Ճարտարապետութեան Համաշխարհային Օր

Ճարտարապետութեան համաշխարհային օր (անգլ.՝ World Day of ArchitectureWorld Day of Architecture — Message from the UIA President ), ճարտարապետներու եւ ճարտարապետական գլուխգործոցները գնահատողներու միջազգային մասնագիտական տօն, որ կը նշուի ամէն տարի Հոկտեմբերի առաջին երկուշաբթի օրը։

 Պատմութիւն 
1946 թուականի Սեպտեմբերին Մեծ Բրիտանիոյ մայրաքաղաք Լոնտոնի մէջ տեղի ունեցած է միջազգային ճարտարապետներու խորհրդակցութիւն, որոնց կարգին էին նաեւ Խորհրդային Միութեան պատուիրակները։ Այս նիստին կ՚որոշէ կայացուած ստեղծած նոր կազմակերպութիւն, որ կոչուած է Ճարտարապետներու միջազգային միութիւն։ Ներկայիս այն ունի մօտ հարիւր ազգային սեկցիաներ, որոնց անդամ են աշխարհի տարբեր երկիրներէ աւելի քան մէկ միլիոն ճարտարապետներThe International Union of Architects (UIA) ։

Գրեթէ չորս տասնամեակ անց՝ 1985 թուականին, Ճարտարապետներու միջազգային միութեան նիստին որոշում ընդունած է նշած «Ճարտարապետութեան համաշխարհային օրը» Յուլիսի առաջին երկուշաբթի օրը։ Սակայն 1996 թուականին սպանական Պարսելոնա քաղաքին մէջ Ճարտարապետներու միջազգային միութեան 20-րդ Գլխաւոր ասամբլեային որոշում ընդունուած է «ճարտարապետութեան համաշխարհային օրը» տեղափոխուած է Հոկտեմբերի առաջին երկուշաբթի օրը՝ այն օրը, երբ Միաւորուած ազգերու կազմակերպութեան հովանու ներքոյ կը նշուի Կացարանի համաշխարհային օրը (Հաբիթաթի համաշխարհային օր)։

«Ճարտարապետութեան համաշխարհային օրն» արդէն ձեռք բերած է իր աւանդոյթները. այդ օրը ամբողջ մոլորակի ճարտարապետները կը հաւաքուին կոնֆերանսներու, գիտաժողովներու եւ համաժողովներու, ուր կը կիսուին իրենց գիտելիքներով, փորձով, կը լուծեն շէնքերու եւ շինութիւններու կառուցման եւ վերականգնման հետ կապուած խնդիրները, կը կազմակերպեն թեմատիկ քննարկումներ եւ բանավէճեր։ Յաճախ այդ օրը կը կազմակերպուին զանազան ցուցահանդէսներ եւ էքսկուրսիաներ։

 «Ճարտարապետութեան համաշխարհային օրուայ» ամէնամեայ թեմաներ 
Ամէն տարի տօնը ունի ճարտարապետութեան հետ կապուած որոշակի թեմատիկա։

 2007 թուական՝ «Քաղաքները յոյսի մագնիսներ են» (անգլ.՝ Cities, magnets of hope)
 2008 թուականի 6 Հոկտեմբերին՝ նուիրուած էր Ջանկարլոյ Յուսի (Gancarlo Ius) յիշատակին, որ յայտնի ճարտարապետ , Ճարտարապետներու միջազգային միութեան փոխնախագահն էր, մահացած էր  4 Յուլիս 2005-ինInternational Union of Architects vice president Giancarlo Ius dies։ Կարգախօսն էր «Child be the Architect of a better future» («Երեխայ՛, դարձիր աւելի լաւ ապագայի ճարտարապետ» կամ «Երեխայի խօսակցութիւնը ճարտարապետի հետ») տողը այն երգէն, որմէ Ջանկարլոն բանաստեղծութիւններ գրած է։
 2009 թուական՝ «Ճարտարապետի էներգիան՝ գլոբալ ճգնաժամի դէմ պայքարելու համար»
 2011 թուական 3 Հոկտեմբեր՝ «Ճարտարապետութիւնը եւ մարդու իրաւունքները»Союз архитекторов России | Всемирный день архитектуры
 2012 թուական՝ «Քաղաքներու բարեփոխիչ ճարտարապետները»«Архитекторы — реформаторы городов», Союз архитекторов России, 2012 (անգլ.՝ Architects are city changers)World Day of Architecture Architects are city changers, UIA, 2012 
 2015 թուական՝ «Ճարտարապետութիւն, շինարարութիւն, կլիմայի խնդիրները եւ անոնց լուծումը»2015 год на сайте агентства союзов архитекторов.

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Ոչ պաշտօնական Տօներ
Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:Ճարտարապետներ
Ստորոգութիւն:Մասնագիտական տօներ
Ստորոգութիւն:Ճարտարապետութեան պատմութիւն