Վալերիան Կունիա

Վալերիան (Վալիկո) Լեւանի Կունիա (վրաց.՝ ვალერიან [ვალიკო] გუნია, 21 Յունուար, 1862, Էկի գիւղ - 31 Յուլիս, 1938, Թիֆլիս), վրացի դերասան, թատերագիր, բեմադրիչ, թատերական գործիչ, քննադատ, թարգմանիչ։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արուեստագէտ (1933):

 Կենսագրութիւն 
Վալերիան Կունիա, ծնած է 1862 թուականին Էկի գիւղին, ազնուական ընտանիքի մը մէջ։ Սորված է Մոսկուայի Պոտրովս-Ռազումովսկի գիւղատնտեսական ակադեմիոյ մէջ։

Վերադառնալով Վրաստան՝ ելոյթներ ունեցած է սիրողական ու մասնագիտական ներկայացումներուն մէջ, կազմակերպած է ներկայացումներ, աշխատած որպէս լրագրող ու հրատարակիչ։ Վալերիան Կունիան թարգմանած է ռուս ու արեւմտաեւրոպացի հեղինակներու (Նիքոլայ Գոգոլ,Ալեքսանտր Օստրովսկի, Ուիլիամ Շեքսպիր, Մոլիեր, Վիքթոր Հիւգո, Հենրիկ Իբսէն, Գերհարդ Հաուպտման) պիեսներ եւ գրած Վրաստանի թատրոնի պատմութիւնը: 1913 թուականէն Կունիան նաեւ նկարահանուած է շարք մը վրացական ֆիլմերու մէջ:

Վրաստանի մէջ խորհրդային կարգերու հաստատումէն ետք մասնակցած է թատերական գործերու կազմակերպմանը։

 Ստեղծագործութիւն 

 Երկեր 
 «Ապօրինածինը» (պիես, 1882)
 «Քույր ու եղբայր» (թատերախաղ)
 «Երկու հերոս» (թատերախաղ)
 «Զորաշարժեր» (կատակերգութիւն)
 Գոգնիաշվիլիի «Քրիստոնեաներ» օբերայի լիբրետոն
 Զաքարիա Փալիաշվիլիի «Դաիսի» օբերայի լիբրետոն, 1923
 Դիմիդրի Առաքիշվիլիի «Դինարա» օբերայի լիբրետոն, 1924

 Օպերաներու լիբրետոներու վրացերէն թարգմանութիւններ 
 «Սեւիլեան սափրիչ», Ջոակինո Ռոսսինի
 «Կարմէն», Ժորժ Բիզէ
 «Ռիգոլատո», Ջուզեպէ Վերդի

 Դերերը թատրոնի մէջ 
 «Լիր արքայ», Շեքսպիր — Լիր
 «Օթելլո», Շեքսպիր — Օթելլո
 «Կակո աւազակը», Իլեայ Ճավճավաձէ — Կակո
 «Խելքէն պատուհաս», Ալեքսանտր Գրիբոյեդով — Սկալոզուբ
 «Էդիպուս արքայ», Սոֆոկլես — Էդիպ
 «Կին», Ալեքսանտր Դիւմա (որդի) — Կին
 «Ռևիզոր», Նիկոլայ Գոգոլ — Օսիպ
 «Դաւաճանութիւն», Սումբատով Յուժին — Օթար բեկ
 «Ջարդին մէջ», Բորիս Լավրենյով — Բերսենեւ
 «Պատարա Կախի», Ակակի Ծերեթելի — Գելա

 Ֆիլմագրութիւն 
 1913 — Կովկասի նուաճումը
 1921 — Արսէն Ջորջիաշվիլի — գեներալ
 1922 — Սուրամի բերդ — գեներալ
 1926 — Խանումա — Վարախիձէ
 1927 — Ամոկ
 1927 — Լեռներու օրէնքը

 Գրականութիւն 
 Театральная энциклопедия. Гл. ред. П. А. Марков. М.: Советская энциклопедия.

 Ծանօթագրութիւններ 


Ստորոգութիւն:21 Յունուարի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:31 Յուլիսի մահեր