Վրացերէն

Վրացերէն (ինքնանուանումը՝ ქართული ენა ), քարթվելական լեզուախումբի լեզու։ Վրաստանի պաշտօնական լեզուն է եւ Կովկասի որոշ ազգութիւններու գրական լեզուն։

Վրացերէն կը խօսի Վրաստանի բնակչութիւնը եւ քանի մը հարիւր հազար՝ այլ երկիրներու մէջ, գլխաւորաբար Ռուսիոյ, ԱՄՆ-ու, Իրանի եւ Թուրքիոյ։

 Դասակարգում 
Վրացերէնը առաջատար լեզուն է Քարթվելական լեզուաընտանիքի, որուն մէջ կը մտնեն նաեւ սուաներէնը, մինկրելերէնը եւ լազերէնը։
 Քերականութիւն 
 Բառակազմութիւն 
 Թուական Անուններ 
Վրացերէնի մէջ թիւերուն անունները կը կառուցուին պարզ անուններէն, որոնք տասներկուքն են՝ 1-ერთი , 2-ორი , 3-სამი , 4-ოთხი , 5-ხუთი , 6-ექვსი , 7-შვიდი , 8-რვა , 9-ცხრა , 10-ათი , 20-ოცი  եւ 100-ასი :11-էն մինչեւ 19 թիւերու անունները կը կազմուին 1-էն մինչեւ 9 թիւերու անուններուն կցելով. առջեւէն՝ թ («աթիի» կրճատ ձեւը) եւ ետեւէն՝ մէտի (=աւելի): Որոշ պարագաներուն նախածանցուած թ-ն արմատական թուականի առաջին բաղաձայնի հետ միաձուլուելով կը ձեւաւորէ նոր բաղաձայն մը՝ թ+ս→ց, թ+շ→չ, թ+ց→ց, կամ յառաջ կը բերէ արմատի առաջին բաղաձայններու փոխատեղութիւն՝ թ+րվ→թվր:Hewitt (1995), pp. 51–54.
11-თერთმეტი , 12-თორმეტი , 13-ცამეტი , 14-თოთხმეტი , 15-თხუთმეტი , 16-თექვსმეტი , 17-ჩვიდმეტი , 18-თვრამეტი  եւ 19-ცხრამეტი :
 Շաբթուայ անունները 
Շաբթուայ առաջին չորս օրերու անուններու կառուցուածքը կը նմանի նոյնի հայերէնին՝
 Երկուշաբթի-ორშაბათი 
 Երեքշաբթի-სამშაბათი 
 Չորեքշաբթի-ოთხშაბათი 
 Հինգշաբթի-ხუთშაბათი 
 Գոյական Անուններ 
Գոյականներու ժամանակային կամ տարածական կապերը արտայայտելու համար կը կիրառուին ածանցներ ու կապային բառեր, որոնք ունին իրենց նշանակութիւնները՝

 -վիթ՝ պէս, նման (պավշվիվիթ՝ երեխայի նման)
 -զէ՝ վրայ
 -թան՝ քովը
 -թան էրթատ՝ հետ, միասին (տետասթան էրթատ՝ մայրիկին հետ միասին)
 -շի՝ մէջ, ներս (քալաքշի՝ քաղաքին մէջ)
 -տան՝ (որեւէ տեղ)-էն
 -կան՝ (որեւէ անձ, առարկայ)-էն
 կամօ՝ պատճառաւ (շենս կամօ՝ քու պատճառաւ) 
 կարտա՝ բացի
 կարէշէ՝ առանց (մշոպլեպիս կարէշէ՝ առանց ծնողքի)
 -թվիս՝ համար (մեգոպրեպիսթվիս՝ ընկերներուն համար)
 միեր՝ (միջոց)-ով
 մակիվրատ՝ փոխարէն
 -ցին՝ առաջ, միչեւ, դիմաց
 -մտէ՝ մինչեւ (խուալամտէ՝ մինչեւ վաղը)

 Դերանուններ 

Աղիւսակին մէջ տրուած են վեց անձնական դերանուններու խոնարհումները՝
մինի|աջից|150px|Վրացերէն ազդագիր
{| cellspacing="0" cellpadding="5" border="1" style="text-align: center" class="wikitable"
! 
!
!
!
!
!
!
!
|-
|align=left|1ին դէմք  || մէ || մէ || մէ || չէմ(ս) || չեմիթ || չեմատ || -
|-
|align=left|2րդ դէմք  || շէն || շէն || շէն || շէն(ս) || շէնիթ || շէնաթ || շէ՛
|-
|align=left|3րդ դէմք,  || էս || (ա)ման || (ա)մաս || (ա)միս || (ա)միթ || (ա)մատ || - 
|-
|align=left|3րդ դէմք,  || էկ || մա(կա)ն || մա(կա)ս || մ(ակ)իս || մ(ակ)իտ || մա(կա)տ || - 
|-
|align=left|3րդ դէմք,  || իս / իկի || (ի)ման || (ի)մաս || (ի)միս || (ի)միթ || (ի)մատ || - 
|-
|align=left|1ին դէմք  || չվէն || չվէն || չվէն || չվէն(ս) || չվէնիտ || չվէնատ || -
|-
|align=left|2րդ դէմք  || թքվէն || թքվէն || թքվէն || թքվէն(ս)|| թքվէնիթ || թքվէնատ || թքվէ'''
|-
|align=left|3րդ դէմք,  || էսէնի || (ա)մաթ || (ա)մաթ || (ա)մաթ || (ա)մաթ || (ա)մաթ || - 
|-
|align=left|3րդ դէմք,  || էկէնի || մա(կա)թ || մա(կա)թ || մա(կա)թ || մա(կա)թ || մա(կա)թ || -|-
|align=left|3րդ դէմք,  || իսինի || (ի)մաթ || (ի)մաթ || (ի)մաթ || (ի)մաթ || (ի)մաթ || -|}
Ինչպէս կ'երեւի աղիւսակէն, երրորդ դէմքի բոլոր ձեւերը, բացառութեամբ ուղղականի, կը ներկայացուին երկու տարբեր եղանակներով՝ դերանունի սկիզբը ի-ով կամ՝ առանց: Լրացուցիչ ի''-ն ունի «ուղղութեան» նշանակութիւն:

 Ծանօթագրութիւններ