Բարսեղ Տինանեան

Բարսեղ Տինանեան Մովսէսի (1887, Ռոտոսթօ, Թուրքիա- 8 Փետրուար 1965, Կ. Պոլիս), հայ բժիշկ, հասարակական գործիչ, ուսուցիչ։

 Կենսագրութիւն 
Ծնած է 1887 թուականին Թուրքիոյ եւրոպական մասի՝ Ռոդոսթօ քաղաքը, բժիշկ Մովսէս Տինանեանի ընտանիքէն ներս։ 1906 թուականին աւարտած է Կ. Պոլիս՝ ասիական կողմի, Սկիւտար թաղամասի Պէր­պէրեան վար­ժա­րա­նը։ 1911 թուականի Փետրուար 15-ին աւարտած է Փարիզի համալսարանի բժշկական բաժիը։ Եղած է ներքին հիւանդութիւններու մասնագէտ։ 1911 թուականին վերադարձած է Կ. Պոլիս եւ որպէս բժիշկ աշխատած։

1912 թուականին՝ Պալքանեան պատերազմի ընթացքին, Ատրիանապոլիս քաղաքին մէջ, Օսմանեան բանակի բժիշկ ծառայած է՝ հարիւրապետի աստիճանով։ 1913-1914 թուականներուն մնայուն օգնական բժիշկ աշխատած է Կ. Պոլսի Ս. Փրկիչ ազգային հիւանդանոցի արտաքին բաժինէն ներս։ 1914 թուականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայած է Կ. Պոլսի Պուլկարական հիւանդանոցին մէջ։ Պարգեւատրուած է պուլկարական արքունիքի «Կար­միր խաչ» շքանշանով։ 1915 թուականի Ապրիլին բանտարկուած է Կ. Պոլսոյ կեդրոնական բանտին մէջ, ապա աքսորուած Չանղըրը։ Անունը փորագրուած է Չանղըրըի բանտին մէջ հաւաքուած համրիչին՝ 99 հատիկներէն 41-րդին վրա։ Վերապրած է։

Եղած է 1919 թուականի Ապրիլ 11 (24)-ին՝ Մեծ Եղեռնին նուիրուած առաջին սգահանդէսին կազմակերպիչ յանձնախումբի անդամներէն։ Եղած է հանրային գործիչ, երկար տարիներ՝ «Կար­միր խա­չի» Կ. Պոլսոյ մասնաճիւղի ատենապետն ու Գա­րա­կէօ­զեան տան (որբանոց) մնայուն բժիշկը։ Զբաղած է նաեւ ուսուցչութեամբ։ Կ. Պոլսոյ Եսայեան վարժարանէն ներս դասաւանդած է առողջապահութիւն եւ կենսաբանութիւն առարկաները։ Իր նախաձեռնութեամբ նոյն վարժարանին մէջ՝ հիւանդապահներու, դասընթաց կազմակերպած եւ դասաւանդած է։ Տարեգիրքերու եւ օրաթերթերու էջերուն մէջ տպագրուած բժշկագիտական եւ հրապարակախօսական յօդուածներու հեղինակ է։ Եղած է լաւ ջութակահար եւ բարձր գնահատանքի արժանացած՝ արուեստասէր շրջանակներէն ներս։

Մահացած է 1965 թուականի Փետրուար 8-ին, Կ. Պոլիս|Կ. Պոլսոյ մէջ՝ 78 տարեկան հասակին։ Զաւակներէն՝ Ժիրայր Տինանեան, բնակած է Փարիզ եւ եղած՝ ներքին ու սրտային հիւանդութիւններու բժիշկ։

 Աշխատութիւնը 
 Բժիշկի մը խորհրդածութիւնները, Կ. Պոլիս, 1941։

 Գրականութիւն 
 Պալաքեան Գրիգորիս ծ. վրդ., Հայ գողգոթան, Վի­են­նա, 1922։
 Ազգային հիւանդանոցի մէջ պաշտօնավարած բժիշկները, Ընդարձակ տարեգիրք Ազգային հիւանդանոցի, Սթանպուլ, 1939։
 Շիկահեր Վարդ, Կիսադարեան պատմութիւն թրքահայ բժշկութեան, 19231975, Սթանպուլ, 1975։
 Սիմոն Հովիւեան, «Ապ­րի­լե­ան Նա­հա­տակ­նե­րուն Շա­ւի­ղով, Մեծ Եղեռ­նի 60-ամե­ա­կի Սե­մին», Պէյրութ, 1975, 349 էջ։
 Պալաքեան Գրիգորիս ծ. վրդ., Հայ գողգոթան, Երեւան, 1991։
 Յարման Արսէն, Հայերը Օսմանեան առողջապահութեան ծառայութեան մէջ եւ պատմութիւն սուրբ Փրկիչ հայոց հիւանդանոցի (թուրքերէն), Սթամպուլ, 2001։
 Աւագեան Կարինէ, Եղեռնայուշ մասունք կամ խոստովանողք եւ վկայք խաչի, Երեւան, 2002։
 Աւագեան Կարինէ, «Չան­ղը­րըի 1915 թ. Ապ­րի­լի 11, Յի­շա­տակ»… Թանգարանային ցուցանմոյշը, «Հան­դէս Ամ­սօ­րե­այ», 2008, հ. 1-12։
 Իսկահատեան Յ., Վկայարան հայկական ցեղասպանութեան, Գիրք Գ․, Պէյրութ, 2011, 395 էջ։

 Աղբիւր 

Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ
Ստորոգութիւն:Ռոտոսթօ ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Հայ հասարակական գործիչներ
Ստորոգութիւն:8 Փետրուարի մահեր
Ստորոգութիւն:Ռոտոսթօ ծնածներ
Ստորոգութիւն:Հայ ուսուցիչներ
Ստորոգութիւն:Կոստանդնուպոլիս մահացածներ