Mmetụta ịdị elu nke okwu

Na Nkà mmụta uche, mmetụta nke ịdị elu nke okwu (WSE) na-ezo aka na ihe omume na ndị mmadụ nwere mmata ka mma nke mkpụrụedemede gosipụtara n'ime okwu ma e jiri ya tụnyere mkpụrụedemede ndị dịpụrụ adịpụ na mkpụrụedemede dị n'ime eriri ndị na-abụghị okwu (nke iwu na-akwadoghị, nke a na-apụghị ịkpọpụta). Nnyocha achọtawokwa WSE mgbe a na-eji njirimara mkpụrụedemede n'ime okwu tụnyere njirimara mkpụrụ edemede n'etiti pseudowords (dịka "WOSK") na pseudohomophones (dịka" WERK").

Cattell (1886) bụ onye mbụ kọwara mmetụta ahụ, na onyinye dị mkpa sitere na Reicher (1969) na Wheeler (1970). Cattell bu ụzọ dee, "Achọpụtara m na ọ na-ewe ihe dị ka okpukpu abụọ iji gụọ... okwu ndị na-enweghị njikọ dị ka okwu ndị na'eme ahịrịokwu, na mkpụrụedemede ndị na-adịghị njikọ dị ka mkpụrụedemede na-eme okwu. Mgbe okwu na-eme ahịrịffa na mkpụrụedemodo okwu, ọ bụghị naanị na-eme usoro nke ịhụ na aha na-agbakọta, kamakwa site na otu mgbalị uche isiokwu ahụ nwere ike ịmata otu okwu ma ọ bụ mkpụrụedemede.

G. Reicher na D. Wheeler mepụtara usoro nnwale isi iji mụọ WSE, nke a na-akpọ Reicher-Wheeler paradigm. N'ime usoro a, a na-enye onye na-ekiri okwu ma ọ bụ eriri na-abụghị okwu nke ihe nkpuchi na-esote (ihe nkwalite dị mkpirikpi iji tụọ mmetụta na omume). A na-agwa onye na-ekiri ya ka ọ kpọọ aha otu n'ime mkpụrụedemede site na ọnọdụ akara na okwu ahụ ma ọ bụ eriri na-eme ka ule ahụ bụrụ nhọrọ abụọ a manyere (2-AFC). Dịka ọmụmaatụ, maka mkpụrụedemede R na okwu "kaadị", enwere ike ịgwa onye na-ekiri ka ọ họrọ n'etiti mkpụrụedemede C na T, ọ ga-abụkarịkwa nke ọma n'ime nke a karịa ma ọ bụrụ na a gwara ha ka ha mee otu nhọrọ ahụ na mkpụrụedemede dịka "cqrd". Ihe ọ bụla nwere ike ịmecha na mkpụrụedemede abụọ nwere ike ime na ọnọdụ okwu ahụ na-emepụta otu okwu.

Kemgbe ahụ, a na-amụ WSE nke ọma n'ihe gbasara usoro nghọta n'oge ịgụ ihe. E meela ọtụtụ nnyocha iji gbalịa ịkpụzi mmetụta ahụ site na iji netwọk njikọ.

 Ọrụ nnwale 
A na-anwale WSE site na iji tachistoscope, ebe ọ bụ na oge ngosi nke eriri akwụkwọ ozi kwesịrị iji nlezianya chịkwaa. N'oge na-adịbeghị anya, ngwanrọ ngosi ihe na-akpali akpali emeela ka ọ dịkwuo mfe iji kọmputa mee ihe ngosi. A kọwakwara WSE na-enweghị tachistoscope.

A na-egosipụta usoro mkpụrụedemede, nke na-abụkarị anọ ma ọ bụ ise, maka ọtụtụ milliseconds na ihuenyo. A na-agwa ndị na-agụ akwụkwọ ka ha họrọ nke n'ime mkpụrụedemede abụọ dị na eriri ọkụ. Dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na "WOSK" egosiri, onye na-agụ ya nwere ike ikpebi ma "K" ma ọ bụ "H" nọ na "WosK". WSE na-ebilite mgbe ndị mmadụ na-ahọrọ mkpụrụedemede ziri ezi mgbe mkpụrụedemede bụ ezigbo okwu karịa okwu (dịka "WKRG") ma ọ bụ otu mkpụrụedemede.

