Յեղափոխական կազմակերպութիւն 17 Նոյեմբեր

Յեղափոխական կազմակերպութիւն 17 Նոյեմբեր (յուն․՝ Επαναστατική Οργάνωση 17 Νοέμβρη, Epanastatiki Organosi dekaefta Noemvri), ծանօթ նաեւ որպէս 17N եւ կամ 17 Նոյեմբերի խումբ․ եղած է քաղաքային հրոսակային պատերազմիկ ծայռայեղ ձախակողմեան ահաբեկչական կազմակերպութիւն, որ Յունաստանի տարածքին գործեց 1975-2002 ժամանակաշրջանին։ 

 Տեղեկութիւններ 
Կազմակերպութեան գործողութիւնները ընդգրկած են սպանութիւններ, անհատներու դէմ զինական յարձակումներ, ռումբային յարձակումներ, զինամթերքի խլում եւայլն։ Կազմակերպութիւնը գործադրած է 103 ծանօթ (յանձն առած է մամուլի ճամբով) զինական գործողութիւններ (սպանութիւններ եւ ռումբային յարձակումներ), որոնց ընթացքին 23 մարդ սպանուած է։

17 Նոյեմբերի խումբը, Ա․Մ․Ն․ ամբաստանած է Յունաստանի Զինուորական վարչակարգին (Զինուորականներու մենատիրութիւն χούντα junta, 1967-1974) նեցուկ, զօրավիգ կանգնած ըլլալուն եւ իր թիրախը դարձած են Ամերիկացի, Անգլիացի եւ ուրիշ օտարազգի դիւանագէտներ եւ զինուորական պաշտօնեաներ։

Կազմակերպութեան պահանջները եղած են հետեւեալները․-

 Ամերիկեան խարիսխներու վերացումը Յունաստանէն
 Թրքական զինեալ ուժերուն հեռացումը Հիւսիսային Կիպրոսէն
 Յունաստան յետս կոչէ իր անդամակցութիւնը ՆԱԹՕ-էն (ՕԹԱՆ) եւ Եւրոպական Միութենէն։

Ահաբեկչութեան Հանրագիտարանը կազմակերպութիւնը կը նկարագրէ որպէս «տոկուն, մահացու եւ յաջող խումբ որ 25 տարիէ աւելի խոյս տուաւ իշխանութիւններէն» (a durable, lethal and successful group" who evaded authorities for over 25 years)։

 Յարձակումներ 
17 Նոյեմբերի առաջին յարձակումը տեղի ունեցաւ 23 Դեկտեմբեր, 1975-ին եւ թիրախն էր Ա․Մ․Ն․ Կեդրոնական Հետախուզական Վարչութեան (CIA) Աթէնքի գրասենեակին պատասխանատու Ռիչարտ Ուելչ․ ան ահաբեկուեցաւ երեք ահաբեկիչներու կողմէ իր տան առջեւ։ 

