Աքթիոնի նաւամարտ

Աքթիոնի նաւամարտ (Ք․Ա․31, 2 Սեպտեմբեր) (յուն․՝ Ναυμαχία του Ακτίου)․ Օգոստոս (Ղայիոս) Օքթավիանոսին եւ Մարքոս Անտոնիոսին ուժերուն միջեւ վճռական նաւամարտ։ Հետեւանքն է Յուլիոս Կայսրին սպաննութեան յաջորդող կռիւներուն Հռոմի ղեկավարութեան համար։ Կ՛աւարտի Մարքոս Անտոնիոսի եւ Քլէոփաթրայի միացեալ ուժերուն պարտութեամբ։ 

 Հակիրճ պատմական ակնարկ 
Աքթիոնի նաւամարտին համար կան բազմաթիւ աղբիւրներ, արձանագրուած պատմաբաններու կողմէ (Փլութարհոս, Դիոն Գասիոս, Ստրապոն, Փաւսանիաս, Պօղոս առաքեալ, եւայլն), սակայն ոչ մէկ արձանագրութիւն նաւամարտին ներկայ եղող պատմաբանէ մը։ 

Պատմական իրողութիւն է թէ Մարքոս Անտոնիոս այս կռիւին կը սպասէր, սակայն ոչ ծովուն մէջ, այլ ցամաքի վրայ։ Սակայն այս ուղղութեամբ վիճաբանութիւն մը կար իր եւ Քլէոփաթրային հրամանատարներուն միջեւ։ Վերջնական որոշումը եղած է կռիւը տրուի ծովուն մէջ։

Եգիպտական խոշոր ռազմանաւերուն դիմաց, հռոմէական դիւրաշարժ եւ փոքր ռազմանաւերը, արագօրէն սկսան մէկ առ մէկ խորտակել Մարքոս Անտոնիոսին խոշոր ու ծանր ռազմանաւերը։
մինի|Օգոստոս (Ղայիոս) Օքթավիանոսին կառուցած յուշարձանին աւերակները, Աքթիօ
Քլէոփաթրա հեռուէն կը դիտէր, ու տեսնելով նաւամարտին վատ ընթացքը, իր նաւով կը փախչի, անպաշտպան ձգելով վիրաւորուած Մարքոս Անտոնիոսին։ Կը յաջորդէ իրարանցում եւ Քլէոփաթրային նահանջ-փախուստին կը հետեւի Մարքոս Անտոնիոս, եգիպտացիներուն ջախջախուած նաւատորմիղի մնացորդածով։

Չորս տարի ետք, Օգոստոս (Ղայիոս) Օքթավիանոսին երբ կայրս կը յայտարարուի, ի յիշատակ Աքթիոյի իր տարած յաղթանակին, հոն կառուցել կու տայ Աքթիոյ Ափոլոնասի հսկայ տաճարը։ Հրամանագրով մը կը հաստատէ վայրին մէջ հինգ տարին անգամ մը կազմակերպուին Աքթիա մարզախաղերը (Ք․Ա․ 28-էն սկսեա)լ։

[http://luna.cas.usf.edu/~murray/actium/brochure.html THE ACTIUM PROJECT
1997, Հարաւային Ֆլորիտայի եւ Յունաստանի Մշակոյթի նախարարութեան ձեռնարկ]  Հռոմի պատմութիւնը եւ Աքթիոնի նաւամարտը

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Նաւամարտեր այբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Նաւամարտեր Յունաստանի մէջ
Ստորոգութիւն:Նաւամարտեր ըստ տարեթիւի
Ստորոգութիւն:Նաւամարտեր ըստ դարու
Ստորոգութիւն:Նաւամարտեր