 Echiche 
Ịdị adị nke WSE n'ozuzu ya na-egosi na enwere ụdị ohere ma ọ bụ koodu uru nke okwu nwere n'uche nke pseudowords ma ọ bụ otu mkpụrụedemede enweghị. Nnyocha dị iche iche atụwo aro na ọdịiche ahụ bụ n'ihi ọdịiche dị iche iche nke ịkpọpụta (okwu ndị na-abụghị okwu anaghị akpọpụta ma yabụ anaghị echeta ha n'ụzọ dị mfe), ugboro ugboro (okwu ndị a na-ahụkarị ma jiri ha mee ihe), ihe ọ pụtara (okwu ndị dị adị nwere uru semantic ma ya mere na-ejigide ha n'uche), orthographic regularity (okwu ndị ọzọ na-agbaso usoro edemede a maara nke ọma ma ya mere ka ha dị mma na ncheta), ma ọ dịkwuo ukwuu na gburugburu (okwu ndị agbata obi (ezi na-ejikọkarị na okwu ndị ọzọ na okwu ndị na-ejikarị na-ekerịta mkpụrụedemede na okwu karịa okwu ndị ọzọ ma ya).

Nnyocha ndị ọzọ atụwo aro na WSE na-emetụta nke ukwuu ma ọ bụ ọbụna na-akpali site na ihe nnwale, dị ka ụdị mkpuchi eji eme ihe mgbe ngosi nke okwu ahụ gasịrị, ma ọ bụ ogologo oge nke ihe mkpuchi ahụ.

 Ihe nlereanya 
Ụdị abụọ a ma ama na-azọrọ na ha na-akọwa WSE bụ ụdị mmegharị mmekọrịta (IAM) na Ụdị koodu ụzọ abụọ (DRC) Ọ dịghị nke ọ bụla n'ime ụdị ndị a na-eburu n'uche; Nke a bụ mmekọrịta a na-ele anya site na nyocha na WSE. Ihe akaebe na-egosi na WSE na-aga n'ihu na-enweghị ihe ọmụma nke onye na-ekiri okwu ahụ gosipụtara, nke na-egosi ete nlebara anya adịghị mkpa maka WSE ma ọ bụ tinye aka na ihe omume a. Otú ọ dị, egosila na nlebara anya iji gbanwee WSE nke kwekọrọ na data neurophysiological na-adịbeghị anya na-akọwa na nlebere anya, n'ezie, na-agbanwe ọkwa mmalite nke nhazi okwu.Falikman, M. V. (2011). "Word superiority effects across the varieties of attention". Journal of Russian and East European Psychology. 49 (5): 45–61. doi:10.2753/rpo1061-0405490503. S2CID 145796440.

Ihe nlereanya mmegharị-nchọpụta (AVM) bụ ihe nlereanya ọzọ e mepụtara iji kọwaa data oge mmeghachi omume site na mkpebi okwu na ọrụ aha. Ọrụ ndị bụ isi a na-enyocha na AVM nke na-etinye aka na njirimara okwu na akwụkwọ ozi bụ koodu, nkwenye, na mkpebi. Ma IAM ma AVM na-ekerịta ọtụtụ echiche ndị bụ isi dị ka eziokwu ahụ bụ na ntinye nkwalite na-eme ka mkpụrụedemede dị iche iche na-arụ ọrụ, na-arụpụta mkpụrụedemede, na mkpụrụedemede na njirimara okwu na-emetụta usoro site n'elu ruo ala (dịka ịgụ ahịrịokwu "A cow said..." mmadụ ga-eche "moo" ma na-enyocha na okwu ahụ malitere na 'm' na-eleghara mkpụrụedemede ndị ọzọ anya).

 WSE na ihe nlereanya mmekọrịta 
áká_ịkẹngạ|thumb|300x300px|Ihe nlereanya mmekọrịta na-arụ ọrụ nke Rumelhart & McClelland.
WSE egosila na ọ bụ nchọpụta dị mkpa maka ụdị njirimara okwu, ma na-akwado ya kpọmkwem site na ụdị mmekọrịta mmekọrịta nke njirimara okwu nke Rumelhart na McClelland. Dabere na ihe nlereanya a, mgbe a na-enye onye na-agụ ya okwu, mkpụrụedemede ọ bụla n'otu akụkụ ga-akpali ma ọ bụ gbochie ihe nchọpụta dị iche iche (dịka ọdịdị gbagọrọ agbagọ maka "C", ogwe aka kwụ ọtọ na nke kwụ ọtọ maka "H", wdg). Ndị nchọpụta njirimara ahụ ga-akpali ma ọ bụ gbochie ndị nchọpụta mkpụrụedemede dị iche iche, nke ga-emecha kpalie ma ọ bụ kwụsị ndị nchọpụta okwu dị iche iche. Enwere ike ime ka okwu ụfọdụ rụọ ọrụ site na mkpali ndị a. Otú ọ dị, eziokwu ahụ bụ na enweghị ihe ọ pụtara na njikọta nke mkpụrụedemede nwere ike igbochi okwu ndị a nke emere na mbụ. Njikọ ọ bụla a na-arụ ọrụ ga-ebu ibu dị iche, ya mere okwu "WORK" dị n'ihe atụ ahụ ga-arụ ọrụ karịa okwu ọ bụla ọzọ (ya mere onye na-agụ ya matara ya).

