Սամարիա կիրճ (Կրետէ)

Սամարիա կիրճ (յուն․՝ Φαράγγι της Σαμαριάς)․ կը գտնուի Կրետէ կղզիին արեւմտեան մասը, Խանիա նահանգին հարաւը։  

 Պատմական տեղեկութիւններ 
Անունը առած է Սամարիա գիւղէն, որ այժմ ամայի է։  Օսմանեան բռնիշխանութեան ժամանակաշրջանին, հոն յաճախ ապաստան գտած են տեղացի բնակչութիւնն ու յեղափոխական մարտիկները։

 Աշխարհագրական տեղեկութիւններ 
Սամարիայի կիրճը երկուքի կը բաժնէ Լեֆքա Օրի լեռնաշղթան (Սպիտակ լեռներ)։  Ունի երկու բնական մուտքեր․ հիւսիսային մուտքը կը սկսի Օմալոս լեռնադաշտէն՝ 1227 մ․ բարձրութիւն, կ՛երկարի 16,7 քմ․ եւ կը յանգի չոր հովիտի մը, ծովու մակերեսին հաւասար, Այիա Րումելի գիւղին ծովեզերքը, ուր է նաեւ անոր հարաւային բնական մուտքը։ 

Երկարութեամբ, Եւրոպային երկրորդն է։  Անոր ամենանեղ մասը 3 մ․ լայնք ունի։ 

Սամարիային կիրճէն անցքը վտանգաւոր է մանաւանդ ձմեռուան եղանակին վաղ առաւոտեան կամ ուշ իրիկուան ժամերուն, որովհետեւ յաճախակի են հողի սահանքները։   Այդ պատճառով, կիրճը այցելուներուն համար բաց է 1 Մայիս-էն մինչեւ 15 Հոկտեմբեր, առտուան ժամը 7։00-էն մինչեւ կէսօրուան ժամը 3։00։  Ժամը 15։00-էն ետք եւ մինչեւ մայրամուտ, այցելուներուն կ՛արտօնուի քալել միայն 2 քմ․ ըլլայ այդ հիւսիսային մուտքէն, ըլլայ՝ հարաւէն։ 

 Բնապահպանում 
1962-ին Սամարիա Կիրճը Ազգային Պուրակ յայտարարուած է եւ 1981-էն կը պահպանուի Եունեսքոյէն իբրեւ «Կենսոլորտի Պահեստ» շրջան։ Անոր բաձրադիր ուղղաձիգ ապառաժներուն վրայ կ՛ ապրի Քրի-քրին։մինի|Սամարիա կիրճին հիւսիսային մուտքը եւ Լեֆքա ՕրիՊուրակին մէջ արգիլուած է գիշերել, խարոյկ վառել եւ կամ լողալ կիրճին հարաւային մուտքի ուղխներուն։

կենտրոն|մինի|440x440փքս|Այիա Րումելի, Սամարիա կիրճին հարաւային մուտքը

 Անցքը 
Ամէն ամառ, տասնեակ հազարներով զբօսաշրջիկներ կիրճը կ՛ այցելեն ու կ՛ ապրին աննման արկածախնդրութիւն մը։  Ուղղեւորութիւնը ընդհանրապէս կը սկսի լեռնադաշտէն ու կը յանգի Այիա Րումելի։  16 քմ․ քարքրոտ ու դժուարանցելի կիրճը ոտքով կտրելէ ետք, ճանապարհորդները ընդհանրապէս կը զովանան Կրետէի հարաւային ծովուն ջուրերուն մէջ։

 Պատկերասրահ 
Մ․Ա․Կ․ Գիտական եւ Կենսոլորտի բաժին․ Սամարիայի կիրճը Քայլարշաւ Սամարիայի Կիրճը archive.ert - Յունական պետական պատկերասփռման կայան, «Յունաստանի գանձերը՝ Սամարիայի կիրճը», տեսերիզ

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Կիրճեր
Ստորոգութիւն:Յունաստանի կիրճեր
Ստորոգութիւն:Կիրճեր այբենական շարքով
Ստորոգութիւն:Կրետէի կիրճեր
Ստորոգութիւն:Եունեսքոյէն պահպանուած կիրճեր