Գծային Α (Γραμμική Α)

Գծային Α, պղինձէ դարու ընթացքին մինոացիներուն կողմէն գործածուած գիր։ Կը սեպուի ըլլալ Գծային B (գործածուած է Միկինեան քաղաքակրթութեան շրջանին) գիրին նախահայրը, նախքան Միկինացիներուն գալուստը Կրետէ (Ք․Ա․1800-Ք․Ա․1450)։

 Տեղեկութիւններ 
Գծային Α, Գծային B-ին նման փորագրուած է կաւէ տախտակներու վրայ, որոնք յայտնաբերուած են Կրետէ՝ Քնոսոս, Ֆեսթոս, Այիա Թրիադա, Մալիա, Խանիա, Արխանես, եւայլն, ինչպէս նաեւ Կրետէէն դուրս՝ Միլոս, Քէա, Քիթիրա, Թիրա, Միլիթոս եւ Թրիա (Փոքր Ասիոյ հիւսիս-արեւմուտք)։

 Ձեւ 
մինի|Գծային Α-ի ցուցակի կտորներ, Սանթորինիի հնավայր՝ Աքրոթիրի բնակավայրին  Δ18Α սենեակին մէջ գտնուած 
Գծային Α, Գծային B-ին նման վանկագիրերէ եւ նշանագիրերէ (բանատառերէ) կազմուած է։ Գտնուած են մօտաւորապէս 60-70 վանկագիրեր եւ 60 նշանագիրեր։ Անոնցմէ կէսը հասարակ են Գծային B-ի նշանագիրերուն հետ։ Այդ պատճառով Գծային Α կը սեպուի Գծային B-ի նախահայրը։

 Արձանագրութեան իրեր 
Գծային Α-ի արձանագրութեան համար առ հասարակ գործածուած են կաւէ տախտակներ, քարէ իրեր եւ կամ նաեւ մետաղներ։
մինի|Անօթ Գծային Α արձանագրութեամբ․ գտնուած է Սանթորինիի հնավայր՝ Աքրոթիրի բնակավայրին մէջ

 Լեզու 
ձախից|մինի|Տախտակ Միկինեան արձանագրութեամբ (Գծային Β)․ Աթէնքի հնաբանական թանգարան
Գծային Α նորագոյն հնաբանութեան գլխաւոր առեղծուածներէն է․ դեռ չէ լուծուած։ Անոր լուծումը երեւան պիտի հանէ լեզուն եւ հաւանաբար Մինոացիներուն ծագումը։

նշանագիրերը օգնած են եզրակացնելու տախտակներուն պարունակութիւնը։ Մարդոց եւ ինչքերու ցուցակներ են։

Գծային Α եւ Գծային B գիրերուն մէկ մասի նմանութիւնը օգնած են հասնելու այդ եզրակացութեան թէ երկու գիրերուն հասարակ նշանագիրիրեը հաւանաբար ունին նոյն ձայնական (հնչական) արժէքը։ Հիմնուելով Գծային B-ին, Գծային Α-ի գրութիւնները արտագրուած են, սակայն անոնց հնչական կատարումը չի պատկանիր մինչեւ հիմա ծանօթ որեւէ լեզուի մը։

Ենթադրուած է թէ Գծային Α գրութիւններուն լեզուն կրնայ Էթէօկրետական (Ἐτεόκρητες / Eteocretan․ նախայունական լեզու, որուն մասին վկայութիւններ յայտնաբերուած են հին կրետական քանի մը այբուբենական արձանագրութիւններու մէջ) ըլլալ։

 Զուգորդութեան ցուցակ 

Գծային Α․ Ցուցակը եւ դասաւորումը հիմնուած են E. Bennett-ի աշխատութեան․ նշանագիրերուն դասաւորումը հիմնուած է Գծային B-ին։  *01-*20 *21-*30 *31-*53 *54-*74 *76-*122 *123-*306 File:Linear A Sign A001.svg DA

*01 File:Linear A Sign A021.svg QI

*21 File:Linear A Sign A031.svg SA

*31 File:Linear A Sign A054.svg WA

*54 File:Linear A Sign A076.svg*76 File:Linear A Sign A123.svg*123 File:Linear A Sign A002.svg RO

*02 File:Linear A Sign A021f.svg*21f File:Linear A Sign A034.svg*34 File:Linear A Sign A055.svg*55 File:Linear A Sign A077.svg KA

*77 File:Linear A Sign A131a.svg*131a File:Linear A Sign A003.svg PA

*03 File:Linear A Sign A021m.svg*21m File:Linear A Sign A037.svg TI

*37 File:Linear A Sign A056.svg PA3

*56 File:Linear A Sign A078.svg QE

*78 File:Linear A Sign A131b.svg*131b File:Linear A Sign A004.svg TE

*04 File:Linear A Sign A022.svg MI?

*22 File:Linear A Sign A038.svg E

*38 File:Linear A Sign A057.svg JA

*57 File:Linear A Sign A079.svg WO2?

