Արամեան Ունճեան Վարժարան

Արամեան Ունճեան Վարժարան, Գատըգիւղ, Պոլիս, Թուրքիա մէջ կը գտնուի:

 Պատմականը 
1858 ին Գատըգիւղի Ս.Թագաւոր տաճարին շրջափակին մէջ կը կառուցուի առաջին կանոնաւոր ազգային վարժարանը, Համազասպեան Մուրատեան անունով: Համազասպեան մանչերու յատուկ՝ Մուրատեան աղջկանց յատուկ:

Ժամանակի ընթացքին գիւղին բնակչութիւնը զգալաբար կը բազմանայ պատճառաւ՝ Սկիւտարի հրդեհին եւ 1700էն ի վեր գաւառէն Կ.Պոլիս հասնող հայերուն: Ուստի հարկ կը դառնայ եկեղեցիէն հեռու Ռըզա Փաշա Թաղին մէջ ընդարձակ հող մը գնել որուն վրայ կը կառուցուի վարժարանը, քարաշէն երեք յարկով: Շինութիւնը կը վերջանայ 1872ին բայց դրամական միջոցները պակսած ըլլալուն դպրոցը չի բացուիր:

« Զապէլ Թագուհին » անունով թատրերգութեան մը ներկայացումին հասոյթովն է որ կարելի կ’ըլլայ նորակառոյց վարժարանը բանալ 1873ին կոչելով Արամեան:

Այդ շրաջաններուն Պոլիսի զանազան թաղերուն մէջ իրարու ետեւէ բացուած են նախակրթարաններ սուրբերու եւ բարերարներու անունով, բայց Արամեանը կը զատուի այս բոլորէն իր պատմական անունով: Ասիկա անունն է մեր դիւցազն Արամ Նահապետին, որով մկրտուած կը տեսնենք գաւառի մեր վարժարաններէն շատերը, ինչպէս՝ Ակնայ, Կեսարիոյ, Ստաբազարի եւլն.

1912ին Գատըգիւղի յարգարժան թաղեցիներէն Մաթուս Էֆէնտի Ունճեան, Եղբայրը Աբիկ Էֆէնտի Ունճեանի հետ կը գնէ վարժարանին ետեւը գտնուող Յունաց նախկին ակումբի շէնքը եւ կը նուիրէ Ս. Թագաւոր եկեղեցւոյ ի յիշատակ քոյրը՝ Նեկտարինէ Ունճեանի: Կառուցուելիք շէնքը պիտի ծառայէ իբր աղջկանց վարժարան: Այսպէսով դպրոցին անունին քով կ’աւելցուի Ունճեաններու անունը եւ կ’ըլլայ Արամեան Ունճեան:

Արամեան Ունճեան նախակրթարանը 1957ին ութնամեայ Միջնակարգի կը վերածուի՛ տնօրէն Վահրամ Պուրմաեանի ջանքերով:

Ժամանակի ընթացքին բաւական հինցած շէնքը ( որ արդէն վտանգաւոր դարձած էր ) նորոգելու պարագան հետզհետէ կը յանգի արդիական եւ աւելի ընդարձակ շէնքի մը կառուցման գաղափարին: 1961ի ամրան շինութիւնը կը սկսի եւ կը վերջանայ 1962ի աշնան:

Յատակագիծը կը պատրաստեն եւ կառուցման հսկողութիւնը անձնուիրաբար կը ստանձնեն բարձր ճարտարագէտ Նշան Եաղուպեան ( նախկին փոխ ատենապետ Ս.Թագաւոր Եկեղեցւոյ Թաղային խորհուրդի) եւ բարձր երկրաչափ Վահրամ Բօլաթ:

Վարժարանի նորաշինութեան իրենց նիւթական կամ բարոյական օժանդակութիւնը կը բերեն զանազան ազգայիններ գլխաւորութեամբ հանրանուէր բարերար Արամեանցի Գալուստ Կիւլպէնկեանի:

 Ծանօթագրութիւններ