Akụkọ ifo e kere eke

. See:Akụkọ ifo nke okike ma ọ bụ asụsụ ifo cosmogonic bụ ụdị nke cosmogony, [1] ihe atụ nke ka ụwa siri isi na ndị mmadụ si malite ibi na ya.  [2] [3] [4] Ọ bụ ebe na a na- ike okwu ahụ bụ ike ifo na-ezokarị aka n'ibuka ma ọ bụ nje ifo, ndị otu omenala na-ekwu arọ eziokwu iche iche na-eme ifo okike  ha.  [5] [6] N'obodo a na-akọ ya, a na-ewere àgwà ifo e kere eke dị ka ihe na-ezipụta eziokwu ndị gbara mbọ – ihe atụ, ihe atụ, ihe mere eme, ma ọ bụ n  'ụzọ.  [7] [8] A na-ewere ha dị ka ndị mmụọ ifo cosmogonical, ọ bụ ebe na ọ bụghị mgbe niile – ya bụ, ha na-achọta nhazi nke cosmos site na ọnọdụ ọgba aghara ma ọ bụ amorphousness.

. See:Akụkọ ifo okike na-eke ngosi nna nna.  A na-ewere ha dị ka ihe ndị dị nsso, a pụta ịhụ ha n'ihe nke nta ka ọ bụrụ omenala nile a mara .  [1] Ha niile bụ ndị nwere nkata na agwa ndị bụ chi, ụdị mmadụ, ma ọ bụ anụmanụ, ndị na-ekwukarị ma na-agbanwe ngwa ngwa.  [2] A na-edobe nkịtị ha n'oge gara aga nke ɔkɔ ihe mere eme nke ndị Mircea Eliade hụrụ illo tempore ('n'oge ahụ').  [1] [3] Akụkọ ifo okike na-aza asị ndị bara uru nke ukwuu nye ọha mmadụ nke na-ekerịta ha, na- LED echiche etiti ha na usoro maka onwe onye nke njikọ na onye ọ nchebe na gburugburu ụwa.

 A "akụkọ ihe atụ nke mmalite nke ụwa dị ka a ghọtara n'otu omenala na obodo. Akụkọ ifo okike bụ ihe dị mkpa maka ọnụ ahịa ụwa, maka nhazi nke ụmụ mmadụ na mbara igwe, na maka usoro ndụ na omenala ndị bụ isi. " 
 " Akụkọ ifo okike na-agwa anyị ka ihe si malite. Omenala niile nwere akụkọ ifo okike; ha bụ akụkọ ifo anyị bụ isi, nke mbụ n'ime ihe a nwere ike ịkpọ ndụ psychic nke ụdị. Dị ka omenala, anyị na-amata onwe anyị site na nrọ mkpokọta anyị na-akpọ akụkọ ifo okike., ma ọ bụ cosmogonies . . . Akụkọ ifo ndị e kere eke na-akọwa n'ụzọ ihe atụ, echiche anyị banyere ndị anyị bụ n'ọnọdụ nke ụwa, n'ime nke a, ha na-ekpughe ihe ndị anyị na-ebute ụzọ n'ezie, yana ajọ mbunobi anyị. gbasara onye anyị bụ." 
 A "nkà mmụta sayensị na nkà mmụta okpukpe elaboration nke primal akụkọ ifo nke e kere eke n'ime a okpukpe obodo. Okwu ụgha ebe a na-ezo aka n'echiche efu n'ụdị akụkọ nke ihe ahụmahụ ma ọ bụ jide dị ka isi eziokwu ... Okwu okike na-ezo aka ná mmalite nke ihe., ma ọ bụ site n'ọchịchọ na omume nke ịdị ndụ karịrị akarị, site n'isi mmalite, ma ọ bụ n'ụzọ ọ bụla ọzọ." creation myth, Encyclopædia Britannica (2009)