Եանիս Սմարաղդիս

Եանիս Սմարաղդիս (յուն․՝ Γιάννης Σμαραγδής)․ յոյն ֆիլմարտադրիչ, պաստառագիր (ժապաւէնի կամ «ֆիլմ»ի նախօրինակ գրող - անգլ.՝ screenwriter կամ scriptwriter),  եւ ակադեմիայի անդամ։ Հոկտեմբեր 2024-ին, ան առաջին յոյն արտադրիչը եղած է որ «Եւրոպական Գիտութիւններու եւ Արուեստներու Ակադեմիային» կանոնաւոր անդամ ընտրուած է։

 Կենսագրութիւն 
Սմարաղդիս ծնած է 1946-ին Իրաքլիօ, Կրետէ, եւ ֆիլմի ուսումը ստացած է Յունաստանի եւ Փարիզի մէջ՝ Ֆրանսա։ Ան հանրութեան երեւցաւ 1972-ին կարճ ժապաւէնով մը՝ «Երկու Երեք Բաներ» (12’) (Δύο τρία πράγματα...), որ Աթէնքի Էփիտաւրոսի փառատօնին արժանացաւ առաջին մրցանակին եւ ճանաչում գտաւ Մոնրէալի Ֆիլմի Փառատօնին (Գանատա)։ Եանիս Սմարաղդիս Աթէնքի Բանտիօ Համալսարանին մէջ դասաւանդած է Զանգուածային Լրատուութեան դասընթացքներ  ("Բանտիոն Համալսարան, Ընկերային եւ Քաղաքական Գիտութիւններու բաժին"), ինչպէս նաեւ ֆիլմի ուղղութիւն եւ ժապաւէնագրութիւն Յունաստանի մէջ գտնուող ֆիլմի դպրոցներու մէջ։ Ան հրատարակած է 3 գիրքեր. «Բանաստեղծական Աշխարհագրութիւն» Γεωγραφία του μη ορατού (1995), «Գաւաֆիս» Καβάφης (1997)՝ «Գաւաֆիս» ժապաւէնի գրական ձեւը եւ «Հալանդրի հրապարակին եղնիկը» Η ελαφίνα της πλατείας Χαλανδρίου (2006)։ 

21 Հոկտեմբեր 2024-ին Եանիս Սմարաղդիս «Ամերիկայի Արտադրիչներու միութեան» պատուակալ անդամ է։

 Գործեր 
Գործերէն լուրջ թիւ մը պատգեւատրուած է զանազան միջազգային փառատօներու ընթացքին, ինչպէս նաեւ յունական ֆիլմի փառատօներու եւ պետական հեռատեսիլէն։ Ինչպէս օրինակ՝ Զերօ Խցիկ, Վերադարձի երգը, Գաւաֆիս, Սբիրոս Լուիս, Էլ Կրեքօ, Աստուած կը սիրէ խաւիարը, Քազանծաքիս, Քաբոդիսթրիաս։

 Ժապաւէն 

 Երկու Երեք Բաներ Δύο τρία πράγματα, 1972
 Զերօ Խցիկ Κελί μηδέν, 1975
 Գիշեր բարի ձեզի, պր․ Ալեքսանտր Καλό βράδυ, κύριε Αλέξανδρε, 1981
 Ալալում Αλαλούμ, 1982
 Վերադարձի երգը Το τραγούδι της επιστροφής (1983)
 Գաւաֆիս Καβάφης (1996)
 Սբիրոս Լուիս Σπύρος Λούις (2004)
 Էլ Կրեքօ Ελ Γκρέκο (2007)
 Աստուած կը սիրէ խաւիարը Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι, 2012 
 Քազանծաքիս Καζαντζάκης, 2017 
 Քաբոդիսթրիաս Καποδίστριας, 2025 

 Պաստառագրութիւն 

 1972: TWO THREE THINGS..., կարճ ժապաւէն.
 1975: ZERO CELL - կերպարի ֆիլմ.
 1981: A GOOD NIGHT TO YOU, MR. ALEXANDRE … - Նուիրուած յոյն գրող Ալեքսանդրոս Բաբադիամանտիսի կեանքին եւ գործին(60’).
 1983: HOMECOMING SONG - կերպարի ֆիլմ (90’).
 1996: CAVAFY – կերպարի ֆիլմ (85΄)․
 2004: SPYROS LOUIS – Նուիրուած Սբիրոս Լուիսին, արդի առաջին Ողիմպիական Խաղերու մարաթոնի վազքի յոյն ախոյեանին (60')․
 2007: EL GRECO –կերպարի ֆիլմ (112’).
 2012: GOD LOVES CAVIAR- կերպարի ֆիլմ (101’).
 2017: NIKOS KAZANTZAKIS - կերպարի ֆիլմ

 Հեռատեսիլ 

 1985: HADJIMANUEL - TV շարք. հինգ դրուագ (60')։
 1987: AVE TASO KARATASSO - TV շարք. 13 դրուագ  (45' իւրաքանչիւր)։ Թեկնածու լաւագոյն բեմադրիչի համար Բրակի հեռատեսիլի փառատօնին, 1989-ին:
 1988: HUSH… OUR COUNTRY IS SLEEPING - TV շարք. 13 դրուագ (45' իւրաքանչիւր)։
 2001: LES ENFANTS GATES - TV շարք. 18 դրուագ  (32' իւրաքանչիւր, յունական պետական ET1 կայանին համար)։

 Վաւերագրական 

 1978: VERGINA 1978 AD 
 1979: CHRISTMAS AT VOIO 
 1980: BUILDERS AND PELIKANS
 1980: A WEDDNING AT VELVENDO 
 1981: CYCLOPS’ CAVE
 1981: THE PEOPLE UNDER THE WALLS 
 1984: THE AEGEAN: FROM HOMER TO ELYTIS 
 1986: SMILING ON THE WAY 
 1990-1993: THUS SPAKE THE CITY
 1996: TRADITIONAL TANNERIES OF AMFISSA (30')
 1998: "I'VE BROUGHT TO ART." 
 2004: CHRISTIAN MONUMENTS 
 2009: LOOKING FOR IOANNIS VARVAKIS 

 Օփերա 

 1997: OPERA OF THE SHADOWS 

 Մրցանակներ 

 Քուէարկուած է Յունական համացանցին վրայ իբրեւ Յունաստանի ամէնէն սիրուած արուեստագէտը 2012-ին համար։
 Պատուուած է Արղոսի 1-ին Մասնագիտական Բարձրագոյն Վարժարանի ուսանողներուն կողմէ․ Սմարաղդիս, 2013-ին անոնց «Եանիս Սմարաղդիս, Պատկեր եւ Ձայնի Արուեստանոց» նոր աշխատանոցին բացումը կատարեց։
 Եւրոպական Խորհուրդէն (2010) արժանացած է Գերազանցութեան Մրցանակ Երիտասարդական Շարժունութեան Հետազօտութեան եւ Արհեստագիտութեան մրցանակին, «Գերազանցութեան Մրցանակներ, Յոյներ որոնք Օրինակելի են Նոր Սերունդին համար» ձեռնարկին ընթացքին։
 Պատուակալ անդամ է Ժիւզեփփէ Շա՛քքա Միջազգային Մրցանակներու յանձնաժողովի (2012)։
 Նշանակուած է Ժապաւէնի եւ Թատրոնի Տնօրէն եւ Բոլոր հարազատ բաժանմունքներու գիտական հետազօտութեանց ղեկավար, Միջազգային Իրաւագիտական Տնտեսական եւ Ընկերային Ուսմանց Հիմնարկին կողմէ I.S.G.E.S.I., (2013)։
 Իմաստութեան Մրցանակ (Vraveion Sophiis) Աթէնքի Ազգային եւ Քաբոդիսթրիաքօ Համալսարանէն իր «ԷԼ ԿՐԷՔՕ» ժապաւէնին համար․ ամառ 2008, Տելֆի, Յունաստան։ 
 Միջազգային Մրցանակ իբրեւ Աշխարհի Լաւագոյն Արտադրիչ «ԺԻՒԶԷՓՓԷ ՇԱՔՔԱ 2008», Հռոմ – Իտալիա։
 Եւրօ - Ամերիկեան Կանանց Խորհուրդի Մրցանակ․ Սանթա Պարպարա, Քալիֆորնիա, 2008
 «Արթեմիս» Միջազգային Մրցանակ՝ Եւրոպական - Ամերիկեան Կանանց Խորհուրդէն, 2008։
 Պատուակալ Մրցանակ Թրիեստէի Մարէմեթրաճիօ Ֆիլմի Փառատօնին, Իտալիա, 2008։
 STATUS Հանդէսին կողմէ 2008-ին Տարուան Տնօրէն ընտրուեցաւ։
 Սմարաղդիս Ամերիկայի Արտադրիչներու միութեան պատուակալ անդամ է։

 Այլ գործունէութիւններ 
Սմարաղդիս Աթէնքի Բանտիօ Համալսարանին մէջ ("Ընկերային եւ Քաղաքական Գիտութիւններու  Բանտիոն Համալսարան") դասաւանդած է Զանգուածային Լրատուութեան դասընթացքներ, ինչպէս նաեւ ֆիլմի ուղղութիւն եւ ժապաւէնագրութիւն Յունաստանի ֆիլմի զանազան դպրոցներուն մէջ։ Ան հրատարակած է 3 գիրքեր. «Բանաստեղծական Աշխարհագրութիւն» (1995), «ԳԱՒԱՖԻՍ» (1997) - Գաւաֆիս ժապաւէնի գրական ձեւը եւ «Հալանդրի հրապարակին եղնիկը» (2006)։

Variety․ Ալեքսանդրոս ֆիլմ, 6-3-2024 Alexandros Film․ Քաւաֆիս Screen Daily․ Էլ Կրեքօ The Guardian. Աստուած կը սիրէ խաւիարը [ https://www.filmy.gr/greek-all-time-box-office/ յունական box-office] Ալեքսանդրոս ֆիլմ, Եանիս Սմարաղդիս The internet movie database, Եանիս Սմարաղդիս Եանիս Սմարաղդիս, կենսագրական Գիշեր բարի պր․ Ալեքսանտր, 0000026636 ΕΡΤ հեռատեսիլի կայանէն վաւերագրական ժապաւէն 008 Ալեքսանտրիա, Քաւաֆիս, 0000007335 ΕΡΤ-հեռատեսիլի կայանէն վաւերագրական ժապաւէն Նիւ Եորքի մէջ պատուուեցաւ Եանիս Սմարաղդիսին, ուր իր «Քաբոտիստրիաս» ժապաւէնի համաշխարհային առաջին ցուցադրութիւնը կատարեց Աթինորամա - Եանիս Սմարաղդիս, գործերը Եանիս Սմարաղդիս՝ «Մեծ պատիւ կը սեպեմ որ Եւրոպական Գիտութիւններու եւ Արուեստներու Ակադեմիան զիս իր անդամ ընտրեց, մանաւանդ՝ Արուեստներու եւ Մշակոյթի ոլորտին մէջ։ Ասիկա կ'ընկալեմ իբրեւ…  

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Շարժանկարի եւ հեռուստատեսիլի հանրածանօթ արտադրիչ
Ստորոգութիւն:Շարժապատկերի գործիչներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Շարժապատկերի բեմադրիչներ