Mitsubishi 4G63

4G63 ասիկա Mitsubishi Motors-ի շարքային չորս մխոցանի շարժիչ մըն է, 4G6 շարքէն, հին անունը G63B Mitsubishi Sirius շարքին։
մինի|ձախից|Mitsubishi 4G63 MIVEC

 Նկարագրութիւն   
Շարժիչը ունի 1997 քմ³ ծաւալ, շարքային 4 մխոցներով։ Ունի թուջէ բլոկ մը եւ ալումինի համաձուլուածքէ գլխիկ մը, SOHC կամ DOHC գազաբաշխման համակարգով, մէկ կամ երկու բաշխիչ լիսեռներով, 8 (12) կամ 16 փականներով։ Բլոկին մէջ տեղադրուած են երկու հաւասարակշռող լիսեռներ, որոնք կը դառնան հակադարձ փուլով, «երկրորդ կարգի թրթռումները նուազեցնելու համար»։ Տեղադրուած է ինչպէս երկայնակի, այնպէս ալ լայնակի, փոփոխութենէ ետք՝ շկիվներով։ Կրնար ըլլալ քարպիւրատորով (mikuni, solex, weber), երկու քարպիւրատորով (lancer ex2000 rally), մոնովփռիսքով (երկու ելեկտրական ծորակներ՝ մխոցաթիթեռնիկի մէջ), ինժեկտորով (ECI-multi ներարկում)։

 Պատմութիւն   
«Mitsubishi ներմուծեց նոր շարժիչներ՝ MCA-Jet նուազեցուցած աղտոտումով»։

Առաջին շարժիչները ներկայացուած էին 1975 թուականին Mitsubishi Galant/Galant Lambda/Galant Sigma/Sapporo/Delica/Celeste մոդելներուն վրայ։ Առաջինը մշակուած շարժիչն էր՝ G62B, 1850 քմ³։ Անմիջապէս անոր ետեւէն եկաւ G63B, որ միայն ծաւալով, մխոցներու տրամագիծով եւ մէկ ձուլուածքով կը տարբերէր բլոկին վրայ։ 1980 թուականին յայտնուեցաւ մոնովփռիսք տարբերակը՝ թուրպօ մղիչով եւ 12 փականներով, տեղադրուած Lancer EX2000-ի եւ Galant Lambda/Sapporo-ի, Starion-ի, Tredia-ի, Cordia-ի վրայ։ 1984-ին ներկայացուեցաւ առաջին 8 փականանի ինժեկտորային շարժիչը, ժամանակին յայտնուեցաւ 4G64 -G64B շարժիչը (տարբերութիւնը՝ մխոցներու տրամագիծերը եւ ընթացքը ծունկի լիսեռին հաշուին, բլոկը քիչ մը աւելի բարձր է եւ լայն)։ Տարբեր փոփոխութիւններով G63B-ն գոյատեւեցաւ տարբեր մոդելներու վրայ մինչեւ 1986-88 թուականները, որմէ ետք Sirius շարքի շարժիչներու շարքը վերանուանուեցաւ 4G63 եւ զգալիօրէն փոփոխուեցաւ, յայտնուեցան DOHC տարբերակները, աճեցան հզօրութիւնները եւ բնապահպանական սահմանափակումները։ 1986-ին՝ առաջին DOHC շարժիչը եւ անմիջապէս, ռալիի մեքենային վրայ, DOHC՝ թուրպօ մղիչով։ Շարժիչի վերանուանումով, 8 եւ 12 փականներու (SOHC) մոնովփռիսք փոփոխութիւնը հանուեցաւ արտադրութենէն։ Այդ ժամանակ, 1986-87 թուականներուն, յայտնուեցան շարժիչներ՝ 16 փական DOHC 4G62/1800 քմ³, 4G61/1600 քմ³, 4G67/1800 քմ³, որոնք 4G63-ի փոքրացուած պատճէնն էին, իսկ գլխիկները 4G62-ի եւ 4G67 DOHC շարժիչներուն վրայ նոյնն էին 4G63-ի հետ։

