Քափօ Վերտէ

Քափօ Վերտէ (փորթ.՝ Cabo Verde), պաշտօնապէս՝ Քափօ Վերտէի Հանրապետութիւն (մինչեւ 1986 թուականը՝ Կանաչ Հրուանդանի Կղզիներ), հանրապետութիւն կղզիներու վրայ, կը գտնուի Ատլանտեան ովկիանոսին մէջ՝ Ափրիէկի արեւմտեան ափէն 620 քմ հեռու։

 Պատմութիւն 
1495-1975 թուականները եղած է փորթուկալական գաղութ (1951 թուականէն՝ փորթուկալական «անդրծովեան նահանգ»)։ 5 Յուլիս 1975-ին հռչակուած է անկախ հանրապետութիւն։

 Աշխարհագրութիւն 
Կ՚ընդգրկէ 10 խոշոր եւ 8 մանր կղզիներ (Սանթու Անթան, Պոաւիշթա, Սան Նիկոլաու, Սանթէակու, Ֆոկու, Սան Վիսենթէ, Սանթա-Լուզիա, Սալ, Պրաւա, Մայու եւ այլն)։ Կղզիները երիտասարդ հրաբխային գոյացումներ են՝ մինչքեմբրի բիւրեղային հիմքով։

Ափերը բարձրադիր են, ժայռոտ։ Ռելիեֆը լեռնային է։ Կան հրաբխային բազմաթիւ կոներ, խառնարաններ եւ կալդերաներ; Ամենաբարձր կէտը Ֆոկիի մէջ գործող հրաբուխն է (2829 մ)։ Կլիման արեւադարձային է, պասսատային։ Միջին ամսական ջերմաստիճանը 22 °C -ից 27 °C է, քիչ քանակութեամբ տեղումներ։

 Բնութիւն 
Բուսականութիւնը անապատային եւ կիսաանապատային է։ Կենդանական աշխարհը աղքատ է։

 Բնակչութիւն եւ լեզու 
Բնակիչները մեծ մասը կը կազմեն կրէոլները, կան նաեւ ափրիկացիներ եւ փորթուկալացիներ։ Պաշտօնական լեզուն փորթուկալերէնն է, տարածուած է կրէոլերէնը։

 Տնտեսութիւն 
Գիւղատնտեսութեամբ կը զբաղուի բնակչութեան 50% ։ Կը մշակեն եգիպտացորեն, բակլայ, քաղցր գետնախնձոր, սիսեռ, կարմիր տաքդեղ, լոլիկ, սուրճ, պանան, շաքարեղէգ, գետնընկոյզ, ծխախոտ, մանկօ։ Կը զբաղուին նաեւ անասնապահութեամբ։

Զարգացած են տնայնագործական արհեստները։ Գլխաւոր նաւահանգիստը Մինտելուն է։ Ունին 2 միջազգային օդակայան։ Կ՚արտահանէ ձուկ եւ ձկան պահածոներ, աղ, կաւ եւ բազալտ։ Դրամական միաւորը էսկուտոն է։

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Ափրիկէի երկիրներ
Ստորոգութիւն:Ափրիկեան միութեան անդամ երկիրներ
Ստորոգութիւն:Լիպերալ ժողովրդավարութիւններ
Ստորոգութիւն:Կղզի պետութիւններ
Ստորոգութիւն:Հանրապետութիւններ
Ստորոգութիւն:ՄԱԿ-ի անդամ երկիրներ