Փորձ (ամսագիր)

«Փորձ», ամսագիր, հրատարակված է 1876-1881 թուականներուն, Թիֆլիս։ Խմբագիր՝ Աբգար Յովհաննիսեան։ Լուսաբանած է Արեւմտեան Հայաստանի հասարակական տնտեսական վիճակը (Գարեգին Սրուանձտեանցի յօդուածը հայկական նահանգներու ճգնաժամային վիճակի մասին, Ստեփան Պալասանեանի ծրագրային յօդուածը հայ փախստականներու վերաբերեալ եւ այլն)։

Հրապարակուած են նաեւ ուսումնասիրութիւններ Կիլիկեան Հայաստանի հայ բնակչութեան մասին։ Երբ թուրքական կառավարութիւնը, կեղծելով վիճակագրական տուեալները, յայտարարած է, որ հայերը Արեւմտեան Հայաստանի մէջ կը կազմեն բնակչութեան լոկ 17%-ը։

«Փորձը» տպագրած է Ա. Երիցեանի նիւթերը Կարինի նահանգի վերաբերեալ՝ ցոյց տալով, որ 1872-78 թուականներու տուեալներով նահանգին մէջ հայերը կազմած են բնակչութեան 42, 5%-ը, իսկ թուրքերը՝ 17, 5%ը։

«Փորձը» քննադատած է եւրոպական դիւանագիտութիւնը եւ թրքական քաղաքականութիւնը հայկական հարցի շուրջ (Յակոբ Պարոնեանի «Հոսհոսի ձեռատետրը» եւ այլն), հրապարակած է բազմաթիւ յօդուածներ Պերլինի համաժողովի, անոր յաջորդած հայկական կոտորածներու (որոնց նպատակը հայկական հարցէն ձերբազատուիլն էր) մասին։

1880 թուականէն արգիլուած է ամսագիրի մուտքը Թուրքիա։

 Ծանոթագրութիւններ 

 Աղբիւրներ 

 «Հայ գրատպութիւն եւ գրքարվեստ» հանրագիտարան, Երեւան, 2015,  էջ 1092։

Ստորոգութիւն:Հայ պարբերականներ
Ստորոգութիւն:Հանդէսներ
Ստորոգութիւն:Հայկական մամուլ