Հայ Բառարանագրութիւն

Հայ բառարանագրութիւն, կը կոչուի ժամանակի ընթացքին հայերէնի թարգմանական (երկլեզուեան ու բազմալեզուեան), բացատրական, դիցաբանական, եզրութաբանական, դարձուածաբանական, արմատական եւ այլ նպատակներու ու կարգի բառարաններու կազմելը:Հեղինակի կողմէ: 

Պատմութիւն
Բառարանագրութիւնը սկզբնաւորուած է Ք․ա․ երրորդ հազարամեակին՝ Միջագետքի մէջ, շումըրներու կողմէ:

Ոսկեդարեան շրջանին՝ Է. դարին հայ գրականութեան ծնունդին, ոչ մէկ հայկական բառարանագիտական աշխատանք գոյութիւն ունէր: Զ-Ժ դարերուն իմաստասիրական, բնախօսական եւ այլ բառեր յայտնուեցան՝ իրենց բացատրութիւններով: Այս ժամանակէն մնացած է հայատառ յունարէն բառացանկ մը եւ լատին-հայերէն բառացանկ մը՝ հայերէն բառերու նաեւ լատինատառ գրութեամբ, որոնցմէ ոչ մէկը այբբենացուած չեն:Ջահուկեան, Գեւորգ: Հայ բառարանագրութիւն: 

ԺԱ-ժԶ դարերուն հայ բառարանագիտութիւնը կը սկսի զարգանալ: Հայերէն առաջին յայտնի բառարանը Արիստակես Գրչի ուղղագրական բառարանն է՝ «Գրչութեան Արուեստ» Կոչուող Երկը», որ գրուած է ԺԲ դարուն:

Ժէ-ի դարերուն մատենակից բառարաններէն բացի, երկրագունդի 45 հայագիտական կենդոններուն մէջ աւելի քան 280 հայագէտներ հրատարակած են 320 բառարան: Առաջին հայերէն տպագիր բառարանը եղած է Ֆրանչիսքո Ռիւոլայի հայերէն-լատիներէն բառարանը, որ լոյս տեսած է 1621 թուականին: Սակայն ըստ արդի գիտութեան հայ բառարանագրութեան հայրը կը համարուի Վենետիկի Մխիթարեան Միաբանութեան հիմնադիր Մխիթար Սեբաստացին, ով 1749-ին հրատարակած է «Բառգիրք Հայկազեան Լեզու» առաջին հատորը, ապա 1769 թուականին՝ երկրորդ հատորը: ԺԹ դարու 80-ական թուականներուն Կ. Պոլիսը կը դառնայ հայ բառարանագիտութեան կեթրոն: Միայն 1880 - 1914 թուականներուն Կ. Պոլսու մէջ կը հրատարակուին եւ կը վերահրատակուին  49 բառարան: 20-րդ դարու վերջին կիսուն միայն Երեւանի մէջ լոյս տեսած է 63 բառարան:

Տպագիր Հայերէն Բառարաններ
+հայերէն բառարաններու առաջին հրատարակութիւններու ցանկ Անուն Բառայօդուածներ Հրատարակմանտարի Հեղինակ(նէր) Հրատարակիչ/տպարան Վայր Բացատրութիւն Բառգիրք հայոց(Dictionarium Armeno-Latinum)   1621 (ԱՅ. հրատարակութիւն)1633 (Բ. հրատարակութիւն)  Ֆրանչիսքո Ռիւոլայ Քոլեջիում Ամբրոսիանում(Collegium Ambrosianum)  Փարիզ  Առկայ է առցանց Բառգիրք Լատինացուոց եւ հայոց ի վերայ Աստուածաշունչ եւ ժամակարգութեան գրոց հայոց եկեղեցւոյն(Dictionarium Latino-Armenum super sacram scripturam, et libros divini officii ecelesiae armenae)   1695 Աստուածատուր Ներսէսովիչ Սուրբ Ժողով Տարածման Հաւատոյ (Sacra Congregatio de Propaganda Fide)  Հռոմ  Առկայ է առցանց Բառգիրք Հայոց արարեալ ի Ս. Էջմիածին, Երեմիա վարդապետի շուրջ 10,000 բառ  1698 (ԱՅ. հրատարակութիւն)  Երեմիա Մեղրեցի Սարգիս Եւդոկիացի Սահեթտշի  Լիւոռնո  Առկայ է առցանց (անբեռնելի) Արամեան լեզուին գանձ (Thesaurus linguae Armenicae antiquae et hodiernae)   1711 Joachim J. Schroeder (Եօհան Եօախիմ Շրեօտըր)    Amstelodami  Հայերէնի քերականութեան գիրք է լատիներէնով եւ ունի 40 էջնոց հայերէն բառարան ետեւը:  Հասանելի է առցանց Google Books ի միջոցաւ Dictionarium novum latino-armenum expraecipuis armeniane linguae scriptoribus concinnatum (Բառգիրք հայկական լեզուի)   1714 Jacobus Villotte (Ժաք Վիլոթ)  Սուրբ Ժողով Տարածման Հաւատոյ (Sacra Congregatio de Propaganda Fide)  Հռոմ  լատիներէն-հայերէն Դուռն քերականութեան եւ բառգիրք  1727 Մխիթար Սեբաստացի  Անտօն Բորտոլի Վենետիկ  արդի արեւմտահայերէնի առաջին քերականութիւն,հայերէն եւ թուրքերէն՝ հայատառ ուղղագրութեամբ Բառգիրք հայոց  10,000 բառ  1728 (Բ. հրատարակութիւն)  Երեմիայ Մեղրեցի   Կոստանդնուպոլիս  Գիրք սահմանաց եւ բառարան  1749 Արսեն Դպիր Յովհաննէս  Կոստանդնուպոլիս  առաջին հայերէն հանրագիտարան Բառգիրք հայկազեան լեզուի հատոր ԱՅ՝ 37000  1749 (ԱՅ հատոր)1769 (Բ հատոր)  Մխիթար Սեբաստացի  Անթօնի Պորթոլի Վենետիկ  Ընհդանուր կը պարունակէ վեց տարբեր բառարան երկու հատորի մէջ:  Առցանց (անբեռնելի)` Հատոր ԱՅ եւ Հատոր Բ Գիրք որ կոչի սաւիղ լեզուագիտեան մօտ 2000 - 2500  1788 Գրիգոր Խալդարեանց, Կ. Սարաֆեան  Գրիգոր Խալդարեանց  Սանկտ Պետերբուրգ ռուս-հայերէն, հայ-ռուսերէն Բժշկարան համառօտ եւ բառարան  1793 Պետրոս Քալանթարեան Սուրբ Խաչ վանքի տպարան Նոր Նախիջեւան  Առկայ է առցանց (անբեռնելի) Բառարան  1794 Պողոս Թորոսեան Թիւրիկեցի  Սբ. Խաչ վանքի տպարան  Նոր Նախիջեւան  թուրքերէն եւ հայերէն. առկայ է առցանց (անբեռնելի) Հայ-լատին բառագիր  ԺԸ դար  Ստեփանոս Ռոշքեան    Բառարան յիտալական Լեզուէ ի Հայ եւ ի Տաճիկ բարբառ (Dizionario Italiano-Armeno-Turco)   1804  մանուէլ Ջախջախեան Մխիթարեան տպարան (Սուրբ Ղազար)  Վենետիկ   Ռուս-հայերէն բառարան  9000  1821  Հ. Ալամդարեան  Մոսկուայ Առկայ է առցանց  Բառարան անգղիերէն եւ հայերէն  1821  հայր Յարութիւն վարդապետ Աւգերեան   Վենետիկ  Առկայ է առցանց Բառարան հայերէն եւ անգղիական  1825  Հայր Յարութիւն վարդապետ Աւգերեան   Վենետիկ   Բառարան պարսկերէն ըստ կարգի հայկական այբուբենից 30000  1826  Գէորգ Դպիր Պալատցի  Կոստանդնուպոլիս  առաջին պարսկերէն-հայերէն բառարան Յամառօտ Բառարան Յիտալականէ ի հայ եւ ի տաճիկ (Nuovo dizionario italiano-armeno-turco)    1829  Հայր Մանուէլ վարդապետ Ջախջախեան  Մխիթարեան գործարան  Վենետիկ   Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի (Նոր Հայկազեան, բառարան երկհատոր)  57000  1836-1837  Գաբրիէլ Աւետիքեան, Խաչատուր Սիւրմէլեան, Մկրտիչ Աւգերեան  Մխիթարեան տպարան ի Սրբոյն Ղազարու  Վենետիկ  հայերէնէ հայերէն, լատիներէն եւ իւնարէն, Առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Բառգիրք ի բարբառ հայ եւ իտալական (երկհատոր)   1837  Մանուէլ Ջախջախեան  Մխիթարեան տպարան (Սուրբ Ղազար)  Վենետիկ  հայերէնէ հայերէն եւ իտալերէն: Առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով: Նաեւ ներբեռնելի` ԱՅ հատոր եւ Բ հատոր Բառարան 'ի հայկական լեզուէ 'ի ռուսաց բարբառ   1838  Ալէքսանտր Մակարեան Խուդաբաշխեանց  Լազարեան Ճեմարան  Մոսկով  Երկու հատորով:  Առցանց հասանելի  է Բաւարիայի Պետական Գրադարանի կ'ողմէ այստեղ: Բառգիրք ի գաղղիականէ ի հայ եւ ի տաճիկ բարբառս (Dictionnaire franջais-armռnien-turc)   1840  Հայր Յարութիւն վարդապետ Աւգերեան  Մխիթարեան տպարան (Սուրբ Ղազար)   Վենետիկ   Բարգիրք Հայկազեան Լեզուի   1844 (ԱՅ հատոր)1846 (Բ հատոր)  Գրիգոր Փէշտիմալճեան  տպարան Պօղոսի Արապեան Ապուչեխցւոյ   Կոստանդնուպօլիս   Առձեռն Բառարան Հայկազնեան Լեզուի(ԱՅ հրատարակութիւն)  1846  Հայր Մկրտիչ Աւգերեան  Մխիթարեան տպարան (Սուրբ Ղազար)  Վենետիկ   A vocabulary of words used in modern Armenian but not found in the ancient Armenian lexicons  6,000  1847  Elias Riggs  W. Griffitt  Զմիւռնիայ  Հայերէն-անգլերէն: Առաջին աշխարհաբար բառարաններէն մէկը: Կը ներառնէ թրքերէնէ փոխառէալ բառեր: Առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Յամառօտ բառարան ի պէտս նորավարժից  1859    Մխիթարեան տպարան (Սուրբ Ղազար)  Վենետիկ   Բառգիրք հայ-գաղղիարէն   1861 (վերահրատարակուած է 1872, 1881, 1893, 1972)  Ամբրոսիոս Գալֆայեան Գրավաճառանոց Լ. Հաշէթի  Փարիզ  Հասանելի է առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Առձեռն Բառարան Հայկազնեան Լեզուի(Բ հրատարակութիւն) 56,410 բառ 1865  Հայր Գրիգոր Ճէլալեան  Մխիթարեան տպարան (Սուրբ Ղազար)  Վենետիկ  (ԱՅ հրատարակութեան վրայ աւելցուած է 5000 բառ): Առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Բառարան անգղիարէն եւ հայերէն    1868, II տպագրութիւն  Յարութիւն Վարդապետ Աւգերան  Մխիթարեան տպարան (Սուրբ Ղազար)  Վենետիկ  Առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Բառգիրք եաշխարհաբառէ է գրաբառ   1869  Գերապայծառ Եդուարդ Հիւրմիւզեան Մխիթարեան տպարան (Սուրբ Ղազար)  Վենետիկ   Ռուս-հայերէն բառարան   1870  Ռափայել Պատկանեան  Պետերբուրգ Ժողովածու օտարազգի բառերի, նոր-նախիջեւանցոց լեզուի մէջ մտած   1870  Ռափայել Պատկանեան   Պետերբուրգ  Երեքլեզուեան բառագիրք գաղղիերէն-հայերէն-տաճկերէն   1871 (Բ. տպագրութիւն)  Հայր Սրապիոն վարդապետ Էմինեան  Մխիթարեան տպարան  Վիեննայ  Առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Բառարան 'ի ռուսաց լեզու 'ի հայ  1876 (2-րդ հր.)  Գաբրիէլ Երեցփոխեանց  Թիֆլիս  Առկայ է առցանց  Նոր բառգիրք հայ-անգլիարէն   1875-79  Հայր Մատաթէայ Վարդապետ Պետրոսեան Մխիթարեանց տպարան  Վենետիկ  Առցանց եւ որոնելի ըստ գլխաբառերու: Նաեւ է այստեղ Բառարան սուրբ գրոց հանդերձ պատկերոք  1881  Յակոբ ԱՅ. Պօյաճեան   Կոստանդնուպոլիս  Աստուածաշնչի բառարան, առկայ է առցանց Բառգիրք ի գաղղիերէն լեզուէ ի հայերէն   1884  Նորայր Բիւզանդացի  Տպարան ԱՅ. Յ. Պօյաճեան  Կոստանդնուպոլիս  Ֆրանսերէն-հայերէն բառարան, առկայ է առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով: Նաեւ ներբեռնելի այստեղ Առձեռն բառագիրք հայերէն-լատիներէն ի պէտս դպրոցաց (Manuale lexicon Armeno-Latinum ad usum scholarum)   1887  Եօւհաննէս վարդապետ Միսքճեան  Սուրբ Ժողով Տարածման Հաւատոյ (Sacra Congregatio de Propaganda Fide)  Հռովմ   Երեքլեզուեան ընդարձակ բառարան տաճկերէն-հայերէն-գաղղիերէն  1888  Միհրան Աբիկեան   Կոստանդնուպոլիս  Առկայ է առցանց Բառարան ֆրանսերէնէ հայ աշխարհիկ   1889 (ԱՅ. հրատարակութիւն)  Մեսրոպ Նուպարեան   Կոստանդնուպոլիս  Բառագիրք գերմաներէնէ-հայերէն   1889  Աւետիք Կոյլաւեան (Կոյլաւ)  Մխիթարեան  Վիեննայ   Ընդարձակ բառարան տաճկերէն-հայերէն  1891  Միհրան Աբիկեան   Կոստանդնուպոլիս  Առկայ է առցանց Բառգիրք արուեստից եւ գիտութեանց եւ գեղեցիկ դպրութեանց   1891-1892  Հայր Մանուէլ Քաջունի Սուրբ Ղազարի տպարան  Վենետիկ  Ֆրանսերէն-հայերէն հանրագիտական բառարան: Առկայ է առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով: Ունի նաեւ հայերէն-ֆրանսերէն յամառօտ բառգիրք գիտութեանց եւ արուեստից եւ գեղեցիկ դպրութեանց որ նաեւ որոնելի է գլխաբառերով: Բառարան ֆրանսերէնէ հայ աշխարհիկ   1892 (Բ. բարելաւուած հրատարակութիւն)  Մեսրոպ Նուպարեան   Կոստանդնուպոլիս  Նոր բառգիրք հայերէն լեզուի մօտ 60000  1892  Սիմոն Գաբամաճեան  Կոստանդնուպոլիս   Առեռն բառագիրք հայերէն-գաղղիերէն   1893   Կ'ոմիտաս ԱՅ. Ոսկեան    Յ. Մատթէոսեան  Կոստանդնուպոլիս   Առձեռն բառագիրք լատիներէն-հայերէն ի պէտս դպրոցաց (Manuale lexicon latino-armenum)   1893  Եօւհաննէս վարդապետ Միսքճեան  Սուրբ Ժողով Տարածման Հաւատոյ (Sacra Congregatio de Propaganda Fide)  Հռովմ   Գործնական բառարան տակերէնէ հայերէն  1893  Միհրան Աբիկեան  Կոստանդնուպոլիս  Առկայ է առցանց Հայբուսակ կամ հայկական բուսաբառութիւն աւելի քան 3400  1895  Ղեւոնդ Ալիշան  Մխիթարեան տպարան  Վենետիկ  Առկայ է առցանց Գիտական բառգրքոյկ  1895  Միհրան Աբիկեան   Կոստանդնուպոլիս  Առկայ է առցանց Բառարան ֆրանսերէնէ հայերէն  1896 (ԱՅ. հրատարակութիւն)  Եղիայ Տեմիրճիպաշեան  Կոստանդնուպոլիս  Առկայ է առցանց Նոր բառգիրք պատկերազարդ ֆրանսահայ   19001909-1910 (Բ. հրատարակութիւն)  Գուիտոն Լուսինեան (Ամբրոսիոս Գալֆայեան)  Փարիզ  Երկհատոր Առձեռն բառարան հայերէն-անգղիերէն  1902  Մ. Գ. Մինասեան  Կոստանդինուպոլիս  Թուրքերէնէ փոխառէալ բառերը Պօլսի հայ ժողովրդական լեզուին մէջ համեմատութէամբ Վանի, Ղարաբաղի եւ Նոր-նախիջեւանի բարբառներուն  4,200 փոխառէալ բառ  1902  Հրաչէայ Աճառեան Լազարեան Ճեմարան Արեւելեան Լեզուաց  Մոսկուա-վաղարշապատ  Առկայ է առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Պատկերազարդ բնաշխարհիկ բառարան    1903, 1905  Հայր Սուքիաս Էփրիկեան  Մխիթարեան տպարան (Սուրբ Ղազար)  Վենետիկ  Երկու հատոր (երրորդ հատորը չէ տպուած հեղինակի մահի պատճառաւ) Բառգիրք Արարատեան բարբառի Մօտ 5000 բառ ու ոճ  1903  Տիգրան Նաւասարդեանց Տպարան Մովսէս Վարդանեանցի  Տփխիս Գործնական Բառարան Հայերէն-անգղիերէն   1905  Զ. Տ. Ս. Փափազեան Տպագրութիւն Յ. Մատթէոսեան  Կոստանդինուպոլիս  Առկայ է առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով (ուրիշ տարբերակ մըն ալ այստեղ) Լիակատար բառարան ռուսերէնից հայերէն   1906  Յարութիւն Դաղբաշեան  Թիֆլիս  Առկայ է առցանց Հանրագրութիւն   1907  Աթանաս Տիրոյեան Մխիթարեան տպարան (Սուրբ Ղազար)  Վենետիկ  Մեծ բառարան հայերէնէ օսմաներէն  1907  Պետրոս Զեկի Կարապետեան  Կոստանդնուպոլիս  Նոր բառարան անգլիերէնէ հայերէն (A Dictionary English and Armenian)   1907 (Բ. տպագրութիւն)  պրոֆ. Վ.Յ. Յակոբեան  Կոստանդնուպոլիս  Բառարան անգղիերէն, հայերէն եւ հայատառ թուրքերէն   1908 (Բ. տպագրութիւն)  Մ. Գ. Մինասեան  Հրատարակիչ Եղիայ Մալխասեան  Կոստանդնուպոլիս  Հանրամատչելի բառարան օտարազգի բառերի եւ գործածութեան մէջ մտած մտքերի ու դարձւածքների   1908  ԱՅ. Տէր-Ղազարեան Տպարան «էպօխաէ  Թիֆլիս  Առկայ է առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Նոր Բառագիրք Հայերէն Լեզուի   1910 (Բ. հրատարակութիւն)  Սիմոն Գաբամաճեան Տպագրութիւն Ռ. Սագաեան  Կոստանդինուպոլիս  Առկայ է առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Պատկերազարդ Գործնական Բառարան Անգլիերէնէ Հայերէն   1910  Զ. Տ. Ս. Փափազեան Տպագրութիւն Յ. Մատթէոսեան  Կոստանդինուպոլիս  Առկայ է առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Առձեռն բառարան ֆրանսերէնէ հայ-աշխարհիկ    1911  Մեսրոպ Նուպարեան  Տպագրութիւն Գ. Պաղտատլեան  Կոստանդնուպոլիս   Լիակատար բառարան հայերէնից ռուսերէն Մօտաւորապէս 70.000 բառ, 200.000 ոճեր, դարձուածքներ, առածներ եւ ասացուածքներ  1911  Յարութիւն Դաղբաշեան   Թիֆլիս   Հայոց բառ ու բան  14,000 բառ  1912  Սահակ Ամատունի Տպարան Մայր Աթոռոյ ս. Էջմիածնի  Վաղարշապատ  Առկայ է առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Բացատրական բառգիրք - Օտարազգի բառերի եւ օտարագիր բառերի ու դարձւածքների   1912  Մարտիրոս Յարութիւնեանց Տպարան Յ. Սանոյեանցի  Ալէքսանդրապօլ Առկայ է առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Բառարան գաղղիերէն-հայերէն-տաճկերէն   1912 (Բ. հրատարակութիւն)  Հայր Սամուէլ վարդապետ Գանթարեան  Սուրբ Ղազար  Վենետիկ  Առկայ է առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Մեծ բառարան օսմաներէն հայերէն  1912  Պետրոս Զեկի Կ'արապետեան   Կոստանդնուպոլիս  Contributo alla Flora dell' Armenia   1912  Ներսէս Տիրացուեան  Մխիթարեան տպարան  Վենետիկ  Հայերէն Գաւառական Բառարան  30,000 բառ  1913  Հրաչեայ Աճառեան Լազարեան Ճեմարան Արեւելեան Լեզուաց  Թիֆլիս  Բառարանը հասանելի է առ ցանց եւ որոնելի է իր գլխաբառերով: Նաեւ հոս որպէս PDF: Առձեռն բառարան հայերէն աշխարհիկ լեզուէ ֆրանսերէն (Dictionnaire portatif armenien moderne français)   1915  Գուիտոն Լուսինեան (Ամբրոսիոս Գալֆայեան), Կարապետ Բասմաջեան  Գրատուն Պ. Պալենց  Կոստանդնուպոլիս  Բառարանը հասանելի է առ ցանց Ընդարձակ Բառարան Անգլիերէնէ-հայերէն   1922  Փրոֆէսօր Յարութիւն Եօւհաննէս Չաքմագճեան  Երան Գրատուն  Պոսթըն  Այս բառարանը հասանելի է առ ցանց եւ որոնելի է իր գլխաբառերով: Ռուս-լատին-հայ բժշկագիտական բառարան  1924  Վահան Արծրունի   Երեւան  Ռուս-հայերէն իրաւաբանական բառարան  1924     Ռուս-հայերէն ռազմական բառարան  1925  Մանուկ Աբեղեան   Երեւան  Հայերէն-ֆրանսերէն բառարան  50000  1925  Միհրան Եօւհաննէսեան  Libraire-editeur Bemen Zartarian  Կոստանդնուպոլիս  Բառարան Հայերէն-գաղղիերէն   1926  Հայր Գէորգ Պայեան  Սուրբ Ղազար - Մխիթարեան Տպարան  Վենետիկ  Այս բառարանը հասանելի է առ ցանց եւ որոնելի է իր գլխաբառերով: Երկաթուղային տերմինների ռուս-հայերէն բառարան  1926-27     Ռուս-հայերէն բառարան շինարարական կառուցուածքների  1928     Բառարան ֆրանսերէնէ-հայերէն   1930 (Բ. հրատարակութիւն)  եղիայ Տէմիրճիպաշեան Տպագրութիւն Յ. Մ. Սէթեան  Կոստանդնուպոլիս  1896-ի տպագրութեան հիման վրայ բարեփոխուած: Առկայ է առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Ռուս-հայերէն աշխատանքային բաոարան  1931  Վ. Փոթէյեան   Բառարան պարսկերէն-հայերէն 20000  1933  գարեգին ք. Կիրակոսեան  Թեհրան  1919 կազմուած՝ ուշացած հրատարակումով Հայերէն Արմատական Բառարան (Ա-է)   1927-35  Հրաչեայ Աճառեան  Երեւանի համալսարանի հրատակաչութիւն Երեւան  Առկայ է առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Ռուս-հայերէն նոր բառարան 80000  1933-35  հեղինակների խումբ    բառեր եւ դարձուածքներ Առձեռն նոր բառարան հայերէն լեզուի   1934  Վարդան Գէորգեան  Տպարան «հրազդանէ  Պէյրութ  Անատոմիական տերմինաբանական բառարան  1934     Նեւրաբանական տերմիններ, ռուս-հայերէն բաոարան  1936     Բուսանունների բազմալեզու պատկերազարդ բառարան(Illustrated Polyglottic Dictionary of Plant Names in Latin, Arabic, Armenian, English, French, German, Italian and Turkish languages)   1936  Արմէնակ Գ. Պետեւեան Argus & Papazian Presses  Գահիրէ   Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի  Մօտաւորապէս 16,500 բառ  1938  Յարութիւն Թ. Գայայեան Տպագրութիւն Գալֆայ  Գահիրէ  Հոմանիշներու բառարան մըն է: Բառարանը առ ցանց է եւ որոնելի է իր գլխաբառերով Ռուս-հայերէն բուսաբանական տերմինների բառարան  1941     Հայոց անձնանունների բառարան (հնգհատոր)    1942 (ԱՅ հատոր)1944 (Բ հատոր)1946 (Գ հատոր)1948 (Դ հատոր)1962 (Է հատոր)  Հրաչեայ Աճառեան  Երեւանի Պետական Համալսարան  Երեւան  Առցանց եւ որոնելի (գլխաւոր անուններով) Հայերէն բացատրական բառարան (քառահատոր)  մօտ 120000  1944-45  Ստեփան Մալխասեանց   Երեւան  ստուգաբանական, բառակազմական, ոճաբանական, քերականական եւ արտասանական բացատրութիւններով, հայագիտական պատմութեան ամենախոշոր բառարանը:

Առկայ է առցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով Հայ-ռուսերէն բառարան  28000  1945 - 1947  ԱՅ.Ս. Ղարիբեան, Է. Տէր Մինասեան, Մ. Գէորգեան   հիմնականում ռուսերէն սովորելու նպատակով Բառարան Խ. Աբովեանի Երկերի  1947  Գ. Գասպարեան  Երեւան   Ընդարձակ բառարան հայերէնէ անգլիերէն  69,800  1950 (1970, Բ. տպագրութիւն)  Մեսրոպ Կ. Գույումճեան  Գահիրէ  Առցանց եւ որոնելի Եւրոպական փոխառէալ բառեր հայերէնի մէջ  860 փոխառէալ բառ  1951   Հրաչէայ Աճառեան  Մխիթարեան տպարան  Վիեննայ  Հեղինակը 1921-ին ուղարկած էր Մխիթարեանի խմբագրութեան, բայց տպուած է 1951-ին: Լատին-ռուս-հայերէն բժշկական բառարան  1951  Մ. Աբեղեան, Լ. Յովհաննիսեան, ԱՅ. Տէր-պողոսեանհայկական ՍՍՌ ԳԱ հրատարակչութիւն  Երեւան   Բառգիրք Սեբաստահայ գաւառալեզուի   1952  Կարապետ Գաբիկեան    Երուսաղէմ   Բառարան հայերէն-ֆրանսերէն  1952  Մ. Յովհաննէսեան  Կոստանդնուպոլիս   Երաժշտական տերմինների համառօտ բառարան  1953  Կ. Սեժենսկի, թարգ.` Ռ. Աթայեանի Հայպետհրատ Երեւան   Հայերէն Աշխարհաբար Լեզուի Լիակատար Բառարան   1954 (ԱՅ հատոր)1957 (Բ հատոր)  Պետրոս Վարդապետ Ճիզմէճեան  Տպարան Անի  Հալէպ  Կը պարունակէ թէ Արեւելահայ եւ թէ Արեւմտահայ բոլոր բառերը: Առկայ է առ ցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Առձեռն բառարան սպաներէնէ հայերէն   1955  Հայր Յարութիւն Թէքէեան   Պէյրութ   Ծիսական բառարան   1956  Մաղաքիայ Օրմանեան  տպարան Կ'աթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ  Անթիլիաս   Ռուս-հայերէն սպորտային բառարան  1956  Ս.Ն. Յակոբեան  Երեւան   Ռուս-հայերէն բառարան (քառահատոր)  աւելի քան 100000  1954 (ԱՅ հատոր)1956 (Բ հատոր)1957 (Գ հատոր)1958 (Դ հատոր)  ԳԱ Լեզուի ինստիտուտ Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատարակչութիւն Երեւան  բառեր եւ դարձուածքներ Բառարան արաբերէն հայերէն   1960  Ժորժ Թազպազեան   Պէյրութ   Ընդարձակ բառարան անգլիերէնէ հայերէն  95,900  1961 (1981, Բ. տպագրութիւն)  Մեսրոպ Կ. Գույումճեան   Գահիրէ  Առցանց եւ որոնելի Սայեաթ-Նովայի տաղերի բառարան  1963  ԱՅ. Քոչարեան  Երեւան   Պահլաւերէն-պարսկերէն-հայերէն-ռուսերէն-անգլերէն բառարան  1965  Ռուբեն Աբրահամեան  Երեւան   Հայոց լեզուի հոմանիշների բառարան   1967  Աշոտ Սուքիասեան   Երեւան  Առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Հայոց Լեզուի Նոր Բառարան   1968 (ԱՅ. հրատարակութիւն)  Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հրանդ Գանգրունի եւ Փարամազ Կ. Տօնիկեան Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն  Պէյրութ  Առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով: Երկրորդ հրատարակութիւնը՝ երկհատոր 1992-ին: Հայ բուսաշխարհ   1968  Կարապետ Գաբիկեան    Երուսաղէմ   Ռուս-հայերէն բառարան  1968  ԱՅ.Ս. Ղարիբեան Հայաստան հրատարակչութիւն Երեւան   Ժամանակակից հայոց լեզուի բացատրական բառարան (քառահատոր)  125,000  1969-1980  Հրաչեայ Աճառեանի Անուան Լեզուի Ինստիտուտ  Հայկական ՍՍՀ Գիտութիւնների Ակադեմիայի Հրատարակչութիւն  Երեւան  Առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Հազար ու մէկ բառ ու բան հայոց խօսից բարբառէն   1970  Դոկտ. Էնժ. Տիրայր Ֆրունճեան Տպարան Տօնիկեան  Պէյրութ  Գրուած է 1969-ին Պէրլինի մէջ: Արեւտմահայերէն դարձուածքներ: Բոյսերի անունների լատիներէն-հայերէն-ռուսերէն բառարան  1970, II լրացուած հրատ.  Թ. Ծատուրեան Երեւանի համալսարանի հրատարակութիւն Երեւան  Բուսաբանական բառարան  1970  Պ. Ղանդիլեան, ԱՅ. Յովսէփեան, Լ. Պետրոսեան   Երեւան  Հայերէնէ-անգլերէն Արդի Բառարան   1970  Վեր. Տիգրան Խնդրունի եւ Մարտիրոս Գուշագճեան  Հրատարակչատուն Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք  Պէյրութ  Առկայ է առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Անգլերէնէ-հայերէն Արդի Բառարան   1970  Մարտիրոս Գուշագճեան եւ Վեր. Տիգրան Խնդրունի  Հրատարակչատուն Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք  Պէյրութ  Առկայ է առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Կենսագրական բառարան    1973 (ԱՅ հատոր)1981 (Բ հատոր)1990 (Գ հատոր) Գառնիկ Ստեփանեան    Երեւան   Հայերէն ուղղագրական-ուղղախօսական տերմինաբանական բառարան  152,000 բառ  1973   Լոյս հրատարակչութիւն  Երեւան  Առկայ է առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Հայոց Լեզուի Դարձուածաբանական Բառարան   1975  Աշոտ Մուրադի Սուքիասեան, Սերգեյ Աշոտի Գալստեան Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչութիւն  Երեւան  Առկայ է առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով (դարձուածներով) Ռուս-հայերէն դարձուածաբանական բառարան  պարունակում է ռուսաց լեզուի շուրջ 5600 դարձուած եւ 1670 տարբերակ ու փոփոխակ  1975  Ռ.Լ. Մելքումեան եւ Պ.Մ. Պողոսեան  Երեւանի համալսարանի հրատարակչութիւն  Երեւան  Առկայ է առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Գերմաներէն-հայերէն բառարան  40,000 բառ  1976  Գրիգոր Միհրանի Անրէասեան  Երեւանի համալսարանի հրատարակչութիւն  Երեւան  Արդի հայերէնի բացատրական բառարան   1976  Էդվարդ Աղայեան  Երեւան  Առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Յովհաննէս Թումանեանի գեղարուեստական երկերի բառարան  1976  Լ. Պետրոսեան  Երեւան  Ռուս-հայերէն բառարան  85,000 բառայօդուած եւ շուրջ 100,000 բառ եւ դարձուածք  1977 (երկրորդ հրատարակութիւն, որ նոյնն է 1982-ի երրորդ հրատարակութեան)  Արարատ Սահակի Ղարիբեան «հայաստանէ հրատարակչութիւն  Երեւան  Առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Հայերէն-Ազրպէյճաներէն բառարան  1978  Ռ. Բաղրամեան  Երեւան  Բուսանունների հայերէն-լատիներէն-ռուսերէն-անգլերէն-ֆրանսերէն-գերմաներէն բառարան  1981  ռուբեն Ս. Ղազարեան Երեւանի համալսարանի հրատարակչութիւն  Երեւան   Անգլերէն-հայերէն բառարան  Շուրջ 30,000 բառ  1984  Հ.ԱՅ. Ասմանգուլեան եւ Մ.Ի. Յովհաննիսեան  «հայաստանէ հրատարակչութիւն  Երեւան  Առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Բառարան հայերէնէ-սպաներէն (Diccionario Armenio-Espaրol)  36,000 բառ  1984  Հայր Յարութիւն Թէքէեան  Ediciones Akian  Buenos Aires   Հայ-ռուսերէն ուսումնական բառարան 16200  1986  ԱՅ.Հ. Սեկոյեան  Լոյս հրատարակչութիւն  Երեւան   Հայաստանի եւ յարակից շրջանների տեղանունների բառարան   1986-2001  Թ.Խ. Յակոբեան, Ստ.Տ. Մելիք-բախշեան, Հ.Խ. Բարսեղեան  Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչութիւն  Երեւան  Առկայ է առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Հայերէնագիտական բառարան   1987  Հրանտ Զինաւորի Պետրոսեան    Երեւան   Հայ-ռուսերէն բառարան  75,000  1987  Հրաչեայ Աճառեանի Անուան Լեզուի Ինստիտուտ  Հայկական ՍՍՀ Գիտութիւնների Ակադեմիայի Հրատարակչութիւն  Երեւան  Առկայ է առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Ազրպէյճաներէն-հայերէն բառարան  1987  Ռ.Խ. Բաղրամեան, Ի. Խալիլով  Լոյս հրատարակչութիւն  Երեւան   Պարսկերէն-հայերէն բառարան  1987  պրոֆ. գէորգի Մ. Նալբանդեան  Երեւան  Ռուս-հայերէն պոլիտեխնիկական բառարան  շուրջ 75,000 տերմին եւ տերմինային կապակցութիւն  1988  Զ.ԱՅ. Հացագործեան, ԱՅ.Հ. Դարբինեան, Գ.Հ. Հովումեան, Գ.Հ. Սրուանձտեան Հայկական սովետական հանրագիտարանի գլխաւոր խմբագրութիւն  Երեւան  Առկայ է առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Գործնական Բառարան Ֆրանսերէնէ Հայերէն  19,200  1988  Յարութիւն Քիւրքճեան Շիրակ հրատարակչատուն Պէյրութ  Թուայնացուած, որոնելի, եւ առցանց Միջին հայերէնի բառարան  1987  (ԱՅ հատոր)1992 (Բ հատոր)  Ռ. Ղազարեան, Հ. Աւետիսեան  Երեւան  Առաջին հրատարակութիւն Արեւմտահայերէնի բառարան   1991  Արտեմ Սարգսեան  Արեւիկ  Երեւան  Առցանց եւ որոնելի: Հայոց Լեզուի Նոր Բառարան  56,000  1992  Գնէլ Արքեպս. Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան   Պէյրութ  Առցանց եւ որոնելի: Բառարան իտալերէն-հայերէն  30.000  1995  Հայր Վահան Վարդապետ Օհանեան Մխիթարեան Հրատարակչատուն  Վենետիկ  Առկայ է առ ցանց եւ որոնելի գլխաբառերով: Մեր արմատները նոր լոյսի տակ   1995-1998  Վարդգէս Ուրիշեան Մշակ  Ֆրէզնօ Երկհատոր ստուգաբանական բառարան: Առկայ է առ ցանց եւ որոնելի գլխաբառերով: Բառարան հայերէն-իտալերէն  30.000  1996  Հայր Վահան Վարդապետ Օհանեան Մխիթարեան Հրատարակչատուն  Վենետիկ  Առկայ է առ ցանց եւ որոնելի գլխաբառերով: Հայերէն-վրացերէն բառարան  1996  Լեւոն Մելիքսէթ-բեկ, Մերաբ Ռոբաքիձէ  Թբիլիսի  Հայ-վրացերէն առաջին տպագիր բառարան, պատրաստուել է 1890-1963 թթ., մնացել անտիպ մինչ վերամշակումը, լրացումը եւ հրատարակումը Գործնական Բառարան Հայերէն-ֆրանսերէն  17,800  1997  Գրիգոր Շահինեան  Շիրակ հրատարակչատուն Պէյրութ թուայնացուած, որոնելի, եւ առցանց Բառգիրք հայերէն լեզուի  17,600  1998  անդրանիկ վրդ. Կը ռանեան  Շիրակ հրատարակչատուն Պէյրութ թուայնացուած, որոնելի, եւ առցանց Անգլերէն-հայերէն բառարան  1998  ԱՅ. Աղաբեկեան  Երեւան  Ինֆորմատիկայ, ինտերնետ. անգլերէն-ռուսերէն-հայերէն բացատրական բառարան  2000  Է.ԱՅ. Ղազարեան, ԱՅ.ԱՅ. Ստեփանեան Մակմիլան-արմենիայ Երեւան  Գրաբարի Բառարան   2000  Ռուբէն Սերոբի Ղազարեան Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչութիւն Երեւան  Բառարանը է առ ցանց եւ որոնելի է իր գլխաբառերով: Հայոց լեզուի բարբառային բառարան (7 հատոր)  աւելի քան 100,000 բարբառային բառեր, դարձուածքներ, կայուն բառակապակցութիւններ ու ոճական արտայայտութիւններ  2001-2012  Հրաչեայ Ահառեանի Անուան Լեզուի Ինստիտուտ  ՀՀ Գիտութիւնների Ազգային Ակադեմիայ  Երեւան  Բառարանն ամփոփում է աւելի քան 100,000 բարբառային բառեր, դարձուածքներ, կայուն բառակապակցութիւններ ու ոճական արտայայտութիւններ, որոնք քաղուած են մօտ 200 գրաւոր աղբիւրներից եւ ընդգրկում են 220 բարբառներ ու խօսուածքներ:Բառարանն ունի գիտագործնական նպատակ՝ հայերէնի բառային հարուստ բառագանձը մատչելի դարձնել բարբառագիտութեան, ազգագրութեան, պատմութեան, լեզուաբանութեան հարցերը ուսումնասիրող մասնագէտներին, այլեւ հասարակայնութեան լայն շրջաններին:Հասանելի է առ ցանց եւ որոնելի գլխաբառերով: Ուսումնական դարձուածաբանական բառարան   2002  Խաչիկ Բադիկեան    Երեւան  Գրաբարի բացատրական բառարան   2003  Լալիկ Խաչատրեան  Երեւան  Թուրքերէն-հայերէն բառարան  2003  Կ. Կոնտակչեան  Երեւան  Հրատարակչական եւ տպագրական եզրերի բառարան  2003  Փիտէր Քոլին. Թարգմ.` ԱՅ. Աղաբեկեան, ԱՅ. Գասպարեան  Գիտանք անգլերէն-հայերէն-անգլերէն Անգլերէն-հայերէն համակարգչային եզրերի բառարան շուրջ 10000  2004-ին II հրատ. Փիտէր Քոլին, Խաչիկ Գրիգորեան Անկիւնաքար  Երեւան  Համակագչային եզրերի հայերէն մշակումը, բացատրական տեքստի հայեացումը` Խաչիկ Գրիգորեանի․ISBN 99930-809-7-7․կայ նաեւ CD տարբերակով  Անգլերէն-հայերէն դարձուածաբանական բառարան(English-Armenian Phraseological Dictionary)  շուրջ 10000 դարձուածային միաւոր  2005, II լրացուած հրատ. Սոնայ Սեֆերեան, Արփիկ Լազարեան Անկիւնաքար(Ankyunacar)  Երեւան  ISBN 99941-949-6-8 ․առկայ է  Յամառօտ հայերէն-պուլկարերէն, պուլկարերէն-հայերէն բառարան առնուազն 8300 ամէն բաժնում  2005  ֆիլիպ Գ․ Մեսրոպ «կօմօէ ՕՕԴ  Սօֆիայ Հայերէն-բուլղարերէն․ առկայ է առցանց Վրացերէն-հայերէն բառարան  2005  ռամազ Կոնստանտինի Գոգաձէ, Մ.Ի. Յովհաննիսեան  ԵՊՀ հրատարակչութիւն  Երեւան  Առաջին վրացերէն-հայերէն տպագիր բառարան Հայերէն շրջասութիւնների բառարան   2006 (ԱՅ. տպագրութիւն)  Պետրոս Ս. Բեդիրեան    Երեւան   Հայերէն-անգլերէն բառարան 50000  2006  Ն. Բարաթեան Մակմիլան-արմենիայ հրատարակչութիւն  Երեւան   Փոքր բառարան հայ-լեհերէն, լեհ-հայերէն հայ-լեհերէն` մօտ 13800լեհ-հայերէն՝ մօտ 15000  2006  Անդժեյ Պիսովիչ, Շուշանիկ Սեդոյեան, Նորայր Տէր-գրիգորեան  Քշենգարնեայ ակադեմիցկայ (Ուսանողական գրախանութ)  Կրակով Արցախի բարբառի բառարան-հանրագիտարան (երկհատոր)  50000  2006  Գուրգէն Բաղդասարեան Մակմիլան-արմենիայ հրատարակչութիւն Ստեփանակերտ   Գրաբարի Հոմանիշների Բառարան   2006  Ռուբէն Սերոբի Ղազարեան Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւն  Անթիլիաս  Բառարանը հասանելի է առ ցանց եւ որոնելի իր գլխաբառերով: Նորայայտ բառեր գրաբարում   2007  Ռուբէն Ղազարեան    Երեւան   Հայերէն թեւաւոր խօսքեր   2007  Պետրոս Ս. Բեդիրեան    Երեւան   Հայերէն-ֆրանսերէն բառարան  40.000 բառայօդուած30.000 դարձուածային միաւոր եւ արտայայտութիւն  2009  Արամ Բարլեզիզեան  Երեւանի Պետական Համալսարան  Երեւան   Ընդհանուր ջրատնտեսական տերմինների բառարան  2009  Վաչիկ Գրիգորեան, Սմբատ Դաւեյեան   հայերէն-անգլերէն, անգլերէն, հայերէն Միջին Հայերէնի Բառարան   2009 (երկրորդ բարեփոխուած հրատարակութիւն)  Ռուբեն Սերոբի Ղազարեան, Հենրիկ Միսակի Աւետիսեան  Երեւանի Պետական Համալսարանի Հրատՠրակչութիւն  Երեւան  Բառարանն ընդգրկում է 12-16-րդ դարերի ինքնուրոյն եւ թարգմանական երկերում վկայուած միջին գրական հայերէնի բառերը, ոճերն ու դարձուածքները, որոնք ձեւաիմաստային առումով բնորոշ չեն գրաբարին եւ ընդհանրապէս չեն հանդիպում 5-11-րդ դարերի մատենագրութեան մէջ: Բառայօդուածները օժտուած են քերականական, իմաստաբանական, գործառական-ոճական եւ ստուգաբանական նշումներով ու բացատրութիւններով, գրաւոր աղբիւրներից քաղուած անհրաժեշտ վկայութիւններով:Առկայ է առ ցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Հայոց Լեզուի Հոմանիշների Բացատրական Բառարան  130,000  2009 (երկրորդ բարեփոխուած հրատարակութիւն)  Աշոտ Մուրադի Սուքիասեան  Երեւանի Պետական Համալսարանի Հրատարակչութիւն  Երեւան  Բառարանը պարունակում է արդի հայերէնի արեւելահայ եւ արեւմտահայ գրական լեզուների 130 հազար բառ եւ դարձուածքային միաւոր:Առկայ է առ ցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Հայերէն շրջասութիւնների բառարան   2010 (Բ. տպագրութիւն)  Պետրոս Ս. Բեդիրեան    Երեւան   Հայերէն Ստուգաբանական Բառարան   2010  Գէորգ Ջահուկեան «ասողիկէ Հրատարակչութիւն  Երեւան  Առկայ է առ ցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Անգլերէն-հայերէն արդի բառարան, English-Armenian Contemporary Dictionary 114000  2010  Խաչիկ Գրիգորեան, Զարուհի Գրիգորեան Անկիւնաքար հրատարակչութիւն Երեւան ժամանակակից անգլերէնի եւ հայերէնի բառապաշարներն արտացոլող ընդարձակ բառարան, որի մէջ ներառուած է նաեւ շուրջ 200 գիտակարգերի, մասնագիտութիւնների եւ գործածման ասպարէզների եզրէր եւ բառեր․ISBN 978-99941-800-6-6․առկայ է ,  Գրաբարի բառարան - Նոր հայկազեան բառարանում չվկայուած բառեր   2010  Լաւրենտի Շահէնի Յովհաննիսեան Էդիթ Պրինտ  Երեւան  Առկայ է առ ցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Հայերէն դարձուածքների ընդարձակ բացատրական բառարան  25,310 դարձուածքներ  2011  պետրոս Սարգսի Բեդիրեան Երեւանի Պետական Համալսարանի Հրատարակչութիւն  Երեւան  Առկայ է առ ցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Անգլերէն-հայերէն բառարան  70,000 բառ եւ բառակապակցութիւններ  2011  Նելլի Բարաթեան Երեւանի Պետական Համալսարանի Հրատարակչութիւն  Երեւան  Առկայ է առ ցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Անգլերէն-հայերէն, հայերէն-անգլերէն համառօտ բառարան, English-Armenian, Armenian-English Concise Dictionary աւելի քան 30000  2011, V հրատ. (I հրատ. 1997, II հրատ. 1999, III հրատ. 2001, IV հրատ. 2004)  Խաչիկ Գրիգորեան Անկիւնաքար հրատարակչութիւն Երեւան ISBN 978-99941-800-5-9․առկայ է  Հայերէն-պարսկերէն բառարան 20000  2011  Տիգրան Դաւթեան Անկիւնաքար հրատարակչութիւն Երեւան ISBN 978-9941-800-8-0 Նոր անգլերէն-հայերէն բառարան, New English-Armenian Dictionary 85000  2011  Խաչիկ Գրիգորեան, Զարուհի Գրիգորեան Անկիւնաքար հրատարակչութիւն Երեւան ISBN 978-99941-876-5-2․առկայ է  Անգլերէն-հայերէն, հայերէն-անգլերէն բառարան (յատուկ թողարկում հայերէն ուսումնասիրողների համար), English-Armenian, Armenian-English Dictionary (special edition for Armenian language learners) աւելի քան 30000  2012, III վերանայուած հրատ. (I հրատ. 1999, II հրատ. 2001)  Խաչիկ Գրիգորեան Անկիւնաքար հրատարակչութիւն Երեւան  ISBN 978-99941-876-6-9․առկայ է  Գրաբարի դարձուածաբանական բառարան   2012  Ռուբէն Ղազարեան Երեւանի Պետական Համալսարանի հրատարակչութիւն  Երեւան  Առկայ է առցանց եւ որոնելի գլխաբառերով Գրաբարի ուսումնական բառարան   2013  Լալիկ Խաչատրեան   Երեւան  Նորայայտ բառեր վաղաշխարհաբարեան աղբիւրներում   2014  Նորայր Պողոսեան   Երեւան  Դպրոցական բառակազմական բառարան  20,000 բառայօդուած, որոնք կ՚արտացոլեն աւելի քան 30,000 բառ  2014  Սերգեյ Գալստյան  Զանգակ  Երեւան   Առեւտրահաշուապահական տերմինների համառօտ ոուս-հայերէն բառարան    Մ. Տէր-յովհաննիսեան    Բառգիրք թալիանի      հայերէն-իտալերէն Ղարաբաղի գաւառական բառգիրք  6000   Աւետիս Բահաթրեան    ձեռագիր - պէտք է հրատարակուէր «հանդէս ամսօրեայիէ հրատարակչութեան կողմից եթէ Բահաթրեանը եւ Աճառեանը չվիճէին «յորղանէ բառի արմատ լեզուիի մասին: Իզմիրեան մրցանակակիր Գանձակի բարբառի բառարան    Ն. Մամիկոնեան    ձեռագիր Արարատեան բարբառի բառարան    Հ. Մկրտչեան    ձեռագիր Նոր-նախիջեւանի բարբառի բառարան    Գ. Ջալալեան    ձեռագիր Բառարան Նոր-ջուղայի բարբառի    Վ. Տէր-սուքիասեան    ձեռագիր Թիֆլիսի բարբառի բառարան    ԱՅ. Քոչարեան    ձեռագիր

Աղբիւրներ

Գրականութիւն
Գասպարեան Գ., Հայ բառարանագրութեան պատմութիւն, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչութիւն, 1968
Համբարձումեան Վ., Ակնարկներ հայ բառարանագրութեան պատմութեան, Զանգակ-97, 2006
 Uluhogian, Gabriella. Bibliography of Armenian Dictionaries. Patron Editore, Bologna, 1987. (ամենաընդարձակ հայ բառարանագրութեան ցանկն է այս, պարունակելով 473 բառարան)