Անտրէ Մանտելշթամ

Անտրէ Մանտելշթամ (),  ռուս դիւանագէտ, միջազգային իրաւունքի դոկտոր։

 Կենսագրական գիծեր 
Ծնած է Մահիլիօ (Պելառուս), որ այդ ժամանակ կը գտնուէր Ռուսական կայսրութեան մէջ։ Ս. Փեթերպուրկի համալսարանի իրաւաբանութեան ճիւղէն վկայուած է, իսկ այնուհետեւ արեւելեան լեզուներ սորված է նոյն համալսարանին մէջ։ Հոն նաեւ դասաւանդած է։

Համալասարանը զինք ղրկած է Փարիզ 1897-1898 իբրեւ ազատ ունկնդիր քաղաքական գիտութիւններու ազատ դպրոցին մէջ։

1900-ին միջազգային իրաւունքի դոկտոր դարձած է։

 Գործունէութիւն 
Մանտելշթամ իր դիւանագիտական ասպարէզը սկսած է 1893-ին, պաշտօնավարելով Ռուսաստանի արտաքին գործոց նախարարութեան մէջ։

1898-1914-ին, թարգմանի պաշտօնը վարած է Կ. Պոլսոյ ռուսական դեսպանատան մէջ, դառնալով Օսմանեան կայսրութեան մասնագէտ մը։ Մինչ սկզբնապէս օսմանեան յեղափոխութիւնը  գնահատած է իբրեւ բռնակալութեան վերջը, այնուհետեւ բացայայտած է Միութիւն եւ Յառաջդիմութիւն կոմիտէի մենատիրական ձգտումները։ Վճռական դեր կատարած է 1912-1914-ին, հայկական բարենորոգումներու շուրջ բանակցութիւններուն ընթացքին, եւ գրած է անոր ծրագրի սեւագրութիւնը 1913-ին։

Ա. Աշխարհամարտի սկիզբը մեկնած է Պոլիսէն եւ վերադարձած՝ Ռուսաստան, ուր 1914-1916ին ռազմագերիներու բաժնի փոխվարիչն էր Արտաքին Գործոց նախարարութեան մէջ։ 1916-1917ին, Զուիցերիոյ ռուսական դեսպանատան կցորդ եղած է՝ ռազմագերիներու խնդիրներուն համար։ 1917-ին լոյս ընծայած է «Օսմանեան կայսրութեան ճակատագիրը» (ֆրանսերէն), ուր իր համակրանքը յայտնած է հայերու հանդէպ։

1917 Մարտին, Արտաքին Գործոց նախարարութեան իրաւական տնօրէն դարձած է, բայց Հոկտեմբերեան յեղափոխութենէն ետք ստիպուած է լքել Ռուսաստանը եւ հաստատուիլ Փարիզ։

Միջպատերազմեան շրջանին, Մանտելշթամ զբաղած է դասախօսական ու միջազգային իրաւագիտութեան աշխատանքով։ Հայաստանի Հանրապետութեան պատուիակութեան խորհրդական եղած է նաեւ։.

1926-ին հրատարակած է «Ազգերու Ընկերութիւնները եւ մեծ պետութիւնները հայկական խնդրին առջեւ» (ֆրանսերէն)։ Այս ուսումնասիրութեան մէջ, բնորոշած է հայերու ներկայ վիճակը իբրեւ աւելի վատթար, քան նախապատերազմեան շրջանին, նկատի ունենալով ցեղասպանութիւնը եւ մեծ պետութիւններու շահագրգռութեան պակասը Հայկական Հարցին հանդէպ, ներառեալ՝ անկախ պետութեան երաշխիքներու պակասը։  1926-ին հրատարակած է «Ազգերու Ընկերութիւնը եւ տէրութիւնները հայկական խնդրին առջեւ»։

1920ական թուականներու վերջերուն, Մանտելշթամ իրաւական խորհրդատուութիւն տուած է Փարիզի Հայ Գաղթականներու Կեդրոնական Յանձնաժողովին՝ քեմալական կառավարութեան կողմէ գաղթականներու գոյքերուն բռնագրաւման մասին եւ վերապրողներու կողմէ անոնց վերստացման կարելիութեան մասին։

Մանտելշթամ շարունակած է իր գիտական աշխատանքները մինչեւ Բ. Աշխարհամարտի սկիզբը։ Այնուհետեւ, յօդուածներ գրած է ամերիկեան մամուլին մէջ։

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Դիւանագէտներ