Սիլաս Մարնըր

Սիլաս Մարնըր,  Րեւելոյի մանրածախը, Ճորճ Էլիոդի երրորդ նորավէպը , հրատարակուած՝ 1861-ին: Մանրածախի մը պատմութիւնն է:

 Նորավէպին ամփոփումը 
Նորավէպը Ժթ. դարու պատմութիւն է: Սիլաս Մարնըր մանրածախ մըն էր  Լենթըրն Եարտ գիւղին մէջ, որ կը գտնուի Անգլիոյ հիւսիսը: Ան  ամբաստանուած էր, թէ գողցած էր ծեր հիւանդ մարդու մը հաւաքուած ոսկիները, երբ հոգ  կը տանէր անոր: Երկու փաստեր կային, որոնք Սիլասի դէմ էին՝ պզտիկ դանակ մը եւ իր տան մէջ գտնուած դրամները: Տարաձայնութիւն մը կ'ըսէր, թէ Սիլասի մտերիմ ընկերը՝ Ուիլիըմ Տէյնն էր  գողը, որ Սիլասի վրայ բերցուցած էր յանցանքը, որովհետեւ Սիլաս իր պզտիկ դանակը փոխ տուած էր Ուիլիըմի նախ քան  ոճիրը: Սիլաս անմեղ էր։  Սիլասի սիրած աղջիկը՝ Սարա, որու հետ պիտի ամուսնանար,  զինք ձգելով  կ'ամուսնանայ Ուիլիըմի հետ: Յուսախաբ Սիլաս կը ձգէ Լենթըրն Եարտն ու կը հեռանայ:
մինի|ձախից|1907-ին գրուած «Սիլաս Մարնըր» գիրքէն  փրցուած էջ մը
Մարնըր  Րեւելոյ գիւղը կ'երթայ, ուր  առանձին կ'ապրի. չ'ուզեր  մէկու մը հետ տեսակցիլ, բացի քանի մը բնակիչներէ: Կը սկսի նիւթապաշտ դառնալ եւ այդ նպատակով ալ անդադար կ'աշխատի:

Սքուայըր Գաս Ռավելոյի ամենահարուստ մարդն էր, որ ունէր երկու որդիներ՝ Կատըֆրի եւ Տանսթըն:Տանսթըն ագահ էր եւ դաժան: Կատըֆրի բարեգործ էր, բայց թոյլ, եւ գաղտնի ամուսնացած էր թմրամոլ Մոլի Ֆարրենի հետ, բայց միաժամանակ կը սիրէր Նենսի Լամաթերը, որ երիտասարդ աղջիկ մըն էր,  ուսեալ  եւ ընկերային բարձր խաւի պատկանող:Տանսթըն բազմիցս կը սպառնար եղբօրը, որ պիտի բացահայտէր իր ամուսնութիւնը Մոլիէն:
Օր մըն ալ յանկարծ Սիլասի ոսկիները կը գողցուին  Տանսթըն Գասի կողմէ. Սիլաս շատ կը զայրանայ: Սակայն Տանսթըն կ'անհետանայ, եւ ոչ մէկ հետք կը ձգէ իր ետին:
Սիլասի  յուսահատ վիճակին մէջ յաճախ զինք կ'այցելէ Տոլլի անունով համագիւղացի մը եւ զինք կը խրախուսէ եկեղեցի երթալու:
Ձմրան գիշեր մը Մոլի կը փորձէ Սքուայըր Գասի Նոր Տարուան  Ելոյթին ներկայ գտնուիլ իր երկու տարեկան աղջկան հետ, որպէսզի յայտարարէ, թէ ինք Կատֆրիի կինն է եւ որ աղջիկ մը ունէր իրմէ: Ճամբան՝ կինը այնքան թմրեցուցիչ գործածած էր, որ գետին կ'իյնայ եւ կը մահանայ ձիւնին մէջ։ Աղջնակը սողալով Սիլասի տունը կը մտնէ: Սիլաս կը հետեւի պզտիկին հետքերուն եւ գետինը  մեռած կին մը կը տեսնէ : Ան  Գաս ընտանիքին բնակարանը կ'երթայ եւ կը պատմէ պատահածը, Կատըֆրի արագ դէպքին վայրը կ'երթայ, բայց բնաւ չ'ըսեր, թէ այդ  կինը իր կինն էր։ Մոլիի մահով վերջ կը դրուէր իր ամուսնութեան:
մինի|աջից|Սիլաս կը գտնէ Էփին
Սիլաս իր քով կը պահէ աղջիկը եւ  անունը Էփի կը դնէ: Էփի Սիլասի կեանքը  ամբողջութեամբ կը փոխէ: Սիլաս որ ոսկիի եւ դրամի մոլի դարձած էր, մանաւանդ գողութեան ենթարկուելէն ետք, ամբողջութեամբ կը փոխուի Էփիիի իր կեանքէն ներս մուտք գործելէ ետք: 
Կատըֆրի Գաս կրնայ ազատ ամուսնանալ  Նենսիի հետ, բայց գաղտնի կը պահէ իր ամուսնացած ըլլալը եւ  զաւակ ունենալը: Մարնըրի դրացին՝ Տոլլի Ուինթդոփ, մեծապէս կ'օգնէ Մարնըրի, որ Էփին մեծցնէ եւ հոգ տանի անոր: Տոլլի ոչ միայն կ'օգնէ Մարնըրի, որ Էփին մեծցնէ այլեւ իր յարաբերութիւնը փոխելու գիւղացիներուն հետ:
մինի|ձախից|Սիլաս Մարնըր՝ 1916-ին ներկայացուած ֆիլմի մը ընդմէջէն
16 տարի կ'անցնի եւ Էփի կը մեծնայ: Շատ կապուած էր Սիլասի, որ փոխած էր իր  կեանքը: Մինչ այդ Կատըֆրի եւ Նենսի կ'ամուսնանան, բայց զաւակ չեն կրնար ունենալ: Տանսթընի մարմինը կը գտնուի ոսկիներն ալ հետը: Կատըֆրի երբ կը գիտնայ թէ Տանսթըն մեռած է, կ'որոշէ Նենսիին պատմել ամէն ինչ եւ կ'ըսէ, թէ ինք Մոլիի հետ ամուսնացած էր եւ զաւակ մը ունէր եւ այդ զաւակը Էփին է: Կատըֆրի եւ նենսի կ'առաջարկեն Սիլասի որ իրենք մեծցնեն Էփին, բայց Էփի քաղաքավարութեամբ կը մերժէ  առաջարկը, որովհետեւ կ'ըսէ, թէ չի կրնար Սիլասը ձգել եւ ուրիշին հետ ապրիլ:
Սիլաս շատ ուրախ էր իր նոր կեանքով,  նոր ընտանիքով եւ ընկերներով: Վերջաւորութեան Էփի կ'ամուսնանայ Տոլիի տղուն՝ Արոնի հետ: Արոն եւ Էփի Սիլասի նոր տունը կ'անցնին, զոր Կատըֆրի տուած էր իրենց: Սիլասի տարիներու զոհողութիւնը Էփին մեծցնելով դրական ազդեցութիւն մը ձգած էր բոլորին վրայ:
մինի|աջից
 Դերակատարներ 

 Սիլաս Մարնըր: Մանրածախ մը, որ դաւաճանութեան մը զոհը կը դառնայ Լենթըր Եարտի իր մտերիմ ընկերոջմէն՝ Ուիլիըմ Տէյնէն, եւ կը փոխադրուի Րեւելոյ, ընչաքաղց մը կը դառնայ, մինչեւ որ ունեցուածքը կը գողցուի Տանսթըն Գասէն: Իր հաւատքը վերստին կը գտնէ, երբ կը տեսնէ Էփին(Կատըֆրիի աղջիկը):
 Սքուայըր Գաս: Րեւելոյի բարեկեցիկներէն, որ հողերու եւ արտերու տէր էր:
 Կատըֆրի Գաս: Անդրանիկ զաւակը Գաս ընտանիքին, որ  եղբօրը հետ միշտ հարցեր կ'ունենար  Մոլիի հետ իր ամուսնութեան պատճառով: Երբ Մոլի կը մահանայ, ինքզինք հանգիստ կը զգայ, բայց որոշ ժամանակ մը ետք կը զգայ, թէ պէտք է սրբագրէ իր ըրած սխալները:
 Տանսթըն Գաս: Երկրորդ զաւակն էր Գասի: Ան  կը գողնայ Սիլասի ոսկիները:
 Մոլի Ֆերըն: Կատըֆրիի առաջին եւ գաղտնի կինը, որմէ աղջիկ մը ունէր  եւ թմրեցուցիչի մոլի դարձած էր։ Ան կը մեռնի երբ Րեւելոյ կ'երթայ  գաղտնիքը յայտնաբերելու, աղջիկը՝ Էփի,  կը մնայ Սիլասի քով, որու ամբողջ կեանքը կը փոխէ:
 Էփի: Մոլիի եւ Կատըֆրիի զաւակը, զոր Սիլաս կը մեծցնէ եւ հոգ կը տանի մօր մահէն ետք: Շատ գեղեցիկ աղջիկ մը կը դառնայ, որ շատ լաւ կրթութիւն  ստացած էր Սիլասէն:
 Նենսի Գաս (Նենսի Լամադեր): Կատըֆրիի երկրորդ կինը, որ ընկերային բարձր խաւին կը պատկանէր:
 Փրիսիլա Լամադեր: Նենսիի քոյրը:
 Արոն Ուինթրոփ: Տոլիի զաւակը, որ պատմութեան աւարտին կ'ամուսնանայ էփիի հետ: 
 Տոլի Ուինթրոփ: Արոնի մայրը, Պենի կինը եւ Էփիի կնքամայրը:
 Պարոն Սնել: Րեյնպոյ ճաշարանին տէրը՝ Րեւելոյի մէջ:
 Ուիլիըմ Տէյն: Սիլասի նախկին մտերիմ ընկերը՝ Լենթըր Եարտի մէջ։ Ուիլիըմ կը դաւաճանէ Սիլասը եւ կ'ամուսնանայ վերջինիս  նշանածին՝ Սարայի հետ:
 Սարա: Սիլասի նշանածը, որ Լենթըր Եարտի մէջ կ'ամուսնանայ Ուիլիըմ Տէյնի հետ:
 Պարոն Մէյսի: Եկեղեցւոյ ժամկոչը եւ դերձակ մը:
 Սողոմոն Մեյսի: Պարոն Մէյսիի եղբայրը եւ տաղանդաւոր ջութակահար մը:
 Պարոն Գրաքենթրոփ: Րեւելոյի քահանան եւ արդարութիւն հետապնդող անձ մը:
 Պոպ Լոնտի: Րեւելոյի մսագործը:
 Ճեմ Րոտնի: Երբ Սիլասի ոսկիները կը  գողցուին, առաջին ամբաստանեալը:

