Ժան-Մարի Կիւսթաւ Լը Քլեզիօ

Ժան-Մարի Կիւսթաւ Լը Քլեզիօ (, ),  ֆրանսացի գրող, 2008 թուականի Գրականութեան Նոպէլեան մրցանակի դափնեկիր։

 Կեանք եւ գործունէութիւն 
Ծնած է Ֆրանսայի Նիս քաղաքը: Հայրը անգլիացի է, մայրը` ֆրանսացի, պրըթոն, բայց երկուքն ալ Սէն-Մորիսէն էին: Իրեն համար ֆրանսերէնն է իր իսկական երկիրը:  Միաժամանակ տիրապետելով անգլերէնի եւ ֆրանսերէնի, նախ խորհած է անգլերէն գրել, բայց գրած է ֆրանսերէն, ընդդիմանալու համար Մորիս կղզիի անգլիացիներու կողմէ գաղութացման: Եօթը տարեկանին կը գրէ իր առաջին գիրքը, որ ծովու մասին է:

Իր գրական ուսումը ստացած է Նիս, Պրիսթոլ եւ Լոնտոն․ քսաներեք տարեկանին մուտք գործած է գրական աշխարհ, տիրանալով Ռընոտօ մրցանակին, իր առաջին վէպով, որ սկիզբն է երկարատեւ պայքարի մը ընդդէմ բռնութեան եւ դրամի իշխանութեան, պաշտպանելով բնութիւնը եւ տկարները: Իր էջերը մերժումն են արդիական եւ մղձաւանջային աշխարհին:

1967-ին Թայլանտի մէջ կատարած է իր ազգային ծառայութիւնը ոչ իբրեւ զինուոր, այլ իբրեւ մշակութային գործակցող:

Արտաքսուած է, քանի որ ուժգնօրէն դատապարտած է մանուկներու պոռնկութիւնը եւ ղրկուած՝ Մեքսիքա, հոն լրացնելու համար իր ծառայութիւնը:

Աշխատած է Լատին Ամերիկայի Հիմնարկութեան մօտ եւ խորապէս կապուած է շրջանին եւ հնդիկներուն, ինչ որ իր գործը դրոշմած է եւ աշխարհահայեացքը:

1970-1974 տարիներուն ապրած է Ամպերաս եւ Վաունանաս հնդիկներուն հետ, Փանամայի եղէգնանտառներուն մէջ (jungle), որ իրեն ընծայած է մարդկային, մշակութային եւ միստիք արտակարգ կենսափորձ մը, ընդլայնած է իր միտքի եւ հոգիի սահմանները, քանի որ Մեքսիքայի նախնական պատմութեան ծանօթացումը եւ անոր փճացումը սպանացի գրաւողներու կողմէ զինք մղած են ընդվզումի: Գացած է երկրին խորերը ուր կ'ապրին նախնական համարուած ցեղախումբերը, սորված է անոնց տեղական լեզուները եւ ծանօթացա՝ անոնց սրբազան գրութիւններուն:

1977-ին եղած է առաջիններէն Ամերիկայի հնդիկներու դիցաբանութեան վերաբերող «Շիլամ Պալամի Մարգարէութիւններ»ու թարգմանութիւնը հրատարակող:

Մասնագիտացած է «Միշիքոան»ի մէջ (Կեդրոնական Մեքսիքա), այդ մասին ներկայացուցած է պատմութեան աւարտաճառ մը, ուսուցանած է Միացեալ Նահանգներու Ալպուքերք համալսարանին մէջ:

 Ժ. Մ. Գ. Լը Քլեզիոյի Մատենագիտութիւնը 

 Վէպեր 
Տարեթիւ (Ֆրանսերէն)Ֆրանսերէն Բնագիր Անունը1963Le Procès-verbal1966Le Déluge1967Terra Amata1969Le Livre des fuites1970La Guerre1973Les Géants1975Voyages de l'autre côté1980Désert1985Le Chercheur d'or1991Onitsha1992Étoile errante1995La Quarantaine1997Poisson d'or2003Révolutions2006Ourania2008Ritournelle de la faim2017Alma

 Կարճ Պատմուածքներ Եւ Վիպակներ 
Տարեթիւ (Ֆրանսերէն)Ֆրանսերէն Բնագիր Անունը1964Le Jour où Beaumont fit connaissance avec sa douleur1965La Fièvre1978Mondo et autres histoires1982La Ronde et autres faits divers1989Printemps et autres saisons1992Awaité Pawana1997La Fête chantée et autres essais de thème amérindien1999Hasard suivi d'Angoli Mala2000Cœur brûle et autres romances2000Fantômes dans la rue2002Tabataba suivi de Pawana2011Histoire du pied et autres fantaisies2014Tempête : deux novellas2020Chanson bretonne, suivi de L'Enfant et la Guerre2023Avers

 Ոչ-Գեղարուեստական Երկեր 
Տարեթիւ (Ֆրանսերէն)Ֆրանսերէն Բնագիր Անունը1965Le Rêve mexicain ou La Pensée interrompue1965"Sur la lecture comme le vrai voyage"1965"La Liberté pour rêver"1965"La Liberté pour parler"1967L'extase matérielle1971Conversations avec J. M. G. Le Clézio1971Haï1973Mydriase1978Vers les icebergs1978L'Inconnu sur la Terre1980Trois Villes saintes1982Une lettre de J. M. G. Le Clézio1987Sur Lautréamont1993Diego et Frida1995Ailleurs1997Dans la maison d'Edith1998Enfances2000L'Enfant de sous le pont2004L'Africain2007Ballaciner2020Chanson bretonne suivi de L'Enfant et la guerre2024Identité nomade

 Ճամբորդական Օրագիրներ Եւ Մանկական Գիրքեր 
Ճամբորդական Օրագիրներ

 Voyage à Rodrigues
 Gens des nuages
 Raga. Approche du continent invisible

Մանկական Գիրքեր

 Voyage au pays des arbres (1978)
 Lullaby (1980)
 Peuple du ciel, suivi de Les Bergers (1981)
 Celui qui n'avait jamais vu la mer, suivi de La Montagne du dieu vivant (1982)
 Villa Aurore, suivi de Orlamonde (1985)
 Balaabilou (1985)
 La Grande Vie, suivi de Peuple du ciel (1990)

 Հաւաքածոներ (Հեղինակին կողմէ թարգմանուած ֆրանսերէնի) 

 Les Prophéties du Chilam Balam
 Relation de Michoacan
 Sirandanes

 Գիրքեր՝ Լը Քլեզիոյի Նախաբանով 

 Խուան Ռուլֆոյի Le Llano en Flammes կարճ պատմուածքներու հաւաքածոյի ֆրանսերէն նախաբանը։
 Ֆրանսացի կինոռեժիսոր Ռոպեր Բրեսսոնի "Notes Sur Le Cinématographe" աշխատութեան նախաբանը։

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի գրողներ