Dutse

Ọdịdị ala na ala 
Site n'ọnụ ọgụgụ ndị bi na ya dị otu puku narị iri ise nà atọ n'afọ 2009,   Dutse bụ obodo kachasị ukwuu ugbu a na Jigawa Steeti na-esote Hadejia otu puku na narị iri nà otu, Gumel puku iri anọ na atọ , na Birnin Kudu puku iri abụo na asaa.Dutse bụ isi obodo Jigawa steeti nke Naijiria. E guzobere steeti ahụ n'afọ 1991 n'oge ọchịchị ndị agha nke General Ibrahim Badamasi Babangida. Dutse, Dutsi, na ederede mbụ nwetara aha ya site na nkume dị iche iche nke mpaghara ahụ. Enwere ike ịhụ ụdị nkume dị iche iche n'ọtụtụ obodo ahụ. N'ịbụ nke na-enwekarị ọkụ, obodo nkume ahụ nwetara aha ya site na ihe onwunwe a, Dutse okwu Hausa maka nkume. A maara Dutse na gburugburu ya nke ọma maka Osisi ụbọchị  ana-akpọ Dabino nke dị iche iche. A na-akọwa mpaghara ahụ na ala na-agbagọ agbagọ na mgbidi ugwu. A na-ekwu na aha Jigawa site na Jigayi sitere na topology dị otú ahụ. Ihe pụrụ iche na steeti ndị dị n'ebe ugwu ọdịda anyanwụ, ndị bi na Dutse bụ Ndị Hausa na ndị Fulani. Site na nnweta nke ala ugbo, ndị bi na Dutse bụ ndị ọrụ ugbo; ọrụ ndị ọzọ a na-ahụkarị n'ime ime obodo dịkwa n'etiti ndị mmadụ.

 Okike steeti 
Ọ bụ Malam Inuwa-Dutse, onye bụbu kọmishọna nke Ọrụ Ugbo na Akụ na uba na steeti Kano ochie nke gụnyere steeti Kano na Jigawa ugbu a duziri ọgba aghara maka ịmepụta steeti Jigawa n'oge ọchịchị Alhaji Audu Bako. Ọ malitere na ngwụcha afọ nke 1970 mana e belatara ya n'ihi nnupụisi ndị agha. Enwere mmasị ọhụrụ n'oge dị iche iche kemgbe oku mbụ. Mgbe oku maka okike steeti pụtara ọzọ na ngwụcha afọ 1980, ndị Jigawa alaghị azụ ịnye olu ha. Oge mmeri bịara na mbido afọ 1990, Ọgọstụ, 1991, kpọmkwem n'oge ọchịchị ndị agha nke Onye isi ala Ibrahim Badamasi Babangida. Ọ bụ ezie na a meriri oku maka okike steeti, ọtụtụ n'ime gọọmentị ime obodo ndị e nyere na akụkọ mbụ maka okike nke steeti ahụ ka ewepụrụ ma webata ndị ọhụrụ. Ụfọdụ n'ime ebe ndị a hapụrụ gụnyere Albasu, Ajingi, Wudil, Sumaila, Kachako na Takai. Naanị mmadụ ole na ole n'ime ndị na-eme ngagharị iwe maka okike steeti dị otú ahụ nọ n'ezie na Uwa ọhụrụ Jigawa steeti, Tarin Allah dị ka okwu a na-ahụkarị maka steeti ahụ. 

 Ọnọdụ ihu igwe 
Oge ọkọchị na Dutse bụ nke igwe ojii na-ekpo ọkụ n'afọ niile, ebe oge mmiri na-ekpuchi mmiri na igwe ojii. Nkezi okpomọkụ kwa afọ dị n'etiti iri ise nà anọ na degrees òtù narị na atọ Fahrenheit, na ala nke dị iri anọ na iteghete na elu nke degrees Otu narị na asaa dị ụkọ.  

Oge kachasị mma n'afọ iji gaa Dutse maka ihe omume ihu igwe na-ekpo ọkụ, dịka akara ndị njem nleta si dị, bụ site na mbido ọnwa Disemba ruo mbido ọnwa Febụwarị.

 Okpomọkụ 
Ọnwa Mee bụ ọnwa kachasị ọkụ na Dutse, nke nwere oge okpomọkụ site na abalị iri na asatọ nke ọnwa Machị  ruo abali iri abụo na atọ nke ọnwa Mee. Ọnwa  Jenụwarị bụ ọnwa kachasị jụụ n'oge oge oyi, nke na-aga site na abalị anọ nke ọnwa Disemba ruo abali iri abụo na asatọ nke ọnwa Jenụwarụ. "Dutse Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark". "Dutse Weather". 

 Edensibia 

Òtù:Nigerian state capitals