 Պատշաճեցում 
Նուազագոյնը 5 ֆիլմեր արտադրուած են Սիլաս Մարնըրի մասին.-
 Սիլաս Մարնըր (ԱՄՆ, 31 Մարտ 1911) Ֆրանք Հոլիի հետ:
 Սիլաս Մարնըրի Կաղանդը (Բաթէ եղբայրներ, Ֆրանսա, Նոյեմբեր 1912, Սիլաս Մարնըրի Կաղանդը)
 Սիլաս Մարնըր (Էտիսոն Գործարանը ԱՄՆ, 24 Հոկտեմբեր 1913-ին) Ուիլիըմ Լանկթոն Ուեսթ
 Սիլաս Մարնըր (19 Փերտրուար 1916) Ֆրետերիք Ուարտի հետ
 Սիլաս Մարնըր (ԱՄՆ, Մայիս 1922) (Անգլիա, 25 Յունուար 1926) Քրոֆորտ Քենրի հետ
 Մայքըլ Ուիլիըմզ  Մարնըրի դերով, իր վերջին ֆիլմը կը  խաղայ նախ քան մահանալը: Արտադրութեան մէջ մաս կը կազմեն Էտուըրտ Ուտուարտ, Ճընի Ակուդեր, Ալեքս Ճեննինկզ եւ Թիմոթի Պադեսոն:
 Ժիլպըրդ (1876)Illustrated London News. 18 November 1876, page 476 p. 141
 Քննադատօրէն ըսուած է 1954-ին Հնդկական ֆիլմ Պանկարու Բաբա Թելուկուի մէջ, որ կը խաղան Րանկա Րաօ եւ Քրիշնա Գումարի, նաեւ Սիլաս Մարնըրին պատմուածքէն քաղուածք մըBangaru Papa in Naati 101 Chitralu, S. V. Rama Rao, Kinnera Publications, Hyderabad, 2006, pp. 109–110
 Անգլիացի յօրինող Ճոն Ճուպերթ Օփերա մը կը գրէ Սիլաս Մարնըրի պատմութեան վրայ հիմնուելով 1961-ինSilas Marner, John Joubert
 Պատմուածքը յարմարեցուած է իբր «Սուխտաս» Հնդկերէնով՝ Հնդիկ գրող Փրեմչենտ
 Պեն Քինկսլի կը խաղայ Սիլաս Մարնըր 1985-ին Փացի Քենսիթի հետ որ Էփին էրIMDB listing Retrieved 2015-10-17Masterpiece Theater database  Retrieved 2015-10-17Youtube link Retrieved 2015-10-17
 Պզտիկներու հեռատեսիլի կայանին
 Սթիվ Մարթին կը գրէ, կ'արտադրէ եւ դեր կ'ունենայ 1994-ին այս պատմուածքին ֆիլմին մէջIMDB listing Retrieved 2015-10-17:

 Ծանօթագրութիւններ