Փերու

Փերու, Պաշտօնական անուանում՝ Փերուի Հանրապետութիւն (República del Perú), պետութիւն՝ Հարաւային Ամերիկայի մէջ։ 

Մայրաքաղաքն է՝ ԼիմանՓերուի մայրաքաղաքը:

Պաշտօնական լեզուները Սպաներէն (սպաներէն), քեչուա եւ այմարան են:

Տարածութիւնը շուրջ 1,285,216 քառ. քմ է:

Բնակչութիւնը՝ շուրջ  34 միլիոն է (ըստ 2025-ի տուեալներուն):

Դրամական միաւորն է՝ Նուէվօ սոլը (PEN):

Վարչակարգը՝ Նախագահական Հանրապետութիւն է:

 Աշխարհագրութիւն 
ձախից|մինի|Փերուի ծերակոյտը, Լիմա
Փերուն տեղակայուած է Հարաւային Ամերիկայի արեւմտեան ափին։ 

Արեւմուտքէն սահմանակից է Խաղաղական Ովկիանոսին, հիւսիսէն՝ Էքուատորին եւ Քոլոմպիային, արեւելքէն՝ Պրազիլին, հարաւէն՝ Պոլիվիոյ եւ Չիլիի։ 

Երկիրը ունի հիմնական երեք աշխարհագրական գօտիներ՝

 Ծովեզերք (Costa)- Անապատային հարթութիւններ՝ աղքատ ջրամբարներով։
 Անտեան լեռներ (Sierra) - Լեռնաշղթայ մը, ուր կը գտնուի նաեւ Ամերիկաներու մէկ բարձրագոյն գագաթը՝ Հուասքարանը (Huascarán)։
 Ամազոնեան անտառներ (Selva) - Խոնաւ եւ բարեբեր շրջան, հարուստ կենսաբազմազանութեամբ։

 Պատմութիւն 
Փերուն եղած է նախաքոլոմպիական մշակոյթի կարեւոր կեդրոն, յատկապէս Ինքաներու կայսրութեան հայրենիքը։ 

1532-ին սպանացի նուաճող Ֆրանսիսքօ Փիսարրօ  Ինքաներու կայսրութիւնը քայքայելէ ետք, կը հիմնէ սպանական նահանգ մը։ 1821-ին Փերուն Սպանիայէն կը հռչակէ իր անկախութիւնը,

1824-ին ամբողջութեամբ կ'անկախանայ։

 Տնտեսութիւն 
Փերուի տնտեսութիւնը հիմնուած է հանքարդիւնաբերութեան (պղինձ, ոսկի, արծաթ), ձկնորսութեան, զբօսաշրջութեան եւ գիւղատնտեսութեան վրայ։ 

Երկիրը կը դիմագրաւէ աղքատութեան ու անհաւասարութեան հարցեր։

 Մշակոյթ 
Փերուի մշակոյթը խառնուրդ մըն է նախաքոլոմպիական, սպանական եւ աւանդական հնդիկ տարրերու։ 

Ժողովրդական երաժշտութիւնը, պարերը (օրինակ՝ Մարիներա), խոհանոցը (սեւիչէ, քինուա), եւ գործուած հագուստները մեծ տեղ ունին։ 

Մաչու Փիքչուի հնավայրը այսօր համաշխարհային ժառանգութեան մաս կը կազմէՓերուն։

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Փերու
Ստորոգութիւն:Հարաւային Ամերիկայի երկիրներ