Մորիս Շէօվալիէ

Մորիս Շէօվալիէ (ֆրանսերէն՝ Maurice Chevalier, ամբողջական անունը՝ Մորիս Օկիւսթ Շէօվալիէ (Maurice Auguste Chevalier) ), ֆրանսացի էսթրատային երգիչ, պարող եւ դերասան։

 Կենսագրութիւն 
Մորիս Շէօվալիէ ծնած է Փարիզ՝ 1888-ին։ Հայրը ֆրանսացի ներկարար էր, իսկ մայրը՝ պելճիքացի։ Ան ընտանիքին կրտսեր երեխան էր։ Փոքր տարիքէն գինեմոլ հայրը կը լքէ ընտանիքը։ Պատանի տարիքին տարբեր տեսակի գործերով կը զբաղի: 1901-ին կը սկսի անվճար երգել սրճարանի մը մէջ։ Ի վերջոյ, կը սկսի հանդէս գալ տեղի համերգասրահներուն մէջ։ 1909-էն ան ելոյթ կ'ունենայ Ֆրանսայի նշանաւոր երգչուհի Ֆրեհելի հետ, սակայն 1911-էն ետք, ան Փարիզի Ֆոլլի-Պերժերի մէջ, իբրեւ զուգերգող հանդէս կու գայ երգչուհի եւ դերասանուհի Միսթենկետին հետ։

1912-1918 թուականներուն Մորիս Շէօվալիէ ելոյթներ ունեցած է օփերայի թատրոնին մէջ, իսկ հետագային հանդէս եկած է իբրեւ «շանսոնիէ»։ 1920-ականներուն վերջը ան արդէն իսկ մեծ հռչակ շահած էր։ Ելոյթներ ունեցած է Մեծն Բրիտանիոյ եւ ԱՄՆ-ի մէջ, ուր մասնակցած է Պրոտուէի հանդէսներուն։ 1940-1944 թուականներուն, երբ Ֆրանսա գրաւուած էր, ան ելոյթներ կ'ունենար Փարիզի եւ Գերմանիոյ  մէջ գտնուող ֆրանսացի ռազմագերիներուն համար։

Մորիս Շէօվալիէ շարժապատկերի մէջ նկարահանուած է 1908-էն, իսկ հոլիուտեան ֆիլմի մէջ առաջին անգամ նկարահանուած է 1930-էն։ Անոր ամէնէն նշանաւոր երգերէն էին «Livin' in the Sunlight, Lovin' in the Moonlight», «Valentine», «Louise», «Mimi» եւ «Thank Heaven for Little Girls» երգերը, որոնք գլխաւորաբար տարածում կը գտնէին իր ֆիլմերուն շնորհիւ։ Յատկանշական է Ռուբէն Մամուլեանի «Սիրէ զիս այսօր» (1932) ֆիլմը, ուր Մորիս Շէօվալիէ նկարահանուած էր Ժանէթ Մաքտոնալտին հետ միասին։ Ֆիլմին երաժշտութիւնը կը համարուի բոլոր ժամանակներու լաւագոյն երաժշտութիւններէն մէկըHistory of Musical Film 1930s: Part I "Hip, Hooray and Ballyhoo" by John Kenrick։
 Անձնական կանք 
1927-1933 Մորիս Շէօվալիէ ամուսնացած էր դերասանուհի Իվոն Վալլիի հետ, իսկ 1937-1946՝ պարուհի եւ երգչուհի Նիթա Ռայայի հետ։

Մորիս Շէօվալիէ մահացած է 1972-ին՝ երիկամային հարցերու պատճառով։
 Ֆիլմագրություն 

Թուական Անուանում Բնօրինակի անուանում Տիպար1908  Չափազանց դիւրահաւատը  Trop crédules  -1911  Նորապսակը, որ կը ստիպէր իրեն սպասել  Une mariée qui se fait attendre  -1912  Գլխապտոյտ վալսը  La valse renversante  -1917  Աշխարհիկ երեկոյ  Une soirée mondaine  -1923  Կոնզակ  Gonzague  Մորիս, Կոնզակ1923  Անպիտան տղան  Le mauvais garçon  -1923  Ճիմ Պունյ՝ բռնցքամարտիկ  Jim Bougne, boxeur  Մորիս1923  Ըստ սովորութեան  Par habitude  -1923  Լուրսին փողոցին դէպքը  L'affaire de la rue de Lourcine  -1929  Փարիզի անմեղները  Innocents of Paris  Մորիս Մառնի1929  Սիրոյ շքերթը  The Love Parade  կոմս Ալֆրետ Ռընէ1930  Բանակային շքերթ  Paramount on Parade  -1930  Մեծ լճակը  La grande mare  Փիեռ Միրանտա1930  Փարիզի մանչ դերասանը  Playboy of Paris  Ալպերթ Լորիֆլէ1930  Փոքրիկ սրճարանը  Le petit café  Ալպերթ Լորիֆլէ1931  Գողցուած զարդերը  The Stolen Jools  Քամէօ1931  Ժպտացող տեղակալը  The Smiling Lieutenant  Նիկի1931  Մէկ ժամ՝ քեզի հետ  One Hour with You  Անտրէ Պերթյէ1932  Սիրէ զիս այս գիշեր  Love Me Tonight  Մորիս1933  Գիշերային պատմութիւն  A Bedtime Story  Ռընէ1933  Սիրոյ առաջնորդը  L'amour guide  Ֆրանսուա1934  Ուրախ այրին  The Merry Widow  Արքայազն Տանիլօ1935  Ֆոլլի Պերժեր  Folies Bergère de Paris  -1935  Մարդը Ֆոլլի Պերժերէն  L'homme des Folies Bergère  պարոն Կասինի1936  Սիրելի թափառաշրջիկ  The Beloved Vagabond  -1936  Ժպիտով  Avec le sourire  Վիքթոր1936  Օրուան հերոսը  L'homme du jour  Ալֆրետ, Քամէօ1938  Նորութիւններ տարածեցէք  Break the News  Ֆրանսուա Վերյէ1939  Ծուղակ  Pièges  Ռոպերթ1947  Լռութիւնը ոսկի է  Le silence est d'or  Մոսիօ Էմիլ1949  Արքան  Le roi  Արքայ1950  Խնձորս  Ma pomme  Մորիս1954  Սիրոյ հարիւր տարին  Cento anni d'amore  Մասիմօ1954  Ես եօթ դուստր ունէի  J'avais sept filles  -1957  Սէրը կէսօրէ ետք  Love in the Afternoon  Քլոտ Շավէս1958  Ժիժի  Gigi  Օնորէ Լաշալ1959  Հաշուէ օրհնութիւններդ  Count Your Blessings  -1960  Քանքան  Can-Can  -1960  Խայտառակութեան շնչառութիւնը  A Breath of Scandal  Արքայազն Ֆիլիփ1960  Մեքսիքացին Հոլիուտի մէջ  Pepe  Մորիս Շէօվալիէ1961  Ֆենի  Fanny  -1962  Ճեսիքա  Jessica  Հայր1962  Նաւաբեկումէն տուժածներուն որոնումները  In Search of the Castaways  Պականել1963  Սիրոյ նոր տեսակ  A New Kind of Love  Մորիս Շէօվալիէ1964  Աւելի լաւ է հարուստ ըլլամ  I'd Rather Be Rich  -1964  Տագնապալից կոճակ  Panic Button  Ֆիլիփ Ֆոնթեյն1967  Կապիկներ, հեռացէք  Monkeys, Go Home!  Հայր

 Ծանօթագրութիւններ