Աթէնքի Հնաբանական Ազգային Թանգարանը

Աթէնքի Հնաբանական ազգային թանգարան (), Յունաստանի հնաբանական գլխաւոր թանգարանն է։ Կը հովանաւորուի Յունաստանի Մշակոյթի Նախարարութեան Հնաբանական Տնօրէնութեան կողմէ։ Յունաստանի տարածքին մէջ զարգացած բոլոր քաղաքակրթութիւնները կը ներկայացուին թանգարանին մէջ․ նախապատմական շրջանէն մինչեւ Հռոմէական ժամանակաշրջանին վերջաւորութեան։

 Վայրը 
Աթէնքի Ազգային Հնաբանական թանգարանը, կը գտնուի Փաթիսիոն փողոցը, Ազգային Բազմարուեստարանի Համալսարանին կից։ Շրջապատուած է Փաթիսիոն, Իփիրու, Պուպուլինաս եւ Թոսիցա ճամբաներէն։ Մուտքին, դէպի Փաթիսիոն կը տարածուի սալայատակ հրապարակ մը։ Թանգարանին տարածքը կ'ընդգրկէ նաեւ Մակագրութեան Թանգարանը։ 

 Թանգարանին կազմակերպումը 
Թանգարանին մէջ հաւաքածոները կը ցուցադրուին հինգ ժամանակագրական կարգով եւ ըստ այնմ նիւթի բովանդակութեամբ․-

 Նախապատմական․ Ք.Ա. ․ 6-րդ հազարամեակէն մինչեւ Ք.Ա. ․ 1050,

 Քանդակներ․ Ք.Ա. ․ 7-րդ մինչեւ 5-րդ դարեր,

 Բրուտութիւններ․ Ք.Ա. ․ 11-րդ դարէն մինչեւ Հռոմէական ժամանակաշրջան,

 Անագապղինձներ,

 Եգիպտական ու Մերձաւոր արեւելեան։

Աթէնքի Հնաբանական ազգային թանգարանը կ'ընդգրկէ նաեւ նկարներու ընդարձակ հաւաքածոյ մը, ուսումնասիրութեան գրադարան մը, մետաղէ, կաւէ, քարէ եւ գործարանային պահպանումի բնալուծարաններ, պատկերահանումի եւ քիմիագիտութեան մէկական բնալուծարաններ։

Թանգարանը նաեւ պարբերաբար ժամանակաւոր ցուցադրութիւններ կը հիւրընկալէ։

 Մակագրութեան Թանգարանը 

Մակագրութեան թանգարանը Επιγραφικό Μουσείο - musée épigraphique d'Athènes հիմնուած է 1885-ին եւ կը գտնուի Հնաբանական ազգային թանգարանի տարածքին հարաւային մասին մէջ։ Ճարտարապետները եղած են՝ Լութվիկ Լանկէ, Փանաղի Քալքոս եւ էրնսդ Զիլեր: Կ'ընդարձակուի 1953-1960 թուականներուն, Փերիքլիս Քարանտինոս ճարտարապետին կողմէ։  

Մակագրութեան Թանգարանը կը գրաւէ թիւ 1, 2, 9-10 եւ 114 ցուցադրութեան սրահները։ Հոն կը ներկայացուին արձանագրութիւններ Հնադարեան շրջանէն․ նախահնադարեանէն մինչեւ ուշ՝ Հնադար։ 

Մակագրութեան Թանգարանին ունեցած արձանագրութիւններուն հաւաքածոն՝ 13,536 արձանագրութիւններ, համաշխարհային գետնի վրայ ամէնէն հարուստն է։

 Հնաբանութեան Գրադարանը 
Աթէնքի Հնաբանական ազգային թանգարանը կը պատսպարէ նաեւ Հնաբանութեան Գրադարանը։ Ան 118 տարուան կեանք ունի։ Կը պարունակէ 20,000 տիտղոսներ, ներառեալ 17-րդ դարու մակդիրներ։ Մայիս 2008-ին վերակառուցման աշխատանքները կ'աւարտին շնորհիւ Ալեքսանտրոս Օնասիս Հիմնարկութեան Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης - Alexander S. Onassis Foundation նիւթական ներդրումին։ 

