Ճիաքօմօ Կօրրինի

Ճիաքօմօ Կորրինի (), իտալացի պատմաբան եւ դիւանագէտ։ Իտալիոյ Արտաքին Գործերու նախարարութեան դիւանագիտական ​​դիւանին հիմնադիրը։

Տրապիզոնի մէջ Իտալիոյ հիւպատոսն էր, ուր Ցեղասպանութենէն ետք պայքարած է վերապրողներու անկախութեան իրաւունքներու ճանաչման եւ հայկական պետութեան ստեղծման համար։

 Կենսագրութիւն 
1886-ին դարձած է Իտալիոյ Արտաքին գործոց նախարարութեան արխիւներու առաջին տնօրէնը: 

1911-1915 տարիներուն ծառայած է իբրեւ Իտալիոյ հիւպատոս Տրապիզոնի, Էրզրումի, Վանի, Բաղէշի (Պիթլիս) եւ Սեբաստիոյ (Սվազ) նահանգներուն մէջ: 

Ականատես եղած է Երիտթուրքերու կողմէ իրագործուած ջարդերուն: Ստիպուած է ձգել իր պաշտօնը Օգոստոս 1915-ին, երբ Իտալիա պատերազմ յայտարարած է Թուրքիոյ դէմ: «Il Messaggero» թերթին տուած իր հարցազրոյցին մէջ ան կոչ ըրած է «ամէնախիստ դատապարտումին եւ ողջ քրիստոնեայ աշխարհի վրէժխնդրութեան»:

Համաշխարհային Ա. պատերազմի ընթացքին ան բացայայտօրէն դատապարտած է Հայոց ցեղասպանութիւնը մամուլի յօդուածներու եւ հարցազրոյցներու միջոցով՝ չվարանելով նկարագրել այն սարսափները, որոնք թուրք ղեկավարները գործադրած են հայերուն դէմ: Ան կ'ըսէր, որ եթէ ամէն մարդ տեսած ըլլար այն՝ ինչ ինք տեսած է, այդ արարքներուն դատապարտումը համընդհանուր պիտի ըլլար, յատկապէս քրիստոնեայ տէրութիւններուն կողմէ: 

Ան կապի մէջ էր Ամերիկայի դեսպան Մորկընթաուի եւ Վատիկանի ներկայացուցիչ Անճելօ Տոլչիի հետ. այս ձեւով ան կը յաջողի փրկել 50,000 հայ՝ տեղահանութենէ եւ զանգուածային սպանութենէ:

Կորրինի, որ ականատես եղած էր հազարաւոր հայերու խեղդամահ ըլլալուն, ըսած է. «Տեսայ հազարաւոր անմեղ կիներ ու երեխաներ, որոնք նաւակներու մէջ դրուեցան եւ Սեւ ծովուն մէջ ընկղմեցուցին»"Turks Slay 14,000 In One Massacre". Toronto Globe. 26 August 1915. p. 1.: Նմանատիպ վկայութիւններ տուած են նաեւ ուրիշներ, ներառեալ Տրապիզոնի ամերիկացի հիւպատոս Օսքար Հայզերը, որ զեկուցած է, թէ «բազմաթիւ երեխաներ նաւակներ լեցուեցան, ծով հանուեցան եւ ջուրը նետուեցան»Kiernan, Ben (2007). Blood and soil : genocide and extermination from Carthage to Darfur. New Haven, Conn.: Yale University Press. p. 412. ISBN 978-0-300-10098-3.: Տրապիզոնցի երեսփոխան Հաֆըզ Մեհմետը նոյնպէս վկայած է Թրքական խորհրդարանի 21 Դեկտեմբեր 1918-ի նիստին ընթացքին, թէ «Սամսոն ուղարկելու պատրուակով՝ նահանգապետը հայերը բեռնանաւեր լեցուց եւ զանոնք ծովը նետել տուաւ»Winter, J. M. (2003). America and the Armenian Genocide of 1915. Cambridge University Press. p. 81. ISBN 978-0-511-16382-1.: Կորրինի համոզուած էր, որ հրամանները եկած էին Կեդրոնական կառավարութենէն եւ կը զեկուցէր.«Տեղական իշխանութիւնները, եւ իսկապէս մահմետական բնակչութիւնը ընդհանրապէս, փորձեցին դիմադրել, մեղմացնել զայն, զանցառումներ ընել կամ լռեցնել հարցը: Սակայն Կեդրոնական կառավարութեան հրամանները կատեգորիկ կերպով հաստատուեցան, եւ բոլորը ստիպուած եղան հնազանդիլ: Անիկա անմեղներու իսկական բնաջնջում եւ սպանդ էր, անլսելի բան մը, սեւ էջ մը՝ ներկուած մարդկութեան ամէնասուրբ իրաւունքներու բացայայտ ոտնահարումով... Տրապիզոնի մէջ կար շուրջ 14,000 հայ՝ առաքելական, կաթողիկէ եւ բողոքական: Անոնք երբեք անկարգութիւններ չէին պատճառած կամ ոստիկանական միջոցառումներու առիթ չէին տուած: Երբ ես հեռացայ Տրապիզոնէն, հարիւր հոգի անգամ չէր մնացած»:1918-էն 1920 թուականներուն ան միակ արեւմտեան դեսպանն էր Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան մօտ: Ան փորձեց իտալական երկու ռազմական նաւերու միջամտութիւնը ապահովել ի նպաստ հայերուն, սակայն Իտալիոյ նորանշանակ Արտաքին գործոց նախարարը արգիլեց զինք:

1920-ին Կորրինին հանդէս եկաւ ի նպաստ Հայաստանի անկախութեան իտալական աջակցութեան՝ Սեւրի դաշնագրին կից յուշագիրի մը մէջ, ուր գրած է. «Եթէ մենք չլուծենք Հայաստանի հարցը, նոյնիսկ մասնակիօրէն, խաղաղութիւնը պարբերաբար պիտի խաթարուի ողջ աշխարհի մէջ»: Յաջորդ 20 տարիներուն ան օգնեց բազմաթիւ հայերու փախչիլ Թուրքիայէն դէպի Իտալիա: Ան նաեւ անձամբ փրկեց հայ աղջիկ մը, որ մնաց իր հետ մինչեւ իր մահը: 1940-ին Ճիաքոմօ Կորրինի հրատարակեց գիրք մը, ուր կը պնդէր, թէ հայերը պէտք է օր առաջ վերստանան իրենց կորսնցուցած հողերը, ներառեալ՝ Կարսը, Վանը, Արտահանը եւ այլն:

Կորրինիի աճիւնը ամփոփուած է Երեւանի Ծիծեռնակաբերդի Յուշահամալիրի Յուշապատին մէջ՝ ի նշան երախտագիտութեան:

 Գիրքեր եւ յօդուածներ 
 Il comune astigiano e la sua storiografia. Saggio storico-critico, Firenze 1884
 La politica di Lucca dal 1313 al 1345 e le sue relazioni con Giovanni XXII. Miscellanea Lucchese di Studi Storici e Letterari. Lucca. 1931
 Documenti sulle relazioni fra Voghera e Genova (960-1325),Pinerolo 1908
 La popolazione dello Stato Ligure sotto l'aspetto statistico e sociale, in AA.VV., Atti del Congresso internazionale di studi sulla popolazione. Roma, 1931, vol. I, Roma, 1933
 L’istruzione elementare in Genova e Liguria durante il Medioevo, in «Giornale Storico e Letterario della Liguria», 1931
 Lettere inedite degli ambasciatori fiorentini alla Corte dei Papi in Avignone, (anno 1340), 1884, Archivio storico italiano, anno XIV, serie IV n. 41, n. 143, 5

 Una lettera inedita di Giuseppe Mazzini all'intima amica di sua madre Isabella Cambiaso Zerbini (Londra, 9 dicembre 1852), 1931, Archivio Storico, anno LXXXIX, serie VII, n. 340, XVI, 2
 Tunisi e Biserta. Memorie storiche. Milano, 1940
 Raccolta delle circolare e istruzioni ministeriali riservate, 1863-1904, 1904 Roma, Tipografia del ministero degli affari esteri
 Orrendi episodi di ferocia musulmana contro gli armeni, Il Messaggero, 25 agosto 1915
 Testimonianze, 1940

 Աղբիւրներ 
 Enrico Serra, Alberto Pisani Dossi diplomatico. Con scritti inediti di P.D 1987 ISBN 8820422522

 Ծանօթագրութիւններ 

 Արտաքին յղումներ 
 Ճիաքոմօ Կորրինիի էջ - Կարիվօ - Արդարներու Անտառ (Gariwo: la foresta dei Giusti)

Ստորոգութիւն:Իտալացի պատմաբաններ
Ստորոգութիւն:12 Նոյեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:31 Հոկտեմբերի մահեր
Ստորոգութիւն:Հայոց ցեղասպանւթյան ականատեսներ