Յովսէփ Վայոց Ձորեցի

Յովսէփ Ա. Վայոց Ձորեցի, կամ Հողոցմեցի (ծննդեան թուականը անյայտ -25 Յուլիս 454), Հայոց կաթողիկոս՝ 440 թուականէն։  

Եղած է Մեսրոպ Մաշտոցի աշակերտներէնՅովսէփ Հողոցմեցի։ 

 Գործունէութիւն 
Նախ ծառայած է իբրեւ Այրարատի եպիսկոպոս, ապա Մեսրոպ Մաշտոցի կարգադրութեամբ՝ ընտրուած է կաթողիկոս։

Յովսէփ Վայոց Ձորեցիի հայրապետութեան օրով, 449 թուականին, կը գումարուի Արտաշատի ժողովը, որուն ընթացքին ան վճռական դիրք կը բռնէ՝ մերժելով ուրացութիւնը եւ քաջալերելով համազգային դիմադրութիւնը։ 

Ան գործուն մասնակցութիւն ունեցած է Սասանեաններու դէմ 450-451 թուականներուն հայոց մղած ազատագրական պատերազմին։  

Սերտօրէն գործակցած է հայ նախարարներու, յատկապէս՝ Վարդան Մամիկոնեանի հետ, պաշտպանելու համար հայ ժողովուրդին կրօնական ինքնուրոյնութիւնը եւ քրիստոնէական դաւանանքը՝ Սասանեան Պարսկաստանի զրադաշտական պարտադրանքներուն դէմ։ 

 Մահը 
Աւարայրի ճակատամարտէն ետք, կը ձերբակալուի եւ կ'աքսորուի, ապա կը փոխադրուի Ապար աշխարհ, ուր կը նահատակուի Ղեւոնդ Երէցի եւ Ղեւոնդեանց խումբին հետ։

Նահատակութենէն ետք, ան կը դասուի Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ սուրբերու շարքին։ 

Անոր յիշատակը կը տօնուի Վարդանանց տօնին հետ, իբրեւ հաւատքի եւ ազգային ինքնութեան անսակարկ պաշտպան։
 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Հայ եպիսկոպոսներ
Ստորոգութիւն:Հայ կաթողիկոսներ
Ստորոգութիւն: Հայ ազգային գործիչներ