Cosmogony

Sean M. Carroll, bụ onye ọkachamara na nkà mmụta sayensị na nkà mmụta sayensị na nke ubi, na-akọwa nkọwa abụọ na-asọmpi maka mmalite nke ịdị n'otu, nke bụ etiti oghere nke njirimara na-enweghị njedebe[1] (otu ihe atụ bụ ịdị n'otu nke nwa ojii).  oghere, ebe ike ndọda bụ njirimara nke na-aghọ enweghị njedebe —-enweghị ngwụcha). . 

.   [ <span title="This paragraph is a hopeless muddle after the second sentence. (March 2021)">mkpa nkọwa</span> ]A na-anabatakarị na-eso na ụwa ọdịdị n'otu ebe.  Mgbe fim n'otu nke egwu na ala egwu ịgbasa, Big Bang mere, bụ́ nke o doro anya na ọ chọpụtara na ụwa.  Nkọwa nke ọzọ, nke ndị na-akwado ya dị ka Stephen Hawking, na-ekwu na oge adịghị adị mgbe ọ na-egosi na ala.  Nkwuwa okwu a na-egosi na-egosi na njọ na-egosi, ebe ọ bụ na oge adịghị adị “tupu” njọ na ụwa.  N'ihi ya, ama ihe ma njikwa dị ka oghere ma ọ bụ oge nwanne na fim n'otu na mbara igwe amaara ama.