Այնթապի Հերոսամարտը (գիրք)

Այնթապի Հերոսամարտը կամ Այնթապի Հերոսական Ճակատամարտը գիրք մըն է Գէորգ Պապոյեանի (անգլերէն՝ Kevork Baboian) գրիչով, Անգլերէնի թարգմանուած է պատմաբան Իւմիթ Քուրթի գիրջով որ կը պատմէ Այնթապի Հերոսամարտը 1920 թուականի Ապրիլին տեղի ունեցած որ տեղի ունեցաւ յարձակող Քէմակլական թուրքերուն եւ քաղաքի Հայ բնակչութեան միջեւ։

 Այնթապ Քաղաքը 
Այնթապ Կիլիկիոյ գլխաւոր քաղաքներէն է եւ կը գտնուի Եփրատի վտակ Սաճուրի ափին: Ի. դարու սկիզբի տուեալներով, ունէր 50 հազար բնակիչ, որուն 20 հազարը հայեր էին: Այնթապցի հայերը գլխաւորաբար արհեստաւորներ եւ առեւտրականներ էին:

Այնթապի մէջ կը գործէին հայկական վեց եկեղեցիներ. Սուրբ Աստուածածին մայր եկեղեցին կառուցուած էր 19-րդ դարու վերջաւորութեան: Վարժարաններ` Վարդանեան, Ներսէսեան, Հայկանուշեան եւ աւետարանականներու Այնթապ քոլէճը, իսկ 1912¬ին բացուած է Կիլիկեան ճեմարանը:

 Քաղաքը Մարտին նախորդած Մեծ Եղեռնի Օրերուն 
Այնթապցիք 1915-ին տեղահանուեցան եւ քշուեցան Տէր Զօրի անապատները: Առաջին աշխարհամարտի աւարտին, Օսմանեան կայսրութեան պարտութենէն ետք, Այնթապ անգլիական գրաւումի ենթարկուեցաւ, որմէ ետք, 1919-ին, քանի մը հանգրուանով, այնթապցիք վերադարձան իրենց պապենական օճախները, որոնք թալանուած էին: Այդ ժամանակ Այնթապ ունէր 40 հազար բնակիչ, որուն 18 հազարը` հայեր: Այնթապցիք կազմեցին Ազգային միութիւն, որ դարձաւ տեղական իշխանութիւն:

 Ճակատամարտը 
1920 թուականի ապրիլի 1-ին թրքական կանոնաւոր զօրքի եւ աւազակախումբերու կողմէն Այնթապի հայկական թաղերուն վրայ յարձակելէն ետք, Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ զանգակատունէն արձակուած հրազէնային վեց համազարկով տրուեցաւ Այնթապի ինքնապաշտպանութեան սկիզբն ազդարարող ազդանշանը:

 Ծանօթագրութիւններ