 Պատմական 
 Հիմնադրութիւն 
մինի|Թիսիոն․ Իֆեսդոս տաճար, 2011․
1827-ին, Յունաստանի Ազատագրական Պայքարին ընթացքին, Թրիզինիային Ազգային Ատեանը Γ΄ Εθνοσυνέλευση Τροιζήνας - Assemblée nationale grecque հնութիւններու արտահանումը կ'արգիլէ։

1829-ին, Յունաստանի առաջին հնաբանական թանգարանին ստեղծումը կ'որոշուի Իօանննիս Քափոտիսդրիա կառավարիչին կողմէ, Էղինա կղզիին նաւահանգիստ-քաղաքին մէջ, որ այդ շրջանին Յունաստանի մայրաքաղաքն էր։

Յաջորդաբար, քանի մը տարիներ թանգարանը կը պատսպարուի Նաֆփլիօ, 1834-ին Թիսիոն, Իֆեսդոս տաճարին մէջ, Օթոն թագաւորին հրամանագրով մինչեւ 1874։

 Նոր Շէնքը 
Նոր շէնքը կառուցուած է դասական ոճով․ կը համընկնի անոր ցուցադրուած հաւաքածոյին։ 
մինի|Աթէնքի Ազգային Հնագիտական թանգարանը, նկար՝ 1893․
1858-ին միջազգային տարողութեամբ մրցոյթ կը յայտարարուի թանգարանին վայրին եւ շէնքին կառուցման համար։ Թանգարանին շինութեան վայրի հողատարածքը կը նուիրէ տիկին Էլենի Թոսիցա։  

1866-ին թանգարանին կառուցման աշխատանքները կը սկսին։ 

Շինութեան տարիներուն, Եւրոպայի մէջ արդի-դասական ճարտարապետական ոճը շատ տարածուած է։ Թանգարանին առաջին ճարտարապետն է Լութֆիկ Լանկէ Ludwig Lange։ Հետագային յատակագիծը կը բարեփոխուի Փանաղի Քալքօ ճարտարապետին կողմէ։ Սակայն վերջինը կը մահանայ եւ կառուցման աշխատանքները կը վստահուին Արմոտիօ Վլախօ ճարտարապետին։ 1874-ին շէնքին արեւմտեան թեւին կեդրոնական մասը կ'աւարտի։ էրնըսդ Զիլըր Ernst Ziller կը շարունակէ աշխատանքները կարգ մը փոփոխութիւններու ենթարկելով․ թանգարանին շէնքին արտաքինին կու տայ արդի-դասական ներկայի տեսքը։

1889-ին շինութեան աշխատանքները կ'աւարտին՝ Յունաստանի Հնագիտական Ընկերութեան, Միկինես համայնքին եւ Ռուսիոյ Ս. Փեթերսպուրկ քաղաքին յոյն մեծահարուստ բնակիչներ Տիմիթրիոս եւ Նիքոլաոս Վենարտաքիս եղբայրներուն նիւթական ներդրումով։

Բ․ Համաշխարհային Պատերազմին առաջին ամիսներուն ընթացքին թանգարանը կը փակուի եւ անոր պարունակութիւնը կը զետեղուի արկղերու մէջ եւ կը պահուի։

 Ընդարձակումներ եւ վերակառուցումներ 
մինի|440x440px|Որմանկար - Աքրոթիրի Թիրաս, Պղինձէ դարաշրջան|alt=
Ներկայ Թանգարանը տարիներու ընթացքին ընդարձակուած է, որպէսզի կարենայ պատսպարել թանգարանին արագօրէն աճած հաւաքածոն։ Ամէնէն կարեւոր վերանորոգումները եղած են՝ 