Dabere na ihe nlereanya mmekọrịta a, a na-akọwa WSE dị ka nke a: Mgbe a na-egosi mkpụrụedemede a chọrọ n'ime okwu, a ga-arụ ọrụ ihe nchọpụta njirimara, ihe nchọpụta akwụkwọ ozi na ihe nchọpụta okwu, na-agbakwunye ibu na njirimara ikpeazụ nke ihe mkpali. Otú ọ dị, mgbe e gosipụtara naanị akwụkwọ ozi ahụ, ọ bụ naanị ọkwa nchọpụta akwụkwọ ozi ka a ga-arụ ọrụ. Ya mere, anyị nwere ike icheta okwu nkwalite ahụ n'ụzọ doro anya karị, ma si otú a bụrụ ihe ziri ezi n'ịchọpụta mkpụrụedemede ya, dịka a hụrụ na WSE.

 Ihe nlereanya nke ime ka ọ rụọ ọrụ 
AVM na-ahụ maka koodu, nkwenye, na ọrụ mkpebi. Paap, K. R.; Newsome, S. L.; McDonald, J. E.; Schvaneveldt, R. W. (1982). "An activation-verification model for letter and word recognition: the word superiority effect". Psychological Review. 89 (5): 573–594. doi:10.1037/0033-295x.89.5.573. PMID 7178333.A na-eji koodu akọwa ọrụ mbụ nke na-eduga n'ịrụ ọrụ n'amaghị ama nke ihe ndị a mụtara na ebe nchekwa. Mgbe koodu gasịrị, nkwenye na-ewere ọnọdụ. Nkwado na-edugakarị na njirimara nke otu ntinye okwu site n'aka ndị zaghachirinụ. A ga-ele nkwenye anya dị ka nyocha kwụụrụ onwe ya, nke sitere n'elu ruo n'ala nke ihe na-akpali akpali nke a na-eduzi site na ihe echekwara, ma ọ bụ nke a mụtara na mbụ, nnọchiteanya nke okwu. Enwere ike iṅomi nhazi oge na nkwenye site na simulator kọmputa. N'ikpeazụ, ihe ndị na-emetụta ọsọ na izi ezi nke arụmọrụ na otu ụkpụrụ na-adabere ma mkpebi dabere na ozi sitere na koodu ma ọ bụ nkwenye.

 Mmetụta na-adịghị mma nke ịdị elu nke okwu 
Otu n'ime nchọpụta nke akụkọ Johnston na McClelland bụ na WSE anaghị eme n'ụzọ a na-apụghị izere ezere mgbe ọ bụla anyị jiri okwu na okwu na-abụghị okwu tụnyere. Kama nke ahụ, ọ na-adabere n'ụzọ ụfọdụ na usoro ndị na-agụ akwụkwọ na-eji n'oge ọrụ. Ọ bụrụ na ndị na-agụ akwụkwọ na-elebara akwụkwọ ozi ahụ anya n'otu ọnọdụ, ha ga-enwe mmetụta dị njọ nke ịdị elu. Nke a bụ n'ihi na onye na-agụ ya agaghịzi enwe uru nke inwe ọkwa nchọpụta okwu na-arụ ọrụ na nnukwu ibu ma ọ bụrụ na ha leghaara anya ilekwasị anya na okwu zuru ezu.

 Hụkwa 

 Tachistoscope
 Mmetụta akwụkwọ ozi na-efu efu

 Ihe odide 

 Ịgụ ihe ọzọ 

 [Ihe e dere n'ala ala peeji] Cognitive Psychology; mbipụta nke anọ.
 Crowder, Robert G. na Wagner, Richard K. (1992). The Psychology of Reading, mbipụta nke abụọ. peeji nke 79. 
 Harris, Margaret na Coltheart, Max.  (1986) Nhazi asụsụ na ụmụaka na ndị okenye. peeji nke 155. 
 Francis, Greg, Neath, Ian, Mackewn, Angie, na Goldthwaite, Danalee. (2004). Belmont: Wadsworth, peeji nke 73-74. 




 Njikọ mpụga 

 "The Science of Word Recognition" nke Kevin Larson, 2004
Òtù:Pages with unreviewed translations