Մկրտիչ Խերանեան

Մկրտիչ Խերանեան (),  հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։ Վանի հերոսամարտին վերապրած ու խորհրդահայ գրականութեան իրենց մասնակցութիւնը բերած անուններու շարքին կը պատկանի Մկրտիչ Խերանեանը՝ «Նարեկ»ի առաջին արեւելահայերէն թարգմանութեան հեղինակը։

 Կենսագրական գիծեր 
Ծնած է Վան։ Սկզբ­նա­կան կր­թու­թիւ­նը ստա­ցած է ծննդա­վայ­րի ծխական, ապա՝ Վարագայ ժառանգաւորաց եւ «Հայկազեան» կեդրոնական վարժարաններուն մէջ։

Վանի ինքնապաշտպանութենէն ետք, իր ընտանիքով գաղթած է Արեւե­լեան Հա­յաս­տան, ուր մտած եւ շրջանաւարտ եղած է Ս. Էջ­միածի­նի Գէորգեան ճեմարանէն։

Ա­մուս­նա­ցած է իր նոյն մականունը կրող Արաքսիա Խերանեանի հետ։ Ունեցած են չորս զաւակ։ Մինչեւ 1932 ընտանիքը ապրած է Էջմիածնի (այժմ՝ Վաղարշապատ), ապա՝ Երեւանի մէջ։

 Գործունէութիւն 
Խերանեան հայոց լեզուի ու գրականութեան ու­սու­ցիչ եղած է Էջմիածնի շրջանի եւ Երեւանի տարբեր միջնակարգ դպրոցներու մէջ։

Խերանեան բա­նաս­տեղ­ծու­թիւններ գրած է պա­տա­նի տարիքէն եւ ամբողջ կեանքը նուիրած է գրականութեան։

1938-ին հրատարակած է բանաստեղծու­թիւն­նե­րու առա­ջին ժո­ղո­վա­ծուն՝ «Խն­դու­թիւն» վեր­նագ­րով։

1939-ին անդամակցած է Հայաստանի Գրողներու Միութեան։ Սակայն, ան զերծ չէ մնացած ստալինեան վարչակարգի բռնութենէն։

1941-ին, մտա­ւո­րա­կան­ները կը ձերբակալուէին որպէս կասկածելի անձնաւորութիւններ։ Խերանեան ձերբակալուած է Նոյեմբեր 1941-ին եւ շարք մը մտաւորականներու հետ առանց դատի աքսորուած՝ Ղազախստանի Ակմոլինսկի մարզ։

Չորս տարի դաժան պայմաններու մէջ հոն մնալէ ետք, պատերազմի աւարտին ազատ արձակուած եւ վերադարձած է Երեւան, ուր շարունակած է ուսուցչութեամբ զբաղիլ մինչեւ 1950։

 Աշխատութիւներ 
Հրատարակած է բազմաթիւ հատորներ՝ բանաստեղծութիւններ, մանկական բանաստեղծութիւններ ու հեքեաթներ, վիպերգեր՝ «Մոկաց Միրզա», «Սասնայ տուն», «Հազարան բլբուլ»), վիպակներ, «Երկար-երկար մի ճանապարհ» ինքնակենսագրական վէպը (1965)։

Խերանեան բեղուն թարգմանիչ եղած է։ Ամենէն ծանօթ թարգմանական գործն է Գրիգոր Նարեկացիի «Մատեան ողբերգութեան» առաջին արեւելահայերէնի վերածումը (1960)։

Աշխարհաբարի վերածած է նաեւ Հոմերոսի «Իլիական»ը եւ ռուսերէնէ թարգմանած է Նիզամիի, Պուշկինի, Լերմոնտովի եւ այլոց գործերը։

Անտիպ ու տպագիր գործերէն շատեր հրատարակուած են յետմահու։

 Պարգեւներ 
2010-ին, Հայաստանի Ազգային Գրադարանը յետմահու Խերանեանին շնորհած է Յակոբ Մեղապարտի անուան յուշամետալը՝ հայ գրականութեան մատուցած ծառայութիւններուն, գրական վաստակի եւ թարգմանական գործունէութեան համար։

 Պատկերասրահ 

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Հայ թարգմանիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ
Ստորոգութիւն:Հայ արձակագիրներ