Ալիսիա Կիրակոսեան

Ալիսիա  Գուրգէնի Կիրակոսեան (, է բանաստեղծուհի Ալիսիա Կիրակոսեան), հայ բանաստեղծուհի, ԱՄՆ սպանախօս գրողներու միութեան պատուաւոր նախագահ, ՀՀ ԳԱԱ պատուաւոր դոկտոր է (2007): Հայ բանաստեղծուհի, ԱՄՆ բանախօս գրողներու միութեան պատուաւոր նախագահ, ՀՀ ԳԱԱ պատուաւոր բժշկուհի է (2007)։

Գրած է սպաներէն, իտալերէն, ետքը նաեւ՝ հայերէն եւ անգլերէն։

 Կենսագրութիւն 
Աւարտած է Պուէնոս Այրեսի ազգային համալսարանի իրաւաբանական ճիւղերը։ 10 տարի խաղցած է թատրոններու մէջ։ 1968-ին փոխադրուած է Լոս Անճելըս (ԱՄՆ)։ Իր բանաստեղծութիւններու առաջին գիրքն է՝ «Մէկ օրուան մէջ հինգ ձայն», լոյս տեսած է 1966-ին։ Իսկ հայ ընթերցողը զինք ճանչցաւ 1967-71 թուականին. Բանաստեղծ Վահագն Դաւթեանի հրաշալի թարգմանութեամբ հրատարակուեցաւ «Արմատ եւ էութիւն» բանաստեղծութիւններու ժողովածուն /թարգմ. սպաներէնէն/ 1972 թուականին. Սփիւռքի հայութեան համար նոյն գիրքը վերահրատարակուեցաւ, (1967, իտալերէն), «Հայաստանեան ապրումներ» (1970), «Բանաստեղծութիւններ» (1972) ժողովածուները։ Անոր «Փետրօ Ամօր» (1969) ներկայացումը ներկայացուած է Պուէնոս Այրեսի «Փայրոյ» թատրոնին մէջ։

Ալիսիա Կիրակոսեանի պոեզիայի նիւթի կիզակէտը սէրն է, մայրութիւնը, հայրենիքը եւ փիլիսոփական ոճը։ Ան գերտարածական կոչուող բանաստեղծական շարժման (1969) հիմնադիրն է (տեսութիւնը հրապարակած է սպաներէն, հայերէն եւ անգլերէն՝ 1992-ին)։ Անոր պոեզիան յատուկ է ներաշխարհի պատկերներով, արդիական լեզուամտածողութեամբ, բանաստեղծական վերաիմաստաւորումներու ինքնատիպութեամբ։

Ալիսիա Կիրակոսեանի որոշ գիրքերը նկարազարդուած է Փապլօ Փիքասօ-ի կողմէ։

1993 թուականին Պրազիլի Սան Փապլօ համալսարանին մէջ փիլիսոփայութեան գծով պաշտպանած է դոկտորական ատենախօսութիւն՝ գրականութեան մարզը։

Կիրակոսեան այցելած է Սովետական Հայաստան (առաջին անգամ 1967-ին) եւ քանի մը տարի ետք գրած է «Նամակ առ Հայաստան» բանաստեղծութիւնը։ Իր վերջին շրջանի գործերուն մէջ անդրադարձած է հայաստանեան պատմական իրադարձութիւններուն։

 Մրցանակներ 
 Խաչատուր Աբովեանի անուան մրցանակ
 Մովսէս Խորենացիի Մետալ (2012)Մովսես Խորենացու մեդալով պարգեւատրելու մասին

 Ստեղծագործութիւններ 
Հեղինակն է։
 Սպաներէն՝ «Մեկ օր, հինգ ձայն» (1966), «Էութիւն եւ Կետադրութիւն» (1967), «Փետրօ Ամոր» (1969), «Ժամանակի, սիրոյ, խաղաղութեան մեջ» (1970), «Երկուքի ոլորտ» (1972), «Հակաշխարհ» (1972), «Մոխիրներէն յետոյ եւ նամակ առ Հայաստան» (1972), «Մայրութեան քերթուածներ» (1989)
 Հայերէն՝ «Արմատ եւ Էութիւն» (1967), «Նամակ առ Հայաստան» (1979), «Խորան I» (1992), «Խորան II» (1992), «Անդենական զրոյցներ» (1992), «Ամբողջական երկեր» (2005, ներառուած են «Հարցազրոյց Աստուծոյ հետ», «Սիրոյ մէկուկէս հազարամեակ» գործերը)
 Անգլերէն՝ «Սէր եւ մայրութիւն բառերէն այն կողմ» (1992), «Մտորում բառէն այն կողմ» (1992), «Արմատ բառէն այն կողմ» (1992), «Բեմ՝ երկնքի համար» (1992)
 եռալեզու՝ «Բանաստեղծութիւն եւ գերտարածութիւն» (1994), «Խաղաղութիւն քուանտային» (2005):

 Երկեր 
 Երկեր, Լոս Անճելըս, 1997։

 Գրականութիւն 
 Դոլուխանեան Ա., «Ալիսիա Կիրակոսեանի քնարերգութիւնը», Երեւան, 1999։

 Ծանօթագրութիւններ 

 Արտաքին յղումներ 
 Ալիսիա Կիրակոսյան, Բանաստեղծություններ 

Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ
Ստորոգութիւն:1936 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:13 Յուլիսի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Մովսէս Խորենացիի մետալակիրներ
Ստորոգութիւն:2014 մահեր
Ստորոգութիւն:22 Մայիսի մահեր
Ստորոգութիւն:Լոս Անճելըս մահեր
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով