Հայրէն

Հայրէն hայ միջնադարեան բանաստեղծութեան մէջ տարածուած ձեւերէն մէկը։ Հայրէն ասոյթը ծագում առած է «Հայերէն ասել», «Հայրէնի ասել», «Հայրէնի կարգ» արտայայտութիւններէն, որոնք ունեցած են հայկական բանաստեղծութեան յատուկ չափ, երգ կամ տաղ նշանակութիւնը։

Հայրէնի տողը ունի 15 վանկ եւ տողը կը բաժնուի երկու մասի՝ 2-3-213-2-3: Բանաստեղծութեան այս ձեւին դիմած են Նարեկացին ու Շնորհալին, իսկ աւելի ուշ՝ Ֆրիկ, Մկրտիչ Նաղաշ եւ ուրիշներ: Այս նոյն չափով յօրինուած են Նահապետ Քուչակին վերագրուող եւ ժողովրդական համանման քառեակները։

Այդ պատճառով ալ հայրէն ըսելով ընդհանրապէս կը հասկցուի քառատող բանաստեղծութիւն. օրինակ.Կարմիր ու կանաչ հագնիս, զէթ նռան հատիդ նմանիս, 

Այժմ ինձ աղուոր թուիս, երբ ի ձեր դուռն կանգնիս, 

Դուռն ալ կիսարաց անես, ցած հայիս, մատը ծիծաղիս,

Աչօքդ ունովդ անես, զիմ տխմար խելքս կու տանիա։Բայց 15-17-րդ դարերու որոշ ձեռագիրներու մէջ պանդխտութեան եւ խոհա-խրատական հայրէններու մեծ մասին իբրեւ հեղինակ կը յիշատակուի Յովհաննէս Երզնկացին։

Հայրէնները գեղարուեստական բարձր յատկութիւններով օժտուած արժէքներ են, հայ քնարերգութեան ամէնէն սքանչելի գոհարները նկատուած են։

 Կարդալ աւելին 
Հայ միջնադարեան գրականութիւն․ https://krtadarak.am/wp-content/uploads/2023/05/Grakanutyun-10_Nahapet-Quchak_QR.pdf

 Ծանօթագրութիւններ