Սվեթլանա Ալեքսիեւիչ

Սվեթլանա  Ալեքսիեւիչ (), պիելոռուս գրող։  2015-ին դարձած է գրականութեան նոպէլեան մրցանակակիր։

 Կենսագրութիւն 
Ծնած է Ուքրանիա։ 1965 թուականին աւարտած է Կոմելի շրջանի միջնակարգ դպրոցը։ Աւարտած է լրագրութիւն եւ եղած է չափազանց յանձնառու գրող․ ան բազմիցս դատապարտած է Պիելոռուսիոյ նախագահ Ալեքսանտր Լուքաչենքոյի բռնատիրական վարչակարգը-ին

 Աշխատութիւններ 
Ալեքսիեւիչ հեղինակ է բազմաթիւ գործերու, որոնց կարգին` «Պատերազմի դէմքը կանացի չէ» ստեղծագործութիւնը, որ նուիրուած է Բ. Աշխարհամարտին կիներու խաղացած դերին-ին Գիրքը հիմնուած է Կարմիր բանակին մաս կազմած հարիւրաւոր կիներու հետ հարցազրոյցներու վրայ-ին

Ան հեղինակն է նաեւ «Զինկէ տղաներ», «Չեռնոպիլեան աղօթք» եւ «Վերջին վկաները» գիրքերուն, որոնցմէ մէկ քանին թարգմանուած են աւելի քան 20 լեզուներու-ին

 Պարգեւներ եւ Պատիւներ 

 Խորհրդային Միութեան եւ Վաղ Գրական Պարգեւներ 

 Սուրբ Եւփրոսինէ Փոլոցքիի Մետալ (Медаль имени Святой Евфросиньи Полоцкой)։
 1984-ին Պատուոյ Կոչումի Շքանշան (Order of the Badge of Honour) (ԽՍՀՄ)։
 1984-ին Նիքոլայ Օսթրովսքիի գրական պարգեւ՝ Խորհրդային Գրողներու Միութեան կողմէ։
 1984-ին Oktyabr Magazine Պարգեւ։
 1985-ին Կոնստանտին Ֆետինի անուան Գրական Պարգեւ՝ Խորհրդային Գրողներու Միութեան կողմէ։
 1986-ին Լենինեան Կոմսոմոլի Պարգեւ (Lenin Komsomol Prize)՝ «Պատերազմը կնոջ դեմք չունի» («У войны не женское лицо») գիրքին համար։
 1987-ին Literaturnaya Gazeta Պարգեւ։

 Միջազգային Գրական եւ Մշակութային Ճանաչում 

 1996-ին Tucholsky-Preis (Շուէտական PEN)։
 1997-ին Friendship of the Peoples Magazine Պարգեւ։
 1997-ին Triumph Prize (Ռուսիա)։
 1997-ին Անդրեյ Սինյավսկիի Պարգեւ՝ Novaya Gazeta-ի կողմէ։
 1998-ին Լայփցիկի Գրքի Պարգեւ Եւրոպական Համախմբման Համար (Leipzig Book Award for European Understanding)։
 1998-ին Ֆրիտրիխ Էպերթի Հիմնադրամի Պարգեւ (Friedrich-Ebert-Stiftung-Preis)։
 1999-ին Հերդեր Պարգեւ (Herder Prize)։
 2005-ին Ազգային Գրքի Քննադատներու Շրջանակի Պարգեւ (National Book Critics Circle Award), Ձայներ Չեռնոբիլէն գիրքին համար։
 2007-ին Oxfam Novib/PEN Պարգեւ։
 2011-ին Ռիշարդ Քափուշչինսքիի Պարգեւ (Ryszard Kapuściński Award) (Լեհաստան)։
 2011-ին Անգելուս Պարգեւ (Angelus Award) (Լեհաստան)։
 2013-ին Գերմանական Գրքի Առեւտուրի Խաղաղութեան Մրցանակ (Peace Prize of the German Book Trade)։
 2013-ին Prix Médicis essai (Ակնարկ)՝ Կարմիր մարդու վերջը կամ ապակախարդման ժամանակը (La Fin de l'homme rouge...) գիրքին համար (Secondhand Time վերնագրով)։
 2014-ին Արուեստի եւ Գրականութեան Շքանշանի (Order of the Arts and Letters) Սպայ (Ֆրանսա)։
 2015-ին Գրականութեան Նոպելեան Մրցանակ։

 Վերջին Պարգեւներ 

 2017-ին Արթուր Ռոսի Գրքի Պարգեւի (Arthur Ross Book Award) Բրոնզ Մետալ՝ Արտաքին Յարաբերութիւններու Խորհուրդի կողմէ, Secondhand Time գիրքին համար։
 2017-ին Ամերիկեան Ակադեմիայի Ձեռքբերումներու Ոսկի Թիթեղի Պարգեւ (Golden Plate Award from the American Academy of Achievement)։[67]
 2018-ին Բելառուսի Ժողովրդավարական Հանրապետութեան 100-ամեակի Յոբելենական Մետալ։
 2020-ին Սախարովի Մտքի Ազատութեան Մրցանակ (Sakharov Prize)՝ Եւրոպական Խորհրդարանի կողմէ (Պելառուսի ժողովրդավարական ընդդիմութեան անուանուած ներկայացուցիչներէն մէկը)։
 2021-ին Սոնինկ Պարգեւ (Sonning Prize)։
 2021-ին Գերմանիոյ Դաշնային Հանրապետութեան Արժանիքի Շքանշան (Order of Merit of the Federal Republic of Germany) (Հրամանատարի Խաչ)։

 Այլ Պատիւներ 
Ալեքսիեւիչը Lettre Ulysses Award-ի խորհրդատուական յանձնախումբի անդամ է։ Ան ելոյթ ունեցաւ Աննա Պոլիտկովսկայայի Յուշամրցանակի անդրանիկ դասախօսութեամբ՝ Բրիտանական Գրադարանին մէջ, 2019-ի Հոկտեմբեր 9-ին։ Այս դասախօսութիւնը միջազգային հարթակ մըն է, ուժեղացնելու համար պատերազմի եւ հակամարտութեան գօտիներուն մէջ աշխատող կին լրագրողներու եւ մարդու իրաւունքներու պաշտպաններու ձայները։

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Գրողներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Գրողներ ըստ ազգութեան