Շահան Ռ. Պէրպէրեան

Շահան Պէրպէրեան (), հայ փիլիսոփայ, երաժիշտ, մանկավարժ, հոգեբան, գեղագէտ եւ գրող։ Նկարիչ Արտաւազդ Պէրպէրեանի հայրը։

 Կենսագրութիւն 
Պէրպէրեան ծնած է Կոստանդնուպոլիս, ներկայիս Թուրքիոյ մէջ։ 1894-1896-ին, իր ծնողներուն՝ Ռեթէոսի եւ Զարուհիի, եւ մեծ եղբօր՝ Օննիկի հետ, ապրած է Ժընեւ, Զուիցերիա, ազատելու համար Սուլթան Ապտուլ Համիտի դաժանութիւններէ, 

Վերադառնալով Կոստանդնուպոլիս, ընդունուած է Պէրպէրեան դպրոց, որ հիմնած էր Գատըգէոյի մէջՍահակ Վարդապետ Երաժիշտը։ Հասկ, Antilias, 1956, pp 458-9.: Այդ ժամանակ սկսած է ջութակի անձնական դասեր առնել, բայց շուտով փոխած է միտքը, ձեռնարկելով  դաշնամուր նուագելու, ուր նոյնպէս չէ յաջողած։

1906-ին Պէրպէրեան աւարտած է դպրոցը, եւ 15 տարեկանէն սկսեալ աւանդած է գրականութիւն եւ գիտութիւն։ 1908-ին անցած է Փարիզ եւ յաճախած է Սորպոն եւ Քոլեճ Տո Ֆրանս, ուսանելով փիլիսոփայութիւն եւ հոգեբանութիւն Հենրի Պերկսոնի եւ Ճորճ Թումասի հետ, ապա ընկերաբանութիւն՝ Էմիլ Տուրքhայմի հետ։ Նոյն ժամանակԳ. Վ. (Գարեգին Վարդապետ)։ Շահան Պէրպէրեան (1891-1956). Հասկ։ Antelias, 1956, pp 455-8., Պէրպէրեան պահած է իր սէրը երաժշտութեան հանդէպ, յաճախելով համերգներու եւ երաժշտութեան դասեր տալով։

1911 թուականին, Պէրպէրեան պարտաւոր էր վերադառնալ Կոստանդնուպոլիս, ստանձնելու համար Պէրպէրեան դպրոցի տնօրէնի պաշտօնը եւ չէ կրցած շարունակել մասնագիտութիւնը։ Խորացած է հայ մշակութային կեանքին եւ մթնոլորտին մէջ։ Այս ժամանակռ ծանօթացած է Կոմիտասին եւ անոր հետ յաճախակի զրոյցներ ունեցած՝ արուեստի հարցերու շուրջ։

1918-ին Շահան Պէրպէրեան որոշած է տնօրինել Ուսուցիչներու Խնամակալ Յանձնաժողովը եւ մասնակցիլ Կեդրոնական Ուսումնական Խորհուրդին։ Յօդուածներ հրատարակած է թերթերու մէջ։ 1922 թուականին, Գեղամ Գաւաֆեանի, Վահան ԹէքէեանիSeven Songs from Vahan Tekeyan - Music by Schahan Berberian. New York, St. Vartan Press, 1981. ISBN 0-934728-05-4, Յակոբ Օշականի եւ Կոստան Զարեանիհետ խմբագրած է «Բարձրավանք» ամսաթերթը, որ նուիրուած էր գրականութեան եւ արուեստի։ ։

1921-ին ամուսնացած է Դելլի Սիրագեանի հետ եւ ունեցած երկու մանչ զաւակ՝ Արտաւազդ (1923-2002) եւ Պարէտ։ Պարէտ մահացած է 20 տարեկանին ինքնաշարժի արկածով, իսկ Արտաւազդ անցած է Փարիզ եւ զբաղած է արուեստով։

Պէրպէրեանի ձեռագիրները կը գտնուին Երուսաղէմի մատենադարանին մէջ։

Մահացած է Փարիզի մէջ, 9 Նոյեմբեր 1956-ին։

 Հրատարակուած գործեր 

 Բարձրացում
 Փափաք
 Պոլիս
 Քու յիշատակդ
 Իւսկիւտար
 Կ՚անձրեւէ տղաս
 Գիշերերգ
 Աստուածածնին ու խաչին
 Հրաւէր լուսնի տակ
 Դուն աղբիւրն ես
 Գարուն բացուաւ
 Հօյ Հելինէ
 Արազին
 Հովին երգը
 Զարոյի երգը
 Կարօտի երգ
 Ես ունէի
 Ամպի փէշով
 Ձմեռն անցաւ
 Լուսաւորչի կանթեղը
 Հասուն արտ
 Գիւղիս ճամբան
 Գիշերն անուշ է
 Սէրով, սէրով
 Ահաւասիկ
 Թող դէմքդ տժգունի
 Հսկում
 Երգ երջանկութեան
 Անձրեւին հետ
 Իրիկունն իջաւ
 Ձեռագիր
 Վարդանանց քայլերգ
 Ովսաննա
 Ալէլուիա
 Այսօր տօն է
 Ետեւէս եկուր
 Մի՛ մերձենար յիս
 Անառակը
 Եկուր վիշտ
 Օրերն անդարձ
 Իղձ
 Ջուրին վրայ

 Ծանօթագրութիւններ 

 Գրականութիւն 
 Տէր Խաչատուրեան, Ա։ Շահան Ռ. Պէրպէրեան (1891–1956)։ Beirut, 1969

Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