Protisto

Protistos es le gruppo paraphyletic del microorganismos eucaryote unicellular que non appartine al clados del plantas, animales o fungos. Historicamente, protistos esseva tractate como un regno biologic formalmente appellate Protista. Iste gruppo resta utilisate per conveniantia. Alcun autores extende le notion de Protisto al omne eucaryotes unicellular.

Information molecular ha essite usate de redefinir iste gruppo in moderne taxonomia como diverse e saepe distantemente cognate phylos. Le gruppo de protistos es nunc considerate de significar diverse phylos que non es proximemente cognate per evolution e ha differente cyclos vital, nivellos trophic, modos de locomotion, e structuras cellular. Ultra su relativemente simple nivellos de organisation, le protistos non ha multo in commun. Istes es unicellular, o istes es multicellular sin texitas specialisate, e iste simple organisation cellular distingue le protistos ab altere eucaryotes, tal como fungos, animales e plantas. 

Protistos vive in quasi alicun ambiente que contine aqua liquide. Multe protistos es photosynthetic e es vital productores primari in ecosystemas, particularmente in le oceano como parte del plancton. Altere protistos, le protozoarios, tal como le Kinetoplastidios e Apicomplexos, es responsibile pro un numero de maladias seriose de humanos, tal como malaria e maladia dormente.

Disciplina
Le studio de protistos es appellate protistologia.

Historia
Le termino protisto esseva prime usate per Ernst Haeckel in 1866. Protistos esseva traditionalmente subdividite a in plure gruppos basate sur similaritates al regnos plus alte: le unicellular "animaloide" protozoones, le "plantoide" protophytos (in le major parte unicellular algas) e le "fungoide" mucores limose e mucores aquatic. Istes subdivisiones  traditional, basate grandemente sur communalitates superficial, ha essite reimplaciate per classificationes basate sur phylogenetica (cognatessa evolutionari intra organismos). Tamen, plus ancian terminos es usate ancora como nomines nonformal de describer le morphologia e ecologia de protistos varie. 

Evolution
Le prime protistos cognite viveva desde 2.1 milliardos de annos in le  in Gabon.A. El Albani, K.O. Konhauser, A. Somogyi, J. Ngwalghoubou Ikouanga, A. Lamboux, J. Blichert-Toft, E. Chi-Fru, C. Fontaine, A. Mazurier, A. Riboulleau, A.-C. Pierson-Wickmann, F. Albarède, "A search for life in Palaeoproterozoic marine sediments using Zn isotopes and geochemistry", Earth and Planetary Science Letters, volume 612 (2023) DOI:10.1016/j.epsl.2023.118169

Classification
Supertaxones
 Eukaryota

Subtaxones
Chromalveolata
 Heterokontophyta
 Haptophyta
 Cryptophyta (cryptomonades)
 Alveolata
 Dinoflagellata
 Apicomplexa
 Ciliophora (ciliates)
 Excavata
 Euglenozoa
 Percolozoa
 Metamonada
 Rhizaria
 phylo Radiolaria
 phylo Foraminifera
 phylo Cercozoa
 Archaeplastida (in parte)
 Rhodophyta (algas rubie)
 Glaucophyta (basal archaeplastidos)
 Unikonta (in parte)
 Amoebozoa
 Choanozoa

Vide etiam
 Alga
 Microorganismo
 Organismo unicellular

Referentias


Categoria:Taxon obsolete
Categoria:Gruppo paraphyletic