Հրաչեայ Ղափլանեան

Հրաչեայ Ղափլանեան (), Խորհրդային Հայաստանի թատերական անուանի բեմադրիչներէն։ Ան հիմնած է Երեւանի Տրամաթիքական թատորնը, որ այժմ կը կրէ իր անունը։

 Կենսագրական գիծեր 
Ծնած է Լոռիի մարզի Գարգառ գիւղը։ 1935-ին սկսած է մանկական դերեր խաղալ պատանի հանդիսատեսի թատրոնին մէջ։

1940-ին աւարտած է Երեւանի պետական գեղարուեստա-թատերական հիմնարկը։

Մասնակցած է Բ. Աշխարհամարտին, ուր ծանրօրէն վիրաւորուած է, բայց ետքը վերադարձած է ռազմադաշտ մինչեւ 1945։

Թաղուած է Կոմիտասի անուան պանթէոնին մէջ։

 Թատերական գործունէութիւն 
Գլխաւոր բեմադրիչը եղած է Երեւանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնին (1953-1956 եւ 1959-1962), Գաբրիէլ Սունդուկեանի անուան ակադեմական թատրոնի (1959-1962) եւ Ա. Սպենդիարեանի անուան օփերայի եւ պալէի ազգային թատրոնի (1962-1965)։

Ներկայացումներ բեմադրած է նաեւ Մոսկուայի շարք մը թատրոններու մէջ։

1966-1988 թուականներուն Հայաստանի Թատերական Գործիչներու Միութեան նախագահը հանդիսացած է։ Հիմնած է Երեւանի տրամաթիք թատրոնը եւ դասաւանդած՝ Երեւանի պետական գեղարուեստա-թատերական հիմնարկին մէջ։

Բեմադրած է հայ, ռուս եւ միջազգային զանազան թատերագիրներու հանրայայտ գործեր, ոմանք՝ իր իսկ բեմականացումով։

 Կոչումներ եւ պարգեւներ 
Արժանացած է զանազան կոչումներու՝

 Հայաստանի վաստակաւոր արուեստագէտ (1954), 
 արուեստի վաստակաւոր գործիչ (1961)
 ժողովրդական արուեստագէտ (1966)։ 

1971ին դարձած է Խորհրդային Միութեան ժողովրդական արուեստագէտ։

Շահած է Հայաստանի պետական մրցանակը երկու անգամ (1975 եւ 1979), ինչպէս եւ Խորհրդային Միութեան պետական մրցանակը (1978)։

Պարգեւատրուած է շարք մը մարտական շքանշաններով եւ մետալներով։ Երեւան վերադարձին, շարունակած է դերասանական գործունէութիւնը մինչեւ 1950։ 1952-1954 թուականներուն, Ղափլանեան ուսանած է Մոսկուայի գեղարուեստի թատրոնին մէջ։

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Հայ բեմադրիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ դերասաններ