Oburoni

Oborɔnyi bụ okwu  ndi Akan (ma ọ bụ karịa kpọmkwem, Fante) maka onye mba ọzọ, nke pụtara n'ụzọ nkịtị "ndị si n'elu horizon". A na-asụgharịkarị ya n'asụsụ "onye ọcha".

Ebe Ọdịda Anyanwụ ala Afrịka enweghị ihe yiri "mzungu" a na-ahụkarị, nke a na-eji n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ na Ndịda Afrịka, ọbụnakwa n'ime  obodo Ghana, "oborɔnyi" na-achịkwa n'ihi na ọ bụ ihe a na-ejikarị asụsụ ndị dị n'ógbè ahụ, ndị nke ezinụlọ ndi Akan, karịsịa ndi Fante, Akuapem Twi na Asante twi. Asụsụ ndị ọzọ nke Akan na-eji ụdị dị iche iche na "oborɔnyi": Dịka the ọmụmaatụ, ndị Ashantes na-eji okwu ahụ bụ "Broni" ma ọ bụ "Abrɔ__wol____wol____wol__", na Northern Ghana na-eji usoro dị mgbagwoju anya nke okwu: "gbampielli", "pielli", "siliminga" (Dagbani na asụsụ ndị ọzọ nke Gur), "bature", "baturiya" (asụsụ Hausa), "nasaara" (okwu mgbazinye Arabic nke ụfọdụ ndị Alakụba na-eji eme ihe n'ụzọ nkịtị pụtara "Christian"), "tou" (asụsụ Mandbab), n'etiti okwu.