Լենինկրատի Արեւելեան Հաստատութիւն

Լենինկրատի արեւելեան հաստատութիւն (ռուս.՝ Ленинградский восточный институт), բարձրագոյն ուսումնական հաստատութիւն ԽՍՀՄ-ի մէջ, որ պատրաստած է արեւելագէտներ: Գտնուած է Լենինկրատի մէջ։

 Պատմութիւն 
Արեւելեան լեզուներու Կեդրոնական հաստատութիւնը հիմնադրուած է ՌԽՖՍՀ Ժողովրդական կոմիսարներու խորհուրդի 7 Սեպտեմբեր1920-ի հրամանով (այլ աղբիւրներու համաձայն` 20 Հոկտեմբեր1920-ին), Փեթրոկրատի մէջГодом ранее, в 1919 году был расформирован факультет восточных языков Императорского Санкт-Петербургского университета: Այն գտնուած է Կրթութեան ժողովրդական կոմիսարիայի ազգութիւններու եւ արտաքին գործերու հարցերով յանձնաժողովի ընդհանուր իրաւասութեան ներքոյ: Հաստատութեան առջեւ խնդիր դրուած էր պատրաստել աշխատողներ Արեւելքի մէջ գործնական գործունէութեան համար, ինչպէս նաեւ գիտաշխատողներ արեւելագիտութեան համալսարաններու եւ ակադեմական հաստատութիւններու համարКононов А. Н., Иориш И. И. Ленинградский Восточный Институт. Страница истории советского востоковедения. - М., «Наука», 1977.: Հաստատութեան մէջ եղած են արաբերէնի, հայերէնի, վրացերէնի, հնդկերէնի, մոնկոլերէնի, պարսկերէնի, թրքերէնի եւ սարտարերէնի բաժիններВ ЛГУ в это время востоковедение было представлено на Факультете общественных наук, образованном в 1919 году путём объединения факультета восточных языков, историко-филологического и юридического факультетов.:

Հաստատութեան ստեղծման գաղափարը կը պատկանի Վլատիսլաւ Քոթվիչին, անոր կազմակերպչական աշխատանքները շարունակուեցան մինչեւ 1920-ի աշունը: Ան դարձաւ նորաստեղծ հաստատութեան առաջին պետը եւ այդ պաշտօնը զբաղեցուց մինչեւ 1922: 1923-ին անոր պաշտօնը զբաղեցուց Փավէլ ՎորոպէօվըВ 1921 году - управляющий делами ЦИЖВЯ, с мая 1922 - помощник ректора, с 1923 - ректор, в 1926-1930 годах был одновременно директором Русского музея - см. Биографическая справка(այլ տուեալներով 1922-1925-ականներուն պաշտօնը զբաղեցուցած է Ալեքսանտր Սամոյլովիչը)Алпатов В. М. Мартиролог востоковедной лингвистики :

8 Օգոստոս 1922-ին համալսարանը վերանուանուեցաւ Կենդանի արեւելեան լեզուներու Փեթրոկրատի հաստատութիւն (ԿԱԼՊԻ), իսկ 1924-ին Կենդանի արեւելեան լեզուներու Լենինկրատի հաստատութիւն (ԿԱԼԼԻ):

Սկիզբը 1920-1925-ականներուն հաստատութիւնը տեղակայուած էր Ցերքովնի փողոցի (1923-էն` Պլոխինի փողոց) եւ Լէօպլեանսքի նրբանցքի հատման կէտին մէջ գտնուող նախկին № 17 եկամտային տան մէջ։ Այս շէնքը սկիզբը կը պատկանէր ռազմական երկրաչափ Նիքոլա Պոլեշքոյին: Այստեղ կը գործէին Փոլուպինսքիներու ընտանիքի կողմէ հիմնադրուած մասնաւոր ուսուցչական դպրոցը, Վ. Պ. Քուզմինի երկու սեռերու ուսումնարանը, Ն. Ա. Քուրենքովի ուսումնական արհեստանոցը: ԽՍՀՄ ԿԳԿ-ի 4 Յունիս1927-ի հրամանագրով ԿԱԼԼԻ-ին վերանուանուեցաւ Աւել Ենուկիձէի անուան Լենինկրատի արեւելեան հաստատութիւն: 1926-1938-ականներուն հաստատութիւնը եղած է ԽՍՀՄ ԿԳԿ-ի գիտական եւ կրթական հաստատութիւններու կոմիտէի ենթակայութեան ներքոյ (1937-էն` ԽՍՀՄ Գերագոյն Խորհուրդին կից):

 Հիւսիսային բաժանմունք 
1925-ին Լենինկրատի պետական համալսարանին կից բացուեցաւ Հիւսիսային բաժանմունք: 1926-ին այն փոխանցուեցաւ հաստատութեան «ԽՍՀՄ հիւսիսային եւ արեւելեան ժողովուրդներու ներկայացուցիչներու բանուորական ֆակուլտետի» իրաւունքներով: Այնտեղ կը սորվէին նաեւ մոնղոլ եւ տիպետցի ուսանողներ:

Հիւսիսային բաժանմունքը գոյութիւն ունեցած է Լենինկրատի արեւելեան հաստատութեան կազմին մէջ երեք տարի եւ տեղակայուած էր 1918-էն փակուած Սանկտ Պետերբուրգի Հոգեւոր ակադեմիայի շէնքին մէջСмирнова Т. М. Ленингрда  центр просвещения народов Севера в 20-30-е гг. XX в.:

1929-ին բաժանմունքը վերանուանուեցաւ Հիւսիսային ֆակուլտետի, այդ ժամանակ այնտեղ կը սորվէին 292 ուսանողներ: ԿԱԼԼԻ-ի Հիւսիսային բաժանմունքին կից 1926-էն մինչեւ անոր փակուիլը գործած է կերպարուեստի խմբակ, որ մինչեւ 1929 ղեկավարած է նկարիչ Պ. Ի. ՍոքոլովըМусянкова Н. А. Любители и профессионалы: художественная студия Института народов Севера (1926-1941):

ԿԱԼԼԻ-ի Հիւսիսային բաժանմունքի հիմքին վրայ 1930-ին հիմնուեցաւ Հիւսիսային ժողովուրդներու հաստատութիւնը:

 Արգիլումներ եւ հաստատութեան փակում 
Արեւելեան հաստատութիւնը փակուեցաւ Յունիս 1938-ինКононов А. Н., Иориш И. И. «Ленинградский Восточный Институт. Страница истории советского востоковедения». - , «Наука», 1977. հաստատութեան բազմաթիւ դասախօսներու եւ ուսանողներու ձերբակալութիւններէն ետք: Արգելումներու ենթարկուած մանկավարժներու կարգին էին չինագէտներ Պավէլ Իվանովիչ Վորոպէօվը, Վասիլի Միխայլովիչ Ալեքսեէւը, Նիքոլա Ալեքսանտրովիչ Նեւսքին, Պորիս Ալեքսանտրովիչ Վասիլեւը, թիւրքագէտներ, ԼՊՀ-ի փրոֆեսոր եւ ակադեմիկոս Ալեքսանտր Նիքոլաեւիչ Սամոյլովիչը, Նիքոլա Կէորկիեւիչ Թալանովը, Նիքոլա Իոսիֆովիչ Քոնրատը, ճապոնագէտ եւ լեզուաբան Տմիդրի Փետրովիչ Ժուկովը:

 Ծանոթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Համալսարաններ