Լուիս Քերըլ

Լուիս Քերըլ (, իսկական անունը՝ Չարլզ Լաթուիճ Տաճսըն, , 27 Յունուար 1832, Տարսպերի - 14 Յունուար 1898, Կիլֆորտ), անգլիացի գրող, մաթեմատիկոս, փիլիսոփայ եւ լուսանկարիչ։

Լուիս Քերըլն իր մասին անգամ մը ըսած է. «Ես որոշած էի մաթեմատիկոս դառնալ, սակայն  երեւակայութիւնս չբաւեց եւ ես դարձայ  գրող»։

 Կենսագրութիւնը 
Ծնած է 27 Յունուար 1832 -ին Անգլիոյ Չեշիր կոմսութեան Տարսպըրի գիւղին մէջ: Քերըլը սերած էր բարձր եկեղեցւոյ անգլիկաններու ընտանիքէն եւ երկար յարաբերություններ հաստատած՝ Քրիստոսի Եկեղեցւոյ հետ։ Ունեցած է 7 քոյր եւ 3 եղբայր։ Ուսման մէջ առաջին քայլերը առած է տան մէջ, դրսեւորելով իր խելացութիւնն ու հմտութիւնը։ Ան ձախլիկ էր։ Չհաստատուած փաստեր կան, ըստ որոնց՝ զինք կ'արգիլէին ձախ ձեռքով գրել եւ այդ պատճառով անոր հոգեբանութիւնը խախտած է եւ սկսած է կակազել ։

12 տարեկանին ընդունուած է Ռիչմոնտէն ոչ հեռու գտնուող յատուկ դպրոց մը։ Սակայն 1845-ին, իր կամքին հակառակ, ստիպուած կ'ըլլայ տեղափոխուիլ ուրիշ դպրոց մը։ 1851-ին կը տեղափոխուի Օքսֆըրտ եւ կ'ընդունուի այնտեղի ազնուական դասին պատկանող համալսարաններէն մէկը։ Հակառակ անոր, որ ընդհանուր առմամբ լաւ չէր սորվեր, բայց ուսողութեան մէջ իր ունեցած բարձր ունակութիւններուն շնորհիւ կը ստանայ պաքալորէայի կոչում եւ նոյնիսկ կը յաղթէ համալսարանին մէջ կազմակերպուած ուսողութեան թելադրութեան (լեկցիա) մրցոյթին։ Իր կեանքին հետագայ 26 տարիներուն ան ուսողութիւն կը դասաւանդէր, ու հակառակ իր ստացած աշխատավարձին,  ան իր գործը կը համարէր ձանձրալի զբաղում մը։

Մահացած է 14 Յունուար 1898-ին Սուրէյ կոմսութեան Կիլֆորտ քաղաքին մէջ։

1982 թուականին Քերըլի յուշաքարը զետեղուեցաւ Poets' Corner-ի մէջ, Վեսթմինսթրեան աբբայութիւն:

 Գրական գործունէութիւնը 
Գրել սկսած է քոլէճին մէջ աշակերտական տարիներուն։ Այդ օրերուն կը գրէր բանաստեղծութիւններ եւ կարճ պատմուածքներ, որոնք կը տպագրուէին արդէն Լուիս Քերըլ կեղծանունով։ 1854-էն սկսեալ անոր ստեղծագործութիւնները կը սկսին լոյս կը տեսնել անգլիական հեղինակաւոր «Քոմիք թայմզ» (անգլերէն The Comic Times) եւ «Թրէյն» (անգլերէն The Train) հանդէսներուն մէջ։

Ամէնէն յայտնի ստեղծագործութիւններէն են՝ «Ալիսի արկածախնդրութիւնները Հրաշքներու աշխարհին մէջ» (1865, ), «Ալիս ի՞նչ գտաւ Հայելիին ընդմէջէն» (1871, ) հեքիաթ-վիպակները, «Սնարկի որսը» կատակերգական բանաստեղծութիւնը։

Քերըլի վիպակ-հեքիաթները աչքի կ'իյնային դրուագներու պատկերաւորութեամբ եւ արտառոց տրամաբանական-լեզուաբանական բառախաղերով: Ուսումնասիրողները անոնց մէջ կը գտնեն բազմաթիւ բնագիտական եւ տրամաբանական յայտնագործութիւններու կանխագուշակումներ։ Անոնք թարգմանուած են աշխարհի բազմաթիւ լեզուներու եւ անգլիախօս երկիրներու մէջ ամէնէն շատ մեջբերուող գիրքերն են, Աստուածաշունչէն եւ Շէյքսփիրէն ետքԱլիսը հրաշքների աշխարհում։ Ալիսը հայելու աշխարհում / Լ. Քերոլ; Անգլ. թարգմ.՝ Ս. Սեֆերյան; Չափածո թարգմ.՝ Գ. Բանդուրյան; Նկ.՝ Հ.Հ. Ղարագյոզյան, Ե. Շուկաև; Խմբ.՝ Ա. Ղուկասյան. - Երեւան։ Հայաստան, 1971. - 224 էջ։։

Ալիսի մասին երկու հեքիաթ-վիպակները Սոնա Սէֆէրեանի կողմէ թարգմանուած են հայերէնի եւ հրատարակուած՝ 1971-ին։

 Ծանօթագրութիւններ 

 Արտաքին յղումներ 
 Լուիս Քերըլը գրապահարանում 

Ստորոգութիւն:Անգլիացի արձակագիրներ
Ստորոգութիւն:Մանկագիրներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:27 Յունուարի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:14 Յունուարի մահեր
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով