Խխունջներ

Խաղողի խխունջ ()։ Անոնց կարելի է հանդիպիլ անտառներուն մէջ եւ խոնաւ վայրերու մէջ։ 

Կը սնանին տերեւներով՝ յատկապէս խաղողի տերեւով, ուրկէ ալ յառաջացած է անոր անունը։ 

Ըստ կարգ մը աղբիւրներու, խխունջները սկսած են տարածուիլ Կեդրոնական եւ Հարաւ-Արեւմտեան Եւրոպայի երկիրներէն։

Հին ժամանակներէն մարդիկ խխունջը օգտագործած են ուտելիքներու մէջ եւ անիկա հասանելի է բոլոր խաւերու ներկայացուցիչներուն։ 

 Հռոմէացիները եւ յոյները 
ձախից|մինի
Յոյները եւ հռոմէացիները շատ կը սիրեն խխունջ ուտել: Անոնք կը հաստատեն խխունջի առաջին անասնաբուծութիւնները, որոնք կը կոչուէին քոքլէարիա: Ապա խխունջ ուտելու նորոյթը վերիվայրումներ կ'արձանագրէ: 

ԺԹ. դարուն, խոհարարները կը սկսին առաջարկել «Ա լա պուրկինիոն» խոհագիրը, պատրաստուած կարագով, սխտորով, ազատքեղով եւ սոխի տեսակով մը: Այդ ժամանակէն ի վեր, խխունջ ուտելը շքեղ սովորութիւն մը դարձած է: 

 Գեղեցկութեան սեր 
մինի
Այս հոգատարութեան միջոցը շատ տարածուած է Ճափոնի մէջ եւ սկսած է ընդունուիլ ամբողջ աշխարհին մէջ: Խխունջները կը դրուին դէմքին վրայ, եւ անոնց լորձունքը կը թափանցէ մորթին մէջ` զայն աւելի պայծառ եւ փայլուն դարձնելու համար:

Խխունջին լորձունքը հարուստ է ջուրով, հետեւաբար ան այդ ջուրը մորթին մէջ անցնելու յատկութիւնը ունի: Նոյն ատեն ան կնճիռներու դէմ կը պայքարի եւ զանոնք սպիացնելու կարողութիւն ունի: Իսկ անոնց համար, որոնք չեն սիրեր, որ այս սահող փոքրիկ անասունները պտտին իրենց դէմքին վրայ, կան նաեւ խխունջի լորձունքով պատրաստուած սերեր:

 Լորձունքը 
Խխունջը պէտք է իր ոտքերուն մէջ գտնուող մկանները կծկէ, որպէսզի քալէ, սակայն գետնին վրայ կան տեսակաւոր առարկաներ, որոնք կրնան զայն վիրաւորել:

Հետեւաբար, աւելի դիւրին սահելու եւ պաշտպանուելու համար խխունջը կ'արտադրէ մեծ քանակութեամբ լորձունք: Այս լորձունքը արտադրելու համար ան պէտք ունի ջուրի: Այս պատճառով է, որ երբ սաստիկ անձրեւ ըլլայ, խխունջները իրենց ծակերէն դուրս կ'ելլեն: Այս պատճառով է նաեւ, որ անոնք անմիջապէս կը պահուըտին երբ օդը կը սկսի տաքնալ: Անոնք կը մտնեն իրենց պատեանին մէջ` աւելի լաւ եւ անձրեւոտ օրեր սպասելով:

Սակայն խխունջին լորձունքը անոր կը ծառայէ նաեւ իր թշնամիները վախցնելու: Երբ ան ինքզինքը վտանգի մէջ կը զգայ, ան կրնայ լորձունքի պղպջակներու ամպ մը արտադրել, որպէսզի վրան չյարձակին:

 Հետաքրքրական տեղեկութիւններ 

 Բնութեան մէջ խխունջը կ'ապրի միջին հաշուով 10 տարի:

 Խխունջը կը յառաջանայ 1 վայրկեանուան մէջ 6 սմ. արագութեամբ:

 Խխունջը ունի 4 շրթներ եւ 1 մէկ ակռայ:

 Այդ ակռան անոր կ'օգնէ ուտելիքները բռնելու: Ապա լեզուն է, որ գործի կ'անցնի: Անիկա օժտուած է հազարաւոր մանր ակռաներով:

 Խխունջը բերանէն չի շնչեր, այլ մորթէն: Ան այնքան բարակ է, որ խխունջը կրնայ նոյնիսկ անոր ընդմէջէն խմել:

 Հակառակ իր շօշափուկներուն ծայրը զետեղուած աչքերուն, խխունջը ունի վատ տեսողութիւն եւ ոչ գունաւոր: Իր ճամբան գտնելու համար ան կը գործածէ յատկապէս իր հոտառութիւնը:

 Խռնջայլներն ալ պատեան մը ունին: Սակայն ան շատ մանր է, եւ զետեղուած մորթին տակԽխունջները:

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Փափկամարմիններ