Գրիգոր Ե․ Քարավէժ

Գրիգոր Ե․ Քարավէժ (աւազանի անունը՝ Վահրամ, ), Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս՝ 1193 թուականէն։ Յաջորդած է Գրիգոր Դ․ Տղային։

 Կենսագրական գիծեր 
Ծնած է շուրջ 1172 թուականին։ Ծննդեան վայրը անյայտ է։ Ներսէս Շնորհալիի եղբայր Վասիլ Պահլաւունիի թոռը՝ դստեր գծով։ Իր մօրեղբայր Գրիգոր Դ․ Տղայի ձեռով օծուած է եպիսկոպոս։ Կաթողիկոսական աթոռին ընտրուած է հայոց մեծ իշխան Լեւոն Բ․-ի առաջարկութեամբ եւ Հայաստանի բարձրաստիճան հոգեւորականներու հաւանութեամբ։

Լեւոն Բ․ թագաւոր ցանկացած է ունենալ իրեն հնազանդ հայրապետ, սակայն երիտասարդ եւ բնաւորութեամբ ըմբոստ կաթողիկոսը, հակառակ թագաւորի ակնկալիքներուն, շարունակած է վարել ինքնիշխան քաղաքականութիւն՝ յարուցելով շատերու դժկամութիւնը։

Շուտով Լեւոն Բ․ Մեծագործ Սիսի արքեպիսկոպոս Յովհաննէսի (յետագային՝ Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Յովհաննէս Զ․ Սիսեցի) խորհրդակցութեամբ կաթողիկոսի աթոռանիստ Հռոմկլայի մէջ ձերբակալած է Գրիգոր Ե․ Քարավէժին, տարած է Սիս, ապա բանտարկած՝ Կոպիտառի բերդը։

Այդ արարքը յարուցած է մասնաւորապէս Հայաստանի հոգեւորականներու դժգոհութիւնը։ Իշխանութիւնը խոստացած է կաթողիկոսի մեղաւորութեան հարցը քննել բարձրագոյն դատական ատեանի միջոցով, բայց բանտարկուած կաթողիկոսը շուտով յայտնաբերուած է բերդապարսպի ստորոտը՝ ժայռերու մէջ, ջախջախուած, մէջքին կտաւէ պարան։

Պաշտօնապէս յայտարարուած է, որ հայրապետը քարավէժ է եղած է փախչելու պահուն։ Պատմիչներու վկայութեամբ, Գրիգոր Ե․ Քարավէժի յուղարկաւորութիւնը կատարուած է ցուցադրական հանդիսաւորութեամբ։ Անոր աճիւնը ամփոփուած է Դրազարկի վանքին մէջ՝ Գրիգոր Դ․ Տղայի շիրիմին կողքը։

Կաթողիկոսական գահին Գրիգոր Ե․ Քարավէժին յաջորդած է Գրիգոր Զ․ Ապիրատը։

Մահացած է 1194 թուականին Կիլիկիոյ Կոպիտառ ամրոցին մէջ եւ ամփոփուած՝ Դրազարկի վանքին մէջ։

 Ծանօթագրութիւններ 

 Աղբիւրներ 
 Տ․ ԳՐԻԳՈՐ Ե․ ՔԱՐԱՎԷԺ
Ստորոգութիւն:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