 Ի. դարասկիզբին թանգարանին արեւելեան մասին տարածումը․
1932-1939 տարիներուն երկյարկանի շէնքին շինութիւնը․
1962-ին հինգ նոր սրահներու կառուցումը, որոնցմէ մէկուն մէջ կը ցուուցադրուի Ք.Ա. ․ 6-րդ դարու Քուրոս Κούρος - kouros պղինձէ արձանը (Փիրէա յայտնաբերուած Յուլիս 1959-ին)․
 2002-2004 Յուլիս, թանգարանը կը փակուի, որպէսզի կատարուի վերջին վերանորոգումը․ 1999-ի երկրաշարժէն յառաջացած վնասներու նորոգում, թանգարանին գեղարուեստագիտական եւ արուեստագիտական վերահարթում, արդի օդափոխիչ սարքաւորումի զետեղում եւ հաւաքածոյին վերակազմակերպում:
 2005-ին կը բացուի Աքրոթիրի Թիրաս Ακρωτήρι Θήρας - Akrotiri Thera սրահը։

Այսօր, 16 տարիներ ետք Թանգարանին նոր ընդարձակման անրհաժեշտութիւնը կը զգացուի։ 

 Անուանում 
Թանգարանին առաջին անուանումը եղած է Կեդրոնական Հնագիտական Թանգարան, իսկ այսօրուան անունը՝ Աթէնքի Հնագիտական ազգային թանգարան, կը տրուի 1881-ին օրուան վարչապետ Խարիլաոս Թրիքուփիսին Χαρίλαος Τρικούπης - Charílaos Trikoúpis կողմէ։

 Աթէնքի Ազգային Հնագիտական թանգարանի պատմականը  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական թանգարանի ներկայացումը   Աթէնքի Ազգային Հնագիտական թանգարան – Նոր քարէ շրջան  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական թանգարան – Քիքլատեան քաղաքակրթութիւն   Աթէնքի Ազգային Հնագիտական թանգարան -Քանդակներ  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական թանգարան -Մետաղէ իրեր  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական թանգարան - Կաւագործութիւն  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական թանգարան -Եգիպտական ու Մերձաւոր արեւելեան հաւաքածոյ   Աթէնքի ուղղեցոյց - Աթէնքի Ազգային Հնագիտական թանգարան- պատկերասրահ  Աքրոթիրի Թիրա ցուցադրութեան սրահը  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական թանգարան – Մակագրութեան Թանգարան   Աթէնքի Ազգային Հնագիտական թանգարան – Հնագիտութեան Գրադարանը 

 Թանգարանին Հաւաքածոն 
Ստորեւ նմուշներ թանգարանին գլխաւոր ցուցադրութիւններէն։   

Կը ներկայացուին ըստ ժամանակաշրջանի ու նիւթի եւ յաւելեալ մասնակի բացատրութիւններով։ 

 Նախապատմական շրջան, Նոր Քարի ժամանակաշրջան եւ Պղինձի հին ու միջին շրջաններ․ Ք.Ա. ․ 6800-1600 
Գետնայարկ, սրահներ 3 – 6

Գետնայարկ, սրահներ 3 - 5

Գետնայարկ, սրահ 6

 Սանթորինի կղզի, Աքրոթիրի Թիրա - Որմանկարներ․ Ք.Ա. ․ 16-րդ դար, Նոր Պղինձի Դարաշրջան 
Առաջին յարկ՝ սրահ 48

Գունաւոր որմանկարները գտնուած են Սանթորինի Santorini կղզիին Աքրոթիրի Թիրա վայրը 1967-1974 հնագիտական պեղումներուն ընթացքին։ Մինոասեան Քաղաքակրթութեան ենթակայ Աքրոթիրիին որմանկարները ծածկուած էին չեչաքարով, այդ պատճառով ալ շատ լաւ վիճակի մէջ գտնուեցան։  

