Ճենէ (Մալի)

Ճենէ (պամպարա՝ ߘߖߋߣߣߋ թարգմ․՝Djenne)․ քաղաք եւ քաղաքային համայնք, Մալի, արեւմտեան Ափրիկէ։ Ենթասահարա Ափրիկէի հնագոյն քաղաքներէն է։ 1988-ին յայտարարուած է Եունեսքոյի Համաշխարհային ժառանգութեան Յուշարձան։

 Ընդհանուր տեղեկութիւններ 
ձախից|մինի|Ճենէ, Մալի, արեւմտեան Ափրիկէ
Ճենէ կը գտնուի կեդրոնական Մալի եւ համանուն նահանգին վարչական կեդրոնն է։ 2009-ին բնակչութեան թիւը կ՛ենթադրուի եղած ըլլայ 32 944։ Կը գտնուի Մալիի մայրաքաղաք Պամաքոյէն 570քլ․ հիւսիս-արեւելք։ Շրջանը բնակուած է Ք․Ա․250-ին եւ ենթասահարա Ափրիկէի հնագոյն քաղաքներէն է։

 Պատմական ակնարկ 
Հնաբանական պեղումները յայտնաբերած են թէ Ճենէ բնակուած է Ք․Ա․250-ին։ Հիմնուած է առեւտրականներէ։ Քաղաքը Թիպուքթուին հետ զարգացած է ԺԵ․ եւ ԺԷ․ դարերուն միջեւ։ Սահարայի շրջանին մէջ աղի, ոսկիի եւ ստրուկներու առեւտուրի մեծ մասը Ճենէէն կ՛անցնէր։ Սակայն երբ Փորթուկալացիները Ափրիկէի արեւմտեան ափերուն առեւտրական կայաններ կը հիմնեն, քաղաքը կը դադրի վաճառականութեան կարեւոր կեդրոն ըլլալէ։ 1893-ին Ճենէն ֆրանսացիները կը գրաւեն եւ Մոպթին Մալիի մայրաքաղաք կը հռչակեն։

Քաղաքին ճարտարապետութիւնը կը նկարագրուի իբրեւ նախաիսլամական եւ իսլամական-ափրիկեան․ ցեխը շինութեան գլխաւոր նիւթն է։ 

 Տեսարժան վայրեր 
Ճենէի Մեծ Մզկիթը աշխարհի մեծագոյն շէնքն է որ ցեխով կառուցուած է։ Կառուցուած է 1906-1907։ Ուրիշ տեսարժան վայրեր են՝ Չենէի հնաբանական վայրը, Հապարկեթոլօ, Թոնոպա եւ Քանիանա։

 Պատկերասրահ 

Եունեսքոյի Համաշխարհային ժառանգութեան Յուշարձաներ, Ճենէի հին քաղաք Մոպթի շրջանի համայնքներ ISMAILIMAIL - Աղա Խանի հիմնարկը կը հովանաւորէ Ճենէի վերակառուցման աշխատանքները, 21-1-2010 Ճենէ․ հազարամեայ քաղաքը, Մաքասքէ, Bedaux, R.M.A. und J. D. van der Waals (Red.), 1994
 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Հնագոյն քաղաքներ
Ստորոգութիւն:Հնաբանական քաղաքներ
Ստորոգութիւն:Մալիի հնաբանական վայրեր
Ստորոգութիւն:Ափրիկէի հնաբանական վայրեր