Սպիրիտոն Մելիքեան

Սպիրիտոն Մելիքեան (), հայ երաժշտագէտ, երգահան, խմբավար եւ մանկավարժ։ 

 Կենսագրական գիծեր 
Ծնած է Վաղարշապատ։  Էջմիածնի ԳԷորգեան ճեմարանինին մէջ Կոմիտասի աշակերտներէն եղած է Սպիրիտոն Մելիքեան։ Տակաւին ուսման տարիներուն, ան զբաղած է գիտական հետազօտութիւններով։ Յատկանշական է, որ Ճեմարանը աւարտելէ ետք Մելիքեան մեկնած է Պերլին եւ աշակերտած՝ նոյն փրոֆեսէօրներուն, որոնց քով ժամանակին ուսանած էր Կոմիտաս։ Այսինքն կրնանք ըսել, որ Կոմիտասի աշակերտներուն վրայ ազդեցութիւն ունեցած է ոչ միայն ինք՝ Կոմիտաս, այլեւ՝ եւրոպական դասական երաժշտութեան դպրոցը։ Դպրոց, որուն իր հայեացքը ուղղած է ժամանակի յառաջադէմ երիտասարդութիւնը։  

 Գործութնէութիւն 
Եւրոպա անցուցած չորս տարիները մեծ ազդեցութիւն ունեցած են Սպիրիտոն Մելիքեանի երաժշտական յետագայ գործունէութեան վրայ։ Անդրկովկաս վերադառնալէ ետք, հրաժարելով Էջմիածնի մէջ ստացած հոգեւորկանի կոչումէն, ան սկսած է զբաղիլ մանկավարժական, հասարակական եւ երաժշտագիտական գործունէութեամբ։ Ըստ տեղեկութիւններու, Ներսիսեան Ճեմարանին մէջ շարունակելով Մակար Եկմալեանի աւանդոյթները, Մելիքեանի ջանքերով ալ աւելի բարձրացած է տեղի երգչախումբի նմակարդակը։  

Թիֆլիսի մէջ ան հայկական երգչախմբային ընկերութեան եւ Հայկական երաժշտական կազմակերպութեան հիմնադիրներէն եւ գործող անդամներէն եղած է։ Իր ուսուցիչին օրինակով, Սպիրիտոն Մելիքեան գրած է դասագիրքեր եւ երաժշտագիտական գիրքեր։ Անոր աշխատութիւններէն են․  

 «Երաժշտութեան զարգացմանխնդիրները»,
 «Շիրակի երգեր»,
 «Երգեցողութեան դասագիրքը»,
 «Յունական երաժշտութեան ազդեցութիւնը հայ երաժշտութեան տեսականի վրայ»։

Տարածում եւ ընդունելութիւն գտած «Շիրակի երգեր» ու հրատարկութեան համար, առաջին անգամ հայ իրականութեան մէջ նոթագրուած եւ տեղ գտած են ֆոնոկրաֆով ձայնագրուած երգեր։ Գիրքը, 1914-ին, Թիֆլիսի հայկական երաժշտականը նկերութեան կողմէ կատարուած երաժշտա-ազգագրական հետազօտութիւններու արդիւնք է։ Երգարանին մէջ հաւաքուած են գեղջկական երգեր եւ պարերգներ, աշուղական յանկարծաստեղծումներ, որոնք հետաքրքրական են իրենց ժանրային նիւթով, ունին պատմական մեծ նշանակութիւն եւ այսօր ալ իբրեւ բնաբան կը ծառայեն հայ երաժշտահաններու։ 

 Պարգեւներ 
1933 թուականին արժանացած էէ ՀԽՍՀ արուեստի վաստակաւոր գորիծչի կոչումինՈվ ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր 2, Երեւան, 2007։։

 Ծանօթագրութիւններ 

 Աղբիւրներ 

 «Բագին»,  Գոկտեմբեր,  Նոյեմբեր,  Դեկտեմբեր 2009,  էջ 29։ 

Ստորոգութիւն:Հայ երաժշտագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ երգահաններ
Ստորոգութիւն:Հայ խմբավարներ
Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