Ալեքսանտր Թամանեան

Ալեքսանտր Յովհաննէսի Թամանեան (), հայ ճարտարապետ, ճարտարապետութեան ակադեմիկոս (1914), ՀԽՍՀ ժողովրդական ճարտարապետ (1926), հայ նոր ճարտարապետութեան հիմնադիր։

 Կենսագրութիւն 
Ալեքսանտր Թամանեանը ծնած է 1878-ինԵկատերինոդարի մէջ (այժմ՝ Կրասնոտար)։ 1898 թուականին աւարտած է տեղւոյն ռիալական ուսումնարանը, ընդունուած է Սան Պեթերզպուրքի Գեղարուեստի կայսերական ակադեմիային կից Գեղարուեստի բարձրագոյն ուսումնարանը։ 1904 թուականին աւարտած է Գեղարուեստի բարձրագոյն ուսումնարանի ճարտարապետութեան բաժանմունքը՝ նկարիչ-ճարտարապետի կոչումով։

1917 թուականին եղած է Պեթրոգրաթի գեղարուեստի ակադեմիայի խորհուրդի նախագահ՝ ակադեմիայի փոխնախագահի իրաւունքներով։ Երկար տարիներ ապրած եւ ստեղծագործած է Ռուսաստանի մէջ, ուր նախագծած է բազմաթիւ շինութիւններ։ 1919 թուականին տեղափոխուած է Երեւան, 1921 թուականին՝ Իրան։ 1923-ին հրաւիրուած է Հայաստան, ծաւալած բուռն ու եռանդուն ստեղծագործական գործունէութիւն։ Եղած է Ժողկոմխորհի գերագոյն տեքնիկական բաժինի նախագահ, ապա՝ Պեթպլանի փոխնախագահ (1923 թուականէն), Յուշարձաններու պահպանութեան կոմիտէի (1924 թուականէն) եւ Հայաստանի կերպարուեստի աշխատողներու ընկերութեան նախագահ։

 Ալեքսանտր Թամանեանի ընտանիքը եւ յետնորդները 
Իւրաքանչիւրիս համար կարեւոր է իմանալ իր ընտանիքի պատմութիւնը, քանի որ մենք երբեմն կը ժառանգենք բնաւորութեան անձնական գիծերը, արտաքին նմանութիւնները կամ մեր նախնիներու տաղանդները: Հետաքրքրական է նաեւ իմանալ, թէ ինչպէս ապրած են Մեծ մարդիկ:

Այստեղ կը ներկայացնենք Ալեքսանտր Թամանեանի ընտանիքի պատմութիւնը, իր կնոջ եւ արժանի յետնորդներու մասին շատ հետաքրքրական նիւթերը։ Յետնորդներէն շատերը ժառանգած են հանճարեղ ճարտարապետի գեղարուեստական տաղանդը ու կազմակերպչական հմտութիւնները:

Ալեքսանտր Թամանեանի անձնական կեանքը, ընդհանուր առմամբ, երջանիկ էր: Ան շրջապատուած էր ընտանիքի, հարազատներու եւ ընկերներու սիրով: Ան շատ բարի, պարկեշտ, համեստ, անկեղծ, խելացի, ընկերասէր, բազմակողմանի տաղանդաւոր մարդ էր եւ օժտուած էր հումորի բարձր զգացումով:

Այնուամենայնիւ Ալեքսանտր Թամանեանի ճակատագրի մէջ կար երկու հսկայական վիշտ, որոնցմէ ան չկրցաւ վերականգնուիլ:

 Գործունէութիւն 
Ալեքսանտր Թամանեանի ստեղծագործական գործունէութիւնը բաղկացած է երեք շրջաններէ՝

 ռուսաստանեան (1904-1918),
 հայաստանեան (1919-1921, 1923-1936), 
 պարսկական (թաւրիզեան, 1921-1923)։

 Ծանօթագրութիւններ 
Ստորոգութիւն:Ճարտարապետներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Հայ ճարտարապետներ