Ք.Ա. ․ 1613 թուականին Սդրոկիլի կղզիին (այժմ կը կոչուի «Սանթորինիին քալտերան» Santorini caldera, Santorini eruption եւ կամ՝ Thera eruption) հրաբուխին զօրաւոր պայթումը կը քանդէ Աքրոթիրին եւ ընդհանրապէս Մինոասեան Քաղաքակրթութիւնը։ Հնագէտները այս եղելութիւնը կ՛անուանեն նաեւ՝ Էգէական Ծովուն Փոմփէյը Pompeii (Նափոլի քաղաքին մօտ․ այժմ հնագիտական վայր, Իտալիա)։

 Սանթորինի․ Էգէական Ծովուն Քիքլատես կղզեխուբին պատկանող կղզի
Քալտերա․ յառաջ եկած է cauldron կամ՝ caldron բառէն (կաթսայ)

 Միկինեսեան Քաղաքակրթութիւն, Ք.Ա. ․ 1600 – 1100  
մինի|Աղամեմնոնա թագաւորին նշանաւոր դիմակը․ Միկինեան քաղաքակրթութեան շրջանի եւ Դրոյեան պատերազմի յոյներուն առաջնորդ թագաւորներէն․
Գետնայարկ, սրահ 4

Թիւ 4 սրահը, թանգարանին ամենամեծն է։ Անոր կեդրոնի ցուցափեղկը, կը պատսպարէ Միկինես մայրաքաղաքի հնաբանական պեղումներէն յայտնաբերուած Թագաւորական Դամբանէն իրեր, որոնցմէ գլուխ գործոց կը նկատուի ոսկիայ թաղմանական դիմակը․ դիմակի յայտնաբերման ընթացքին 1876, հնագէտ Հենրիկ Շլիման անոր կու տայ «Աղամեմնոնասի Դիմակը» անունը։

•	Աղամեմնոնաս Αγαμέμνονας (հին յուն․՝ Ἀγαμέμνων) Agamemnon ․ Միկինեսի առասպելական թագաւոր եւ եղբայր՝ Սփարդիի Մենելաոս թագաւորին։ Տրոյեան պատերազմի Τρωικός Πόλεμος - Trojan War ղեկավարներէն։

Մնացեալ ցուցափեղկերը կը ցուցադրեն դամբաներուն մէջ գտնուած իրեր՝ անօթեղէն, գոհարեղէն եւ զէնքեր։ Բազմաթիւ են թանկագին մետաղէ (ոսկի, արծաթ) եւ կամ՝ քարեղէն (մարմար, ջրակիճ, ոբսիդ, նաեւ՝ ժայռի բիւրեղ) եղէգնափողերը։

Նոյն սրահին մէջ նաեւ կը ցուցադրուին Վաֆիօ Vaphio - Βάφειο (Վաֆիօն. Սփարդիիին մօտակայ հնագիտական վայր) հնագիտական վայրի պեղումներէն բոլորակ θόλος- tholos դամբանի մէջ գտնուած ոսկիայ բաժակները 1889, պնակիտներ գրուած Գծային Բ գիրով (տե՛ս Յունաստան, Մինչեւ Ք.Ա. . 12-րդ դար գլուխը), ոսկիայ կնիք Դիրինթա Τίρυνθα-Tirynthe (Միկինէական հին քաղաքէն Պեղոպոնեզ, Արղոս քաղաքին մօտ)։ 

 Արխայիքի շրջանի քանդակներ, Ք.Ա. ․ 13-րդ մինչեւ Ք.Ա. ․ 6-րդ դար 
Գետնայարկ, 7 – 13 սրահներ 

Կը ցուցադրուին քանդակներ Արխայիքի շրջանէն․ Քուրոս/ներ (երիտասարդի արձան հին յուն՝ κοῦρος -kouros), Քորի կամ՝ Քորես (κόρη-kore․ քօղով ծածկուած կնոջ արձան/ներ), Քսոանա (յոգնակի՝ ξόανα - xoana․ փայտէ արձաններ)։ Մարմարէ արձաններուն կամ քանդակներուն համար գործածուած են Քիքլատես կղզեխումբէն Փարոս եւ Նաքսոս կղզիներուն նշանաւոր մարմարը։

