Gbanu language

Gbanu (Gbànù, Banu, Gbanou) bụ asụsụ Gbaya nke Central Afrikan Republic . Ndị ahụ anaghị ele onwe ha anya dị ka agbụrụ Gbaya.

 Ọmụmụ ụdaolu 
Gbanu nwere ụdaume iri na anọ, ọnụ // na imi //. kpụrụ okwu nwere ike ịbụ CV, ebe N bụ /m/ ma ọ bụ /n/. E nwere ụda anọ na mkpụrụedemede CV, elu, ala, na-arị elu, na-ada. Okwu nwere usoro ụda isii, anọ ndị ahụ tinyere dipping (falling) na peaking (rising). 

N'etiti ụdaume, naanị ọdịiche dị n'etiti ụdaolu nke a na-echekwa bụ /s, z/; ma ọ bụghị ya, ọ bụ naanị nkwụsị okwu na fricatives na-enweghị ụdaume na-eme n'etiti vowel. 
Mkpụrụ okwu imi na-eme ka ụdaume ndị gbara ya gburugburu, na ụdaume imi, gụnyere ndị sitere na ụdaume dị n'imi, na-emebi ụdaume glottalized. Ihe ndị na-eru nso // anaghị apụta na ụdaume imi, yabụ na ọ nwere ike ọ gaghị abụ phonemic; /j~ɲ/, /w~mŋ/ nwere ike ịbụ phonemes dị n'okpuru.