Ozumba

. KnowOzumba bụ otu n'ime obodo 125 dị na steeti Mexico.  Oche ime obodo ya bụ Ozumba de Alzate.  Ọ dị na mpaghara ndịda ọwụwa anyanwụ nke Ndagwurugwu Mexico, 70 km ndịda ọwụwa anyanwụ Mexico City n'akụkụ okporo ụzọ Mexico City-Cuautla.[1]  Isi ihe dị na mpaghara a bụ Parish of the Immaculate Conception (Inmaculada Concepción) nke malitere dị ka ebe obibi ndị mọnk Francis na narị afọ nke 16.  Ọnụ ụzọ ebe a na-adọba ụgbọala nwere foto ndị metụtara mbọ izizi nke usoro a.  Ha gụnyere ihe nkiri ndị dị ka Hernán Cortés na-ekele ndị ozi ala ọzọ Francis mbụ na Mexico, ọnwụ nke ụfọdụ n'ime ndị ntorobịa mbụ a tọghatara na Iso Ụzọ Kraịst na ọbụna ebe ebe ndị mọnk na-akụ Cortés ihe.[2]  Ezuola ụlọ ụka n'onwe ya n'ime ọtụtụ ihe ochie ya.[3]  Aha Ozumba sitere na Nahuatl nke pụtara "n'elu iyi mmiri".  "de Alzate" ka agbakwunyere na aha aha maka nsọpụrụ nke ọkà mmụta sayensị José Antonio Alzate y Ramirez Santillana onye a mụrụ ebe a.[1] 

Ndị mbụ bi na ya bụ ndị dinta si n'agbụrụ dị iche iche.  Ka oge na-aga, ọnụnọ nke Olmecs nyere aka guzobe ọha mmadụ agrarian mbụ na-anọkarị otu ebe.  Mgbe nke a gasịrị, ndị Nahua mesịrị ghọọ agbụrụ na-achị achị.  Ọtụtụ n'ime ndị Nahuas ndị a sitere na ebo Xochimilca na Chichimeca.  Ka ọ na-erule narị afọ nke 16, mpaghara ahụ nọ n'okpuru nchịkwa nke Alaeze Ukwu Aztek dị ka mpaghara ụtụ isi.[1]