Պառնասոս

Պառնասոս (յուն․՝ Παρνασσός) լեռ․ կ՛երկարի Ֆոքիդա, Ֆիոթիդա, Վիոթիա նահանգներուն մինչեւ,Կեդրոնական Յունաստան, Յունաստան։ Բարձրագոյն գագաթն է Լեաքուրա (2457)։ 

Լերան հարաւ-արեւմտեան լանջերուն կը գտնուիՏելֆիի պատգամախօսը։ Անոր շնորհիւ լեռը հնադարէն մինչեւ այսօր «սրբավայր» է՝ Ողիմպոսին համահաւասար։

Պառնասոս հիւսիս-արեւմուտքէն կը միանայ Կիոնային, իսկ հարաւէն՝ Քիրֆի լերան։

 Տեղեկութիւններ 
Պառնասոսին բարձրադիր լանջերուն վրայ կը գտնուին բազմաթիւ մեծ ու փոքր գիւղեր․ Արահովա (960 մ․ բարձրութիւն), Տելֆի (570 մ․ բարձրութիւն), Աղորեանի (950 մ․ - 830 մ․ բարձրութեան վրայ), Վարեանի (900 մ․ բարձրութիւն), Ամֆիքլիա (400 մ․ բարձրութիւն), Փոլիդրոսոս (350 մ․ բարձրութիւն), Անօ Թիթորէա (400 մ․ բարձրութիւն)։
մինի|Ձիւնածածկ Պառնասոս․ նկարուած Ղալաքսիդիէն (Կորնթոսի ծոցին հիւսիս-արեւմտեան ափ)
Յունաստանի երկար պատմութեան ընթացքին, Պառնասոս Յունաստանի հարաւի յունական ցեղերուն մարտկոցը եղած է, ընդէմ հիւսիսէն արշաւողներուն․ ինչպէս օրինակ պարսիկներուն դէմ Թերմոփիլեսի ճակատամարտին ընթացքին (Ք․Ա․480)։

1821-ի Յունական Յեղափոխութեան ընթացքին, լերան վրայ եւ շրջակայքը տեղի ունեցան յոյներուն եւ օսմանցիներուն միջեւ վճռական կռիւները՝ Ալամանայի եւ Ղրավիային։ 

Լերան վրայ կը գործէ Յունաստանի ձիւնագնացութեան մեծագոյն կեդրոնը։ Կը գտնուի Պառնասոսին երկու բարձրագոյն գագաթներուն միջեւ՝ Ֆթերոլաքա (1640) եւ Քելարեա (2260)։
մինի|Պառնասոս լերան հովիւներ․ նկար 1903-ի, Ֆրետերիք Պուասոնաս

 Դիցաբանութիւն 
Անունը կը պարտի առասպելական հերոս Պառնասոսին (Փոսիտոնասին եւ Քլէոդորա յաւերժահարսին զաւակը)։

Պառնասոս ընծայուած էր Ափոլոնասին եւ Քորիքեադես յաւերժահարսերուն։ Լեռն է ուր Ափոլոնաս Օրֆէաս կը ճանչնայ եւ անոր կը նուիրէ ոսկի քնարը եւ վայրի կենդանիները հանդարտեցնելու շնորհը՝ իր ձայնով ու երգով։
մինի|Արահովա․ Պառնասոս լեռ

 Բնապահպանում 
Պառնասոս իր հարուստ բուսական եւ կենդանական աշխարհի պատճառով (օրինակ՝ քեֆալոնեան մայրի, փարնասոսի փարչուկ, գիշատիչ թեւաւորներ, գայլեր, վայրի խոզեր, ախազենր, աքիսներ, եւայլն), 1938-էն յայտարարուած է Յունաստանի ազգային պուրակ։ Պուրակը սահմանուած է Տելֆիին, Արահովային եւ Աղորեանիին միջեւ։ 

Լեռը պահպանուած կենսավայր է եւ մաս կը կազմէ եւրոպական ՆԱԹՈՒՐԱ 2000 բնապահպանման գօտիին GR2410002 արձանագրութեամբ։  

 Պատկերասրահ 

Բնապահպանում - GR2410002  Փարնասոս ազգային պուրակ  Փարնասոս Ազգային ՊուրակΕΡΤ - Յունաստանի ռատիոսփռման պետական կայան․ տեսերիզ, Փարնասոս ազգային պուրակ  ΕΡΤ - Յունաստանի ռատիոսփռման պետական կայան․ տեսերիզ, Փարնասոս Փաւսանիաս․ Յունաստանի շրջապտոյտ, 10․1-16 Ֆոքիդա,Տելֆի, Վիոթիա,  թարգմ․՝W. H. S. JONES  ՆԱԹՈՒՐԱ 2000,GR2410002 Փարնասոս եւ Փարնասոս ազգային պուրակ

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Կեդրոնական Յունաստանի լեռներ
Ստորոգութիւն:Յունաստանի լեռներ
Ստորոգութիւն:Պալքանեան թերակղզիի լեռներ
Ստորոգութիւն:Եւրոպայի լեռներ
Ստորոգութիւն:Լեռներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Լեռներ