*79 File:Linear A Sign A131c.svg*131c File:Linear A Sign A005.svg*05 File:Linear A Sign A022f.svg*22f File:Linear A Sign A039.svg PI

*39 File:Linear A Sign A058.svg SU

*58 File:Linear A Sign A080.svg MA

*80 File:Linear A Sign A164.svg*164 File:Linear A Sign A006.svg NA

*06 File:Linear A Sign A022m.svg*22m File:Linear A Sign A040.svg WI

*40 File:Linear A Sign A059.svg TA

*59 File:Linear A Sign A081.svg KU

*81 File:Linear A Sign A171.svg*171 File:Linear A Sign A007.svg DI

*07 File:Linear A Sign A023.svg MU

*23 File:Linear A Sign A041.svg SI

*41 File:Linear A Sign A060.svg RA

*60 File:Linear A Sign A082.svg*82 File:Linear A Sign A180.svg*180 File:Linear A Sign A008.svg A

*08 File:Linear A Sign A023m.svg*23m File:Linear A Sign A044.svg KE

*44 File:Linear A Sign A061.svg O

*61 File:Linear A Sign A085.svg*85 File:Linear A Sign A188.svg*188 File:Linear A Sign A009.svg S

*09 File:Linear A Sign A024.svg NE

*24 File:Linear A Sign A045.svg*45 File:Linear A Sign A065.svg JU

*65 File:Linear A Sign A086.svg*86 File:Linear A Sign A191.svg*191 File:Linear A Sign A010.svg*10 File:Linear A Sign A026.svg RU

*26 File:Linear A Sign A046.svg*46 File:Linear A Sign A066.svg TA2

*66 File:Linear A Sign A087.svg TWE

*87 File:Linear A Sign A301.svg*301 File:Linear A Sign A011.svg*11 File:Linear A Sign A027.svg RE

*27 File:Linear A Sign A047.svg*47 File:Linear A Sign A067.svg KI

*67 File:Linear A Sign A100.svg*100/*102 File:Linear A Sign A302.svg*302 File:Linear A Sign A013.svg ME

*13 File:Linear A Sign A028.svg I

*28 File:Linear A Sign A049.svg*49 File:Linear A Sign A069.svg TU

*69 File:Linear A Sign A118.svg*118 File:Linear A Sign A303.svg*303 File:Linear A Sign A016.svg QA2

*16 File:Linear A Sign A028b.svg*28b File:Linear A Sign A050.svg PU

*50 File:Linear A Sign A070.svg*70 File:Linear A Sign A120.svg*120 File:Linear A Sign A304.svg*304 File:Linear A Sign A017.svg ZA

*17 File:Linear A Sign A029.svg*29 File:Linear A Sign A051.svg DU

*51 File:Linear A Sign A073.svg MI

*73 File:Linear A Sign A120b.svg*120b File:Linear A Sign A305.svg*305 File:Linear A Sign A020.svg ZO

*20 File:Linear A Sign A030.svg NI

*30 File:Linear A Sign A053.svg*53 File:Linear A Sign A074.svg ZE

*74 File:Linear A Sign A122.svg*122 File:Linear A Sign A306.svg*306

Քանսասի համալսարան․ Գծային Α գրութիւններ եւ արձանագրութիւններ եւ անոնց հնչական արտադրումը, 30-11-2000 Omniglot - Գծային Α  AEGEAN NUMBER FORTY (U+10113) Font Support Գծային Α հասկացողութեան գրաշարեր Օքսֆորտ դասական բառարան, Գծային Α, Էսթել Սալկարելա, 18-5-2022 Հնաբանական նօթեր - Գծային Α․ նոր տասանկիւնէ դիտուած, Ճոն Պիլիկմայըր,  Հրանբանական Գիտութեան թերթօն, հատոր 125, Յունուար 2021․Գծային Α-ի Մաթեմաթիկի գիտութեան կոտորակի արժէքները   Գծային Α-ի շարադասութիւն, Պրենտ Տէյվիս Գծային Α եւ Մինոասեան․ Անծանօթ ծագումի հանելուկը - Ֆրանչեսքօ Փերոնօ Քաչաֆիոքօ, 2014 Emmett L. Bennett-Գծային Α կոտորակային կծկում, 1-1-1980,Kadmos հրատ․ 19 (1): 12–23.  [chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.mediterraneanchronicle.org/datafiles/file/MC1_294.pdf Միջերկրականեան արձանագրութիւններ 1․ Մինոասեան եւ Միկինեան արխիւներ- անլուծելի փաստաթուղթերու հարցը, էջ՝ 9-25, 2011, Մասիմօ Փերնա] [chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.unicode.org/L2/L2010/10422-n3973-lineara.pdf (PDF)․ Ուսումնասիրութիւն լուծելու Գծային Α, Էվերսըն Մայքլ, Եանկըր Ճոն, 28-12-2010] 

 Ծանօթագրութիւններ