Աքրոփոլիս Ինքնաշարժներու Մրցաշարք

Աքրոփոլիս Ինքնաշարժներու Մրցաշարք  կամ Ռալի Աքրոփոլիս (յուն․՝ Ράλυ Ακρόπολις, անգլ․`Acropolis Rally of Greece)․ «Ինքնաշարժներու Համաշխարհային Ախոյանութեան» (WRC) մրցաշարքին ծիրին մէջ տեղի ունեցող մրցաշարք եւ կը սեպուի անոր ամենէն պահանջելին ու մրցականը։ Քանի մը օր կ՛ընթանայ եւ կը կատարուի քարքրոտ, դժուարանցելի վայրերու մէջ։ Ինքնաշարժներու մրցաշարքներէն ամենահիներէն եւ կարեւորագոյներէն է։ Վերջին տարիներուն անոր պաշտօնական վաճառանիշն է՝ «Աստուածներուն մրցաշարքը»։

 Պատմական ակնարկ 
Յունազգի վարորդներու խումբ մը Ռալի Աքրոփոլիս մրցաշարքին կազմակերպումի գաղափարը կ՛ունենայ։ Առաջին մրցաշարքը (1․923 քլ․) կը կազմակերպուի 1951-ին «Շրջապտոյտներու եւ Ինքնաշարժի Յունական Ակումբ»ին (Ελληνική Λέσχη Περιηγήσεων και Αυτοκινήτου (ΕΛΠΑ)) կողմէ։ Աթէնքէն կը մեկնարկէ ու կ՛ընթանայ Յունաստանի գլխաւոր քաղաքներու ճամբաներէն․ Թրիփոլի (Պելոպոնես), Լարիսա, Սելանիկ, Սերես, Գավալա, Սելանիկ եւ վերջաւորութիւնը՝ Աթէնք։ Յաղթական կը հանդիսանայ Փեթրոս Փերաթիքոս Ֆիաթ «Fiat» մակնիշի ինքնաշարժով։

Մրցաշարքը 1953-ին միջազգային ճանաչում կը ստանայ եւ 1960-ին մաս կը կազմէ «Եւրոպայի Ախոյեանութեան», իսկ 1973-էն՝ «Վարորդներու Համաշխարհային Ախոյեանութեան» եւ «Ինքնաշարժներու գործարանատէրուն Համաշխարհային Ախոյեանութեան» մրցաշարքներուն։ Ինչպէս նաեւ, մաս կը կազմէ Ինքնաշարժի Միջազգային Դաշնակցութեան (ֆրան․՝ Fédération Internationale de l'Automobile, FIA)։

 Ժամանակակից շրջան (2005-էն ետք) 
մինի|2005-ի ախոյեան Սեպասթեան Լիոպ եւ ինքնաշարժը
2005-ին, մրցաշարքին կեդրոնը Լամիա քաղաքը (կեդրոնական Յունաստան) կը հանդիսանայ։ Աթէնքի Ողիմպիական Մարզադաշտին մէջ բացառիկ յաջողութեամբ կը կայանայ գերայատուկ շրջագիծ մը։ Այդ տարին, Ռալի Աքրոփոլիս կը քուէարկուի որպէս 2005-ի լաւագոյն մրցաշարքը։

2006-ին մրցաշարքին կեդրոնը Աթէնք եւ անոր շրջապատի լեռները կը փոխադրուի, իսկ սպասարկութեան կառավայրը Աթէնքի Ողիմպիական Մարզադաշտը կը հանդիսանայ, ուր նաեւ տեղի կ՛ունենան երկու գերայատուկ շրջագիծեր․ մէկը մրցաշարքին բացման օրը եւ միւսը՝ վերջին օրը։ 

2007-ին մրցաշարքին կեդրոնը Աթէնք կը հանդիսանայ եւ Մարքոփուլոյի Հեծելարշաւի Ողիմպիական Կեդրոնին մէջ տեղի կ՛ունենան երեք գերայատուկ շրջագիծեր։