Կը ցուցադրուին նաեւ քանդակներու կտորներ, արձանիկներ, արձաններու մասեր․ գտնուած են Աթէնքի Քերամիքօ հնագիտական վայրի Տիփիլոն դամբանին մէջ, Տիլոս, Միլոս եւ Սիֆնոս Քիքլատեան կղզեխումբի կղզիներուն մէջ, Միկինես, Վիոթիա շրջաններուն հնաբանական վայրերուն մէջ եւ Ատտիկէի զանազան շրջանները՝ Աթէնք, Անավիսոս, Թիսիոն, Քերաթէա, Սփադա, Էլեֆսինա, եւ Սունիօ։

 Նկարներ՝ վերեւ նշուածներուն հնաբանական վայրերէն  

 Դասական շրջանի քանդակներ, Ք.Ա. ․ 5-րդ դար 
մինի|Էղինա - Աֆէա տաճար
Գետնայարկ, թիւ 14 – 28 սրահներ

Այս հաւաքածոն կ՛ընդգրկէ դասական շրջանի մարմարէ եւ պղինձէ քանդակագործութիւններ։ Թիւ 14 սրահին հիւրընկալուած քանդակները, դասական շրջանի «խիստ» ոճին կը պատկանին։ Քանդակներուն մեծամասնութիւնը կը պատկանին Էղինա կղզիին վրայ գտնուող Աֆէա տաճարին, նոյնպէս՝ Ք.Ա. ․ 5-րդ դարասկիզբի պղինձէ արձանիկները։ 

Թիւ 15 սրահին մէջ ցուցադրուող «Արթեմիսիօ աստուածին» պղինձէ հսկայ արձանը Աթէնքի Հնագիտական ազգային թանգարանին խորհրդանիշներէն մէկն է․ գտնուած է Էվիա կղզիին Արթեմիսօ հրուանդանին բացերը։ Ունի 2,09 մ․ հասակ եւ դասական շրջանի պղինձէ հազուագիւտ արձաններէն է։ Անոր «խիստ ոճը» կը վերագրուի Քալամիս քանդակագործին Κάλαμις – Calamis։ 

Նոյն սրահը կը հիւրասիրէ նաեւ Ք.Ա. ․ 460 «Միլոսին սկաւառակը» հսկայ յուշարձանը եւ «Էլեֆսինայի խորհուրդները»․ հսկայ քանդակ՝ 1,52 × 2,20 մ․ գտնուած է Էլեֆսինա 1859 եւ կը պատկերացնէ ծեսական արարողութիւն մը․- Տիմիթրա եւ Փերսեֆոնի աստուածուհիները յաջորդաբար, արքայական գաւազանը եւ ջահ բռնած Դրիփդօլեմօ գահաժառանգին (Էլեֆսինայի Քելօոս թագաւորին զաւակը) ցորենի հասկեր կու տան․ Փերսեֆոնին նաեւ կ՛օրհնէ արքայազնը։ Այս քանդակին կրկնօրինակը Նիւ Եորքի Միթրոփոլիդան Թանգարանին մէջ կը գտնուի։

 Դասական շրջանի Յուղարկային կոթողներ, Ք.Ա. ․ 5-րդ դար 
Գետնայարկ, սրահներ 16 – 18

Աքրոփոլիսին վերակառուցման աշխատանքներէն վերջ, արժանի գեղարուեստագործեր աշխատանք կը գտնեն անհատներու մօտ։ Հսկայ կոթողներու շինութիւնը կը տարածուի մինչեւ Ք.Ա. ․ 317, իսկ անկէ ետք, կոթողներուն հասակը կը սկսի նուազիլ։ Սրահներուն մէջ կը ցուցադրուին նաեւ «լիքիթոս»ներ λήκυθος - lécythe․ լիքիթոս՝ ճերմակ աման/ներ, ուր հոտաւէտ ձէթ կը պահուէր, մարմնոյ խնամքին համար։

 Երկրորդ դասական շրջանի քանդակներ, 4-րդ դար 
Գետնայարկ՝ սրահներ 23 – 27

Աթէնքի եւ Սփարդիին քաղաք-պետութիւններուն միջեւ 30 տարի տեւող շարունակ հակամարտութիւնները, կը պառակտեն յունական աշխարհն ու կը վերջանան Ք.Ա. ․ 404 թուականին, Աթէնքի եւ անոր դաշնակիցներուն պարտութեամբ։ Հետեւանքը ծանր կ՛ըլլայ․ քաղաք-երկիրները կը տկարանան եւ յաջորդաբար կը հպատակին Հիւսիսային Յունաստանի Մակետոնական թագաւորութեան։ 

Քանդակները եւ արձանները աւելի սրտայոյզ են։

 Հելլենիստական քանդակներ 
Գետնայարկ՝ սրահներ 29 – 30

Այս շրջանի պատկանող գլխաւոր ցուցադրութիւններէն են՝ 

 Հռոմէական շրջանի քանդակներ 
Գետնայարկ, սրահներ 31-33

 Հռոմէական կրկնօրինակներ, յունական դասական ծագումով 
Գետնայարկ, սրահ 20 եւ 21

 Ձերարհեստ 
ԳԵտնայարկ, սրահներ 36 – 39

Այս սրահները կը ցուցադրեն պղինձէ պզտիկ առարկաներ։ Այս իրերուն մեծ մասը կը պատկանի «Քարափանոս հաւաքածոյ»ին․ Քարափանոս հնագէտի պեղումներէն գտնուած իրեր, 1875 – 1877։մինի|Անտիքիթիրայի մեքենական դրութիւնը – բաժին մը - μηχανισμός των Αντικυθήρων - Antikythera mechanism կամ՝ Անտիքիթիրային համակարգիչը եւ կամ՝ Ասդրոլաւոս ἀστρολάβος - astrolabe Ք.Ա. ․ 150-100։Թիւ 36 սրահը կը հիւրընկալէ «Երկրաչափական ժամանակաշրջան»էն առարկաներ, Ք.Ա. ․ 9-րդ դար․ կենդանիներու եւ մարդերու արձանիկներ, գոհարեղէններ զետեղուած վերակառուցուած դամբանի մը մէջ եւ կաթսաներ։ Ք.Ա. ․ 6-րդ եւ 5-րդ դարերու արձանիկներուն կողքին կան նաեւ ուխտանուէրներ եւ դիմակներ որոնք գտնուած են Տոտոնի քաղաքի Զեւսի տաճարին մէջ։
Թիւ 37 սրահին իրերը գտնուած են Ողիմպիայի տաճարին մէջ Ք.Ա. ․ 600 թուականին․ արծիւներով կողովներ, զէնքեր, պահպանակներ եւ Զեւս աստուածին պատկանած գլուխ մը (Ք.Ա. ․ 520 – 510 )։ 

Թիւ 38 սրահը կը հիւրընկալէ Աքրոփոլիսին վրայ գտնուած իրերը․ Աթինա Փրոմախոս, Ք.Ա. ․ 5-րդ դար եւ առասպելաբանական արարածներ։ Նաեւ՝ «Անտիքիթիրային մեքենան»՝ Ք.Ա. ․ 80, գտնուած համանուն Անտիքիթիրա կղզիին բացերը․ գտնուած մեքենային շուրջ ենթադրութիւնները շատ են, սակայն թանգարանին կարծիքն է թէ նաւարկութեան գործիք մըն է։

Թիւ 39 սրահը կը հիւրընկալէ վերանորոգուած ասպազինում եւ կառք մը։ Նաեւ կը հիւրասիրէր Հելլենիստական շրջանէն «Քալիմնոսի տիկինը» արձանը, որը վերադարձուած է համանուն կղզին ու այժմ կը ցուցադրուի Քալիմնոսին թանգարանին մէջ։

