Այտա Թոփուզեան

Այտա Օնիկի Թոփուզեան (4 Հոկտեմբեր1948, Պէյրութ, Լիբանան), ՀՀ պետական եւ գիտութեան գործիչ, 1998-2004-ականներուն ՀՀ կրթութեան եւ գիտութեան նախարարի տեղակալ։ Կը տիրապետէ ռուսերէնին, անգլերէնին, ֆրանսերէնին, արաբերէնին։ Հայաստանի Հանրապետութեան վաստակավոր մանկավարժ (2018):

 Կրթութիւն 

 1966-ին արծաթէ մետալով աւարտած է Երեւանի թիւ 78 միջնակարգ դպրոցը։
 1966-1971-ականներուն ուսանած եւ աւարտած է Երեւանի Պետական Համալսարանի արեւելագիտութեան ֆակուլտետը:
 1985-1988-ականներուն ուսանած եւ գերազանցութեան վկայականով աւարտած է ԽՄԿԿ Կեդրոնական կոմիտէին առընթեր Հասարակական գիտութիւններու ակադէմիան (ք. Մոսկուա)։

 Պետական եւ քաղաքական գործունէութիւնը 

 1975-1977-ականներուն՝ ՀԼԿԵՄ Կեդրոնական կոմիտէի դպրոցի եւ բուհի գծով քարտուղար, ապա՝ երկրորդ քարտուղար։
 1980-1990-ականներուն՝ ՀԽՍՀ Գերագոյն Խորհուրդի պատգամաւոր։
 1983-1985-ականներուն՝ Հայաստանի լենինեան կոմերիտմիութեան Կեդրոնական կոմիտէի առաջին քարտուղար։
 1985-1988-ականներուն՝ ՀԿԿ Երեւանի քաղաքային կոմիտէի երկրորդ քարտուղար։
 1988-1991-ականներուն՝ ՀԽՍՀ ժողովրդական կրթութեան մինիստրի տեղակալ։
 1998-2004-ականներուն՝ ՀՀ կրթութեան եւ գիտութեան նախարարի տեղակալ։
 2004-ի 25 Յունիսին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատուած է ՀՀ կրթութեան եւ գիտութեան նախարարի տեղակալի պաշտօնէնԱ. ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ ՄԱՍԻՆ:

 Գիտամանկավարժական գործունէութիւնը 

 1991-էն Երեւանի Վ. Բրիւսովի անուան պետական լեզուաբանական համալսարանի փրոֆեսոր։
 1991-2014-ականներուն՝ Երեւանի Վ. Բրիւսովի անուան պետական լեզուաբանական համալսարանի գիտական խորհուրդի անդամ։
 2012-էն Խ. Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական համալսարանին առընթեր ՀՀ ԲՈՀ-ի «Մանկավարժութիւն» 020 մասնագիտական խորհուրդի անդամ։
 2012-էն Խ. Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական համալսարանին մէջ գործող ՀՀ ԲՈՀ-ի 065 մասնագիտական խորհուրդի անդամ։
 2014-էն Խ. Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական համալսարանի մասնագիտական կրթութեան եւ կիրառական մանկավարժութեան ամբիոնի վարիչ։
 Կը դասաւանդէ ՀՊՄՀ-ի մէջ «Տեսական մանկավարժութիւն», «Մանկավարժութեան պատմութիւն», «Կրթութեան համակարգի կառավարում», «Մանկավարժական մարդաբանութիւն», «Մանկավարժական վալեոլոգիա», «Մանկավարժահոգեբանական պրակտիկում», «Մանկավարժական արժէբանութիւն»:

 Հասարակական գործունէութիւնը 

 1996-2010-ականներուն «Կին ընտրողների լիգա» հասարակական կազմակերպութեան հիմնադիր եւ նախագահ։
 2010-էն Կանանց հանրապետական խորհուրդի նախագահ։

 Պարգեւներ եւ կոչումներ 

 Մանկավարժական գիտութիւններու թեկնածու։ Թեկնածուական ատենախօսութեան թեման ՝ «Լեւոն Շանթի մանկավարժական հայեացքները» (1996 թ.)։ Դոցենտ (2004 թ.)։
 Մանկավարժական գիտութիւններու դոկտոր։ Դոկտորական ատենախօսութեան թեման՝ «Հումանիստական դաստիարակութիւնը երեխայի անձի լիարժէք զարգացման գործընթացում» (2010 թ.)։ Պրոֆեսոր (2013 թ.)։
 Ժողովուրդների բարեկամութեան շքանշան (ԽՍՀՄ)։
 ՀՀ վարչապետի շնորհակալագիր, պատուոգրեր։
 «Փառապանծ աշխատանքի համար» մետալ։
 ՀՀ ԿԳՆ ոսկիէ մետալ։
 Հայաստանի Հանրապետութեան վաստակաւոր մանկավարժ (2018)։

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:1948 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Պէյրութ ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Անձինք այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Մանկավարժական Գիտութիւններու Դոկտորներ
Ստորոգութիւն:ՀՀ վաստակաւոր մանկավարժներ