Amaoba

Amaoba bụ obodo Oboro na Ikwuano Local Government Area nke Abia State, Nigeria. O nwere obodo nta abụọ na-achị onwe ha, ya bụ Amaoba Ime na Amaoba Ikputu. Abaa Ukwu, Amaoba Ime, na Ikputu Oboro bụ obodo atọ na-achị onwe ha nke Amaoba. Ọ dị kilomita 13 site n'isi obodo steeti ahụ, Umuahia. 

 Akụkọ ihe mere eme 

Ndị okenye obodo ahụ mere ka o doo anya na ogologo oge gara aga, e nwere otu nwoke aha ya bụ Odugbo Ajonu, onye ezinụlọ ya na otu okenye sere okwu, bụ Mazi Odugbo n’Alayi dị nso n’Uzuakoli wee bịa biri n’otu akụkụ ala a mara ugbu a.  dika Oboroland.  Ọ gawara ya na nwanne ya nwoke nke nta bụ Mazi Idima, onye kpebiri ibi na Abam ugbu a ebe ọ zutere chi nke ya.  Mazi Odugbo Ajonu amuru dika dike na-alụ agha n'agbanyeghi onye ikwu ya, ya mere ndi ikwu ya chupuru ya n'Alayi.  Mgbe mbụ ọ banyere n’Oborọland, ọ mụrụ nwa mbụ ya, kpọọ ya Eme Aba, ọ ka na-atụkwa anya agha ndị ọzọ.  (ya bu Amaoba ugbua, ndi no na Olori).  Ya na nwunye ya, ọ mụrụ Mazi Akputu ka ọ bụrụ 'Ikputu' ugbu a bụ nwa ya nwoke nke abụọ.

Mgbe ndị agbata obi ya dị nso na ndị dị anya na-enweghị ike ibu mwakpo agha ọ na-atụghị anya ya, a manyere ya n'ebe ọzọ na-enweghị, ebe ahụ ọ mụrụ Mazi Ututu (Izuzu Ututu). Akpọrọ Ututu aha 'Oru' nke akpọrọ aha Ndioru dị ugbu a.

Mazi Odugbo Ajonu mụkwara Mazi Eme Agwara ugbu a na Umuogwara Nnono, Mazi Ebula Ọgụ ugbu a Ogbuebulle, Mazi Awuru Ogu, ugbu a Umu Awuru na Ibere na Mazi Odu, ugbu a Lodu na Ibeku.

Ụlọ agha (chi) nke dị ugbu a dị na Amaoba Ime nke aha ya bụ Agbala ka e jidere n'oge nnukwu agha dị n'etiti Amaoba na ụmụnne ya megide ndị Umuchichi oge ahụ.  Mgbe e meriri Umuchichi wee weghara, chi agha ha (Agbala) ka ewegharakwa n'Amaoba.  N'oge ahụ, mba Oboro niile bi na Olori, ebe mmiri na-adịghị.

N'oge Mazi Eme Aba nọrọ na Olori, ọ mụrụ Mazi Umo, Ulu na Ohia n'okpuru otu nwunye, ma mụọ Mazi Otugh, Okele na Ika n'okpuru obere nwunye. Ndaeri, Umuohia bụ akụkụ na akụkụ nke Umu Umo.

'Ikputu' sitere na 'Akpautu' nke pụtara onye na-adịghị agbaso ndụmọdụ nke ndị ọzọ. Ikputu bụ otu nne na Amaoba Ime. Ikputu bụ onye mbụ a chụpụrụ na Olori tupu Amaoba Ime. O mere na a chọtara ehi nke otu Mazi Agbaike nke Ikputu na Anya Ikputu n'otu ụzọ ahụ a chọtara Ehi Mazi Adindu nke Amaoba Ime na Odokiri. E wepụrụ Ikputu n'akụkụ mmiri.

Mazi Akputu mụrụ ụmụ nwoke atọ; Ukala (Azukala), Etiti (Etiti Ulo) na Enwe (Umu Enwe). Ụbọchị ahịa ha bụ Orie Uku Ha lekọtara chi Amaoba aha ya bụ Ikenga.  History of Emeaba (Amaoba Oboro) : As told by Mazi Emezi Ibibiogu, Chief of Umuenwe and Mazi Arisa Umula (Councillor of Ikputu), on the 4/5/55 [<span title="A complete citation is needed. (January 2023)">full citation needed</span>]https://www.researchgate.net/publication/356191302_ORIGIN_MIGRATION_AND_SETTLEMENT_IN_PRE-COLONIAL_OLD_BENDE_DIVISION_OF_SOUTHEASTERN_NIGERA

 Obodo nta ndị dị n'okpuru 
Obodo abụọ ahụ (Amaoba Ime & Amaoba Ikputu) nwere obodo nta 9 jikọtara ọnụ.

-Amaoba Ikputu (3 obodo nta) 

 Azukala
 Etiti Ulo
 Umuenwe

-Amaoba Ime (6 obodo nta) 

 Umumo
 Ndiulu
 Umuohia
 Umuikaa
 Umuoshotugh
 Umuokele

 Hụkwa 

 Abam
 Ndoro

 Njikọ mpụga 

 https://www.esteegel.com/zipcode/oboro-amaoba-ime-ikwuano-abia-state-postal-code/
 https://www.esteegel.com/zipcode/oboro-amaoba-ikputu-ikwuano-abia-state-postal-code/