Ռումաներէն

մինի|Կը խօսուի ռումաներեն
Ռումաներէն (română / ռոմինը), Հնդեւրոպական լեզուներու ընտանիքի իտալական լեզուախմբին արեւելա-ռոմանական ենթախումբին պատկանող լեզու, ռումիններու լեզուն։

Ռումաներէն կը խօսին աշխարհի մէջ 28 միլիոն մարդ։ Ռումաներէնը պաշտօնական լեզու է Ռումանիոյ, Մոլտովայի մէջ։

Ռումանիոյ պետական լեզուն։ Կը պատկի հնդեւրոպական լեզուաընտանիքի ռոմանական ճիւղի արլ–ռոմանական ենթախումբին։ Խօսողներու թիւը Ռումանիոյ մէջ՝ մօտ 18 միլիոն մարդ։ Տարածուած է նաեւ ԱՊՀ–ի, Պուլկարիոյ, նախկին Հարաւսլաւիոյ, Հունգարիոյ, Ալպանիոյ, Յունաստանի շարք մը շրջաններու, ԱՄՆ–ի, Քանատայի մէջ եւ այլուր։ 

Տրոհուած է բարբառներու (Ռումանիոյ մէջ), որոնցմէ մոլտաւականը մօտ է մոլտաւերէնին։ Զարգացած է բարբառային–խօսակցական լատիներէնի հիմքի վրայ։ Հնչիւնական առանձնայատկութիւններէն են լատինական Õ-ի եւ Ũ–ի տարբերակումը, ձայնաւորէն եւ բաղաձայնէն առաջ an > iո, ինչպէս նաեւ amx բաղաձայն > im (բացառութեամբ սլաւոնական փոխառութիւններու), ձայնաւորներու ձեւաբանական նոր հերթագայութեան առաջացումը։ Տիպաբանական շատ ընդհանրութիւններ ունի Պալքանեան թեղակղզիի միւս լեզուներու հետ (անորոշ դերբայի կորուստ․ ապառնի ժամանակի նկարագրական ձեւ), սակայն գոյականներու, ածականներու, դերանուններու թիւի եւ սեռի ձեւերը, խոնարհման յարացոյցը գլխաւորաբար պահպանած են ժող․ լատիներէնի ձեւաբանական առանձնայատկութիւնները։ 

11 –19 թուական անունները կը կազմուին սլաւոնական լեզուներու կաղապարով։ Բառապաշարին մէջ շատ են սլաւոնական եւ յունական փոխառութիւնները։ Ռումաներէնով գրական ամէնահին յուշարձանները 16-րդ դարէն են։ Գրական ռումաներէնի ձեւաւորումը աւարտած է 19-րդ դ․․ Այբուբենը՝ մինչեւ 19-րդ դ․՝ սլաւոնագիր, ապա՝ լատինագիր։

Ըստ աշխարհի լեզուներու դասակարգման Ռումաներէնը 36-րդն է։

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Եւրոպական Միութեան պաշտօնական լեզուներ
Ստորոգութիւն:Հնդեւրոպական լեզուներ