Սեւ Պղպեղ

Սեւ Պղպեղ (լատիներէն՝ piper nigrum), պղպեղագգիներու ընտանիքի պղպեղի ցեղի բազմամեայ, մագլցող բոյս։
 Կենսաբանական Նկարագիր 
Ցօղունը կիսափայտացած, բարակ, ճկուն (երկարութիւնը 10-12), հանգոյցներուն մէջ առաջացող օդային ատուենթիւ արմատներով։ Տերեւները պարզ են, ձուանման, հաստակեղեւ, հերթադիր։
մինի|ձախից|240px
Ծաղիկները՝ մանր, մոխրադեղնագոյն կամ սպիտակ, հաւաքուած ծաղկաբոյլի մը մէջ։

Պտուղը գնդիկանման, միասերմ կորիզապտուղ է (3-5 մմ տրամագծով), գոյնը՝ կանաչ, երբ կ'ըլլայ հասուն՝ կը կարմրի եւ երբ չոր՝ կ'ըլլայ սեւ։

Բոյսը միատուն Է, վայրի վիճակի մէջ՝ երկտուն։ Սերմերով բազմանալով կը ծաղկի 3-4-րդ տարիներու ընթացքին, իսկ վեկէթատիւ եղանակով՝ 5-6-րդ ամսուայ ընթացքին։ Ծաղկումը ռեմոնտանտ Է, պտուղը կը հասուննայ 5-10 ամիս յետոյ։

 Հայրենիք 
Հայրենիքը Հնդկաստանն Է։ Կը մշակուի հարաւ-արեւելեան Ասիոյ, Արեւելեան Ափրիկէի, Ամերիկայի արեւադարձային շրջաններուն մէջ։

Մէկ բոյսի բերքատուութիւնը 0,6-1,5 քկ. Է։ Բոյսը երաշտադիմացկուն չէ։ Լաւ կ'աճի բերրի, խոնաւ, ցամաք հողերուն վրայ։

 Քիմիական կազմ 
Կը պարունակէ պիպերին ալքալոիդ եւ եթերաիւղերը։ Կ'օգտագործուի որպէս համեմունք խոհարարութեան եւ սնունդի արդիւնաբերութեան մէջ։
2013-ին խոշորագոյն սեւ պղպեղ արտադրողներըՄիաւորուած Ազգերու Պարէնի Եւ Գիւղտնտեսութեան Կազմակերպութիւն (FAOSTAT) http://faostat3.fao.org/browse/Q/QC/E  
(հազար թօներով) Երկիր Արտադրանք 22px Վիեթնամ 163 22px Ինտոնեզիա 89 22px Հնդկաստան 53 22px Պրազիլ 42 22px Չինաստան 31Աշխարհ 473
 Գրականութիւն 
 Дудченко Л. Г., Козьяков А. С., Кривенко В. В. Пряно-ароматические и пряно-вкусовые растения։ Справочник / Отв. ред. К. М. Сытник. — К.։ Наукова думка, 1989. — 304 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-12-000483-0.

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Բոյսեր
Ստորոգութիւն:Բոյսեր այբբենական կարգով