Գառնիկ Գիւզալեան

Գառնիկ Գիւզալեան (), հայ մանկավարժ։

 Կենսագրական գիծեր 
Ծնած է Փարպի, Արագածոտնի մարզ: Մեծատուն Գիւզալեաններու արժանաւոր շառաւիղ էր: Ուսանած է Էջմիածինի Գէորգեան Ճեմարանը եւ պատանի տարիքէն փարած է Դաշնակցութեան գաղափարներուն` ՀՅԴ աշակերտական եւ ուսանողական միութիւններու գործունէութեան աշխուժ մասնակցութիւն բերելով:

 Գործունէութիւն 
1914-ին, աւարտելով Գէորգեան Ճեմարանը, Գառնիկ Գիւզալեան ամբողջութեամբ լծուած է հանրային հասարակական գործունէութեան: Հայ ժողովուրդի պատմութեան դժուարին այդ ժամանակաշրջանին, նախ հայ կամաւորական Շարժման ծաւալման եւ, ապա, Հայաստանի անկախութեան նուաճման ու Հայաստանի Հանրապետութեան պետական շինարարութեան աշխատանքներուն եռանդուն մասնակիցը դարձած է ՀՅԴ Ուսանողական Միութեան ճամբով:

Հայաստանի խորհրդայնացումէն ետք իր հերթին անցած է Թաւրիզ, ապա` Պալքաններ: Ուսումը շարունակելու նպատակով` հետեւած է Փրակայի համալսարանի պատմագիտական ճիւղին, ուրկէ վկայուած է1928-ին: Փրակայի ուսման տարիները զինք օգնած են, որպէսզի հայ եւ ռուս ժողովուրդներու պատմութեան քաջածանօթի իր հմտութեան վրայ Գիւզալեան գումարէ նաեւ քսաներորդ դարու 20-ականներու Եւրոպայի քաղաքական-գաղափարական բարդ խմորումներուն մօտէն ծանօթացումը:

Երկրէն բերուած եւ Եւրոպայի մէջ հարստացած իր մտաւորական պաշարով Գառնիկ Գիւզալեան հիմնարար դեր կատարած է հայ քաղաքական մտքի պատմութիւնն ու գաղափարաբանութիւնը քսաներորդ դարու երկրորդ քառորդի պրիսմակով ուսումնասիրելու եւ տարագիր հայութեան ներկայացնելու ճակատին վրայ:

1932-ին հրաւիրուած է Պէյրութ` նորաբաց Համազգայինի Ճեմարանը, իբրեւ պատմութեան ուսուցիչ: Աւելի քան 25 տարի Գառնիկ Գիւզալեան գործած է Ճեմարանի մէջ, ուր պատմական գիտելիքներէ անդին` հայ ազգային-քաղաքական յիշողութեան էատարրերը փոխանցած եւ սորվեցուցած է տարագրութեան մէջ հասակ նետող նորահաս սերունդներուն:

Ուսուցչութեան կողքին, Գառնիկ Գիւզալեան բեղուն աշխատանք կատարած է հայ քաղաքական մտքի զարգացման հոլովոյթը ուսումնասիրելու եւ հայ ժողովուրդի պատմութեան ազգային-քաղաքական ու հասարակականգաղափարական հոլովոյթը հունաւորած բախտորոշ խնդիրները լուսարձակի տակ առնելու ուղղութեամբ:

 Աշխատութիւններ 
Գառնիկ Գիւզալեանի պատմագիտական աշխատութիւնները ցրուած են Սփիւռքի տարաբնոյթ մամուլի էջերուն մէջ։ 200-էն աւելի ամսագրային յօդուածներ տպագրած է ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ի, «Հայրենիք Ամսագիր»-ի, «Վէմ»-ի եւ «Ակօս»-ի, «Սիոն»-ի, «Հասկ»-ի, «Ազդարար»-ի, «Երիտասարդ հայուհի»-ի, «Տարօնի արծիւ»-ի, «Ազդակ շաբաթօրեայ»-ի եւ այլ էջերու մէջ, կամ առանձին հատորով հրատարակուած Գառնիկ Գիւզալեանի աշխատասիրութիւններով`

 «Հայ քաղաքական մտքի զարգացումը եւ ՀՅ Դաշնակցութիւնը» (1927),
 «Ն. Ադոնցը` որպէս պատմաբան» (1943),
 «Հայաստանի պատմութեան շրջանները» (1946),
 «Հինգերորդ դարի կրօնական եւ քաղաքական շարժումները» (1947),
 «Հայոց յեղափոխութիւնից առաջ» (1950),
 «Պատմութիւն Մերձաւոր Արեւելքի եւ Հայաստանի» (1951),
 «Հայոց պատմութիւն» (1953) եւ միւս գործերով, Գառնիկ Գիւզալեան գլխաւոր երկու առաջադրանք իրագործած է:

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով