Արշամ Խոնդկարեան

Արշամ Խոնդկարեան (), Հայ քաղաքական-պետական գործիչ, գրող, Էս. Էռ. (սոցիալ-յեղափոխական) կուսակցութեան անդամ:

 Կենսագրութիւն 
Ծնած է 1881 Յուլիսին, Իգտիրի Հախվերէս գիւղը, աւարտած է Էջմիածնի Գէորգեան ճեմարանը եւ վկայուած` Օտեսայի համալսարանի իրաւաբանութեան բաժանմունքէն:

Ճեմարանի մէջ իր ուսանողութեան շրջանին ան ուշադրութիւն գրաւած է գաղափարական իր աշխուժութեամբ ու մտաւորական իր գիտելիքներով: Գործօն մասնակցութիւն ունեցած է ցարական կարգերու դէմ ծաւալած ուսանողական եւ յեղափոխական պայքարներուն մէջ` դառնալով Անդրկովկասի մէջ սոցիալիստ-յեղափոխական կուսակցութեան (Էս. Էռ. կամ` Էսէռներ) ամէնէն հռչակաւոր եւ աչքի զարնող առաջնակարգ դէմքերէն մէկը:

 Գործունէութիւն 
1917-ին, ռուսական մեծ յեղափոխութեան ժամանակ Խոնդկարեան Անդրկովկասը ներկայացնող քաղաքական կարեւոր գործիչներէն մէկը եղած է: Քերենսկիի ժամանակաւոր իշխանութեան շրջանին, երբ ռուս սոցիալիստ-յեղափոխականները (Էսէռներ) տիրական ներկայութիւն հաստատած էին քաղաքական բեմի վրայ, Խոնդկարեան ներկայացուցած է միեւնոյն այդ հոսանքը Թիֆլիսի Հայոց ազգային խորհուրդին մէջ:

1918-ին Հայաստան անկախացումով Արշամ Խոնդկարեան սոցիալիստ-յեղափոխականները ներկայացուցած է նորաստեղծ հանրապետութեան առաջին օրէնսդիր ժողովին` Հայաստանի Խորհուրդին մէջ: Սերտ գործակցութեան մէջ եղած է Դաշնակցութեան հետ եւ արդարադատութեան նախարարի պատասխանատուութեան նշանակուած է Սիմոն Վրացեանի վարչապետութեան օրօք:

1921-ին, անցած է արտասահման: 1924-ին, հաստատուած է Փարիզ, ուր մինչեւ իր մահը ծաւալած է հրապարակագրական բեղուն գործունէութիւն` առաւելաբար խորհրդային կարգերու քննադատութեան նուիրելով իր ուժերը: Եղած է ռուսերէն «Տնի» (օրեր) թերթին խմբագիրը:

Խոնդկարեան ունեցած է կարող հրապարակագրի ընդունակութիւն, իր գրութիւններուն մէջ լուսարձակի տակ առած է խորհրդահայ իրականութիւնը: 

Աշխատակցած է «Հայրենք» ամսագրին, ուր ամէն ամիս Ա.Ա. ստորագրութեամբ «Խորհրդահայ կեանք» բաժինը ներկայացուցած է: Ուսումնասիրական եւ յուշագրական էջերով աշխատակցած է նաեւ Ս. Վրացեանի խմբագրած «Վէմ» հանդէսին եւ Շ. Միսաքեանի «Յառաջ»ին։

Արշամ Խոնդկարեան մահացած է 1 Դեկտեմբեր 1965-ին, Փարիզ:

 Ծանօթագրութիւններ