 Անտիքիթիրային մեքենան․ մեքենան կը բաղկանայ 32 անիւներէ եւ մետաղեայ տախտակներէ, որոնց վրայ կան երկնային կենդանակամարի, ամիսներու, խաւարումներու եւ համայունական խաղերու արձանագրութիւններ։ Կը հաշուէ արեգակնային ու լուսնային օրացոյցը։ Կ՛ենթադրուի թէ աստղադիտակ մըն է։

 Գետնայարկ, սրահ 43․ կը հիւրընկալէ Ստաթադոս հսկայ հաւաքածոն․- 

 Կաւագործութիւն, պզտիկ առարկաներ 
մինի|Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարանի առաջին յարկին յատակագիծը|alt=|310x310փքս
Առաջին յարկ, թիւ 49 – 56 սրահներ

Առաջին յարկին բոլոր սրահները կը հիւրընկալեն կաւագործութեան եւ ուրիշ փոքր առարկաներ։ Իրերը կը ցուցադրուին ըստ դարաշրջանի՝ Ք.Ա. ․ 11-րդ դարէն մինչեւ հռոմէական ժամանակաշրջան եւ ըստ նիւթի՝ «կարեւոր սրբավայրեր» (սրահ 52), «թաղմանական սովորութիւններ» (սրահ 53) եւ «կինն ու երեխան» (սրահներ 55, 56)։ 

Թիւ 48 սրահին մէջ ցուցադրուին Սանթորինի կղզիի Աքրոթիրի Թիրա հնագիտական վայրի որմանկարները․  (տե՛ս աւելի վեր՝ Սանթորինի կղզի, Աքրոթիրի Թիրա – Որմանկարներ․ Ք.Ա. ․ 16-րդ դար, Նոր Պղինձի Դարաշրջան)։

 Միկինէական եւ երկրաչափական ժամանակաշրջանի ամաններ, անօթներ 
Սրահ 49 կը հիւրընկալէ հնադարեան կաւէ առարկաներ․ Միկինէական շրջանի վերջաւորութենէն մինչեւ երկրաչափական ժամանակաշրջան։ Այցելուն հնարաւորութիւնը կ՛ունենայ տեսնելու բնապաշտ զարդարանքին յառաջդիմական անհետացումը եւ անոր փոխարինումը երկրաչափական ձեւերով։ Էլեֆսինայի «Իսիս» Ίσις - Isis կոչուած դամբանին մէջ (այդպէս կոչուած է, որովհետեւ հոն գտնուած է համանուն աստուածուհիին արձանիկը) գտնուած 68 ամանները նախա-երկրաչափական ժամանակաշրջանի «ներկայացուցիչներն» են (Ք.Ա. ․ 10-րդ դար)․  բնազարդերը միմիայն գիծ, շեղանկիւն եւ շրջանակ են։ Գոհարեղէնի տուփերէն մէկը կը պարունակէր սպիտակ հիւթ մը լսնակաւէ kaolin բաղկացած․ հաւանաբար՝ արդուզարդի գործածութեան համար։

 Ատտիկեան կաւագործութիւն սեւ պատկերացումներով 
Առաջին յարկ, սրահներ 52 եւ 53

 Ատտիկեան կաւագործութիւն կարմիր պատկերացումներով 
Առաջին յարկ, սրահներ 54 – 56

 Եգիպտական հաւաքածոյ 
Գետնայարկ, սրահներ՝ 40 եւ 41

Աթէնքի Ազգային Հնաբանական Թանգարանի գետնայարկին թիւ 40 ու 41 սրահները յատկացուած են հիմնարկին Եգիպտական հաւաքածոյին․ միակը՝ Յունաստանի մէջ։ Հաւաքածոն թանգարանին նուիրուած են Եգիպտոսի երկու յոյն բնակիչներ․ 1880 – 1885 Աղեքսանտրիա քաղաքէն Իոաննիս Տիմիթրիու (բնիկ Լիմնոս կղզիէն) եւ 1904 Գահիրէի բնակիչ Ալեքսանտրոս Ռոստովիչ։

