Օջախ Պայտաձեւ՝ Խոյագլուխ Ծայրերով

Օջախ պայտաձեւ՝ խոյագլուխ ծայրերով (անգլ.՝ Horseshoe-shaped hearth with ram-headed ends), խոյագլուխ քանդակներով պայտաձեւ օջախ։ Հայաստանի վաղ պրոնզեդարեան յուշարձաններէն յայտնաբերուած նմանատիպ օջախները՝ զարդարուած մարդակերպ եւ կենդանակերպ քանդակներով, իւրայատուկ զոհասեղաններ եղեած են, որոնք տեղադրուած են բնակարաններու մէջ եւ անոնց շուրջ իրականացուած են երկրագործական հաւատալիքներուն առնչուող ծիսակատարութիւններ։

Խոյագլուխ ծայրերով պայտաձեւ օջախը կը պահպանուի Հայաստանի պատմութեան թանգարանին մէջ։

 Պատմութիւն 
Վաղպրոնզեդարեան մշակոյթին մէջ քարերով շարուած օջախներու կողքին կաւէ շարժական օջախներու առկայութիւնը կը խօսի անոնց տարբեր կիրառութիւններու մասին։ Պայտաձեւ կամ կամարաձեւ շարժական օջախները օգտայ­գործուած են միայն ծիսական նպատակներով։ Ըստ ընդունուած տեսակէտի՝ շարժայ­կան օջախները խորհրդանշած են արական սկիզբ եւ տղամարդու կողմէ տնային օջախի արգասաւորումԼարիսա Եգանյան, Կավից պայտաձև իրեր Անիի արվարձանից։ Շարժական օջախները դրուած են թոնիրի հանգած կրակի կամ մոխիրի վրայ, այնուհետեւ պահուած թոնիրի մէջ ակին կիպ, ուղղահայեաց դիրքով։ Վաղպրոնզեդարեան օրինակ­ները գտնուած են քանի մը քարերով շարուած կրակարաններու վրայ։

 Ծանօթագրութիւններ 

 Աղբիւրներ 

 Հասմիկ Իսրայելյան, Պաշտամունքն ու հավատալիքները ուշ բրոնզեդարյան Հայաստանում, Ե. 1973
 Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2010

Ստորոգութիւն:Հայաստանի պատմութեան թանգարանի նմուշներ
Ստորոգութիւն:Հնագիտական գտածոներ