Հայոց Ցեղասպանութեան «Արամ Պէզիքեան» Թանգարան

մինի
Հայոց Ցեղասպանութեան «Արամ Պէզիքեան» Թանգարանը կը գտնուի Ժպէյլի «Թռչնոց Բոյն»ի շրջափակին մէջ:

Անիկա հիմնուած է Հայոց Ցեղասպանութեան 100-Ամեակին առիթով։

Պաշտօնական բացման հանդիսութիւնը տեղի ունեցած է 18 Յուլիս 2015-ին:

Թանգարանը կենդանի յուշարար մըն է հազարաւոր որբերու, որոնք Լիբանանի մէջ խնամք ու դաստիարակութիւն ստացած են` ամերիկեան, զուիցերիական եւ դանիական մարդասիրական կազմակերպութիւններու կողմէ: 

Անիկա խօսուն վկայութիւն մըն է նաեւ այն նշանակալից դերին, զոր Լիբանան ունեցած է հայ ժողովուրդին վերածննդեան մէջ:

 Նպատակ 
Բարերար Ալեքքօ Պէզիքեան, բացման հանդիսութեան ընթացքին, արտասանած է հետեւեալ խօսքը.

Բարերար Ալեքքօ Պէզիքեան, բացման հանդիսութեան ընթացքին, արտասանած է հետեւեալ խօսքը.

 Նկարագրութիւն 

 մինիԹանգարանը կը բաղկանայ երեք մասէ.
 Առաջին մասը կը ներկայացնէ հայ ժողովուրդին կեանքը Օսմանեան տիրապետութեան տակ։
 Երկրորդը՝ կը ներկայացնէ Հայոց Ցեղասպանութենէն վերապրած որբերը։
 Երրորդը՝ վերապրողներուն նոր կեանքը՝, գաղթակայաններէն մինչեւ գաղութային կազմակերպում, վերածնունդ։
 Թանգարանին մուտքէն սկսեալ կարելի է նշմարել գետնին վրայ որբերուն ոտնահետքերը, որոնք կը փաստեն անոնց գոյութիւնն ու ինքնութիւնը:

 Թանգարանին մուտքին զետեղուած կամարը Երկ­րորդ ճար­տա­րա­պե­տա­կան լու­ծու­մը եր­կա­թեայ վրանն է (Canopy), որ դէ­պի թան­գա­րան այ­ցե­լու­նե­րուն ու­ղե­ցոյցն է: Հնա­կար­կա­տի տես­քով, որ­բե­րուն ցնցո­տի­նե­րը խորհր­դան­շող, պղնձա­ծածկ, եր­կու յե­նա­կէ­տե­րու վրայ կա­ռու­ցուած, 16 մեթր եր­կա­րու­թեամբ, 22 թոն կշռող եր­կա­թեայ վրա­նը դէ­պի ի­րա­կա­նու­թիւն կ'ա­ռաջ­նոր­դէ այ­ցե­լու­նե­րը: Կամարին տակէն անցնելով, կը լսուին որբերուն ձայները եւ հայ մօր մը նուրբ ձայնը, որ կը փորձէ հանդարտեցնել զիրենք:
 Վրա­նը նաեւ որ­բե­րը պահ­պա­նող Մա­րիա Ճէյ­քըպ­սը­նին ձեռքն է, խորհր­դան­շա­կան կար­գով: Վրա­նը, որ­բե­րը պաշտ­պա­նե­լով, կ­­՚եր­կա­րի մին­չեւ մեծ հա­յա­սէ­րին գե­րեզ­մա­նը: Թան­գա­րա­նի մուտ­քին այ­ցե­լուն կը տես­նէ սո­վա­հար որ­բե­րու կեր­պա­րանք­ներ, ո­րոնք ձե­ւով մը դի­մա­ւո­րող­ներն են թան­գա­րա­նի այ­ցե­լու­նե­րը: 
 Կա­մա­րա­ձեւ պա­տին աջ կող­մին վրայ կտրուած­քի տես­քով կ'ե­րե­ւին կո­տո­րած­նե­րու ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նը, բա­ցատ­րու­թիւն­նե­րը՝ շար­ժա­կան նկար­նե­րով, չորս տար­բեր լե­զու­նե­րու մեկ­նա­բա­նու­թեամբ: Իսկ ա­տոր դի­մա­ցը՝ 24 Ապ­րիլի օ­րուան նա­հա­տակ հայ մտա­ւո­րա­կա­նու­թեան նկար­նե­րը:
 Ձա­խ կող­մի վրայ կ'ե­րե­ւին տե­ղա­հա­նու­թեան քար­տէ­սը եւ կո­տո­րած­նե­րու մա­սին վա­ւե­րագ­րա­կան ժա­պա­ւէն­ներ:
 «Արամ Պէզիքեան» թանգարանին մէջ կայ նաեւ զանգակ մը, որուն լեզուն մետաղէ չէ: Այս մէկը կը խորհրդանշէ, որ     հայերուն օգնութեան կանչերը չլսուեցան: Փոր­ձած են հայ ժողովուրդը խեղ­դա­մահ դարձ­նել, քան­դե­լով զան­գա­կը, ա­նոր կոչ­նա­կը, լռու­թեան դա­տա­պար­տել հայուն հա­ւատ­քը, պատ­մա­կան յի­շո­ղու­թիւ­նը: Կոչ­նա­կին փո­խա­րէն պա­րան մը ի­ջած է զան­գա­կի գա­գա­թէն, լռու­թեան մատ­նե­լու հայութեան ձայ­նը:
Կա­ռու­ցուած է նաեւ Գող­գո­թա­յէն դէ­պի կեանք բարձ­րա­ցող վե­րապ­րու­մի կա­մուրջ մը, ո­րուն կող­քե­րուն կողմ­նա­կի կ'երեւին  դէպ­քե­րը նկա­րագ­րող նկար­ներ:
ձախից|մինի

