Կենսանիւթեր

մինի
Կենսանիւթերն ու հանքային աղերը կը հայթայթուին սնունդին միջոցով: 

Անհատի մարմինը կենսանիւթ չ'արտադրեր, այլ անոնք առողջ կենսակերպ մը ունենալու համար հաւասարակշռուած սնունդ ունենալը անհրաժեշտ է եւ անիկա կը ներառէ բոլոր տեսակի ուտելիքները (բանջարեղէն, կաթնեղէն, ընդեղէն եւ այլն):

Կենսանիւթերը յայտնաբերուած են տարիներու ընթացքին աստիճանաբար, անոնք թիւով 13 են:

 Հիմնական խումբեր 
Կենսանիւթերը հիմնականօրէն բաժնուած են երկու խումբի:

Ա.- Ճարպալոյծ կենսանիւթեր ( Ա, Տէ, Էօ, Քա)

Բ.- Ջրալոյծ կենսանիւթեր (Պէ եւ իր խումբերը եւ Սէ)

 Կենսանիւթ Ա: Այս կենսանիւթը կը գտնուի այն մրգեղէններուն մէջ, որոնք դեղին գոյնը եւ դեղինի ընտանիքի այլ գոյները ունին, օրինակ (նարինջը, ստեպղինը, սեխը եւ այլն): Այս կենսանիւթին ոչ բաւարար քանակը մեր մարմնին մէջ կը պատճառէ հաւկուրութիւն կամ գիշերային կուրութիւն:
 Կենսանիւթ  Օ-ն կը կոչուի մարզիկներու կենսանիւթ: Այս կենսանիւթը կը գտնուի ցորենի հատիկներուն, հաւկիթի դեղնուցին եւ կաղինին մէջ:
 Կենսանիւթ «Քա»ն անհրաժեշտ դեր ունի արեան մակարդելիութեան մէջ: Այս կենսանիւթը կը գտնուի հաւկիթի դեղնուցին, պանիրին, կանաչ տերեւ պարունակող բանջարեղէններու մէջ:
 Կենսանիւթ Տէ-ն գլխաւորաբար առնչուած է ոսկորներու կազմութեան եւ յատկապէս քալսիոմի եւ ֆոսֆորի ներծծման ու նիւթափոխանակման: Այս կենսանիւթը կը գտնուի կիտրոնին, նարինջին, ձուկին եւ այլ ուտեստեղէններուն մէջ: Բնութեան մէջ արեւի ճառագայթները մեզի կը փոխանցեն այս կենսանիւթը:
 Կենսանիւթ «Պէ» (եւ իր ընտանիքը)` «Պէ 1», «Պէ 2», «Պէ 3», «Պէ 5», «Պէ 6», «Պէ 9» եւ «Պէ 12»):

Կենսանիւթ «Պէ 1»ը ընդհանրապէս կը գտնուի պանանի, կորեկի, պրոքոլիի եւ աւոքայի մէջ: Այս կենսանիւթին անբաւարարութիւնը կը պատճառէ ախորժակի անկում, դիւրագրգռութիւն, որոնք հիմնական ախտանշանները կը հանդիսանան:

Կենսանիւթ «Պէ 12»12 կը գտնուի այն ուտելիքներուն մէջ, որոնք կենդանական ծագում ունին: Այս կենսանիւթը անհրաժեշտ է արեան կարմիր գնդիկներու կազմաւորման մէջ, այս կենսանիւթի անբաւարարութիւնը կրնայ արեան տկարութիւն պատճառել:

 Կենսանիւթ «Սէ»ն կը գտնուի կիտրոնի, նարինջի, կաղամբի եւ այլ պտուղներու մէջ:

Այս կենսանիւթը կարեւոր դեր ունի երկաթի ներծծման մէջ, ինչպէս նաեւ մարմինի ընդհանուր պաշտպանողական համակարգին աշխուժացման մէջԿենսանիւթեր:

Նախընտրելի է այս կենսանիւթերը ստանալ ուտելիքներէն, ոչ թէ փոխարինել զանոնք դեղահատերով, որովհետեւ ուտելիքներէն ներծծումը շատ աւելի դիւրին կ'ընթանայ: 

Դեղահատի ձեւով կենսանիւթեր ու հանքանիւթեր ալ կարելի է օգտագործել, ինչպէս օրինակ՝ ձկան իւղը, որ շատ կարեւոր կը համարուի մարմինին դիմադրողականութիւնը զօրացնելու համար, բայց եթէ օրական 3 կրամէն աւելի օգտագործուի, հակառակ ազդեցութիւն կրնայ թողուլ, կը տկարացնէ մարմինին դիմադրողականութիւնը եւ նոյնիսկ արիւնահոսութիւն կրնայ յառաջացնելԴեղահատի ձեւով կենսանիւթեր։

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Կենսանիւթեր