Ռամպրանտ վան Ռէյն

Ռամպրանտ վան Ռէյն (), հոլանտացի գեղանկարիչ, համաշխարհային արուեստի եւ հոլանտական գեղանկարչութեան ոսկեդարու խոշոր ներկայացուցիչներէն մէկը:

Ան եղած է բազմաժանր նկարիչ։ Ներկայացուցած է մարդոց զգացումները, վերապրումներն ու հոգեկան աշխարհը: 

Ան առաւելաբար ստեղծած է դիմանկարներ, աստուածաշնչային եւ դիցաբանական թեմաներով պատկերներ, որոնք անոր վրձինի զօրութեամբ մարդկային զգացումներն ու յարաբերութիւնները հոգեբանօրէն բացայայտող պատումներ դարձած են։

Ռամպրանտի ստեղծագործական շրջանը համընկնած է հոլանտական ոսկեայ դարուն, երբ ազգային արուեստը՝ յատկապէս գեղանկարչութիւնը, իր ծաղկումը կ՚ապրէր:

 Կենսագրութիւն 
Հոլանտայի հարաւը ապրող, ջրաղացի սեփականատէր, հարուստ Հարմեն Հերրիթսզոն վան Ռէյնի բազմազաւակ ընտանիքին մէջ, 1606 թուականին (որոշ աղբիւրներու մէջ 1607), Յուլիս 15-ին լոյս աշխարհ եկած է 6-րդ երեխան՝ Ռամպրանտ Հարմենսզոն վան Ռէյնը: Ռամպրանտի հայրը հարուստ ըլլալէ զատ, եղած է հոգատար կնոջ եւ երեխաներու նկատմամբ: 

Ռամպրանտի կաթոլիկ մայրը եղած է հացթուխի աղջիկ: Հայրը Ռեն գետի ափին ունեցած է հացատուն մը, որ փոքրիկ վան Ռէյնի ամենասիրելի վայրը եղած է: Ան ժամեր շարունակ հետեւած է հացատունէն բացուող գեղեցիկ տեսարանին, որ նպաստած է պզտիկ Ռամպրանտի ճաշակի ձեւաւորումին: Ան բնաւ անտարբեր չէ մնացած որեւէ գեղեցիկ բանի հանդէպ:

Ռամպրանտ յաճախած է լատինական դպրոց, սակայն գիտութիւնը զայն բնաւ չէ յուզած. անոր միակ հետաքրքրութիւնը նկարչութիւնը եղած է։ Ծնողները 13-ամեայ Ռամպրանտը կրթուելու տուած են՝ հոլանտացի շատ տաղանդաւոր, կաթոլիկ պատմական գեղանկարիչ Եաքոպ Սուանէնպիւրխի քով: Հետազօտողները չեն կրցած այդ շրջանի Ռամպրանտի կտաւներէն գտնել, որու պատճառով յայտնի չէ՝ նկարիչի ստեղծարար իւրայատկութեան վրայ Սուանէնպիւրխէն ստացած ազդեցութեան հարցը: 

1623-ին, ան կը տեղափոխուած է մայրաքաղաք, ուր կրթութիւն ստացած է երկրորդ ուսուցիչէն՝ Փիթըր Լասթմանէն, որմէ Ռամպրանտ սորված է ճիշդ նկարելու արուեստը, գոյներու կարեւորութիւնը, ստուերի եւ լոյսի խաղը:

1627-ին նկարիչը Ամսթերտամէն կը վերադձած է իր քաղաքը, ընկերոջ՝ Եան Լիվենսին հետ հիմնած է գեղանկարչութեան դպրոցը ու աշակերտներ հաւաքած: Քանի մը տարուան ընթացքին ան մեծ ճանաչում շահելով, քսանէ աւելի տարիներ ան ապագայի խոշոր նկարիչներէն շատերուն իր հմտութիւնները սորվեցուցած է։

Նկարիչին յաջողութեան մէջ մեծ դեր ունեցած է Կոնստանդին Հէյկենսի դերը, որ արքայազն Օրանացիի քարտուղարն էր, եւ այդ ժամանակ՝ յայտնի բանաստեղծ եւ մեկենաս: Ան շուտով նկատած է Ռամպրանտը եւ անոր օգնած՝ կապ հաստատել հարուստ պատուիրատուներու հետ եւ ինք անձամբ արքայազն Օրանացիի համար կրօնական թեմայով քանի մը նկարներ պատուիրած է: 

1631-ին Ռամպրանտ դարձեալ անցած է Ամսթերտամ, ուր ձեռք ձգած է պատուիրատուներու խումբ մը.  Ամսթերտամի մէջ ան կանանց եւ տղամարդկանց գլուխներու բազմաթիւ վարժութիւններ ստեղծած է։ Մասնաւորապէս դիմանկարչութիւնը անոր հնարաւորութիւն տուած է, ամսթերտամցի հարուստ պատուիրատուներ գրաւելու եւ յաջողութեան հասնելու։ 

Ամսթերտամեան առաջին տարիներուն Ռամպրանտի ստեղծագործութիւններուն մէջ զգալի տեղ գրաւած են ինքնադիմանկարները, որոնց շարքը ձեւաւորած է անոր եզակի, անձնական կեանքին պատկերը, ուր նկարիչը ինքզինքը պատկերած է անկեղծ, առանց աւելորդ ինքնահաւանութեանGombrich, p. 420.։

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ
Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով