Ayo Ogunsheye

Category:Articles with hCards
Ayo Ogunsheye bụ onye agụmakwụkwọ Naijiria, onye ọkà mmụta nke Ịhụ mba n'anya na onye bụbu Onye isi, Ngalaba nke Mgbidi Mgbidi, Mahadum Ibadan. Tom G. Forrest, The Advance of African Capital: The Growth of Nigerian Private Enterprise . p 95. University of Virginia Press.'afọ 1970, ọ bụ otu n'ime ndị isi ọrụ dị elu nke a kpọbatara n'ụlọ ọrụ onwe onye nke ndị nwe obodo nke akụkọ ihe mere eme na-achịkwa ezinụlọ na ọkwa ndị isi. Mgbe Henry Fajemirokun nwụsịrị na 1979, ọ ghọrọ Chief Executive Officer nke Henry Stephens Nigeria Limited.

 Ngalaba mgbidi ndị ọzọ 
 guzobere ngalaba mgbidi nke mahadum Ibadan na 1949 iji lekwasị anya na agụmakwụkwọ ndị okenye na mba ahụ. Otu ihe mere e ji mepụta ya bụ ịgbasawanye ihe ọmụma nye ndị na-abụghị ndị Ibadan gụsịrị akwụkwọ ka ha ghara ịmepụta netwọk dị elu nke ndị gụsịrị akwụkwọ. Otú ọ dị, atụmanya nke nnwere onwe dugara n'ịbawanye ịnụ ọkụ n'obi maka ihe ọmụma n'obodo na obodo dị iche iche. N'oge na-adịghị anya, ngalaba ahụ tinyere ihe onwunwe na nyocha n'ihe gbasara ọchịchị onwe onye. Ọtụtụ ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-ahụ mba n'anya gara ọmụmụ ihe ma ọ bụ nzukọ ọmụmụ ihe nke ngalaba ahụ nyere n'afọ ndị 1950. Ayo Ogunsheye, dị ka onye nduzi bụ ihe dị mkpa na ngalaba nke gụnyere onye ọkà mmụta a ma ama Ulli Beier.

 Nzukọ ọmụmụ ihe nke gọọmentị onwe onye 
Dị ka onye agụmakwụkwọ, Ayo Ogunsheye na-edekarị banyere mkpa ọ dị ịtụgharị agụmakwụkwọ iji meziwanye nghọta mba na iwebata ngalaba agụmakwụkwọ na-abụghị nke gọọmentị n'ime nghọta ọha na eze. N'afọ 1959, mgbe mkpu maka nnwere onwe dị elu, e nwere nzukọ na Ibadan iji wepụ nsogbu ndị na-abịanụ. Dị ka onye isi oche nke mbụ nke nzukọ ọmụmụ ihe dị otú ahụ na mpaghara ahụ, nzukọ mba ụwa tụlere 'gọọmentị nnọchiteanya na Ọganihu na West Africa'. K. A. B. Jones-Quartey, H. Passin; Africa: The Dynamic of Change. University Press, 1963. p 1-2. Ọtụtụ n'ime echiche ya banyere ọchịchị onwe onye mesiri ike mkpa ọ dị ijide n'aka na ịdị n'otu n'ime iji melite ọnọdụ ndụ nke ụmụ amaala. Jones p 89-90'ilu okwu ahụ, mba kewara megide onwe ya enweghị ike iguzo, o mesiri ike ịnyefe ọgba aghara n'ime obodo site na iji usoro iwu kwesịrị ekwesị, nke ga-aghọ ihe dị mkpa iji mee ka mba ahụ sie ike, [1] Otú ọ dị, dị ka echiche ya banyere agụmakwụkwọ, ọtụtụ ihe ha na-ekwu maka ịhụ mba n'anya na otu esi eme ka ọganihu dị ike maka ndị isi ojii Africa. O mekwara ka okwu ndị dị mkpa maka ịdị n'otu na West Africa na Nigeria pụta ìhè. Na Na Naịjirịa dị ka mba buru ibu ma dịgasị iche iche ga-enye ọnọdụ ebe mpaghara nwere ike irite uru site na mgbanwe nri na ihe onwunwe. Mkpa ọ dị ịdọta isi obodo mba ọzọ ga-adịkwu nso na eziokwu site na ịdị adị nke nnukwu mba dabara adaba maka ndị na-etinye ego mba ọzọ. Ọtụtụ Jones  p 91'ime echiche ya na-eme ka ọ dịkwuo mkpa ịbawanye ikike nke nnukwu mba iji rite uru site na mmụba nke anya mpụga na ntọala ego dị n'ime maka ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya.

 Ihe odide 

Òtù:Mmadụ ndi di ndụ