Գրիգոր Մլիճեցի

Գրիգոր Մլիճեցի (), 12-13-րդ դարերու հայ գրիչ եւ մանրանկարիչ։ Եղած է 12-րդ դարու կիլիկեան մանրանկարչութեան նշանաւոր դպրոցներէն մէկուն՝Ա Սկեւռայի ներկայացուցԱիչ (1173-1215)։

 Կենսագրական գիծեր 
Մլիճեցի ձեռագիրներ նկարազարդած է Մլիճի եւ Հռոմկլայի դպրոցներուն մէջ։ Իր արուեստագէտ աւագ ընկերներէն ճանաչուած են Կոստանդինն ու Վարդանը։ Երեքով 1173-ին նկարազարդած են «Տիգրանակերտի Աւետարանը» (ձեռագիրի տեղը անյայտ)։

Անոր անուան հետ կապուած են հինգ ձեռագիրներ, որոնք նկարազարդուած են 1173-1215 թուականներուն։

Մահացած է ծերութեան հասակին՝ անաւարտ թողելով վերջին Աւետարանի (1215, Նոր Ջուղայի Ամենափրկիչ վանք) նկարազարդումը։ Իր ժամանակին ճանչուած է որպէս «մեծահռչակ», «գովեալ» նկարիչ։ 

 Ստեղծագործութիւններ 

 «Մատեան ողբերգութեան» 
Ստեղծագործութիւններէն պատմական ու գեղարուեստական մեծ արժէք կը ներկայացնէ Գրիգոր Նարեկացիի «Մատեան ողբերգութեան» ձեռագիրի գեղարուեստական ձեւաւորումը։ Անօկա պատուիրած է Ներսէս Լամբրոնացին 1173-ին (Երեւանի Մ. Մաշտոցի անուան Մատենադարան)։ Մագաղաթեայ այս մատենին մէջ մեծ նրբութեամբ ու ճաշակով կատարուած են խորանազարդերը, անուանաթերթ կիսախորաններն ու գլխազարդերը։ Ուշագրաւ են գլխատառերը, որոնք խաչքարերու զարդաքանդակային բնազարդեր են։ Վարպետօրէն հիւսուածքաւոր լուսանցազարդերը։ Ձեռագիրը առանձնապէս արժեքաւոր է Գրիգոր Նարեկացիի դիմանկարներու շարքով։ Ան չորս պատկերներով ստեղծած է Նարեկացիի քանի մը բնորոշ կողմերը՝ փիլիսոփայ, հսկող (աղօթող), ճգնաւոր՝ միաժամանակ անոնց մէջ ընդգծելով անոր բանաստեղծական կերպարը։

 «Սկեւռայի Աւետարան» 
Անոր գեղագրած (բոլորգիր երկաթագիր) եւ նկարազարդած «Սկեւռայի Աւետարանը» (1197, «Լուովի Աւետարան», մինչեւ 1830՝ Լուով) գերմանացի բիւզանդագէտ Գիր. Փրինցիկը 1993-ին յայտնաբերած է լեհական Կնիէզնօ քաղաքի արքեպիսկոպոսարանին մէջ (գունապատճէնը Հայաստանի ազգային գրադարանին մէջ)։

1997 թուականին անիկա ցուցադրուած է Նիւ Եորքի Մեթրոփոլիթէն թանգարանին մէջ։

 Ծանօթագրութիւններ 

 Աղբիւրներ 

 Հայ Նկարողներ (ԺԱ․-ԺԷ․ Դար), Նորայր արք․ Ծովական, Երուսաղէմ, տպարան Սրպոց Յակոբեանց,1989, էջ 6-9։

Ստորոգութիւն:Հայ գրիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ մանրանկարիչներ