Արմենուհի Գեւոնեան

Արմենուհի Գեւոնեան (ծնեալ՝ Տէր Կարապետեան, ), հայ երգչուհի, կրթական, մշակութային գործիչ, Մշոյ աշխարհի դուստր եւ «Տարօնի սոխակ»։

Դուստրը գրող, ազգային գործիչ, լրագրող, Օսմանեան խորհրդարանի երեսփոխան, ՀՅԴ անդամ՝ Մշոյ Գեղամի (1856-1918) եւ Կիւլիզարի, որ նոյնպէս պատմական դէմք եղած է:

Արմենուհիի դուստրն է ֆրանսահայ նշանաւոր պատմաբան, Ֆրանսայի «Լեժիոն տ՚Օնէօր» պետական պատուոյ շքանշանակիր Անահիտ Տէր Մինասեան (ծնեալ՝ Գեւոնեան), իսկ որդին է Գեղամ Գեւոնեան:

 Կենսագրական գիծեր 
Ծնած է Մուշ: 1914 թուականին փոխադրուած է Պոլիս, շրջանաւարտած է Էսայեան վարժարանէն, ուր ետքը ուսուցչութիւն ըրած է, ինչպէս նաեւ պաշտօնավարած է Ղալաթիոյ Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ գաղթականաց դպրոցին մէջ։

 Պոլսոյ մէջ 
Պոլսոյ շրջանը եղած է անոր երաժշտական ունակութիւններու բացայայտման ժամանակը: Իբրեւ սկսնակ երգչուհի սկսած է երգել ձեռնարկներուն, աշակերտած է Գրիգոր Սիւնիին, իսկ յետոյ դարձած է մեներգիչ՝ Կոմիտասի նորակազմ երգչախումբին մէջ:

 Փարիզի մէջ 
1925 թուականին Արմենուհի Տէր Կարապետեան իբրեւ հայ գաղթականներու խումբի մը ղեկավար, գաղթած է Փարիզ։ 

Արշակ Չօպանեանի յանձնարարութեամբ ան Փարիզի մէջ երգեցողութեան դասեր առած է դաշնակահարուհի, երգչուհի եւ մանկավարժ Մարգարիտ Բաբայեանէն, մօտէն առընչուած է Արմենակ Շահմուրատեանի երգարուեստին։ 

Փարզրի մէջ ամուսնացած է Լեւոն Գեւոնեանին հետ, ունեցած՝ զաւակներ։ 

 Գործունէութիւն 
1930-ական թուականներուն երգչուհին նուիրուած է Տարօնի ժողովրդական երգերու հաւաքման, մշակման, տարածման գործին։ Փարիզի մէջ աշխատած է Կաթողիկոսական Պատուիրակութեան գրասենեակին մէջ, Գրիգորիս Եպսկ. Պալաքեանի մօտ, ապա «Յառաջ»ի խմբագրատան մէջ:

1948 թուականին Փարիզի մէջ ունեցած է իր անդրանիկ համերգը, կրկին աջակցութեամբ Արշակ Չօպանեանի: Իր յաջորդ փարիզեան համերգները տեղի ունեցած են 1960-70-ականներուն:

1964-1978 թուականներուն երգահանդէսներ ունեցած է Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու հայաշատ քաղաքներուն մէջ, նաեւ՝ Սուրիա, Լիբանան, Պոլիս, Վենետիկ, Հայաստան։ Թղթակցած է սփիւռքահայ մամուլին:

 Աշխատութիւններ 
Տարօնի իր գրի առած երգերը «Տարօնի եւ այլ ժողովրդական երգեր» խորագրով թողարկուած է ձայնասկաւառակով, նոյն երգերէն հաւաքածոյ մըն ալ 1978 թուականին թողարկուած է Երեւանի մէջ:

1992 թուականին Երեւանի մէջ կը հրատարակուի «Կիւլիզար (Յուշեր)» աշխատութիւնը: Իր մօր՝ Կիւլիզարի պատմութիւնը ան գրած է ֆրանսերէն, հրատարակած է «Կիւլիզարի սեւ հարսանիքը» գիրքը, ինչպէս նաեւ 1946 թուականին Փարիզի մէջ, Շաւարշ Նարդունիի հետ հրատարակած են «Կիւլիզար. Նշխարներ Մշոց Գեղամին» գիրքը:

Արմենուհի Գեւոնեանի երգերը այսօր թուայնացուած եւ համացանցին վրայ են: Այդ երգերը կենդանցուցած են նահապետական գիւղը, անոր խրախճանքները, առօրեան, ընտանիքները, ցաւերն ու հերոսական պայքարները։

 Ծանօթագրութիւններ 

 Արտաքին յղումներ 

 Մուշ – Երգ՝ Արմենուհի Գեւոնեան։

Ստորոգութիւն:Հայ երգչուհիներ
Ստորոգութիւն:Հայ մշակութային գործիչներ