2009-ին մրցաշարքը տեղի կ՛ունենայ Կորնթոսի Լուդրաքի ծովափնիայ շրջանը։ 2010-ին մրցաշարքը տեղի չունենար։

Իսկ 2011-ին իւրայատուկ շրջագիծերը կը տարածուին Ֆթիոթիտա, Վիոթիա, Կորնթոս եւ Արղոլիտա շրջաններուն մէջ։ 

2012-ին մրցաշարքը կը սկսի Աթէնքի Զափիօ Դահլիճէն կեդրոն ունենալով Լուդրաքի ծովափնեայ քաղաքը (Կորնթոս)։

Այնուհետեւ, հակառակ Յունաստանի դիմագրաւած տնտեսական տակնապին, մրցաշարքը կանոնաւորապէս կը շարունակուի մինչեւ 2018։ 

2019 եւ 2020 թուականներուն թագավարակի համաճարակին պատճառով  (sars-cov-2) մրցաշարքը տեղի չունենար։ Կանոնաւոր կը կատարուի 2021 եւ 2022 թուականներուն։
մինի|2011-ի ախոյեան Սեպասթեան Օզիէ 
մինի|1958-ի ախոյեան Լուիճի Վիլիորեզի
մինի|2012-ի ախոյեան Սեպասթեան Լիոպ
մինի|Արի Վաթանեն, նկար՝ 2009-ի։ 1980-ի եւ 1981-ի ախոյեան
մինի|Միքի Պիասոն նկար՝ 2018-ի։ 1988-ի եւ 1989-ի ախոյեան
մինի|Քոլին Մաքռէյ, 1996-ի, 1998-ի, 2000-2002ի ախոյեան
մինի|Փիթըր Սոլպերկ, նկար 2014-ի։ 2004-ի ախոյեան
մինի|Մարքու Կրոնհոլմ, 2006-ի եւ 2007-ի ախոյեան
մինի|Քայեթան  Քայեթանովիչ

