Արտա Վիրազ Նամակ

Արտա Վիրազ Նամակ (Միջին-Պարսկերէնով - Պահլաւերէն՝ Արտա Վիրազ Նամակ), (Արդի-Պարսկերէն՝ اردا ویراف‌ نامه), բառացի կը նշանակէ՝ «Առաքինի Վրիազի Գիրքը»: Զրադաշտական գրուածք մըն է, որ կը նկարագրէ երկիւղած եւ բարեկրօն Զրադաշտի մը (Վիրազ-ին) երազային–արշաւը դէպ ի անդէնական աշխարհը։ Գիրքը կը կազմուած է 8,800 բառերէ։ Կը կարծուի թէ բնագիրը հասած է վերջնական տեսքին Թ․– Ժ․ դարերուն (9-րդ – 10-րդ) շարք մը խմբագրութիւններէ ետք։

 Վերնագիրը 
Աւեստերէն «Արտա» կամ «Աշա» կամ «Արթա» (𐬀𐬴𐬀) բառը, որ համանման է Սանսքրիթ «ռթա»-ին (ऋत), մակդիր-ածական մըն է «Վիրազ»-ին, եւ մօտաւորապէս կը թարգմանուի (թէ Սանսքրիթէն եւ թէ Պահլաւերէնէն՝ Միջին-Պարսկերէնէն) Ճշմարտասէր, արդար, առաքինի․․․

«Վիրազ»-ը հաւանաբար համասեռ է Նախա-Հնդ-Եւրոպական Անգլերէն՝ «Ուհիրո» բառին, եւ Աւեստերէն՝ Վիրա բառին։“Arda Wiraz”, Encyclopaedia Iranica, 1987, Volume II, Routledge & Kegan Paul: London & New York․ Հաշուի առնելով Պահլաւերէնի Այբուբենին բնորոշ կարգ մը բաղաձայններու հնչիւնները երկդիմօրէն (նոյն տառը մէկ հնչիւնէ աւելի կ՚արտայատէ) ներկայացնելը, այս գրուածքին նախագուսանին գլխաւոր հերոս անուն՝ «Վիրազ»-ը կը տառափոխուի ու կը գրադարձուի (Անգլերէն՝ Transliterate, չշփոթել Տառադարձութեան հետ, Անգլերէն՝ Transcription) Վիրաֆ (Լատինատառ՝ Wiraf, Viraf)։ Սակայն Աւեստական ձեւը յստակօրէն «Վիրազա»-ն է, ինչը կը թելադրէ թէ ճշգրիտ հնչիւնը զ-ն է։Gippert, Jost. "TITUS Texts: Arda Viraz (Pahlavi): Frame". titus.uni-frankfurt.de.

«Նամակ» Պահլաւերէնով (Արդի Արեւմտահայերէնի տառադարձութեամբ կը հնչուի՝ Փահլաւելրէն) կը նշանակէ գիրք։ Հայերէն ՆԱՄԱԿ բառին արմատը Պարսկերէն է (Պահլաւերէն՝  𐭭𐭠𐭬𐭡A CONCISE PAHLAVI DICTIONARYD. N. MAcKENZIE Professor ofIranian Studies at the University of GottingenԼONDON OXFORD UNIVERSITY PRESS NEW YORK TORONTO  1971,1986․

Էջեր՝ xi եւ 57։ ,Նամակ, Արդի Պարսկերէն՝ نامه, Նամէ), որ կը նշանակէ գրուածք, գիրք կամ նամակ։Աճառեան, Հրաչեայ։ Հայերէն արմատական բառարան։ Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչութիւն, Երեւան, 1926։ Տպագիր Հատոր 3, Էջ 425 -  Նայիրի Առցանց Բառարան

 Տե՛ս Նաեւ 

 Արմանոյշ Կոզմոեան։
 Հաֆէզ Շիրազեցի։
 Հաֆէզի Ժողովածոն։
 Ունսուրի։
 Հաֆէզի Ժողովածոն։
 Իրանագիտութիւն։
 Արեւելագիտութիւն։
 Երեւանի Պետական Համալսարան, Արեւելագիիտութեան Բաժանմունք։
 Հնդկաստանի Սերտումը։
 Սաատի Շիրազեցի։
 Գոլեստան (Սաատի Շիրազեցի)։
 Պուսթան (Սաատի Շիրազեցի)։
 Մօրղէ-Սահար (Ոտանաւոր, երգ)։
 Գուրգէն Մէլիքեան (Արեւելագէտ)։
 Արմանոյշ Կոզմոեան (Արեւելագէտ)։
 Էհսան Եարշաթէր (Իրանագէտ)։
 Յակոբ Գէորգեան։

 Ծանօթագրութիւններ