Չինարճըգ

Չինարճըգ, Քեսապ աւանի գիւղերէն։ Գիւղը կը գտնուին անտառապատ լանջերու կողինՁօն Սիրեցեալ Բնօրրանիս` Պաշտելի Քեսապին. կազմուած է 2 թաղերէ՝ Աղբիւրին թաղը եւ Գաթապեաններուն թաղը (աղբիւրէն մօտ 500 մեթր վեր բարձունքի մը վրայ)։ Չինարճըգ իր անունը կը պարտի հսկայ սօսի (թրքերէն չինար) ծառին որ աղբիւրին մօտ տնկուած էր 1880-ական թուականներուն։

 Հակիրճ պատմութիւն 

Գիւղը կը գտնուի Քեսապ աւանէն 3 քմ. հարաւ։ 19րդ դարու սկիզբը գիւղը եղած էր Քեսապի բնակիչներուն կալուածը ուր միայն ամրան ամիսներուն գիւղացիք կը մնային։ Ժամանակ մը ետք, ուրիշ բնակիչներ կուգան նաեւ մօտակայ գիւղերէն եւ կը հասատատուին Չինարճըգ։

1865-ին Անտոնեան Վարդապետի համաձայն հոն կապրէին 40 ընտանիք։ 1911-ի մարդահամարի համաձայն գիւղի բնակչութիւնը կը հասներ 176 անձի այսինքն 38 տուն։

1915-ին տարագրութենէ առաջ գիւղը ուներ 210 բնակիչ։ Տարագրութեան ատեն կը զոհուին մօտաւորապէս բնակչութեան երկու-երրորդը։ 1920-ին գիւղ կը վերադառնան միայն 77 անձ, 31 այլ գիւղացիներ մնալով շրջանէն դուրս (Հալէպ, Պէյրութ)։

1947-ին հայրենիք կը ներգաղթեն 119 անձ, եթէ նկատի առնենք 1955-ի գիւղի բնակչութեան թիւ որ 68 անձ կը համարուի, ուրեմն գիւղի բնակչութեան մօտ երկու երրորդը գաղթած է Հայաստան։

1993-ի տուեալներով գիւղը ուներ 71 անձ հայ բնակիչ կամ 18 տուն։ Կան նաեւ ալեւի ընտանիքներ որ ունին իրենձ տուներն ու կալուածները։

 Բնորոշիչ Կառոյցներ 

Գիւղին գլխաւոր կառոյցներն են՝

 Աղբիւրը իր սօսի ծառով եւ 1920-ական թուականերէ գործող Ճուրեան սրճարանով։
 Ունեցած է երկու դպրոց՝ Ազգային (1910-1943) եւ լատինաց (1904-1946)։

Սօսի ծառին տակ գիւղացիներուն հետ հանդիպումեր ունեցած են Նիկոլ Աղբալեանը, Համազասպը, Ռուբէնը եւ Սօսէ Մայրիկը։

 Մատենագիտութիւն 

 Յակոբ Չոլաքեան, «Քեսապ», Ա. հատոր, Հալէպ, 1995
 Յակոբ Չոլաքեան, «Քեսապ», Գ. հատոր, Հալէպ, 2004
 Յակոբ Չոլաքեան, «Քեսապի երեք օրերը», Երեւան, 2014
 Սուրիական մարադահամար՝ http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB06-6-2004.htm 
 Լոս Անճըլեսի Քեսապի Ուսումնասիրաց Միութիւն - Կայքէջ www.keaofla.com
 Լոս Անճըլէսի Քեսապի Ուսումնասիրաց Միութիւն - տարեկան գրքոյկ 25 թիւ՝1991-2015
 Պէյրութի Քեսապի Ուսումնասիրաց Միութիւն - Ալպոմ Քեսապի եւ շրջակայից- Պէյրութ, 1955
 Հայկական Սովետական Հանրագիտարան - Հատոր 4, 7, 12 - Երեւան 1974-1986
 Լոս Անճըլեսի Քեսապի Ուսումնասիրաց Միութիւն - Քեսապն ու քեսապցին - Լոս Անճըլես 2011

 Ծանօթագրութիւններ