Գեղամ Ճեղալեան

Գեղամ Աւետիս Կարապետ Ճեղալեան (), հայ-պաղեստինցի լուսանկարիչ: Ան հիմնադիրն էր առաջին լուսանկարչութեան արուեստանոցին Ղազայի մէջ, 1944 թուականին: Ճանչցուած էր իր լուսանկարներով, որ Ղազայի ամէնօրեայ կեանքը եւ քաղաքական դէպքերը կը նկարագրեն:

 Կենսագրութիւն 
Գեղամ Ճեղալեան ծնած է Անատոլիա: Երբ մանուկ էր, ան իր մօր եւ քեռի/հօրեղբոր հետ կը փախչի դէպի Սուրիա, ծպտուած որպէս աղջիկ: Գեղամ իր ընտանիքի անդամները մեծասնութեամբ կը կորսնցնէ Հայոց ցեղասպանութեան: Երբ իր մայրը կը կորսնցնէ, ան կ'անցնի Լիբանանի որբանոցներէն մէկը եւ ետքը, իր պատանի տարիքին, կը հաստատուի Պաղեստինhttps://www.hadaramagazine.com/?p=8664 եւ կ'ապրի Երուսաղէմ եւ Եաֆա քաղաքներուն մէջ ու կը սորվի լուսանկարչութեան արհեստը:

1944 թուականին, երբ կ'ամուսնանայ Զուարթ Նաքաշեանի հետ, անոնք կը բնակին Ղազա, Ալ-Զէյթուն շրջանին մէջ: Հոն՝ Գեղամ Ճեղալեան առաջին լուսանկարչութեան արուեստանոցը կը բանայ Օմար Մուխթար թաղամասին մէջ: Տեղացի ընտանիքներ կ'այցելէին անոր արուեստանոցը դիմանկարներ լուսանկարչութեան համար: Ուրիշներ Գեղամին կը վճարէին նկարահանելու իրենց հարսանիքները: Հակառակ որ ան քրիստոնեայ էր եւ շատ քիչ արաբերէն կը խօսէր, Ճեղալեան լաւ ձեւով ընտելացաւ գաղութին եւ իր պզտիկները արձանագրեց արաբական դպրոցներու մէջ:   

Տարիներու ընթացքին, Ճեղալեան ներկայ էր Ղազա քաղաքի ընկերային եւ քաղաքական փոփոխութիւններուն, օրինակ՝ Անգլիոյ հովանաւորութիւնը եւ պատուիրագիրը, Եգիպտոսի իշխանութիւնը, Իսրայէլի գրաւումը եւ վրաններու կեանքը Նաքպայէն ետք: Ան այս դէպքերը կ'արձանագրէր լուսանկարչութիւններով: Իր թոռը կ'ըսէ՝ «Գեղամ լուսանկարիչ չէր, ան միայն իղձ ու փափաքը ունէր ամէն բան նկարագրելու»: Գեղամ Ճեղալեանի աշխատանքը կ'ընդգրկէ լուսանկարներ՝ շէնքերու կամ կայարաններու, որ այլեւս գոյութիւն չունին:   

Գեղամ կը վաւերագրէ հետեւեալ դէպքերը՝ Խան Եունիսի ցեղասպանութիւնը եւ Նաքսան: Ան նաեւ լուսանկարած է Չէ Կեւարան 1959 թուականին երբ ան այցելեց Ղազա:

1967-ի 6-օրուայ պատերազմին ընթացքին, Ճեղալեանի ընտանիքը կը փախչի Եգիպտոս, սակայն Գեղամ կը մնայ Ղազա: «Ան կը սիրէր Պաղեստինը, իր տունն էր»: Այն ժամանակ, Գեղամ նաեւ կ'աշխատէր Յորդանան գետի արեւմտեան ափը գտնուող հայ լուսանկարիչներու հետ սեւանկարներ ղրկելու Եգիպտոսի բանակին: Ան «Ֆետայի Լուսանկարիչ» անուանումը կը ստանայ:   

 Կտակ 
Գեղամ Ճեղալեանի մահէն ետք, 1981 թուականին, անոր լուսանկարչութեան արուեստանոցը փոխանցուեցաւ իր օգնականին, Մօրիս Թարազիին, եւ ետքը անոր եղբօր՝ Մարուան Թարազիին, որ սպաննուեցաւ 2023ին, երբ Իսրայէլ հարուածեց Ղազայի եկեղեցիներէն մէկըhttps://www.washingtonpost.com/world/2023/12/27/palestinian-protest-music/https://arablit.org/wp-content/uploads/2023/12/English-.pdf: Գեղամ Ճեղալեան լաւ ձեւով յիշուած եւ ճանչցուած է թէ՛ Պաղեստինի եւ թէ՛ սփիւռքի մէջ: 

 Ծանօթագրութիւններ 

 Արտաքին յղումներ 

 ԵՐԵՔ ԿԱՐՄԻՐ ՍՆՏՈՒԿՆԵՐԸ

Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ գեղանկարիչներ
Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ ըստ ազգութեան