Nkwarụ anu ahu

Physical Disabilities, California State University, NorthridgeNkwarụ anụ ahụ bụ mmachi na arụ ọrụ anụ ahụ mmadụ, ijegharị ya, ike ya ma ọ bụ ume ya. Nkwarụ anụ ahụ ndị ọzọ gụnyere mmebi nke na-egbochi akụkụ ndị ọzọ nke ndụ kwa ụbọchị, dị ka nsogbu iku ume, ìsì, akwụkwụ na nsogbu ihi ụra.

 Ihe Ndị Na-akpata ya 
A na-enweta nkwarụ tupu ịmụ nwa tupu a mụọ nwa. Ndị a nwere ike ịbụ n'ihi ọrịa ma ọ bụ ihe ndị nne ekpughere n'oge ime ime, ihe mberede embrayo ma ọ bụ nwa ebu n'afọ ma ọ bụ nsogbu mkpụrụ ndụ ihe nketa.

A na-enweta nkwarụ perinatal n'etiti izu ole na ole tupu ruo izu anọ mgbe amuchara n'ime ụmụ mmadụ. Ihe ndị a nwere ike ịbụ n'ihi enweghị ikuku oxygen ma ọ bụ mgbochi nke usoro iku ume, mmebi ụbụrụ n'oge ọmụmụ (n'ihi iji forceps eme ihe n'ụzọ na-ezighị ezi, dịka ọmụmaatụ) ma ọ bụ nwa a mụrụ n'oge. Ihe ndị a nwekwara ike ibute n'ihi nsogbu mkpụrụ ndụ ihe nketa  ma ọ bụ ihe mberede."Birth Defects Research & Prevention" (Government website). Bureau of Family Health and Nutrition. Massachusetts Center for Birth Defects Research and Prevention. Boston: Department of Public Health. 2022. Retrieved 27 June 2022.

A na-enweta nkwarụ mgbe amuchara. Ha nwere ike ịbụ n'ihi ihe mberede, mmerụ ahụ, oke ibu, ọrịa ma ọ bụ ọrịa ndị ọzọ. Ihe ndị a nwekwara ike ibute n'ihi nsogbu mkpụrụ ndụ ihe nketa.

 Ụdị 
Nkwarụ na-emetụta akụkụ aka elu ma ọ bụ ala ma ọ bụ nkwarụ, aka na-adịghị mma, na mmebi nke otu ma ọ bụ ọtụtụ akụkụ ahụ. Nkwarụ na-agagharị agagharị nwere ike ịbụ nsogbu a mụrụ ma ọ bụ nke a na-enweta ma ọ bụ nsonaazụ ọrịa. Ndị nwere ọdịdị ọkpụkpụ gbajiri agbaji na-adaba n'ụdị a.

Nkwarụ anya bụ ụdị nkwarụ ọzọ. E nwere ọtụtụ narị puku mmadụ nwere obere ma ọ bụ nnukwu mmerụ ahụ anya dị iche iche. Ụdị mmerụ ahụ ndị a nwekwara ike ibute nnukwu nsogbu ma ọ bụ ọrịa dịka ìsì na mmerụ ahụ anya. Ụdị ụfọdụ ndị ọzọ na-adịghị ahụ ụzọ na-agụnye cornea, scratches na sclera, ọrịa anya metụtara ọrịa shuga, anya kpọrọ nkụ na corneal graft, macular degeneration na nká na retinal detachment.

Enweghị ike ịnụ ihe bụ enweghị ike ịnụ ihe n'ụzọ zuru ezu ma ọ bụ n'ụzọ na-adịghị mma. Ndị ntị chiri na ndị na-anụ ihe na-adịghị mma nwere ọdịbendị bara ọgaranya  ma na-erite uru site n'ịmụta asụsụ ndị ogbi maka ebumnuche nkwurịta okwu.  Ndị ntị chiri nwere ike iji ihe enyemaka ịnụ ihe mee ihe mgbe ụfọdụ iji melite ikike ịnụ ihe ha.Enweghị nkwarụ ikwu okwu na asụsụ: onye nwere ntụgharị nke okwu na usoro asụsụ nke na-anọghị n'etiti ntụgharị a na-anabata n'ime gburugburu ebe obibi ma ọ bụ nke na-egbochi mmepe mmekọrịta ma ọ bụ agụmakwụkwọ zuru oke

A pụkwara ịkọwa nkwarụ anụ ahụ na nsogbu ndị na-akpata, n'etiti ndị ọzọ, ụkọ ụra, ike ọgwụgwụ na-adịghị ala ala, ihe mgbu na-adịghị aga ala, na nkụchi.

 Hụkwa 

 Nkwarụ nke uche

 Edensibia 

 Ịgụ ihe ọzọ 

 Danielle Gourevitch na Mirko Grmek. (1998). Ọrịa n'ihe osise oge ochie, Paris.

 Mirko Grmek (1983). Ọrịa na mmalite nke mmepeanya ọdịda anyanwụ, Paris.