Քարադր

Քարադր (քաղանդր, քաղաթր, քաղարդր, քաղադր, քաղդր, քարադրոս, քարարդ, քառադր, քաղարդ, քաղանդրոս, քարադրոն, կալատրիս) (, )’ ըստ հռոմէական դիցաբանութեան, ձիւնաճերմակ թռչուն մըն է, որ կը կենայ թագաւորին տունը։ Կ՚ըսուի, թէ անիկա ի վիճակի է հիւանդութիւնը առնել ինքն իր մէջ ու ետ փախչիլ, ցրուելով հիւանդութիւնը եւ բուժելով թէ՛ ինքզինքը, թէ՛ հիւանդ անձը։ Քարադրի առասպելը միջնադարեան լաւագոյն նիւթերուն մաս կազմեց, որ բնորոշօրէն կը մատակարարէր քրիստոնէական բարոյականացում մը այն կենդանիներուն համար, որոնց մասին անոնք կը խօսէին։

Ծագում
Տեսութիւն մը կայ, թէ քարադրը հիմնուած է իրական թռչունի մը վրայ։ Շնորհիւ այն նկարագրութիւններուն, թէ անիկա լման ճերմակ է եւ սեւ բան չունի իր վրայ, կարելի է, թէ անիկա հիմնուած էր աղաւնազգիներու վրայ, կամ թերեւս ջուրի թռչունի մը, ինչպէս արագիլը։ Արուեստի պատմաբան Լուի Ռէաւը հաւատաց, թէ ամենայն հաւանականութեամբ անիկա ճերմակ քարադր մըն էր։:

 Միջնադարեան կենդանագիրքերու մէջ 
Միջնադարեան մեկնաբանութիւնները կը կեդրոնանային այս թռչունին ախտորոշիչ կարողութեան վրայ. եթէ անիկա նայի հիւանդին դէմքին, ապա հիւանդը կ'ապրի, իսկ եթէ երեսը շրջէ, հիւանդը պիտի մեռնի։ Ասիկա կը համապատասխանէ այն գաղափարին, թէ քարադրի հայեացքը հիւանդութիւնը կը քաշէ իր մէջ. ապա կ'ըսուի, թէ թռչունը կը թռչի դէպի արեւը, ուր հիւանդութիւնը կ'այրի ու կ'ոչնչանայ։

Քրիստոնէական բարոյախօսութեան մէջ Քարադրը կը ներկայացնէ Քրիստոսը, որ մաքուր ճերմակ է՝ առանց մեղքի սեւութեան որեւէ հետքի։ Թռչունը ցոյց կու տայ, թէ ինչպէս Քրիստոս երես կը թեքէ չզղջացող մեղաւորներէն եւ կը հեռացնէ զանոնք, իսկ անոնց՝ որոնց կը դառնայ իր դէմքով, կը բժշկէ ու կը վերականգնէ։ Երբեմն այս բարոյախօսութիւնը կը գործածուէր յատկապէս հրեաներու դէմ՝ նկարագրելու համար, թէ քանի որ հրեաները չհաւատացին, Քրիստոս իր դէմքը շրջեց անոնցմէ դէպի հեթանոսները՝ վերցնելով ու տանելով անոնց մեղքերը դէպի խաչը։

 Ծանօթագրութիւններ