Գծային B (Γραμμική Β)

Գծային Β,  յունարէն լեզուի առաջին գիրը (հեգարան այբուբենը)․ գործածուած է Միկինեան քաղաքակրթութեան շրջանին՝ Ք․Ա․ 17-րդ դարէն մինչեւ Ք․Ա․ 13-րդ դար։

 Տեղեկութիւններ 
ձախից|մինի|Գծային B արձանագրութիւն․ Իրաքլոնի հնաբանական թանգարան
Գծային Β գիրը կը յայտնաբերուի Քնոսոս (Կրետէ), Արթուր Էվանս հնագետէն։  Գիրը այդպէս կոչած է, որովհետեւ գծային նիշեր գործածուած են․ անոնք փորագրուած են կաւէ տախտակներու վրայ։ Յաջորդող տարիներուն, բացի Քնոսոսի պալատէն,  Գծային Β գիրով տախտակի վրայ արձանագրութիւններ գտնուած են Փիլոսի Միկինեան պալատին մէջ, ինչպէս նաեւ Յունաստանի մայրցամաքի տարբեր շրջաններու մէջ։

Ընդհանուրին մէջ գտնուած են մօտաւորապէս 5000 Գծային Β գիրով արձանագրութիւններ․ 3000 Քնոսոս, 1500 Փիլոս, 300 Թիվա, 90 Միկինես, իսկ աւելի քիչ քանակով՝ Խանիա (Կրետէ), Արմենի (Խանիա, Կրետէ), Մալիա (Կրետէ), Թիրինթա (Արղոլիտա, Պելոպոնես), Էլեֆսինա (Ատիկէ), Օրհոմենոս (Թիվա, Վիոթիա՝ կեդրոնական Յունաստան), եւայլն։

 Վերծանում 
մինի|Գծային Β - գաղափարագիրեր՝ ձախէն աջ՝ տղամարդ, կին, անիւ, ամֆորէա, գինի, ձէթ.
Գծային Β վերծանած է 1952-ին Միքայէլ Վենթրիս։  Իր այս գործին օգնած են Էմեթ Լեսլի Պենեթ, Ալիս Քոպեր եւ Ճոն Չատուիք։  Ալիս Քոպերն է որ առաջին նշմարած է թէ գծային նիշերու խմբակի մը գաղափարագիր մը կ՛ ընկերակցէր։ Ճոն Չատուիք կարեւոր ներդրում ունեցած է Գծային Β գիրի վերծանման համար․ ան գործակցած է Միքայէլ Վենթրիսին հետ եւ 1955-ին յանգած են եզրակացութեան թէ յունարէն լեզուի նախագիրն է՝ «Documents in Mycenaean Greek» (աշխատանք-ուսումնասիրութիւն)։

Գծային Β գիրին վերծանմամբ, փաստուեցաւ թէ յունական գիր է։ 

Գծային Β գիրը կը բաղկանայ մօտաւորապէս 200 նշաններէ։  Թիւերը տասնորդական դրութեան կը հետեւին։

 Գծային Β վանկագիրը 
մինի|Հանիայի Հնագիտական Թանգարան․ անօթի վրայ Գծային Β արձանագրութիւն
մինի|Միկինեսի Հնագիտական Թանգարան․ Գծային B արձանագրութիւն
մինի|Թիվայի Հնագիտական Թանգարան․ Գծային Β արձանագրութիւններու հաւաքածոյ

