Մերի Ուիթըն Քալքինզ

Մերի Ուիթըն Քալքինզ (30 Մարտ 1863 – 26 Փետրուար 1930) Ամերիկացի փիլիսոփայ եւ հոգեբան, որուն գործերն ու հետազօտութիւնները կեդրոնացած են յիշողութեան, երազներու եւ ինքնութեան վրայ: 1903 թուականին, Քալքինզ իր վաստակով 12րդ դիրքին արժանացաւ 50 հոգեբաններու միջեւ: 

Քալքինզ գլխաւոր դէմք մըն է կին հոգեբաններու պատմութեան մէջ: Ան կիներու համար առաջին հոգեբանական տարրալուծարանը հիմնադրեց Ուելսլի Քոլեճին մէջ: Ան նաեւ եղած է առաջին կինը, որ ամբողջացուցած է հոգեբանութեան ճիւղի Վարդապետութեան տիտղոսի դասերը Հարվըրտ համալսարանին մէջ: Սակայն, Հարվըրտ համալսարանը մերժած է Քալքինզին տալ Վարդապետութեան տիտղոսը իր սեռին պատճառով - որովհետեւ ան կին էր եւ այն ժամանակ համալսարանը կիներ չէր ընդուներ:

Ետքը, Մերի Քալքինզ դարձաւ Ամերիկեան Հոգեբանական Միութեան եւ Ամերիկեան Փիլիսոփայական Միութեան առաջին կին նախագահը:

Ան գրեթէ 40 տարի դասաւանդած է հոգեբանութիւն եւ փիլիսոփայութիւն Ուելսլի Քոլեճին մէջ: Նաեւ հետազօտութիւններ կատարած է հոն եւ Հարվըրտ համալսարանին մէջ:

 Պատմութիւն 
Մերի Ուիթըն Քալքինզը ծնած է 30 Մարտ, 1869 թուականին, Հարթֆորտ, Քոնեքթիքթ նահանգին մէջFurumoto, Laurel (1980). "Mary Whiton Calkins". Psychology of Women Quarterly. 5: 55–68. doi:10.1111/j.1471-6402.1980.tb01033.x. S2CID 144148191.: Ան ունէր 7 քոյր եւ եղբայրներ եւ ինք ամէնէն մեծն էր անոնց միջեւ: Մերին շատ մօտ կապ ունէր իր ընտանիքին հետ: 1880 թուականին, ան իր ընտանիքին հետ փոխադրուեցաւ Նիւթըն, Մասաչուսեց նահանգը որպէսզի շարունակէ իր ուսումը եւ մնաց հոն մինչեւ իր կեանքին վերջը: 

Մերիին հայրը, որ երիցական կղերական մըն էր, շատ աշխոյժ ձեւով կը հետապնդէր իր զաւակներուն ուսումը: Այս պատճառով, Մերին կրցաւ քոլեճ արձանագրուիլ իր դպրոցական ուսումը աւարտելէ ետք: 1882 թուականին, 1 տարի Մերի Սմիթ Քոլեճ յաճախեց: Երբ 1883 թուականին իր քոյրը մահացաւ, ան տարի մը դադրեցուց իր քոլեճի ուսումը եւ սկսաւ անձնական յունարէն դասեր տալDiFebo, H. (n.d). Psyography: Mary whiton calkins. Retrieved from http://faculty.frostburg.edu/mbradley/psyography/marywhitoncalkins.html : 1884 թուականին վերադարձաւ Սմիթ Քոլեճ եւ աւարտեց փիլիսոփայութեան ճիւղը:

Աւարտելէ ետք, Քալքինզ իր ընտանիքին հետ 18 ամիս պտոյտ մը ունեցաւ Եւրոպա: Հոն, ան ալ աւելի հետաքրքրուեցաւ արդի Յունարէնով: Երբ վերադարձան, Մերիին հայրը իրեն համար հարցազրոյց մը կազմակերպեց Ուելսլի Քոլեճի նախագահին հետ, որ Մերին հոն աշխատի որպէս յունարէնի ուսուցչուհի: Եւ այս Քոլեճը միայն կիներու համար էր: Մերին հոն աշխատեցաւ 3 տարի, մինչեւ որ փիլիսոփայութեան ճիւղէն դասախօս մը նկատեց Մերիին լաւ դասաւանդութեան ձեւը եւ առաջարկեց իրեն հոգեբանութիւն դասաւանդել, որ փիլիսոփայութեան ճիւղին մէջ նոր ծրագիր մըն էր: Քալքինզ ընդունեց առաջարկը այն պայմանով, որ ան 1 տարի հոգեբանութիւն ուսանիChristopher Green (Producer). (n.d.). Katharine Milar on the first woman president of the APA, Mary Whiton Calkins. [Audio podcast]. This week in the history of psychology. Retrieved from http://www.yorku.ca/christo/podcasts/:

Այդ ժամանակ, Քալքինզ, որպէս կին, դժուարութիւն ունէր ուսանելու եւ դասաւանդելու: Ան հետաքրքրութիւն ունէր տարրալուծարանի մը մէջ ուսանելու, որ, այն ժամանակ, միայն Քլարք եւ Հարվըրտ համալսարանները ունէին այս առաւելութիւնը: Ի վերջոյ ան Հարվըրտ համալսարանը յաճախեց: Հարվըրտ չէր արտօներ որ կիները ուսանին համալսարանէն ներս, սակայն երբ Մերիին հայրը եւ Ուելսլի Քոլեճին նախագահը միջամտեցին, Հարվըրտ ընդունեց որ Մերին հետեւի դասերուն: 

 Ծանօթագրութիւններ 
Ստորոգութիւն:1930 մահեր
Ստորոգութիւն:1863 ծնունդներ