Մարիամ Ասլամազեան

Մարիամ Արշակի Ասլամազեան (; անգլ.՝ Mariam Arshaki Aslamazian), 20 Հոկտեմբեր1907 – 16 Յուլիս 2006) Սովետական շրջանի հայ գծագրիչ մը, ճանչցուած իբր ՀԽՍՀ Ժողովուրդի Գծագրիչ (1965) եւ ԽԱՀՄ Ժողովուրդի Գծագրիչ (1990):

Ծնած է Ալեքսանդրափոլ (արդի Գիւմրի), Ասլամազեան յաճախ համարուած է իբր «հայ Ֆրիտա Քալոն» իր յատուկ հայկական մշակոյթի նկարագրումներով, իր բաց եւ արդի գոյներով, անձնական ոճով, եւ ինքնադիմանկար կտորները, ուր հագած է հայկական մշակութային տարազներ: Ան վայելած է յաջող անկախ գործունէութիւն մը իբր կին արուեստագէտ, ոլորտի մը մէջ ուր ընդհանրապէս արական սէռի պատկանող արուեստագէտները կը յաջողէին:

Ասլամազեանը Ստեփան Աղաճանեանի եւ Քուզմա Փէթրով-Վոտքինի աշակերտը եղած է: Ջրոտ գոյները, տափակացած տարածութիւնը եւ զարդարուած մոթիֆները Ասլամազեանի գծանկարներուն մէջ յաճախ կ'արտացոլան տարբեր ազդեցութիւններ, ինչպէս արեւմտեան արդիական արուեստագէտներ Անրի Մաթիս եւ Փոլ Սէզան, ինչպէս նաեւ հայ յառաջապահ Մարտիրոս Սարեան: Ան նաեւ գծագրած է ընկերվար-իրապաշտ գործեր, որ պարտադիր էր Խորհրդային միութեան արուեստագէտներուն օրին, ամէնէն ծանօթ գործը Հերոսին Վերադարձը (1943), որուն համար ստացած է Կովկասի Պաշտպանութեան Մետալը:

Ասլամազեան արժանացած է յաջողութեան իր ասպարեզի ընթացքին Խորհրդային Միութեան մէջ, ստանալով լաւ ճանաչում պաշտօնական կայաններէ: Ստացած է նիւթական աջակցութիւն Արուեստագէտներու Միութենէն ճամբորդելու համար տարբեր երկիրներ, ինչպէս Ալժերիա, Արժանթին, Պելճիքա, Չինաստան, Գերմանիա, Ֆրանսա, Հնդկաստան, Իտալիա, Ճափոն, Մատակասքար, Սպանիա, Շուէտ, Հոլանտա, Եգիպտոս, Սուրիա եւ Եուկոսլավիա: 1957ին, Սովետական կառավարութիւնը զինք Հնդկաստան կը հրաւիրէ որպէսզի Ասլամազեան օգնէ երկու պետութիւններու դիւանագիտական կապերը ամրացնելու ընթացքը: Ճամբորդութեան վերջաւորութեան ունեցաւ նաեւ անձնական ցուցահանդէս մը, ուր իր գծանկաները ցուցադրուեցան: Հիւրերէն էին նաեւ Ինտիրա Կանտի, որուն նաեւ գածգրած էր Ասլամազեանը: Այս եւ յետեւող երեք ճամբորդութիւնները (1970, 1973, եւ1975 թուականներուն) շատ կարեւոր դեր խաղացին Սովետա-Հնդկական դիւանագիտական կապերու ամրացման:

Ասլամազեան Քոյրերու Պատկերասրահը, որ կը գտնուի երկու քոյրերուն ծննդավայրը, ունի հսկայ ժողովածու մը իրենց գործերէն, մանաւանդ իւղաներկ եւ սերամիք, որոնք տեւական ցուցադրութեան  համար դրուած են այնտեղ: Մարիամի քոյրը, Երանուհի Ասլամազեան, նաեւ արուեստագէտ մըն էր: Ասլամազեանի գործերը նաեւ տեւական ձեւով կը ցուցադրուին Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահին եւ Տըրֆնըր Ճուտայքա Թանգարանին (Նիւ Եորք) մէջ:

Ասլամազեան կը մահանայ Մոսկուայի մէջ եւ մարմինը կը տեղափոխուի Երեւանի Կոմիտասի Անուան Պանթէոն: Վերջերս Ասլամազեանի գործերուն շուրջ ծագած է հետաքրքրութիւն, եւ իր գործերը մասնակցած են արդի ցուցահանդէսներու:

 Ստեղծագործութիւններ 

 «Կոլտնտեսուհի Ծաղիկը», 1956, Էսթոնիայի Կերպարուեստի Թանգարան, Թալլին
 «Գառնիի բնանկար», 1956, Մոսկուա
 «Հիւրընկալութիւն», 1957, Արեւելքի Ժողովուրդներու Արուեստի Թանգարան, Մոսկուա
 «Հայուհի», 1959, զարդարուած ափսէ, Ռուսական թանգարան, Սեն Փեթերսպուրկ
 «Հին հայկական պղնձէ ամանեղէն», 1982
 «Մանուշակներ եւ հին հայկական սպասք», 1984
 «Ինքնանկար կարմիր զգեստով», 1985
 «Սլաքավարի դիմանկարը»,1935
 «Իմ Լենինկրատեան արուեստանոցը»,1940
 «Հայաստանի ծխախոտա-գործուհիներ»,1940
 «Քրտուհին»,1940
 «Զանգեզուրցի հայուհին»,1940
 «Հին հայկական տան ներքինը»,1942
 «Վճռական մարտի հանուն Հայրենիքի»,1942
 «Գրող Է. Խոջիկի դիմանկարը»,1943
 «Ապարանցի աղջիկը»,1943
 «Աշնանային ծաղիկներ»,1946

 Պատկերասրահ 

 Աղբիւրներ 

 Pilosyan, Syuzanna (2007). Mariam Aslamazian. Amrots Publishing. .
 Bown, Matthew Cullerne (1993). "Painting in the non-Russian Republics". In Art of the Soviets: Painting, Sculpture and Architecture in a One-party State, 1917-1992. Manchester University Press. .

 Ծանօթագրութիւններ 

 Արտաքին յղումներ 

 Ասլամազեան Քոյրերու Պատկերասրահի պաշտօնական կայքէջ 
 Մարիամ Ասլամազեան Սովետական Հանրագիտարանին մէջ
 Հայաստանի Վարչապետը Ցաւակցութիւններ կը յայտնէ Մարիամ Ասլամազեանի մահուան առիթով: 26 Յուլիս, 2006:
 Մարիամ Ասլամազեան - ArtPanorama Gallery
 Մարիամ Ասլամազեան «Հայազգ» հանրագիտարանին մէջ
Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Հայ նկարիչներ