Գրիգոր Պետրոս Ե. Քիւբելեան

Գրիգոր Պետրոս Ե. Քիւբելեան (), Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկէ Հայոց հինգերորդ կաթողիկոս պատրիարք։

 Կեանք եւ գործունէութիւն 
Եղած է Քիլիսցի, Անտոնեան Միաբանութենէն: «Այր սքանչելի եւ ըստ սրտին Աստուծոյ» վկայած են իր պատմագիրները:

Գրիգոր Ե.-ի օրով, Պատրիարքական թեմերու մէջ աշխատած է քիչ մը ամէն կարգի կղերական, կրօնաւոր, միսիոնար, վարդապետ, ամուսնացած քահանայ: Բոլորը տոգորուած են հովուական եռանդով, սակայն չեն ունեցած նուիրապետական խիստ կապեր, ոչ ալ միաձեւ դաստիարակութիւն:

Հասունցած էր ժամը՝ կէս դարէ ի վեր գոյութիւն ունեցող Հայ Կաթողիկէ Պատրիարքութիւնը ձեւի բերելու: Պէտք էր պատրիարքական կղերանոց մը հաստատել: Ու ասիկա եղաւ Գրիգոր Ե. Քիւբելեանի մեծապէս կազմակերպչական գործունէութիւնը: Ծրագիրը մեծղի ու ծախսոտ էր, եւ գլուխ եկաւ նախախնամութեամբ:

1791-ին, Գրիգոր Պետրոս Ե.-ի ջանքերով եւ Ս. Աթոռին անվերապահ քաջալերանքով՝ բարձրացած հին ընծայարանը որպէս ամբողջացուցիչ մաս Զմմառու վանական վիթխարի համալիրին ներքոյ, մեծ սատար հանդիսացած է հայ ժողովուրդին ի նպաստ տարուած առաքելական գործին, մանաւանդ երբ Անտոնեան հայ միաբաները հետզհետէ թիւով կը նուազէին եւ տակաւ կը քաշուէին իրենց առաքելական վայրերէն: Այդ օրերուն, Պատրիարք Հօր ամենամեծ մտահոգութինն եղած է Միաբանութեան Նորընծայարանը: 

Մատրաս բնակող երկու հայ կաթողիկէ գոհարավաճառներ՝ Միքայէլ Յովհաննէս Բաբումեանին ու Եդուարդ ՌաՖայէլ Ղարամեանցին բարերարութեան շնորհիւ, Գրիգոր Ե. Քիւբելեան յաջողեցաւ աթոռի կղերանոցը կառուցել, 1797-1810 թուականներուն: Ան մշակեց նաեւ դպրեվանքի ներքին կանոնագիրքը, դասացուցակը եւ բարեպաշտական հրահանգները:

Իր օրով, 52-ի բարձրացաւ վանական հասարակութեան թիւը, որոնց մէջ 4 եպիսկոպոս, 4 վարդապետ, 10 քահանայ եւ նորընծաներուն ու աշխատաւոր եղբայրներու բազմութիւնը:

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Հայ կաթողիկէ պատրիարքներ