Այս հաւաքածոն բաղկացած է Ք.Ա. ․ 5-րդ հազարամեակէն մինչեւ 354 առարկաներէ․ պապիրոսներ, նշանագրեր, կանոպէական անօթներ, «բզէզներ» scarabée, դագաղանման գերեզմաններ sarcophage եւ զմռսուած մարմիններ momie։ Նաեւ՝ արձաններ եւ արձանիկներ Եգիպտոսի Հելլեսիստական եւ Հռոմէական ժամանակաշրջաններէն։

 Դագաղանման գերեզմաններ – դամբաններու զարդարանքներ, կոթողներ – զանազան իրեր 

Լացիս Հիմնարկ - Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարանը, Նիքոլաոս Քալցաս, 2007թ․, նկարներ թանգարանին հաւաքածոյէն  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան - Նախապատմական շրջան Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան – Նոր Քարէ դար  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան – Քիքլատեան արուեստը  Քերօին տաւղահարը  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան – Աքրոթիրի Թիրաս  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան – Միկինէական շրջան  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան – Քանդակներ՝ Արխայիքի շրջանէն մինչեւ Հռոմէական շրջան  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան  - Մետաղարուեստ․ Արխայիքի շրջանէն մինչեւ Հռոմէական շրջան  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան  - Անօթներ եւ  մանրարուեստ -  Արխայիքի շրջանէն մինչեւ Հռոմէական շրջան  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան  - Եգիպտական հաւաքածոյ – Նախահարստութեանց շրջանէն մինչեւ Հռոմէական շրջան Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան -  Կիպրիական հնութիւններ – Պղինձի դարէն մինչեւ Հռոմէական շրջան  «Ծովուն յատակը գտնուած հնութիւնները  ո՞ր օրէնքները կը պաշտպանեն», Էմանուիլ Ռուքանաս, (PDF) 21-8-2011, հրատ․՝ 20-4-2012  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան -  Իղիսօին յուղարկային կոթողը Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան -  Իղիսօին յուղարկային կոթողը  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան -  «Գաղթական փոքրիը եւ իր ընկերը» Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան – Մետաղիայ հաւաքածոյ  Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան –Մանր իրերու հաւաքածոն  Սդաթադոս հաւաքածոյ Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան – Եգիպտական եւ Մերձաւոր արեւելքի հնադարեան հաւաքածոյ 

 Ծանօթագրութիւններ 

 Տե՛ս նաեւ 
Տիլոսի Հնագիտական Թանգարան

Աքրոփոլիին թանգարանը

Աքրոփոլի

Աթէնք

Փիրէա

Յունաստան

Աղեքսանտրիա

Մեծն Աղեքսանտր

Աղեքսանտրիոյ Գրադարանը

 Արտաքին յղումներ 
 Անտիքիթիրային մեքենական դրութիւնը 
 Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան - Իղիսօին յուղարկային կոթողը 
 Հին Ողիմպիական ախոյեաններու յուշարձաններ եւ Յունական մարզական արուեստ, Ուլդըր Ունտպերն Հայտ, 1921թ․, հրպ․՝ 2012թ․ (Սքոփասին ոճը, էջ 311-312)
  Տիլոս կղզիին սուրբ լիճը՝ Փալեստրա լիճ ()
 Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարան - Տիլոս կղզիին սուրբ լիճը՝ Փալեստրա լիճ 
  «Անալադոյին գծագրիչը» 
 Ուիքիպահեստ – Նկարներ Աթէնքի Ազգային Հնագիտական Թանգարանի Եգիպտական հաւաքածոյէն 
Սանթորինի կղզիին հրաբուխին ահաւոր պայթումը 
  Քալտերա՝ ստուգաբանութիւն

Ստորոգութիւն:Թանգարաններ ըստ երկրի
Ստորոգութիւն:Թանգարաններ ըստ քաղաքի
Ստորոգութիւն:Աթէնք
Ստորոգութիւն:Յունաստան