 Ախոյաններ 
ՏարեթիւՎարորդԻնքնաշարժ1951Փեթրոս ՓերաթիքոսFiat 14001952Ճոնի ՓեզմածողլուChevrolet Deluxe1953Նիքոս ՓափամիխայիլJaguar XK1201954Փեթրոս ՓափատոփուլոսOpel Rekord1955Ճոնի ՓեզմածողլուOpel Kapitän1956Վալթըր ՇոքMercedes-Benz 300 SL1957Ժան Փիեռ ԷսթաժէFerrari 250 GT1958Լուիճի ՎիլիորեզիLancia Aurelia B20 GT1959Վոլֆանկ ԼեվիAuto Union 10001960Վալթըր ՇոքMercedes-Benz W1111961Էրիք ՔարլսոնSaab 961962Peter LangMercedes-Benz W1111963Օժէն ՊոհրինկըրMercedes-Benz W1121964Թոմ ԹրանաVolvo PV 544]1965Քարլ Մակնուս ՍքոկVolvo Amazon1966Պենկթ ՍոտրսթորմFord Cortina Lotus1967Բատի Հոփքիրք, վարորդի կցորդ՝ Ռոն ԳրելինMini Cooper S1968Ռոճեր Քլարք, վարորդի կցորդ՝ Ճիմ ԲորթըրFord Escort Twin Cam1969Փոլ Թոյվոնեն, վարորդի կցորդ՝ Մարթի ՔոլարիPorsche 911 S1970Ժան Լիւք Թերիէ, վարորդի կցորդ՝ Մարսել ՔալուերթAlpine A1101971Օվէ Անտերսըն, վարորդի կցորդ՝Արնէ ՀերծAlpine A1101972Հաքան Լինտպըրկ, վարորդի կցորդ՝ Հելմութ ԱյսենտըլFiat 124 Sport Spider1973Ժան Լիւք Թերիէ,  վարորդի կցորդ՝ Քրիստեան ՏելֆեռիէAlpine A1101974Մրցաշարքը տեղի չունենար, Յունաստանի ներքին քաղաքական գացութեան պատճառով1975Ուոլթըր Ռոհըր, վարորդի կցորդ՝ Եոշեն ՊերկերOpel Ascona#Ascona A (1970–1975)1976Հարի Քալսթորմ, վարորդի կցորդ՝ Քլաես Կորան ԱնտերսընDatsun Violet 160J1977Պյորն Վալտըկարտ, վարորդի կցորդ՝Հանս ԹորզելիուսFord Escort RS 18001978Ուոլթըր Ռոհըր, վարորդի կցորդ՝ Քրիստիան ՃեսթտորֆերFiat 131 Abarth1979Պյորն Վալտըկարտ, վարորդի կցորդ՝Հանս ԹորզելիուսFord Escort RS 18001980Արի Վաթանեն, վարորդի կցորդ՝Տէյվիթ ՌիչարցFord Escort RS 18001981Արի Վաթանեն, վարորդի կցորդ՝ Տէյվիթ ՌիչարցFord Escort RS 18001982Միշել Մութոն, վարորդի կցորդ՝Ֆապրիզիա ԲոնսAudi Quattro1983Ուոլթըր Ռոհըր, վարորդի կցորդ՝ Քրիստիան ՃեսթտորֆերLancia 037 Rally1984Սթիկ Պլոմվիսթ, վարորդի կցորդ՝ Պիորն ՍետըրպերկAudi Quattro A21985Թիմօ Սալոնեն, վարորդի կցորդ՝ Սեփօ ՀարճանPeugeot 205 Turbo 16 E]1986Իուհա Քանքիւնեն, վարորդի կցորդ՝ Իուհա ՓիրոնենPeugeot 205 Turbo 16 E21987Մարքու Ալեն, վարորդի կցորդ՝ Իլգա  ՔիվիմաքիLancia Delta Group A1988Միքի Պիասոն, վարորդի կցորդ՝ Թիծիանօ ՍիվիերօLancia Delta Group A1989Միքի Պիասոն, վարորդի կցորդ՝ Թիծիանօ ՍիվիերօLancia Delta Group A1990Քարլոս Սայնս, վարորդի կցորդ՝ Լուիս ՄոյաToyota Celica GT-Four1991Եուհա Քանքունեն, վարորդի կցորդ՝ Եուհա ՓիրոնենLancia Delta Group A1992Տիտիէ Օրիոլ, վարորդի կցորդ՝ Պերնար ՕչելիLancia Delta Group A1993Միքի Պիասոն, վարորդի կցորդ՝ Թիծիանօ ՍիվիերօFord Escort RS Cosworth1994Քարլոս Սայնս, վարորդի կցորդ՝ Լուիս