Amala

Àmàlà bụ nri a na-eri eri nke sitere na ike nke asụsụ Yoruba nke Ndịda ike ịzụ na ndị ọzọ nke Yorubaland mere ka ọ bụrụ ihe a ma ama.[1]  A na-eji yam, ntụ ọka cassava, ma ọ bụ ntụ ọka plantain na-esighị ike eme ya.[2]  A na-ụbe tubers nke yam, bepụ ya, sachaa ya, nweta ya ma gwọọ ya ka ọ bụrụ ntụ ọka.  A na-akpọkwa ya èlùbọ́ .  [3] Yams na-acha ọcha ma na-acha nchara nchara mgbe nke na-enye àmàlà ụcha ya.  [4].  Ilá, na ogbono.

 Ụdị 
E nwere ụdị àmàlà atọ: àmàlà isu,  àmàlà láfún, na amala OFFede. 

Àmàlà isu, ụdị àmàlà a na-ahụ, bụ nke faịlị na yam.  Otu ụdị yam mma maka àmà àmà bụ Dioscorea cayenensis (Ikoro) n'ihi nnukwu starch ya.[1]  N'ihi na ọ na-emebi emebi, a na-akpa akpa yam ma mee ya ntụ ọka.  Enwere ike iji mmiri ọkụ ntụ ọka ahụ iji jide ma ọ bụ gel a na-akpọ kokonte na Ghana na Togo, na àmàlà na Naijiria.[2][3]  A na-eji yam nti nkụ eme Àmàlà.  Nke a na-enye ya ụcha ojii / nchara nchara mgbe ihere ya na mmiri na-esi amụ.  [4] [5] Amala bara ntụ na carbohydrates ma kwa isi iyi dị mkpa nke carbohydrate, ngwaahịa na mpaghara yam nke West Africa..   

 Mkpụrụ ọka Cassava (àmàlà láfún) 
A na-eji ntụ ọka cassava eme Àmàlà láfún. A maara ntụ ọka cassava a mịrị amị dị ka lafun na Naijiria na konkonte na Ghana.

 Mkpụrụ ọka (amala ogede) 
Ụdị amala ọzọ bụ elubo ogede, nke na-agha mfe.  Ọnọdụ carbohydrate dị ala na ntụ ọka plantain na-eme ka ọ dị mma maka ndị na-arịa ọrịa shuga.  A na-Ụbụ plantain na-esighị ike, idi ya, ma-ewe ya mmiri na-esi iwu, na-achọ ihe na-acha nchara nchara mgbe a na-esi ya..

 Nri 
Enwere ike iri Àmàlà na ofe dị iche iche:

 Efo__wol____wol____wol__: e ji akwụkwọ nri na ngwakọta nke anụ, azụ, akpụkpọ ehi (ponmo), na anụ ndị ọzọ mee ya 
 Egusi: ofe e ji mkpụrụ melon siri ike na akwụkwọ nri mee.
 Ewedu soup: e ji akwụkwọ Corchorus siri esi ma sie ya ma nwee obere egusi na / ma ọ bụ na-enweghị ya.
 Gbegiri Soup:  e ji agwa kpọrọ nkụ mee ya. 
 Okro soup: e ji okra mee ya.
 Ogbono soup: nke e ji mkpụrụ ogbono a gwakọtara agwakọta na ngwakọta nke mmanụ nkwụ, azụ na agwa igurube (irú) gbakwunyere dị ka ihe ịchọ mma.

 Hụkwa 

 Eba
 Fufu
 Ndepụta nri ndị Afrịka
 Nri Naijiria

 Ihe odide 

 Njikọ mpụga 
Mgbasa ozi metụtaraAmalana Wikimedia Commons