1993 թուականին շարժիչը առաջին անգամ զգալիօրէն փոխուեցաւ, յայտնուեցաւ թռչող անիւին ամրացումով 7 պուլտերով։ Միաժամանակ 6 պուլտերով հին փոփոխութիւնը շարունակեց դրուիլ տարբեր ինքնաշարժներու վրայ։ 8 փականներու մայրամուտը կարելի է անուանել համաշխարհային բնապահպանական կանոններու խստացումը, եւ համաշխարհայնացման ազդեցութիւնը, շարժիչները պէտք էին ոչ թէ 15 տարուան համար, այլ 7-ի։ Վերջին 8 փականանի ինժեկտորային տարբերակը 1993 թուականն է, քարպիւրատորով՝ աւելի երկար գոյատեւեցաւ էժանութեան եւ հուսալիութեան պատճառաւ՝ առեւտրական նշանակութեան մոդելներու վրայ մինչեւ 1998 թուականը, համապատասխանելով Եւրո-3 կանոններուն։ 1995 թ.-ին 7 պուլտերով փոփոխութիւնը ստացաւ 4G63T մակնշումը, ուրիշ գլխիկ DOHC (այսպէս կոչուած «քառակուսի գլուխ») եւ թուրպօ մղիչով տարբերակ մը։ 1997-ին հանուեցաւ արտադրութենէն 6 պուլտերով DOHC ինժեկտոր թուրպօ մղիչով։ 2003-ին ներկայացուեցաւ 7 պուլտերով փոփոխութիւնը MIVEC համակարգով։

Արժե նշել նաեւ այն կողմնակի արտադրողներուն մասին, որոնք տարբեր տարիներուն MITSUBISHI MOTORS-ի հետ միութիւններու մէջ մտած են եւ իրենց մեքենաներուն վրայ շարժիչը տարբեր ձեւերով տեղադրած են։ Անոնց կարգին են Chrysler, Dodge, Plymouth, Eagle/AMC, Mazda, Proton, Hyundai, Kia, Great wall, CMC, Chery։ Ասոնցմէ ամենաշատը այս շարժիչը օգտագործած է HYUNDAI ընկերութիւնը, եւ Stellar մոդելը 1985 թուականէն սկսեալ, 1996 թուականին HYUNDAI, իր գործընկերոջ՝ MITSUBISHI MOTORS-ի օգնութեամբ, օգտագործեց 4G63-ի գլխիկը եւ 4G64-ի բլոկը իր նոր շարժիչը ստեղծելու համար, 2,4 լիտր ծաւալով, Hyundai Sonata ինքնաշարժին վրայ տեղադրելու համար 1998-էն 2005 տարիներուն եւ Kia Optima ինքնաշարժին վրայ 2000-էն 2004 տարիներուն։ Քորէական արտադրողներու մօտ անիկա կը մակնշուի որպէս G4JS։ Անփոփոխ տեսքով 4G63-ը միւս արտադրողներու մօտ ամենէն երկար գոյատեւեց Hyundai Sonata-ի վրայ մինչեւ 1994 թուականը, իսկ չինական արտադրողներու մօտ մինչեւ հիմա կ'արտադրուի։

1992-էն 1997 թուականներու միջեւ արտադրուեցան շարժիչին ամենատարբեր տարբերակները, արժէ նշել քանի մը ամենաարտասովորները շարժիչին համար, որ փառք ձեռք ձգած է ռալիի եւ մրցումներու մէջ։ 7 պուլտանի տարբերակ՝ թուլցուցած SOHC 16 փական քարպիւրատորով, որ տեղադրուած էր Canter-ի, L300-ի, Delica-ի վրայ, եւ 7 պուլտանի տարբերակ՝ SOHC 16 փական ինժեկտորով, դարձնողով՝ փոխադրուած բաշխիչ լիսեռին։

