Կարաւան

Կարաւան կամ քարաւան (՝ խումբ մը մարդիկ, որոնք միասին ճամբորդութիւն կ՚ընեն առեւտրական, ուխտագնացական կամ այլ նպատակներով եւ միացած են փոխադարձ օգնութեան եւ պաշտպանութեան համար դաժան կամ վտանգաւոր վայրերու մէջ, ինչպէս նաեւ իրենց գրաստները՝ ուղտեր, էշեր, ջորիներ կամ ձիեր:

Հասարակական շինութիւն՝ կարաւաններու կանգառի համար՝ իջեւանատեղ:

 Կարաւան ուղղակի իմաստով 
Կարաւանը սովորաբար գլխաւորուած է կարաւանապետով եւ ունի զինուած պահակախումբ:

Ժողովրդական պատկերացումով, կարաւանը կը պատկանի դաժան անապատային կամ տափաստանային մերձաւորարեւելեան կամ միջինասիական տեսարանին, ուր կարաւանային արահետները հիմնական հաղորդակցութեան ուղիներն էին:

Ամէնայայտնի կարաւանային ուղեգիծը հին աշխարհին եւ միջին դարերուն եղած է մետաքսի ճանապարհը, որ կը միացնէր Չինաստանը Միջին եւ Առաջաւոր Ասիային հետ եւ յայտնի էր Ք.Ա. II դարէն:

Սակայն կարաւանի փոխադրած ծաւալը սահմանափակ էր նոյնիսկ դասական կամ միջնադարեան չափանիշներով: Օրինակ, 500 ուղտերէ բաղկացած կարաւանը կրնար փոխադրել միայն մէկ երրորդը կամ կէսը այն ապրանքներուն, որոնք կը փոխադրուէին սովորական բիւզանդական առեւտրական առագաստանաւով:

Կարաւանները, որոնք կը համարուէին անցեալի պատկանելիութիւն, վերածնունդ ապրեցան 1980-ականներուն, Աֆղանիստանի պատերազմի ժամանակ, երբ լայնօրէն օգտագործուեցան աֆղան ապստամբներու (ահաբեկիչներու) կողմէ զէնք եւ զինամթերք փոխադրելու համար Փաքիստանի սահմանէն դէպի Աֆղանիստանի խորքերը:

Կարաւանները գրաստներու եւ բեռնակիրներու կը շարունակեն օգտագործուիլ մինչեւ այսօր գաղտնի թմրանիւթերու փոխադրութեան համար (մասնաւորապէս, «Ոսկեայ եռանկիւնէն» Հարաւ-Արեւելեան Ասիայէն):

 Կարաւան ջրային փոխադրութեան մէջ 
Կարաւան նաւեր՝ փոխադրական նաւերու միաւորում, որոնք բեռներ կը փոխադրեն հեռաւոր տարածութիւններու վրայ կամ խումբ մը նաւեր, որոնք կը շարժին կամ կանգնած են մէկը միւսի ետեւէն: Նախապէս Ջրային կարաւան, գետային բարկաներու հաւաքածոյ, որոնք միասին կը շարժին:

Ի տարբերութիւն ուղեկցութեան, պարտադիր չէ, որ ներառէ ռազմական նաւեր: Օրինակ, Վենետիկի առեւտրական հանրապետութիւնը արեւելք կ՚ուղարկէր կարաւաններ նաւերու, որոնք բաղկացած էին գալեաներէ, որոնք ինքնին զինուած առեւտրական նաւեր էին:

Գետային կարաւան՝ քանի մը ինքնաշարժ չեղող նաւեր, օրինակ՝ բարաժներ, կամ փայտակոյտեր, քարշակուող գետով կամ կամարով մէկ քարշակով:

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Փոխադրամիջոցներ