Պզուկ Կամ Պատանեկան Բշտիկաւորում

մինի
Պզուկը մորթի մազապարկիկներու (hair follicles) եւ ճարպագեղձերու բորբոքումով մորթի մակերեսին վրայ յառաջացած բշտիկաւոր հիւանդութիւն էՊզուկը: 

Անիկա կը յայտնուի գլխու եւ երեսի վրայ, յատկապէս՝ ճակատին, այտերուն, շրթունքին, կզակին եւ վիզին վրայ: 

 Նկարագրութիւն 
ձախից|մինի
Պզուկը կը պատահի պատանիներու, երիտասարդներու եւ տարեցներու պարագային, առանց սեռի եւ գոյնի խտրութեան: Սակայն անիկա առաւելաբար տեսնուած երեւոյթ է պատանիներուն պարագային՝ արբունքի շրջանին: 

Պզուկը կը յայտնուի զանազան ձեւերով՝ պարզ կարմրագոյն բշտիկներով (papule), թարախաբշտիկներով (pustules), մկնուռերով (furuncles), մազով լեցուն թարախաբշտիկներով (comedon), պարկային բշտիկներով (cystic), հանգոյց-կծիկներով (nodule): 

 Պզուկի ախտապատճառները 
Պզուկի ախտապատճառներն են՝ 

 Ա. Հիմնական ախտապատճառներ 
ա. Ներծորոյթային (hormonal) խանգարումներ, որոնք տեղի կ'ունենան՝ 

 արբունքի շրջանին, 
 յղութեան 9 ամիսներու ընթացքին,
 դաշտանամիջոցին (menstrual cycle),
 դաշտանադադարին (menopause): 

Այս չորս պարագաներուն տեղի կ'ունենան մնայուն կամ ժամանակաւոր ներազդակային խանգարումներ եւ փոփոխութիւններ: Այս ներծորոյթները կը գրգռեն մորթի ճարպային գեղձերը, որոնք բնականէն աւելի ճարպ արտադրելով պատճառ կը դառնան պզուկի յայտնաբերման:

բ. Գերքրտնութիւն եւ մորթի խոնաւութիւն, որ կը պատահի մանաւանդ ամրան եղանակինՊզուկի ախտապատճառները: 

 Բ. Երկրորդական ախտապատճառներ 
Այս պատճառմերէն են՝ մորթի մաքրութեան գործածուած որոշ օծաններ (ointments), դէմքի անբաւարար մաքրութիւն, տուրմի չափազանց սպառում, սեռային կեանքի աշխուժութիւն եւ ճարպակալում-գիրութիւն: 

Պզուկը կրնայ ըլլալ՝ մեղմ կամ ուժգին, անցողակի կամ մնայուն եւ փոքր տարողութեամբ կամ տարածուն՝ ամբողջ դէմքին եւ գլխուն վրայ: 
մինի
Պատանեկան տարիքին պատահած պզուկի փշտիկները ընդհանրապէս կը բարելաւուին եւ կ'անհետանան մինչեւ 20 տարեկան: Քիչ պարագաներուն եւ մանաւանդ կիներուպարագային, պզուկը կը դառնայ մնայուն երեւոյթ մինչեւ 40 տարեկան: 

Պզուկը կրնայ յառաջացնել կարգ մը բարդութիւններ, որոնցմէ կարեւորագոյններն են՝ 

 Գլխու եւ դէմքի մորթի երկրորդական բորբոքում, որ կը յառաջանայ երբ պզկոտ պատանին շարունակ կը խաղայ իր բշտիկներով եւ կամ կը քերէ զանոնք, 

 Թարախաբշտիկներու մնայուն սպիացում, 
 Ամօթխածութիւն, ընկճուածութիւն եւ զանազան զգացական ու հոգեբանական խանգարումներ պզկոտ պատանիներուն պարագային՝ արբունքի շրջանին:

Պզուկի դամանումը կը կայանայ որոշ միջոցառումներով՝ 

 Ճարպի արտադրութիւնը նուազեցնող դեղերու գործածութիւն,
 Հակամանրէական դեղերու գործածութիւն,
 Գլխու եւ դէմքի մորթի յարատեւ մաքրութիւն՝ յատուկ օճառներով, օծաններով եւ լոգանքով:
 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Մորթի հիւանդութիւններ