 Յատկանիշներ   
 Հզօրութեան միջին արժէքը (կախուած արտադրողի կարգաւորումէն, տարբեր ինքնաշարժներու մոդելներու համար) ձիաուժով եւ սնուցման համակարգի համադրութեան տարբերակները.  
 87 ձիաուժ՝ 8 փականանի (SOHC) քարպիւրատոր,  
 91 ձիաուժ՝ 8 փականանի (SOHC) մոնովփռիսք,  
 105 ձիաուժ՝ 16 փականանի (SOHC) քարպիւրատոր,  
 110 ձիաուժ՝ 8 փականանի (SOHC) ինժեկտոր,  
 130 ձիաուժ՝ 12 փականանի (SOHC) մոնովփռիսք թուրպօ մղիչով։  
 135 ձիաուժ՝ 16 փականանի (SOHC) ինժեկտոր,  
 144 ձիաուժ՝ 16 փականանի (DOHC) ինժեկտոր,  
 185* ձիաուժ՝ 16 փականանի (DOHC) ինժեկտոր՝ թուրպօ մղիչով։  
 170 ձիաուժ՝ 16 փականանի (DOHC) ինժեկտոր՝ կոմպրեսորով։**.  
 * քաղաքացիական տարբերակին մէջ թուրպինով շարժիչը սովորաբար 185 ուժանի էր, սակայն քանի մը մոդելներու վրայ զօրութիւնը բարձրացուցած էին մինչեւ 220-240 ձիաուժ, իսկ առաւելագոյն գործարանային արժէքը 280 ձիաուժ էր ռալլիի մեքենաներուն վրայ, Galant VR4 մոդելի վրայ 1980-ականներու վերջաւորութեան, եւ պայմանաւորուած էր ՖԻԱ-ի պահանջով՝ խումբի մեքենաներու հզօրութիւնը սահմանափակել «300 ձիաուժէն ոչ աւելի»։  
 ** փոքր շարքով արտադրուեցաւ շարժիչ մը, պատրաստուած AMG թիւնինկի արհեստանոցին մէջ՝ մեխանիկական կոմպրեսորով։ Կը դրուէր միայն Galant-ի E33A թափքին վրայ, սակայն AMG-ն կը լաւարկէր շարժիչները նաեւ մոդելի նախորդ սերունդներուն վրայ։

 Կիրառում   
Այն ինքնաշարժներուն ցանկը, ուր կ'օգտագործուէր 4G63 շարժիչը.  
 1980-1985 Mitsubishi Sapporo  
 1981—1986 Mitsubishi Lancer EX2000 turbo  
 1986—2006 Mitsubishi Canter  
 1982—1998 Mitsubishi Chariot  
 1992—1999 Mitsubishi Space Runner  
 1992—1999 Mitsubishi Space Wagon  
 1985—1988 Mitsubishi Cordia  
 1980—2015 Mitsubishi Delica  
 1980—2002 Mitsubishi L300  
 1989—1999 Mitsubishi Eclipse  
 1975—2003 Mitsubishi Galant  
 1982—1995 Mitsubishi L200/Mighty Max  
 1991—2006 Mitsubishi Lancer Evolution  
 1982—1998 Mitsubishi Pajero  
 1991—2001 Mitsubishi RVR  
 1984—1988 Mitsubishi Starion  
 1986—1988 Mitsubishi Tredia  
 Mitsubishi Airtrek  
Mitsubishi Dion  
 2004-էն մինչեւ այսօր Brilliance BS6  
 1981—1985 Dodge Colt Vista  
 1994—1999 Dodge Neon  
 1987—1989 Dodge Ram 50  
 1989—1992 Eagle Vista Wagon  
 1990—1998 Eagle Talon  
 1985—1989 Hyundai Stellar  
 1986—2005 Hyundai Sonata  
 2000—2005 Kia Optima  
 1990—1994 Plymouth Laser  
 1995—2002 Proton Saga  
 1996—2002 Proton Perdana  
 2013-էն մինչեւ այսօր JAC-S5

 Ծանօթագրութիւն