 Զոհեր 
+ 17 Նոյեմբեր խումբին զոհերը  Ա/Ա  Անուն Մահուան թուական Ատակութիւն1Ռիչարտ Ուելչ23 Դեկտեմբեր 1975CIA-ի պետ 2Էվանկելոս Մայլոս14 Դեկտեմբեր 1976Ոստիկան, որ Զինուորական վարչակարգի տարիներուն, ամբաստանուած էր բանտերուն մէջ քաղաքական բանտարկեալները չարչարարելու համար 3Բանտելիս Բեթրու16 Յունուար 1980Ոստիկանապետ, Յունական ոստիկանութեան Խռովութեան հակակշռելու միաւորին (MAT)4Սոթիրիս ՍթամուլիսՓանտելիս Բեթրուին վարորդը5Ճորճ Ցանթես 15 Նոյեմբեր 1983Ա․Մ․Ն․ ծովուժի պետ․ JUSMAGG-ի գործադիր6Նիքոս Վելուցոս Վելուցոսին վարորդը 7Խրիստոս Մաթիս 24 Դեկտեմբեր 1984Ոստիկան․ սպանուեցաւ Դրամատան մը յարձակման ընթացքին8Նիքոս Մոմֆերաթոս 21 Փետրուար 1985Ափողեւմաթինի (Απογευματινή) օրաթերթին հրատարակիչ 9Բանայոթիս ՌուսեթիսՄոմֆերաթոսին վարորդը10Նիքոս Եէորղաքոբուլոս26 Նոյեմբեր 1985Ոստիկանապետ․ սպաննուեցաւ հանրակառքի մը դէմ ռումբային յարձակման ընթացքին 11Տիմիթրիս Ակելոբուլոս8 Ապրիլ 1986Գործատէր 12Ալեքսանդրոս Աթանասիատիս 1 Մայիս 1988Գործատէր 13Ուիլիամ Նորտին28 Յունիս 1988Ա․Մ․Ն․ Յունաստանի մօտ Ծովուժի կցորդ14Գոստաս Անդրուլիդաքիս10 Յունուար 1989Դատախազ15Բաւլոս Պաքոյեանիս 26 Սեպտեմբեր 1989 Լրագրող եւ խորհրդարանի անդամ (ΝΔ կուսակցութիւն)16Ռոնալտ Սթիուարդ12 Մայիս  1991Ամերիկացի սպայ17Եանիս Վարիս 2 Նոյեմբեր 1991Ոստիկանապետ18Եորկու Չեթին  7 Հոկտեմբեր  1992թուրք դիւանագէտ19Թանոս Աքսարլեան14 Յուլիս 1992Ուսանող․ գտնուեցաւ սխալ վայրը սխալ ժամուն։ Սպանուեցաւ հրագունդէ մը, որ թիրախ ունէր Յունաստանի Տնտեսութեան Նախարար Իոանիս Բալէոքրասաս20Միխալիս Վրանոբուլոս24 Յունուար 1994Յունաստանի Ազգային Դրամատան ընդհանուր Վարիչ 21Օմեր Սիբայողլու4 Յուլիս 1994թուրք դիւանագէտ22Գոստաս Բերաթիքոս28 Մայիս 1997Նաւատէր 23Սթիվըն Սոնտերս8 Յունիս 2000Յունաստանի մօտ Անգլիոյ դեսպանութեան ծովուժի կցորդ 

 Կազմակերպութեան քայքայում 
29 Յունիս 2002-ին, անհատ մը կը վիրաւորուի երբ Բիրէայի նաւահանգիստը գտնուող Hellas Flying Dolphins ընկերութեան տոմսակի պրակին առջեւ պայթուցիկ ռումբ մը կը զետեղէր։ Կը ձեռբակալուի եւ վրան կը գտնեն հրացան մը, որ կը պատկանէր 1984-ին ահաբեկուած Խրիստոս Մաթիսին եւ որ նաեւ գործածուած էր զանազան գողութիւններու։ Այնուհետեւ, մինչեւ 9 Յունուար 2003 կը ձեռբակալուին եւ կամ ինքնակամ կը ներկայանան կազմակերպութեան անդամները։

 17 Նոյեմբերի դատը 
17 Նոյեմբեր խումբին ձեռբակալուած անդամներուն դատը կը սկսի 3 Մարտ 2003-ին։ Երկար տեւող դատական շրջանէ մը ետք, ամբաստալեաները բանտարկութեան կը դատապարտուին։

Ձեռբակալումները կ՛աւրեն զինական կազմակերպութեան ազնիւ պատկերը, Նիու Եորք Թայմս, 23 Յուլիս 2002 Քաթիմերինի․ 29 Յունիս 2002-ին կը սկսի կազմակերպութեան տարախախտումը  Քաթիմերինի․ Ռիչարտ Ուելչին ահաբեկումը, 13 Յունիս 2022 Եթնոս․ Բաւլոս Պաքոյեանիս․ այսօրուան պէս անոր ահաբեկումը, 13 Յունիս 2022 BBC․ դատական որոշումին մտածելակերպը,  Յունաստանի ահաբեկչութեան պատմութիւնը, 3-9-2011 Քաթիմերինի․ 17 Նոյեմբեր խումբի ահաբեկութիւններուն, յարձակումներուն ժամանակագրութիւնը, 7-8-2002 (հրատ․՝ 20-11-2007) Յունական ծայռայեղ ձախակողմեան ահաբեկիչ նուազաչափ ապահովութեան բանտ առաջնորդուեցաւ Քաթիմերինի․ 17N դատաբարութիւնը կը սկսի, 3-3-2003 
 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Յունական յեղափոխական կազմակերութիւններ
Ստորոգութիւն:Եւրոպայի յեղափոխական կազմակերպութիւններ
Ստորոգութիւն:Յեղափոխական կազմակերպութիւններ