Նահապետ Ռուսինեան

Նահապետ Ռուսինեան (1819, Էֆքէրէ գաւառ (Կեսարիա) - 1876, Կ. Պոլիս), հայ գրող, մանկավարժ եւ ազգային գործիչ։

 Կենսագրութիւն 
Ծնած է 1819 թուականին, Կեսարիոյ Էֆքերէ գաւառին մէջ։ Տասը տարեկանին կը բաժնուի գիւղէն եւ Պոլիս կ'երթայ իր հօր հետ, որ պալատական նկարիչ մըն էր։ Նախակրթութիւնը կը ստանայ Սկիւտարի թաղային վարժարանին մէջ։ Հօր անակնկալ մահը պատճառ կը դառնայ, որ թարգմանի պաշտօն ստանձնէ թուրք փաշայի մը քով։

Յետագային միայն, է՜ր երբեմն ապրող ազնուական մեծատուներու՝ Յովհաննէս Սերվերեանի, Կարապետ Պալեանի եւ Գրիգոր Օտեանի նիւթական օժանդակութեամբ, կր մեկնի Փարիզ, համալսարանական ուսման եւ կը հետեւի Սորպոնի գրականութեան դասնթացքներուն։ Փարիզը իր կնիքը տուած է բժիշկ, գրագէտ եւ հանրային մարդ Ռուսինեանին, որ 1870—1848 թուականներու ֆրանսական յեղափոխութեան ընկերային թէ իմացական բոլոր անդրադարձները կ'ապրի։ 1851-ին Պոլիս կը վերադարնայ, երր պայքարը սկսած էր ժողովրդավարութեան եւ լեզուական յեղաշրջումի համար։

Պոլսոյ մէջ մասնաւոր ուսումնական յանձնաժողովի անդամ էր նաեւ ինք, 1854 թուականին։

Ֆրանսան ներկայ է Ռուսինեանի ամէնէն անմեղ գթաղանքներուն մէջ։ Ի դէպ, 1854-ի եւ 1873-ի այս «Տարեցոյց»ներուն մէջ կը գտնենք Ռուսինեանի բառակերտական շնորհին փաստը։

Ռուսինեանի բառակերտական-թարգմանական շնորհին ուրիշ մէկ վկայութիւնն են ֆրանսերէն կարգ մը բառերու հայացումները։ Երջանի՜կ օրեր, երր մարդիկ տունէ տուն ու թատրոնէ թատրոն կը վազէին, նոր բաո մը գտած կամ կարդացած ըլլալու գոհունակութեամթ։ Կը պատմուի, թէ Ռուսինեան տունէն կառք նստած ու շունչը առած է «Մասիս»ի խմրագրատունը, երբ օրին մէկը տեսած է կտրօն (coupon) բառը, բայց Ռուսինեանի անհատականութիւնը ամէնէն աւելի ի յայտ կու գայ իր ժողովականութեան մէջ։

Ռուսինեան, 1857-ի ազզային կանոնագրութեան եւ 1860-ի ազզային սահմանադրութեան մշակումին մէջ ունեցաւ գերակշիռ դեր։

 Մահ 
Կը մահանայ 1876-ին, ուղեղային արիւնախռնումով:

 Ծանօթագրութիւններ 

 Աղբիւրներ 
 Մինաս Թէօլէօլեան, Դար մը գրականութիւն (Բ հրատարակութիւն), Հալէպ, էջ 120-125
«Դիմաստուերներ», Հրանդ Ասատուր, 1921, էջ 63-73։

Ստորոգութիւն:1819 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Կեսարիա ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1876 մահեր
Ստորոգութիւն:Սթամպուլ ծնածներ
Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ
Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ
Ստորոգութիւն:Հայ ազգային գործիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ տղամարդ գրողներ
Ստորոգութիւն:Հայ հասարակական գործիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով