Արեան գերճնշում

մինի
Արեան գերճնշումը  ծանօթ եւ ամէնէն տարածուած հիւանդութիւններէն մէկն է: Արեան ճնշում կը նշանակէ սիրտի զարկերակներու ճնշում: 

 Գերճնշման պատճառներ 
ձախից|մինի
Արեան գերճնշումը կապուած է սրտանօթային համակարգին, եթէ չդարմանուի, կը հանդիսանայ ամէնէն վտանգաւոր ազդակներէն մէկը` սրտանօթային հիւանդութեան: Սիրտը կարեւոր օրկան մըն է, ան արիւնը կը մղէ մարմինի զանազան օրկաններուն` իր երակներուն միջոցով, արիւնը մղուելու համար ճնշում կը գոյանայ: Երբ երակները առաձգական են, ճնշումը բնական կ'ըլլայ: Երբ վիճակներ ստեղծուին եւ երակները նեղնան կամ կիսով խցուին, կը գոյանայ արեան գերճնշում:

Գերճնշման պատճառ կրնան հանդիսանալ՝ իւղերու, շաքարի եւ աղի բարձր տուեալներ, երիկամային որեւէ հիւանդութիւն եւ ջղագրգիռ վիճակ:

 Գերճնշման ախտանշաններ եւ բարդութիւններ 
Սկզբնական շրջանին ենթական ոչ մէկ ախտանշան կ'ունենայ. սակայն, ժամանակ մը ետք, գերճնշումի զարգացումով կը սկսին ախտանշանները` գլխացաւ, յոգնածութիւն, գլխապտոյտ, քիթի արիւնահոսում, աչքերու վրայ յոգնածութիւն, լսողութեան խանգարում, բերնի չորացում, եւ այլն:

Գերճնշումը հիւանդագին լուրջ կացութիւն մըն է, ենթական պէտք է դարմանուի եւ լրջօրէն հետեւի բժիշկի թելադրանքներուն, որպէսզի հեռու մնայ գերճնշումի բարդութիւններէն` սիրտի եւ ուղեղի կաթուած, ուղեղային արիւնահոսում, երիկամներու եւ սիրտի ձախող գործելակերպ, աչքի եւ ականջի արեան մազերակներու պայթում եւ այլն: 

 Գերճնշումը չափելու միջոց 
Զարկերակային ճնշումը կը չափուի «ճնշաչափ»ով (sphygmomanometer), որ կը չափէ սիրտի կծկուած վիճակի (systolic) ճնշումը եւ սիրտի թուլցած-հանգիստ վիճակի (diastolic) ճնշումը:

Արեան ճնշումը պէտք է չափել ճիշդ ձեւով` ունենալ անձնական ճնշաչափ, նստած դիրքով, ձեռքը յենած եւ մարմինը շիտակ: Ճնշումը բարձրանալու ազդակներ են` սննդականոնը, ծխելը, ջղագրգռութիւնը եւ անհանգիստ միջավայրը:

 Գերճնշումը հակակշռելու միջոցներ 
Գերճնշումը հակակշռելու զանազան միջոցներուն` մասնագէտ բժիշկին թելադրած դեղերու օրինաւոր գործածութիւն, քալել ու մարզանքի հետեւիլ, նիհարնալ, ծխախոտ չգործածել, սննդականոնի հետեւիլ, աղ, ալքոլ եւ քաֆէին չգործածելԳերճնշում:

 Գերճնշումը կառավարելու հզօր միջոցներ 

 Արեան բարձր ճնշումը կառավարելու ամէնէն հզօր միջոցներէն մէկը մարզանքն է:
 Արագ քալելը հիանալի միջոց է լարուածութիւնը թեթեւցնելու եւ արեան բարձր ճնշումը կարգաւորելու համար: 
 Լողը կ'աշխատցնէ մարմինին բոլոր մկանները եւ կը բարելաւէ սրտանօթային կարողութիւնները. լողը ունի նաեւ հանգստացնող ազդեցութիւն, որ կ'օգնէ նուազեցնելու ընկճախտը:
 Եոկան կը համատեղէ շնչառութիւնը, խոկումը եւ կեցուածքը: Անիկա հանգստացնող եւ կազդուրիչ ազդեցութիւն կը գործէ  ֆիզիքական, մտային եւ հոգեկան համակարգին վրայ: Թելադրելի է զայն կիրարկել օրական, առնուազն քառորդ ժամ:
 Հեծիկ քշելը հիանալի տարբերակ է արեան բարձր ճնշումը հաւասարակշռելու համար: Շաբաթական 2-3 անգամ կէս ժամ հեծիկ քշելը գոհացուցիչ արդիւնքներու կը յանգեցնէ խնդրոյ առարկայ անձը:
 Շաբաթական առնուազն 150-300 վայրկեան մարզանքի յատկացնելը ամէնէն հզօր միջոցներէն մէկն է արեան բարձր ճնշումը կառավարելու համարԳերճնշումը կառավարելու հզօր միջոցներ:

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Առողջապահական
Ստորոգութիւն:Մարդկային մարմին