Փարաջանովի Տուն Թանգարան (Երեւան)

Սերկէյ Փարաջանովի թանգարանը տուրք մըն է խորհրդային ռեժիսոր եւ նկարիչ Սերկէյ Փարաջանովին եւ Երեւանի մէջ ամէնէն հայտնի թանգարաններէն մէկն է: Ցոյց կու տայ Փարաջանովի բազմազան գեղարուեստական եւ գրական ժառանգութիւնը։

 Պատմութիւն 
Թանգարանը գտնուած է 1988-ին, երբ Փարաջանով հաստատուեցաւ Երեւան: Փարաջանով ինք ընտրեց այն տեղը (Ձորագոյղ ազգագրական կեդրոն) եւ թանգարանի կառուցման նախագիծը։ 1988-ի Սպիտակ երկրաշարժի եւ ընկերաբանութեան ու տնտեսագիտութեան խնդիրներու պատճառով, թանգարանը բացուեցաւ 1991 Յունիսին, Փարաջանովի մահէն 1 տարի ետք։

Թանգարանի հիմնադիր տնօրէնն է Զաւէն Սարգիսեան. թանգարանը երեւանի մշակութային կեդրոններէն մէկն է, հայտնի է իր ցուցահանդեսներով, հրատարակութիւններով եւ պատւաւոր ընդունելութիւններով (որոնցմէ՝ միջազգային կինոփառատոնի հիւրերու Երեւանեան Տարեկան հանդիպումներուն: Բաոլօ Գօէլյօ, Ուիմ Ուենտըրզ, Միքայէլ Վարդանով, Թօնինօ Կուեռա, Էնրիքա Անդոնիոն, Ատոմ Եկոեան, Նիքիթա Միխալքով, Վլատիմիր Բուդին, Ալեքսանտր Լուքաշենքօ, Եւկենի Եւտուշենքօ, Առնոլտ Ռիույդէլ, Վալտաս Ատամքուս, Դարյա Հալոնեն, Տոնալտ գնադ եւ շատ այլ մարդիկ այցելած են թանգարանը։

 Ցուցահանդէս 
Թանգարանը ավանդական Կովկասեան ոճի շէնք մըն է որ կը բաղկանայ երկու հարկերէ։ հոն կը գտնուի 1400 ցուցանմուշ, թանգարանը կը պարունակէ բազմաթիւ կառուցուածքներ, վարժարաններ, հաուաքներ, գծագրութիւններ, պուպրիկներ եւ գլխարկներ։ Թանգարանը ցոյց կու տայ նաեւ չհրատարակուած սցենարներ, լիբրատոներ եւ տարբեր արջեւումներ, որոնք Փարաջանով ստեղծած է բանտին մէջ։ Թանգարանի այլ ցուցանմուշներէն երկու հիշատակի սենեակներ վերստեղծուած են, բնօրինակ պաստառներ, փառատոն մրցանակներ, նամակներ ստորագրուած Ֆետերիկո Ֆելինիի, Լիլիա Պրիքի, Անդրէյ Դարկովսկիի, Միխայէլ Վարդանովի, եւ Իւրի Նիքուլինի կողմէ, Պարգեւներ յայտնի այցելողներու՝ Թոնինօ Կուերա, Վլատիմիր Բութին եւ Ռոման Պալաեան, որ հեղինակն է «Գիշեր մը Փարաջանովի թանգարանին մէջ» տեսաերիզին։ Թանգարանը կ'օգտագործէ Փարաջանովի արուեստի եւ ցուցահանդեսի սկզբունքները:

Թանգարանը կազմակերպուած է մօտ 50 ցուցահանդեսներէ, որոնց մաս կը կազմէն Կաննի, Աթենք, Թոքիո, Մոսկուա, Հռոմ, Թեհրան եւ այլն։

Ըստ «Ուղենշուած Հայաստան» ուղղեցոյց, «Լաւագոյն թանգարանը փոքր է, վերջնական եզրակացութեան մէջ կը տեսնենք տուն հայտնի խորհրդային ռեժիսոր Սերկէյ Փարաջանով»Rediscovering Armenia: An Archaeological/touristic Gazetteer and Map Set, by Brady Kiesling, Raffi Kojian, 2001, p. 11:

 Վկայութիւն Թանգարանի Մասին 
մինի|Սերկէյ Փարաջանովի տուն-թանգարան Հրազդանի Կիրճի ծայրը, Երեւանի մէջ
«Աշխարհքի մէջ կա՞յ ցանկացած տեղ, թանգարան Սերկէյ Փարաջանովի: Թանգարան մը իր գրաֆիքսով, պուպրիկներով, վարժարաններով, լուսանկարներով, 23 սցենարներով եւ լիբրատոներով որոնք չիրացուած արտադրութիւններու շարժապատկերի, թատրոնի մէջ են...Այդ կը դառնայ հպարտութիւնը ամբողջ քաղաքի: Ես գիտեմ, որ վաղ թէ ուշ Փարաջանովի դրամատիկականը պիտի հրապարակուի գիրքի մը մէջ, եւ ես յույս ունիմ, որ քաղաքի այս թանգարանը նպիտի ըլլայ Երեւան»: Միքայէլ Վարդանովի (1985)Parajanov-Vartanov Institute:

 Ծանօթագրութիւններ