ՄոյաSubaru Impreza 5551995Արիս Վովոս, վարորդի կցորդ՝ Գոսթաս ՍթեֆանիսLancia Delta Group A1996Քոլին Մաքռէյ, վարորդի կցորդ՝ Տեռեք Ռինկըր1997Քարլոս Սայնս, վարորդի կցորդ՝ Լուիս ՄոյաFord Escort WRC1998Քոլին Մաքռէյ, վարորդի կցորդ՝ Նիքի ԿրիսթSubaru Impreza WRC1999Ռիչարտ Պըրնս, վարորդի կցորդ՝ Ռոպերթ ՌիտSubaru Impreza WRC2000Քոլին Մաքռէյ, վարորդի կցորդ՝ Նիքի ԿրիսթFord Focus RS WRC2001Քոլին Մաքռէյ, վարորդի կցորդ՝ Նիքի ԿրիսթFord Focus RS WRC 012002Քոլին Մաքռէյ, վարորդի կցորդ՝ Նիքի ԿրիսթFord Focus RS WRC 012003Մարքօ մարթին, վարորդի կցորդ՝ Մայքլ ՓարքFord Focus RS WRC 032004Փիթըր Սոլպերկ, վարորդի կցորդ՝ Ֆիլ ՄիլսSubaru Impreza WRC2005Սեպանթեան Լոյպ, վարորդի կցորդ՝ Տանիել ԷլենաCitroën Xsara WRC2006Մարքու Կրոնհոլմ, վարորդի կցորդ՝ Թիմօ Ռոթիանեն2007Մարքու Կրոնհոլմ, վարորդի կցորդ՝ Թիմօ ՌոթիանենFord Focus RS WRC 062008Սեպանթեան Լոյպ, վարորդի կցորդ՝ Տանիել ԷլենաCitroën C4 WRC2009Միքօ Հիրվոնեն, վարորդի կցորդ՝ Եարմօ ԼեհթինենFord Focus RS WRC 092010Տեղի չունեցաւ2011Սեպասդեան Օզիէ, վարորդի կցորդ՝ Ժիւլեն ԻնկրասիաCitroën DS3 WRC2012Սեպանթեան Լոյպ, վարորդի կցորդ՝ Տանիել ԷլենաCitroën DS3 WRC2013Եարի Մաթի, վարորդի կցորդ՝ Միքա ԱնթիլաVolkswagen Polo R WRC2014Կրեկ Պրին, վարորդի կցորդ՝ Սքոթ ՄարթինPeugeot 2082015Քայեթան  Քայեթանովիչ, վարորդի կցորդ՝ Եարոսլավ ՊարանFord Fiesta R52016Ռալֆս Սիրմաքիս, վարորդի կցորդ՝ Արթուրս ՍլիմինսŠkoda Fabia R52017Քայեթան  Քայեթանովիչ, վարորդի կցորդ՝ Եարոսլավ ՊարանFord Fiesta R52018Պրունօ Մակալհաես, վարորդի կցորդ՝ Հուկօ ՄակալհաեսŠkoda Fabia R52019 եւ 2020Մրցաշարքները տեղի չունեցան2021Քայէ Ռոնավբերան, վարորդի կցորդ՝ Եոնէ ՀալթունենToyota Yaris WRC2022Թիերի Նիովիլ, վարորդի կցորդ՝ Մարթին ՎայտայեքHyundai i20 N Rally12023Քայէ Ռոնավբերան, վարորդի կցորդ՝ Եոնէ ՀալթունենToyota GR Yaris Rally12024Թիերի Նիովիլ, վարորդի կցորդ՝ Մարթին ՎայտայեքHyundai i20 N Rally12025Օթ Թանաք,
վարորդի կցորդ՝ Մարթին ՃարվիոճաHyundai i20 N Rally1

 Ռալի Աքրթփոլիս, պատմական ակնարկ Ռալի Աքրոփոլիսի ախոյեաններուն ցուցակը Աքրթփոլիս, պատմական ակնարկ  «Պտոյտի եւ Ինքնաշարժի Յունական Ակումբ»ին պաշտօնական կայքէջ  «Պտոյտի եւ Ինքնաշարժի Յունական Ակումբ»ին պաշտօնական կայքէջ Ռալի Աքրոբոլիս․ մրցաշարքին լաւագոյն մասիրը, Բուլիոբուլոս Եորղոս, 1-9-2021 [Ռալի Աքրոբոլիս 2025, 29-6-2025, Գոստանտինոս Էլեֆթերիադիս,  Ռալի Աքրոբոլիս, պաշտօնական կայքէջ․ վերջին լուրերը

 Տե՛ս նաեւ 
Տաքար մրցաշարք

Մոնաքոյի Շրջագիծը

Մոնաքոյի մրցաշարք

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Ինքնաշարժներու մրցաշարք