Անթուան Արթօ

Անթոնի Մարի Ժոզէֆ Արթօ, ծանօթ իբրեւ Անթոնին Արթօ (), (4 Սեպտեմբեր, 1896, Մարսէյ, Պուշ-Տիւ-Ռոն, Ֆրանսա - 4 Մարտ, 1948, Փարիզ, Ֆրանսա) ֆրանսացի դերասանPoetry Foundation - Antonin Artaud։ 

Կը համարուի Ի. դարու թատրոնի մեծագոյն ներկայացուցիչներէն մէկըBritannica - Antonin Artaud։

 Կեանքի ընթացքին 
Վատառողջ էր, ունէր մնայուն գլխացաւ (միկրեն), որուն պատճառով հարկադրուած էր դառնալ թմրամոլ: Երկու տարի մնացած է հոգեբուժարանի մէջ:

 Գործունէութիւն 
Ներշնչուած է գլխաւորաբար գերիրապաշտ շարժումէնԱնթոնի Մարի Ժոզէֆ Արթօ: 

Գործունէութիւն ունեցած է արուեստի զանազան մարզերուն մէջ: 

Ձախողած է ե՛ւ իբրեւ թատերագիր, ե՛ւ իբրեւ բեմադրիչ: 

Արթոյի ներդրումը թատրոնի տեսութեան մարզի մէջ է: 

Հրատարակած է երկու «հռչակագիր»` «Բռնութեան թատրոնի հռչակագիրը» (Manifeste du théâtre de la cruauté,1932) եւ «Թատրոնը եւ անոր կրկնօրինակը» (Le Théâtre et son double, 1938): 

Արթօ կը բացատրէր, որ «բռնութիւն»` կը նշանակէր խստապահանջութիւն եւ վճռակամութիւն. այսուհանդերձ, իր թատրերգութիւններուն մէջ միշտ առկայ էին ոճիրը, բռնաբարութիւնն ու տոհմապղծութիւնը: Արթօ կը չքմեղանար, թէ հարկ է, դիմագրաւել մարդու ներքին մութ մղումները:

Արթօ կը հաւատար, որ պատկերը աւելի արտայայտիչ է, քան` խօսքը: Ի դէպ, արդի ընկալումի հոգեբանութիւնը (perception) կը հաստատէ, որ գործողութիւնը աւելի կարեւոր է, քան` խորհրդածութիւնը, որ` հարկ էր թատրոնը «ազատագրել» բնագիրի բռնակալութենէն: 

Հակադրուած էր հոգեբանական եւ «մտաւորական» թատրոններու, ներառեալ` Շէյքսփիրի: Խօսքի փոխարէն` կը գործածէր տարօրինակ ձայներ եւ հնչիւններ:

Արթօ կ'ուզէր նոր առասպելներ ստեղծել, վերահաստատել թատրոնի նախնական, ծիսական բնոյթը: Ատիկա կը նշանակէր հանդիսատեսը «շպրտել» գործողութեան մէջ: Ծէս` կը նշանակէ ամբարձում: Ծիսական` կը նշանակէ կարծրատիպ: Արթոյի ուղղութիւնը կը տանի դէպի կարծրատիպ խաղարկութիւն:

Արթոյի դրական ժառանգը կ'ըլլայ այն, որ բեմադրիչներ կը սկսին աւելի կարեւորութիւն տալ արտաերկխօսական տարրերուն: Արթօ կը ջանար, օրինակ, որ լուսաւորումը շեշտէ ծաւալներու խտութիւնն ու նօսրութիւնը:

 Մահ 
Մահացած է 4 Մարտ 1948-ին, Փարիզ, աղիքային քաղցկեղի պատճառով։
 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի դերասաններ
Ստորոգութիւն:Ի. դարու դերասաններ
Ստորոգութիւն:Ի. դարու բանաստեղծներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի բանաստեղծներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի գրողներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի նկարիչներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի արձակագիրներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի արուեստագէտներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսալեզու գրողներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսալեզու բանաստեղծներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի վիպասաններ