Աշոտ Սուքիասեան

Աշոտ Սուքիասեան (), լեզուաբան ու բառարանագիր, բանասիրական գիտութիւններու դոկտոր (1972), փրոֆէսոր (1974), ՀԽՍՀ գիտութեան վաստակաւոր գործիչ (1980)։։ Գլխաւորաբար յայտնի է իր մեծածաւալ հոմանիշներու բառարանով։

 Կեանք եւ գործունէութիւն 
Ծնած է Թիֆլիս։ 1940-ին աւարտած է Թիֆլիսի հայկական միջնակարգ դպրոցը, ընդունուելով Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական ճիւղի հայոց լեզուի եւ գրականութեան բաժինը։

1941-1942-ին մասնակցած է Բ. Աշխարհամարտի կովկասեան ռազմաճակատի մարտերուն, եւ Փետրուար 1942-ին ծանրօրէն վիրաւորուելով, բանակէն ազատ արձակուած է իբրեւ հաշմանդամ։ 1945-ին համալսարանական ուսումը շարունակած է, աւարտելով 1948-ին։

Յունիս 14, 1949-ին, Աշոտ Սուքիասեանի ընտանիքը, հազարաւոր հայերու շարքին, աքսորուած է Ալթայի երկրամասի (Կեդրոնական Ասիա) խորերը։ Անոր դիմում-բողոքներուն շնորհիւ, յաջողած է ընտանիքը աքսորէն վերադարձնել քանի մը ամիս ետք։

1950-ին, Սուքիասեան ընդունուած է Հայաստանի Գիտութիւններու Ակադեմիայի լեզուի հիմնարկը իբրեւ հայցորդ (դոկտորականի ուսանող) «Հայ բառարանագրութիւն» մասնագիտութեամբ, աշակերտելով մեծանուն լեզուաբան Հրաչեայ Աճառեանին։

1954-ին, պաշտպանած է թեկնածուական (առաջին դոկտորական) աւարտաճառը՝ «Խորհրդահայ բառարանագրութիւը» նիւթով, իսկ նոյն տարին աշխատանքի անցած է լեզուի հիմնարկին մէջ, ուր աւագ գիտաշխատող եղած է 1954-1966-ին։

1966-ին, դասախօսի պաշտօն ստանձնած է Երեւանի պետական համալսարանին մէջ, ուր 1976-1991ին ժամանակակից հայոց լեզուի ամպիոնի վարիչ եղած է։ «Հոմանիշները ժամանակակից հայերէնում» մեծածաւալ մենագրութեան հիմամբ (Երեւան, 1971), 1972-ին ստացած է բանասիրական գիտութիւններու դոկտորի տիտղոսը։

1974-ին դարձած է փրոֆէսոր, իսկ 1980-ին Հայաստան գիտութեան վաստակաւոր գործիչի տիտղոսին արժանացած է։

 Աշխատութիւններ 
Ա. Սուքիասեանի աշխատութիւնները հիմնականին նուիրուած են բառագիտութեան։ 1967-ին հրատարակած է «Հայոց լեզուի հոմանիշների բառարան»ը, որ կ՚ընդգրկէ շուրջ 83.000 բառ ու դարձուածք։ Երկրորդ, վերամշակուած հրատարակութիւնը լոյս տեսած է 2003ին (վերատպուած՝ 2009-ին), իսկ յաջորդ տարին արժանացած է Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահի մրցանակին։

Սերգէյ Գալստեանի հեղինակակցութեամբ, կազմած է «Արդի հայերէնի դարձուածաբանական բառարանը» (1975)։ Սուքիասեանի «Ժամանակակից հայոց լեզու (հնչիւնաբանութիւն, բառագիտութիւն, բառակազմութիւն») աշխատութիւնը ունեցած է երեք հրատարակութիւն (1982, 1987 եւ 1989)։

Կազմած է հոմանիշներու բառարան մը դպրոցականներու համար (2000)։

 Երկեր 

 Հայոց լեզուի հոմանիշների բառարան, Երեւան, 1967։
 Հոմանիշները ժամանակակից հայերենում, Երեւան, 1971։
 Հայոց լեզուի դարձուածաբանական բառարան, Երեւան, 1975 (հեղինակակից Սերգէյ Գալստեան)։
 Ժամանակակից հայոց լեզու (հնչիւնաբանութիւն, բառագիտութիւն, բառակազմութիւն, 1982, 1987, 1999), Ե.։
 Հայոց լեզուի հոմանիշների դպրոցական-ուսումնական բառարան, Երեւան, 2000։
 Հայոց լեզուի հոմանիշների բացատրական բառարան, 2003։
 Հայոց լեզուի հոմանիշների բացատրական բառարան, Երեւանի Պետական Համալսարան, Երեւան, 2009։ (Բ. հրատարակութիւն)ՓՐՈՖԷՍՈՐ ԱՇՈՏ ՍՈՒՔԻԱՍԵԱՆ։

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Հայ լեզուաբաններ
Ստորոգութիւն:Հայ բառարանագիրներ
Ստորոգութիւն:Հայ լեզուագէտներ