Ogu na Ofo

Ofo bu mkpara nke ndi ndu Igbo ahọpụtara bu - okachanjoi ndi ukochukwu, ndi eze, onyishi, na ufodu masquerader - nke gosiputara ikike, ikike inye iwu, ikike ochichi na/ma obu inye onye isi na ike nke chi di iche iche nyere.  Ọ na-adịkarị sentimita isii ruo sentimita asaa n'ogologo ma jiri ọla, ọla, ma ọ bụ osisi mee ya.

Vernantius Emeka Ndukaihe dere n'akwụkwọ ya "Achievement as Value in the Igbo/African Identity: The Ethics", na ngalaba 'Ofo' dị ka ihe nnọchianya dị nsọ nke ofufe : "Ihe kachase  mkpa ' Ofo 'bụ agbụrụ ' Ofo ', kwenyere na onye malitere ' Umunna nwetara ' (otu ezinụlọ), dị ka onye isi. N'onwu onye isi di otu a, ozo ' Okpara ' (Nwa nwoke mbụ) ketara ya. Ya mere, ọ na-aga, aka site n'ọgbọ ruo n'ọgbọ. Enwekwara onwe ' Ofo ' . Nwa okorobịa nwetara ' Ofo mbụ ya ' mgbe a malitere ya n'aha ' Ozo ' nke mbụ ya (ụlọ ọrụ dị nsọ edobere maka ndị okenye na-asọpụrụ obodo). Ka mmadụ na-aga n'ihu n'ọkwa ọzọ ' Ozo ', otu na-enweta nke kwekọrọ' Ofo ' . Ya mere, inwe ' Ofo ' bụ ihe nnọchianya nke nnukwu mmezu ọha, okpukpe na omume. Onye ' Ofo ' nke ' Ozo ' aha nwoke nwere ike ketara naanị ọkpara ya ka emechara emume nerai. A na-ewere ya dị ka ihe ọjọọ mgbe nna nwụrụ anwụ enweghị nwa  nwoke ga-eketa ' Ofo ya '" 

A na-eso ofo na ogu, mkpirisi mkpirisi e ji akwụkwọ nkwụ kechie ka ọ nọchite anya udo na ịdị ọcha. Ogu na-eje ozi dị ka akara ngosi iji achupụta ọchịchọ maka mmezii udo na esemokwu. Mgbe ndị na-ese okwu na-ekwekọrịtaghị na mkpebi, a na- ewepụ ogu ahụ ma gosi nke ahụ n'ọnọdụ ya, iji gosi na ọ ga-abawanye.

Na ntọala odinala Nsukka, ofo a na-akpọkarị ohoo ma were osisi si ukwu ohoo osisi. A na-eji ya naanị ndị onyishi (okenye obodo) dị ka ma akara njirimara na ihe nnọchianya nke ofufe, ebe ọ bụ na onyishi . na-eji ofo/ohoo n'aka na-ekpe  ekpere.

 Na-achụ àjà
 Mee emume
 Kpee ekpere
 ṅụọ isi
 Kwuo ikpe
 Amụma kpachapụrụ anya n'ime ezinụlọ, ebo ma ọ bụ obodo, na
 Kpọọ ngọzi ma ọ bụ nkọcha .

N’ihi mkpa omenaala ya n’ebe ndị Igbo nọ, ọ bụ naanị ndị ikike (ma ọ bụ ikike ọzọ) nwere ike ijikwa ya. A na-ewere ya dị ka ihe nketa a ga-ebufe site n'ọgbọ ruo n'ọgbọ.  

Nke ofo ekwenyere na ọ bụ akara ngosi njikọ dị n'etiti ndị nwe ya na Chineke. Ọ bụ ọwa n’etiti ndị dị ndụ, ndị nwụrụ anwụ, na ndị a ka ga-amụ. [6] Nke ofo ya mere ọ na-ekere òkè n'ekpere, àjà ememe, ịkpọtụrụ ndị na-akwado mmụọ, anwansi, ememe ịkpọ aha, ikpebi usoro ihe omume, na-akwado izi ezi omume, akara ọgbụgba ndụ, ịkwado steeti ma ọ be hi ọfịs, ime mkpebi, dozie esemokwu, ịṅụ iyi nchịkwa, na ịkpọsa na ịmanye iwu. [7]

General Ofo nke ala Igbo dị gbo a n'obí Gad dị n'Agulueri, steeti Anambra . 

A ka na-eji Ofo eme ihe, n'agbanyeghị na mgbasa nke Iso Ụzọ Kraịst na ọchịchị ebelatala uru ọ pụtara. Ndị na-eme okpukpe ọdịnala Igbo na-eji ofo kwenye na ọ na-arụ ọrụ. 

 Edensibia 

Òtù:Ȯra Anambra
Òtù:Ndị Igbo