Շփայերի տաճար

Շփայերի տաճար (), կայսերական տաճար Գերմանիոյ Շփայեր քաղաքին մէջ (Ռայնլանտ Փֆալցի երկրամաս): Հռոմէական ոճի պահպանուած եկեղեցիներէն ամէնամեծն է: Ըլլալով արքաներու եւ կայսրերու յուղարկաւորման վայր` տաճարը խորհրդանշեր է կայսերական իշխանութիւնըMáté Major: Geschichte der Architektur, Vol. 2, Akadémiai Kiadó, Budapest, 1979, special German edition 1988dtv-Atlas zur Baukunst, Vol. 2, 1981, Deutscher Taschenbuch Verlag, Munich, ISBN 3-423-03021-6: Անիկա եւրոպական ճարտարապետութեան ամէնանշանաւոր կառոյցներէն է, հռոմէական ամէնագեղեցիկ տաճարներէն մէկըCole, Emily, General Editor, Bulfinch Press, Little, Brown and Co., 2002, Boston, USA, ISBN 0-8212-2774-2Stalley, Roger: Early Medieval Architecture, Oxford University Press, Oxford, Great Britain, 1999, ISBN 0-19-210048-3, p.214-215: 1981 թուականին հռչակուեր է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային մշակութային ժառանգութեան կոթող:

 Պատմութիւն 
200px|մինի|ձախից|Արեւմտան մուտք
Տաճարը կառուցուեր է 1030-1061 թուականներուն Հռոմէական սրբազան կայսրութեան տարիներուն: Շինարարութիւնը սկսած է Քոնրատ II արքայի օրօք, շարունակուեր՝ անոր որդւոյն` Հենրի III-ի օրօք եւ ի վերջոյ աւարտեր թոռան` Հենրի IV- օրոք` օծուելով իր կառավարման տարիներուն:
Այդ ժամանակ Շփայերի մէջ կ'ապրէր մօտ 500 մարդ, իսկ Շփայերի տաճարը աշխարհի խոշորագոյն շինութիւններէն մէկն էր շինարարութեան աւարտին: Անիկա ունէր նաեւ մասնակի քաղաքական նշանակութիւն, քանի որ անոր մեծութիւնը կը խորհրդանշէր կայսրի հզօրութիւնը:
Իր գոյութեան գրեթէ հազար տարիներու ընթացքին, տաճարը բազմաթիւ անգամ վերանորոգուեր է ու վերակառուցուեր, փոխուեր է արտաքին տեսքը: Տաճարին պատուհասած ամէնամեծ աղէտը տեղի ունեցեր է 1689 թուականին, երբ ֆրանսական Լուիս XIV արքայի զինուորները քանդեր են զայն` ձգելով միայն պատերը եւ պղծած՝ տաճարին մէջ գտնուող սրբութիւնները:
1772-1784 թուականներուն տաճարը վերականգնուած է, անոր աւելցնելով գաւիթ, սակայն ատկէ ետք կրկին գրաւուած եւ պղծուած ֆրանսացիներուն կողմէ:
1846-1853 թուականներուն տաճարը հիմնանորոգուեր է, Պավարացի Լիուտվիկ I-ի միջոցներով զարդարուեր՝ հսկայական որմանկարներով:

Տաճարին մէջ տեղադրուած է երգեհոն, որուն հետ կապուած է գերմանացի նշանաւոր երգեհոնահարներու` Լիուտվիկ Տիորի եւ Լէո Քրամերի գործունէութիւնը:

 Թեքնիք տուեալներ 
 Երկարութիւն - 134 մ
 Միջին նաւի երկարութիւն - 33 մ
 Նաւի երկարութիւն - 37.62 մ
 Արեւելեան աշտարակներու բարձրութիւն - 71.20 մ
 Արեւմտեան աշտարակներու բարձրութիւն - 65.60 մ

 Դամբարաններ 
200px|մինի|Քոնրատ II-ի տապանը
Խորանին կից դամբարանին մէջ թաղուած են գերմանական կայսրեր ու թագաւորներ: Անոնցմէ են.
 Հռոմէական սրբազան կայսրութեան կայսր Քոնրատ II (1039)
 Հռոմէական սրբազան կայսրութեան կայսր Հենրի III` Քոնրատ II-ի որդին (1056)
 Հռոմէական սրբազան կայսրութեան կայսր Հենրի IV` Հենրի III-ի որդին (1106)
 Հռոմէական սրբազան կայսրութեան կայսր Հենրի V (1125)
 Պէաթրիս (1184), Ֆրիտրիխ I Շիկամօրուսի կինը (1184) եւ դուստրը՝ Ագնեսը
 Գերմանիոյ արքայ Ֆիլիփ Շուապսքին` Ֆրիտրիխ I Շիկամօրուսի որդին (1208)
 Գերմանիոյ արքայ Ռուտոլֆ I Հապսպուրկ, (1291)
 Գերմանիոյ արքայ Ատոլֆ Նասաու (1298)
 Գերմանիոյ արքայ Ալպրեխտ I Հապսպուրկ` Ռուտոլֆ I-ի որդին (1308)

 Ծանօթագրութիւններ 

 Արտաքին յղումներ 
 Պաշտօնական կայք
 Տաճարի պատկերասրահ

Ստորոգութիւն:Համաշխարհային ժառանգութիւնը Գերմանիոյ մէջ
Ստորոգութիւն:Հռոմէական ճարտարապետութիւն