Isingoma Labongo Rukidi

Isingoma Rukidi Mpuuga (ihe dị ka 1500), ndị ọzọ na-akpọ ya Labongo na mgbe ụfọdụ Mpuuga Rukidi bụ Eze Bito mbụ (Omukama Omubiito) nke Alaeze Bunyoro-Kitara n'oge a n'ebe ọdịda anyanwụ Uganda na ejima nwanne Kato Kimera, eze Biito mbụ nke Muhwahwa (nke bụzi Buganda) Alaeze

 Oge ọ malitere 
Isingoma Rukidi Mpuuga bụ nwanne nwoke nke Nyarwa Rwa-Kyomya, nwanne ejima nke Kato Kimera Rwa-kyomya na nwanne nwoke nke Kiiza Rwa- Kyomya.
Mmadụ anọ ahụ bụ ụmụnne Chwezi nke Kwonga Maternity amụrụ n'ebe ugwu nke Victoria Nile n'ala ndị na-asụ asụsụ Luo nke Banyakitara maara dị ka Bukidi.

Isingoma (nna / onye na-ebu ocheeze nke ejima) Rukidi (..nke Bukidi / Lango) Mpuuga (nke nwere ntụpọ / agwakọta ma ọ bụ Brown) na ụmụnne ya atọ; Kato, Nyarwa na Kiiza bụ ụmụ nke Omucwezi / Prince Kyomya nwa nwanyị Rwa-Isimbwa nke Kitara na Lady Nyatworo nke Labongo onye isi Luo (Langi) nke ezinụlọ Kwonga.
Ya mere, ha bụ Banyakitara nke Luo Maternity.

 Aha BITO 
Dị ka ọtụtụ omenala ndị Afrịka si kwuo, ọtụtụ agbụrụ bụ patrilineal. Otú ọ dị, a na-akpọ ụmụ nwoke Chezi nke nwanyị Kwonga "Biito", ezinụlọ ọhụrụ ma n'ebe ugwu ma n'akụkụ ndịda nke Naịl.
Mgbe Kyomya zutere Nyatworo ma mụọ Nyarwa, nwa mbụ ha, mmekọrịta ha emeghị dịka omenala nke ndị Kwonga na Bukidi si dị. N'ihi ya, Nyarwa bụ nwa amuma. O mechara mụọ ejima Isingoma Mpuuga na Kato Kimera, ọmụmụ nke chọrọ ịme emume pụrụ iche mana ọ bụghị n'ụlọ nna nna ha, bu Rwot Labongo.↵A na-ekwu na Chief chụpụrụ nwa ya nwanyị n'obí ya ma wuoro ya ụlọ n'akụkụ nnukwu osisi a maara dị ka "BITO".
A na-akpọ ụmụ nke nwanyị Kwonga na Chezi Man si n'ụlọ osisi Bito "BITO Children".
Mgbe a mụrụ nwanne ha nwoke nke nta Kiiza, ha nọrọ n'ụlọ ahụ ruo mgbe onye ozi nke bụkwa onye na-akọ ọdịnihu nyere ha aka ịgafe ndịda mgbe ọdịda nke usoro ndị eze Chezi nke Alaeze Ukwu Kitara.
Òtù:Bunyoro
Òtù:Ndị na achị obodo Uganda