Զաքարիա Աղթամարցի

Զաքարիա Աղթամարցի (ԺԴ․ դար, Աղթամար), հայ գրիչ եւ մանրանկարիչ։

 Կենսագրական գիծեր 
Գրիչի մասին հիմնական տեղեկութիւնները քաղուած են իր եւ իր աշակերտներուն գրած յիշատակարաններէն։ Մկրտիչ քահանայի եւ Թանկխաթունի որդի Զաքարիա Աղթամարցին սեած է նկարչական եւ գրչական ձիրքով օժտուած ընտանիքէ։

Զաքարիայի եղբայրը՝ Կարապետը, եւս զբաղած է գրչութեամբ։ Բացի այդ, ան Դանիէլ եւ Թումա գրիչներու հօրեղբայրն էր եւ անոնց ուսուցիչը, որուն մասին կը վկայեն վերջիններուս ձգած յիշատակարանները 15-րդ դարու շարք մը ձեռագիրներու մէջ։

Զաքարիա Աղթամարցիի անունով մեզի յայտնի 18 ձեռագիրներուն մեծ մասը պահուած է Մաշտոցի Անուան Մատենադարանին մէջ, մէկը՝ Փիթթի հաւաքածուին մէջ (Տուպլին)։ Այս ցանկին կ'աւենայ երեք ձեռագիր, որոնք, ցաւօք, մեիզ յայտնի են միայն յիշատակարաններով։

Գրիչ եւ ծաղկող Զաքարիա Աղթամարցիի Վասպուրականի մէջ ծաւալած գործունէութեան իբրեւ արդիւնք մեզի հասած ձեռագիրներէն իւրաքանչիւրը ինքնատիպ է։

Ձեռագինրերու ոճական եւ պատկերագրական ընդհանրութիւնները, երբեմն նաեւ կրկնութիւնները, աւելի ընդգծած են գիրչի իւրայատկութիւնը, անոր սեփական ձեռագիրը, ինչով առանձնանած է ժամանակակիցներու մէջ։

Հակառակ  անոր, որ գրիչի մահուան թուականը յայտնի չէ, սակայն Թումայի գրչագրած 1426 թուականի (Վրացական թանգարանի № 23) Աւետարանին մէջմ Զաքարիան յիշատակուած է իբրեւ «զհանգուցեալն ի Քրիստոս»։

 Գրականութիւն 
 Ս. Մանուկյան, Զաքարիա Աղթամարցու ձեռագրական վաստակը, «Էջմիածին», 2015, էջ 122-132։

 Ծանօթագրութիւննե 

Ստորոգութիւն:Հայ գրիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ մանրանկարիչներ