sayensị Aflatoxin na ịmịpụta ọ́là ọcha site n'ime ala na mba Sudan.

SNAS nọrịị n'eme mmemme ncheta Izu Sudan nakwa ịhazi nkuzi ihe nke atọ nke ọbọdọ na njikọaka Khartoum Institute for Scientific Research.

Na 21 Septemba 2023, SNAS rịọrọ arịrịọ nye ụlọ akwụkwọ ndị dịgasị na mba ụwa, agba ha ume ka ha nyere ngalaba mahadum ahụ na ụmụ akwụkwọ ha niile aka bụ ndị  ọgbaghara ike na-aga n'ihu n'obodo ahụ ugbua chụpụlara n'ọnọdụ ha . Agha ahụ, ona-aga n'ihu kemgbe Eprel, ememilaala ime nnyocha na Sudan, mebie ihe karịrị mahadum na ebe a na-eme nnyocha dị otu narị n'ọnụ ọgụ. Arịrịọ ahụ na-asị ka ndị òtù ha nọ na ụlọ akwụkwọ gọọmenti etiti gasị rọpụtara ndebanye aha n'ụzọ dị mfe nye ụmụ akwụkwọ na ndị ọkammụta ndị na-achọ ha, ma chọọ ntụkọta akụnụba ọnụ iji wugharịa akụrụngwa ndi agha ahụ mebirila. Akọwaala ọnọdụ ahụ dịka nke "ọnwụ na ndụ" nye ndị ọkachamara akwụkwọ na Sudan, ebe a na-ele anya na mwughachi na idozigharị ihe ndi emebiri ga-eri opekata mpe afọ ise, ebe ọtụtụ ndị ọkachamara akwụkwọ na ụmụ akwụkwọ ga-agbasasị n'akụkụ mba ahụ ndị na-enweghi akụrụngwa mkpakọrịta ọgbaraọhụrụ.

Ndị Òtù Ya 

SNAS ahọpụtala ndị ọkachamara sayensị si mba Sudan ama ama dịka ndị òtù ya. Ndị òtù SNAS gụnyere Elfatih Eltahir (H.M. King Bhumibol Ọkammụta n'isi ọmụmụ Ihe Gbasara Mmiri na Ihu Igwe n'ụlọ akwụkwọ MIT), Mohamed El-Amin Ahmed El-Tom (Ọkammụta n'isi ọmụmụ math na onye bụ Minista n'ahụ maka Agụmakwụkwọ nke mbụ mgbe  Nnwogha Sudan) mechara n'afọ 2007, Ahmed Hassan Fahal (ọkàmmụta n'isi ọmụmụ Ịwa ndị mmadụ ahụ na Mahadum Khartoum) n'afọ 2007, na Nimir Elbashir Ọkammụta na Mahadum Texas A&M dị na Qatar n'afọ 2022.

 Edensibia 

Njikọ Mpụga 

 , YouTube channel
 Sudanese National Academy of Sciences, Facebook page

Category:National academies of sciences
Category:Scientific organizations established in 2005
Category:2005 establishments in Sudan
Members of the Sudanese National Academy of Sciences