Գալուստ Արխանեան

Գալուստ Արխանեան (Հաճի Բէկ, Մնձուրի Առիւծ, ),  ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ֆետայի։

 Կենսագրական գիծեր եւ գործունէութիւն 
Մնձուրի ծնած է Արմտան գիւղը։ Յաճախած է ծննդավայրի դպրոցը։ Պատանի տարիքէն կորսնցուցած է հայրը եւ պանդուխտ գացած է Պոլիս, ուր երզնկացիները հռչակ հանած էին իբրեւ լաւ փռապաններ։ Ան միացած է Պոլսոյ մէջ պանդուխտ երիտասարդներու կազմած ինքնազարգացման խումբերուն։

Պոլսոյ մէջ ան ծանօթացած է հնչակեան գործիչներու հետ եւ ընդգրկուած է յեղափոխական շարժման մէջ։ 1891-ին կազմակերպածլ է ֆետայիներու խումբ, որ հիմնականօրէն գործած է Արմտանի շրջանին մէջ։ 1892-ին Տերսիմի Քեռիին (Ռուբէն Շիշմանեան) հետ կազմած են Երզնկայի, Ակնի եւ Տիւրիկի հայ ըմբոստ երիտասարդները համախմբող ֆետայական խումբեր։

1890-ին, Գալուստ Արխանեան իր մասնակցութիւնը բերած է Յուլիսին բռնկած Գում Գափուի մեծ ցոյցերուն։

1893-ի Սեպտեմբերին Արխանեանին խումբը պաշարուած է Փոքր Արմտանի մէջ։ Թրքական կանոնաւոր զօրքին հետ մարտը տեւած է երեք օր, հայդուկներուն մեծ մասը նահատակուած եւ կամ վիրաւորուած է, զինամաթերքն ու սննդեղէնը վերջանալու պատճառով, Արխանեան ստիպուած յանձնուած է։ Զինք եղափոխած են Երզնկայի բանտ․ իսկ ատավարութիւնը տեւած է մէկ տարի։

Գալուստ Արխանեան դատապարտուած է մահապատիժի, որ ետքը փոխուած է ցկեանս բանտարկութեան։ 12 տարի ան տաժանակիր բանտարկութիւն կրելէ ետք, բանտին մէջ մահացած է ժանտատենդէ։

 Ծանօթագրութիւններ