Կապրիէլ Կարսիա Մարքեզ

Կապրիէլ Կարսիա Մարքեզ (, ), քոլոմպիացի աշխարհահռչակ գրող, լրագրող, գրականութեան Նոպէլեան մրցանակի դափնեկիր։ Հարաւային Ամերիկայի ձայնը ամբողջ աշխարհին հասցուցած «Կապօ»ն ամենայայտնի սպանախօս գրողն է։

 Կենսագրութիւն 
Ծնած է Քոլոմպիոյ Արաքաթաքա փոքր գիւղաքաղաքը: Անոր ծնունդէն անմիջապէս ետք հայրը դարձած է դեղագործ, եւ ծնողները հեռացած են գիւղաքաղաքէն` զինք յանձնելով իր մօրենական մեծ հօր եւ մեծ մօր խնամքին:

Մեծ հայրը` Քոլոմպիոյ Հազար օրուան պատերազմի վեթերան եւ ազատական դատի պաշտպան մը, Մարքեզի մէջ զարգացուցած է քաղաքականութեան գիտակցութիւնը:

Մարքեզ մեծ մօրմէն լսած է նախապաշարումներ եւ ժողովրդապատումներ: Մեծ մայրը իրեն պատմած է մեռած նախնիներու, ուրուականներու եւ ոգիներու մասին, որոնք կը պարէին իրենց տան շուրջ, եւ այս բոլորը` անանձնական ոճով մը, զոր գրագէտը պիտի որդեգրէր հետագային իր մեծագոյն վէպին մէջ:

Մարքեզ յաճախած է յիսուսեան վարժարան մը եւ սկսած է հետեւիլ իրաւաբանութեան, սակայն շուտով հրաժարած է ուսումէն` աշխատելու համար իբրեւ լրագրող:

Իբրեւ օրաթերթի լրագրող` Հռոմ ուղարկուած է 1954-ին: Այնուհետեւ մեծ մասամբ ապրած է Քոլոմպիայէն դուրս, Փարիզի, Վենեզուելայի եւ ի վերջոյ` Մեքսիքօ քաղաքին մէջ:

Ան շարունակած է աշխատիլ իբրեւ լրագրող, նոյնիսկ երբ իր գրած երեւակայական պատմութիւններուն ժողովրդականութիւնը կը տարածուէր:

Մեծապէս ազդուած Ուիլիըմ Ֆոքնըրի գրականութենէն` Կարսիա Մարքեզ իր առաջին վէպը գրած է 23 տարեկանին, թէեւ եօթը տարի սպասած է, որպէսզի մէկը հրատարակէ զայն:

«Լիֆ սթորմ» հրատարակուած էր 1955-ին: Անոր յաջորդած էին երեք վէպեր, որոնք բոլորն ալ արժանացած են գրական շրջանակներու քննադատական դրական արտայայտութիւններուն։

1967-ին հռչակաւոր դարձած է, երբ լոյսի ընծայուած է «Հարիւրամեայ Առանձնացում» վէպը, որմէ աւելի քան 30 միլիոն օրինակ ծախուած է աշխարհի տարածքին՝ մօտաւորապէս 40 լեզուներու թարգմանուելով: 

 Նոպէլեան Մրցանակ 
Կարսիա Մարքեզ ստացաւ Գրականութեան Նոպէլեան Մրցանակը 1982-ի Դեկտեմբեր 10-ին «իր վէպերուն եւ պատմուածքներուն համար, որոնց մէջ ֆանթասթիքը եւ իրատեսութիւնը զուգորդուած են երեւակայութեան հարուստ կազմուած աշխարհի մը մէջ, արտացոլելով ցամաքամասի մը կեանքը եւ ընդհարումները»։ Իր ընդունելութեան ճառը կը կոչուէր «Լատին Ամերիկայի Միայնութիւնը»։

Կարսիա Մարքեզ առաջին Քոլոմպիացին էր եւ չորրորդ Լատին Ամերիկացին, որ գրականութեան Նոպէլեան Մրցանակը շահեցաւ։ Նոպէլեան դափնեկիր դառնալէ յետոյ, Կարսիա Մարքեզ լրագրողի մը յայտնեց. «Տպաւորութիւնը ունիմ, որ զիս մրցանակով պարգեւատրելով, անոնք նկատի առած են ենթացամաքի գրականութիւնը եւ զիս պարգեւատրած են իբրեւ այս բոլոր գրականութիւնը պարգեւատրելու եղանակ մը»։

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Լրագրողներ
Ստորոգութիւն:Թատերագիրներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով