Կեսարիա

Կեսարիա (նախկին անուանումը Փոքր Հայքի՝ Մաժաք), քաղաք ժամանակակից Թուրքիոյ մէջ, որ նախապէս կը պատկանէր Բիւզանդական կայսրութեան։

Կեսարիոյ շրջակայքը գտնուող հնագոյն բնակչութեան վայրն է Գանիշ հողաբլուրը, որ կը գտնուի քաղաքէն 20 Քմ. հիւսիս արեւելք հեռաւորութեան վրայ։ Այս հողաբլուրը Ք.ա. 2800-էն մինչեւ Հելլենական շրջան միշտ կարեւոր եղած է եւ հոս գտնուած են հին Անագապղինձեան (Թունչ) շրջանէն, Ասորիներու (Ասուր) առեւտրական խումբերէն եւ Խեթերէն (Հիթիթ) բազմաթիւ վկայագրութիւններ:Կեսարիա:

Ք.ա. 4-րդ դարու առաջին կիսուն, մինչեւ Պապ թագաւոր, հոն կ'օծուէին եւ օրհնութիւն կը ստանային բոլոր հայոց կաթողիկոսները։

 Աղբիւրներ եւ գրականութիւն 
 Հիմնական կանոնք եւ ծրագիր ուսմանց ժառանգաւորաց վարժարանի Ս. Կարապետի վանուց ի Կեսարիա, Գ. տպ., Զմիւռնիա, տպ. Մատթէոս Մամուրեանի, 1897, 44 էջ։
 Սենեքերիմ Խըտրեան, Համառօտ պատմութիւն Կեսարիոյ Նիրզէ գիւղի, Ուոթըրթաուն, 1918, 146, 2 էջ։
 Արշակ Ալպոյաճեան, Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ. Տեղագրական, պատմական եւ ազգագրական ուսումնասիրութիւն, հտ. Ա., Գահիրէ, 1937, ԼԴ+1-1295 էջ։
 Արշակ Ալպոյաճեան, Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ. Տեղագրական, պատմական եւ ազգագրական ուսումնասիրութիւն, հտ. Բ., Գահիրէ, 1937, 1295-2479 էջ։
 Տրդատ եպս. Պալեան, Հայ վանորայք, հրատարակութեան պատրաստեց Կարինէ Աւետեանը, Ս. Էջմիածին, 2008։ 
 Արիս Տ. Կ. Գալֆայեան, Չօմախլու (Կեսարիա), Նիւ Եորք, Տպ. Կոչնակ, 1930, 168 էջ։
 Ալեքս Գրիգորեան եւ Սեդրակ Գարակէօզեան, Յիշատակարան Էվէրէկ-Ֆէնէսէի, Փարիզ, տպ. Տէր Յակոբեան, 1963, 967 էջ։
 Aleksan Krikorian, Evereg-Fenesse. Its Armenian history and traditions, Detroit, 1990, 186 p.. 
 Garabed Kalfayan, Chomaklou. The history of an Armenian village, trans. Krikor Asadourian, New York, 1982։
 Raymond H. Kevorkian, Paul B. Paboudjian, Les Arméniens dans l'Empire ottoman à la veille du génocide, Paris։ Arhis, 1992.

 Ծանօթագրութիւններ 

 Արտաքին յղումներ 
 Կեսարիա. Հայրենագիտական կայք։

Ստորոգութիւն:Թուրքիոյ քաղաքներ