Շոմինը

մինի
Շոմին (լատին․՝ Spinacia oleracea), ծմել, սպանախ, թելուկազգիներու ընտանիքի երկտուն, միամեայ կամ երկամեայ բոյսերու ցեղ։ 

 Յատկութիւններ 
Շոմինը ունի օգտակար յատկութիւններՇոմինին յատկութիւնները. 

 Լիւթէինով հարուստ շոմինը կը պահպանէ լաւ տեսողութիւնը եւ կը պաշտպանէ տարիքի հետ կապուած աչքի հիւանդութիւններէն:
 Սէ. կենսանիւթով եւ երկաթով հարուստ շոմինը կը պայքարի յոգնածութեան դէմ:
 Կենսանիւթերով եւ հանքայիններով հարուստ շոմինը քիչ ջերմուժ եւ ճարպ կը պարունակէ` հետեւաբար յանձնարարելի է նիհարնալ փափաքողներուն եւ առողջ սննդակարգի հետեւողներուն:
 Հակաօքսիտաններով հարուստ շոմինը կը դանդաղեցնէ տարիքի յառաջացման հետ կապուած յիշողութեան տկարացումը:
 Շոմինը կարելի է ուտել հում կամ եփած` երկու տարբերակներն ալ օգտակար են առողջութեան: Եփած շոմինը աւելի հարուստ է` կիրով, Ա. կենսանիւթով, մանրաթելով, բնասպիտով, երկաթով եւ զինկով, մինչդեռ հում շոմինը աւելի հարուստ է լիւթէինով, ֆոլաթթուով եւ Սէ. կենսանիւթով:
 Հետազօտութիւնները պարզած են, որ շոմինը կը կանխէ քաղցկեղի եւ աղի ուտելիքներու պահանջը:

+ Ամէնէն շատ շոմին արտադրող երկիրները 2011 -ին(մլն թոն)ԴասակարգումԵրկիրԱրտադրութիւն  (Թոն) 1  Չինաստան  18,782,961 2  ԱՄՆ  409,360 3  Ճափոն  263,500 4  Թուրքիա  221,632 5  Ինտոնեզիա  160,513 6  Ֆրանսա  110,473 7  Իրան  105,351 8  Հարաւային Քորէա  104,532 9  Փաքիստան  103,446 10  Պելճիքա  99,750  Համաշխարհային արտադրութիւն  20,793,353 Source: UN Food & Agriculture Organization

 Շոմինով եւ Ֆեթթա պանիրով ծալլիկ 
Խմորին համար`

 2 գաւաթ ալիւր
 1 ապուրի դգալ թթխմոր
 1 ապուրի դգալ շաքար
 1,5 ապուրի դգալ ձիթապտուղի ձէթ
 Կէս գաւաթ գաղջ ջուր

Միջուկին համար`

 200 կ շոմին
 Կէս գաւաթ մանրուած սոխ
 100 կ ֆեթա պանիր
 Կէս թէյի դգալ կարմիր փոշի պղպեղ
 Կէս թէյի դգալ աղ
 2 ապուրի դգալ ձիթապտուղի ձէթ

Երեսը զարդարելու համար`

Հաւկիթի դեղնուց, շուշմայ, սեւագնդիկ

Պատրաստութիւն

Խմորը շաղել, երեսը ծածկել եւ ձգել, որ 1 ժամ հանգչի:

Խորունկ ամանի մը մէջ խառնել միջուկին բաղադրիչները եւ թեթեւ շաղել:

Խմորը երկուքի բաժնել, գրտնակել, առաջինը տեղաւորել ափսէին յատակին, պատառաքաղով ծակծկել եւ վրան տարածել միջուկը: Երկրորդ կտորով ծածկել միջուկը եւ մատներով սեղմել խմորին ծայրամասերը, որպէսզի յատակի խմորին փակչի եւ միջուկը եփի ժամանակ դուրս չելլէ:

Խմորին երեսը հաւկիթի դեղնուցով ծեփել, ապա շուշմայ եւ սեւագնդիկ ցանել եւ 180 ջերմաստիճանով փուռի մէջ եփել, մինչեւ երեսը ոսկեգոյն դառնայ:

 Ընկոյզով շոմին (Պահքի ուտեստ) 
Բաղադրութիւն

 1 քիլօ շոմին
 1 բաժակ ընկոյզ
 2-3 ապուրի դգալ քացախ
 կէս բաժակ ջուր
 Աղ, սեւ պղպեղ
 սխտոր (2 պճեղ)
 2 ապուրի դգալ մանրուած ազատքեղ

Պատրաստութիւն

Շոմինը խաշել, քամել եւ աղալ: Ընկոյզը աղալ, հարելով քիչ-քիչ ջուր լեցնել, մինչեւ որ թթուասերի թանձրութեամբ խառնուրդ մը ստացուի: Յետոյ յաջորդաբար աւելցնել` քացախը, աղը, պղպեղը, մանրուած ազատքեղը, ճզմուած սխտորը եւ լաւ խառնել:

Ստացուած թանձրուկը խառնել աղացած շոմինին հետ, ըստ ճաշակի ձեւաւորել եւ բաց ամանի մը մէջ շարել ու զարդարել նռան հատիկներով, ընկոյզի կտորները, ազատքեղի տերեւներովՊահքի ուտեստ:

 Շոմինով աղցան 
450 կրամ թարմ շոմին

2 կարմիր խնձոր

6 շերտ պէյքըն

1 սոխ

3 ապուրի դգալ խնձորի քացախ

1 սուրճի դգալ շաքար

1 սուրճի դգալ մանանեխ

4 ապուրի դգալ ձէթ

25 կրամ գինձ (սնոպար)

Աղ, սեւ պղպեղ

Պատրաստութիւն

Աղցանի խորունկ ամանի մը մէջ դնել լուացուած եւ ցամքեցուած շոմինի թարմ տերեւները:

Փոս ամանի մը մէջ պատրաստել թացանը` յաջորդաբար խառնելով քացախը, շաքարը, մանանեխը, աղը, պղպեղն ու ձէթը:

Շերտել խնձորները եւ աւելցնել շոմինին վրայ, աւելցնել նաեւ մանրուած սոխը:

Տապակի մը մէջ միասին խորովել պէյքընն ու սնոպարը, աւելցնել շոմինին, սոխին եւ խնձորին վրայ: Թացանը թափել խառնուրդին վրայ եւ խառնելՇոմինով աղցան:

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Բոյսեր