 Դէ­պի վեր նա­յող դի­ման­կար­նե­րը յա­ւի­տե­նա­կա­նու­թեան մէջ աս­տի­ճա­նա­բար տա­րա­ծուող որ­բե­րուն կը պատ­կա­նին: Այ­ցե­լուն նաեւ մէկ առ մէկ կը լսէ ա­նոնց ա­նուն­նե­րը: Պա­տե­րուն վրայ տե­ղե­կու­թիւն­ներ կան նաեւ Մի­ջին Ա­րե­ւել­քի զանազան որ­բա­նոց­նե­րու մէջ վե­րապ­րող­նե­րու ա­ռօ­րեա­յէն:

 Թանգարանին շրջապտոյտը կ'աւարտի «Թռչնոց Բոյն»ի հիմնադիր Մարիա Ճէյքըպսընին նուիրուած դամբարանով։
 Թան­գա­րա­նը, ո­րուն մէջ ա­ռան­ձին բա­ժին ալ յատ­կա­ցու­ցած է Մա­րիա Ճէյ­քըպ­սը­նին, կը նկա­տուի աշ­խար­հի միակ որ­բե­րու թան­գա­րա­նը:
 «Թռչնոց բոյ­ն­»ի թան­գա­րա­նը հայ որբերուն յի­շա­տա­կը ան­թա­ռամ պա­հե­լու լա­ւա­գոյն ուխ­տա­վայրն ու վկա­յա­րանն է:
 2750 քա­ռա­կու­սի մեթ­րի վրայ եր­կա­րող այս հա­մա­լի­րը հայ­կա­կան ա­ւան­դա­կան ճար­տա­րա­րուես­տի եւ ար­դի ճար­տա­րա­րուես­տի հա­մադ­րու­թիւն մըն է:
 Թան­գա­րա­նի շի­նա­րա­րու­թեան ճար­տա­րա­գի­տա­կան լու­ծում­նե­րու ձե­ւա­ւո­րու­մը, ար­տա­քին դա­սա­ւո­րում­նե­րը (Landscape) կա­տա­րած է Վի­գէն Թար­խա­նեա­ն, իսկ յա­տա­կա­գի­ծի պատ­րաս­տու­թիւ­նը, ո­ճա­յին նո­րա­րա­րու­թիւն­նե­րը (Scenography) կա­տա­րած է Րաֆ­ֆի Թար­խա­նեան, որ ներ­քին ճար­տա­րա­պետն էԹան­գա­րա­նին շի­նա­րա­րու­թիւնը:
 Թան­գա­րա­նին այ­ցե­լու­նե­րը չեն տես­ներ որ­բե­րուն դէմ­քե­րը, կը լսեն ա­նոնց ձայ­նը եւ կը զգան ա­նոնց լուռ ցա­ւը:
 Գորգը  հիւ­սած են Ղա­զի­րի աղջ­կանց որ­բա­նո­ցի սա­նե­րը, 1925 թուա­կա­նին: 
 Վե­րած­ննդեան գօ­տիին (Renaissance Zone) մէջ այ­ցե­լու­նե­րը կը տես­նեն թի­թե­ղա­ծածկ տնակ­նե­րը, ո­րոնք ժա­մա­նա­կի ըն­թաց­քին փայ­տա­շէն, ա­պա քա­րա­շէն բնա­կա­րան­նե­րու վե­րա­ծուե­լով, կազ­մե­լու սկսած են Լի­բա­նա­նի մէջ ա­ռա­ջին հայ­կա­կան թա­ղա­մա­սե­րը՝ ե­կե­ղե­ցի­նե­րը, դպրոց­նե­րը եւ հա­մալ­սա­րա­նը: Այս ե­րե­ւոյ­թը կը խորհր­դան­շէ հա­յու­թեան վե­րած­նուն­դը:
 Այդ գօ­տիին ա­ռա­ջին սե­նեա­կին կեդ­րո­նը կը նշմա­րուին բարձ­րա­յարկ տու­փեր, ո­րոնք կը ներ­կա­յաց­նեն որ­բե­րուն տար­բեր ար­հեստ­նե­րը՝ ա­տաղ­ձա­գործ, հնա­կար­կատ, եր­կա­թա­գործ, ձե­ռա­յին աշ­խա­տանք, նկար­չու­թիւն եւ այլն:
 Երկ­րորդ սե­նեա­կին մէջ Հայոց Ցեղասպանութիւնը ճանչ­ցող պե­տու­թիւն­նե­րու եւ մի­ջազ­գա­յին կազ­մա­կեր­պու­թիւն­նե­րու ա­նուն­նե­րը կան: Կող­քի պա­տին վրայ ամ­փո­փուած են աշ­խար­հի տար­բեր ա­փե­րու վրայ Ցեղասպանութեան յու­շար­ձան­նե­րը, Լի­բա­նա­նի մէջ 50-ա­մեա­կի եւ 100-ա­մեա­կին ո­գե­կոչ­ման նկար­ներ:

 Ծանօթագրութիւններ 

 Արտաքին յղումներ 
Արամ Պէզիքեան Թանգարան