 Հեգնում եւ արտասանութիւն 
-a-e-i-o-u𐀀 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B008_A.svg a𐀁 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B038_E.svg e𐀂 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B028_I.svg i𐀃 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B061_O.svg o𐀄 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B010_U.svg ud-𐀅 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B001_DA.svg da𐀆 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B045_DE.svg de𐀇 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B007_DI.svg di𐀈 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B014_DO.svg do𐀉 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B051_DU.svg duj-𐀊 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B057_JA.svg ja𐀋 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B046_JE.svg je𐀍 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B036_JO.svg jo𐀎 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B065_JU.svg juk-𐀏 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B077_KA.svg ka𐀐 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B044_KE.svg ke𐀑 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B067_KI.svg ki𐀒 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B070_KO.svg ko𐀓 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B081_KU.svg kum-𐀔 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B080_MA.svg ma𐀕 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B013_ME.svg me𐀖 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B073_MI.svg mi𐀗 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B015_MO.svg mo𐀘 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B023_MU.svg mun-𐀙 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B006_NA.svg na𐀚 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B024_NE.svg ne𐀛 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B030_NI.svg ni𐀜 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B052_NO.svg no𐀝 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B055_NU.svg nup-𐀞 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B003_PA.svg pa𐀟 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B072_PE.svg pe𐀠 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B039_PI.svg pi𐀡 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B011_PO.svg po𐀢 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B050_PU.svg puq-𐀣 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B016_QA.svg qa𐀤 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B078_QE.svg qe𐀥 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B021_QI.svg qi𐀦 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B032_QO.svg qor-𐀨 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B060_RA.svg ra𐀩 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B028_RE.svg re𐀪 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B053_RI.svg ri𐀫 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B002_RO.svg ro𐀬 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B026_RU.svg rus-𐀭 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B031_SA.svg sa𐀮 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B009_SE.svg se𐀯 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B041_SI.svg si𐀰 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B012_SO.svg so𐀱 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B058_SU.svg sut-𐀲 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B059_TA.svg ta𐀳 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B004_TE.svg te𐀴 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B037_TI.svg ti𐀵 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B005_TO.svg to𐀶 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B069_TU.svg tuw-𐀷 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B054_WA.svg wa𐀸 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B075_WE.svg we𐀹 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B040_WI.svg wi𐀺 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B042_WO.svg woz-𐀼 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B017_ZA.svg za𐀽 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B074_ZE.svg ze𐀿 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B020_ZO.svg zo
մինի|Գծային B վանկագիր մը․ ku - ru - so կը պատկերացնենχρυσός( ոսկի) բառ
մինի|Նէա Թիրինթա. «Միկինեան ջրամբար» ցոյց տուող ցուցատախտակ, գրուած նաեւ Գծային B գիրով
մինի|138x138փքս|Գծային B - (Α) Ա վանկը
Գծային B գիրը միաձայներու եւ երկձայններու միախառնութիւն մըն է կանոններու դաշնագրութեամբ։  Քանի մը օրինակներ՝ 

ai-ku-pi-ti-jo, Aiguptios (Αἰγύπτιος)-ի համար (=եգիպտական),  

e-rai-wo, elaiwon (ἔλαιον)-ի համար (=ձէթ),

ti-ri-ja  trja (τρια)-ի համար (=երեք),  

pa-te,  patēr (πατήρ)-ի համար (=հայր), 

pa-si ,  phāsi (φησί)-ի համար (=բնութիւն), 

do-ra, dōra (յոգնակի δῶρον)-ի համար (=նուէր), 

a-te-mi-ti-jo,  Ἀρτεμίτιος (Artemitios)-ի համար (=Արթեմիթիոս)

ku-ru-so, khrusos (χρυσός)-ի համար (=ոսկի),

-a-jo,  -αῖος (-aios) վերջածանց՝  ուրկէ ծագում ունեցող կը նշանակէ (Θηβαίος, Μυτιληναίος..), եւայլն։
մինի|110x110փքս|Գծային B - (Ε) Ե վանկը

 Գծային Β հեգարան 
Վերծանուած նշաններ V, CV ձեւերուն համարԼեզուաբանութեան մէջ  C եւ V կը ներկայացնեն յաջորդաբար բաղաձայնը եւ ձայնաւորը-a-e-i-o-u Պատկեր:Linear_B_Syllable_B008_A.svga
*08 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B038_E.svge
*38 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B028_I.svgi
*28 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B061_O.svgo
*61 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B010_U.svgu
*10d- Պատկեր:Linear_B_Syllable_B001_DA.svgda
*01 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B045_DE.svgde
*45 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B007_DI.svgdi
*07 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B014_DO.svgdo
*14 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B051_DU.svgdu
*51j- Պատկեր:Linear_B_Syllable_B057_JA.svgja
*57 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B046_JE.svgje
*46 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B036_JO.svgjo
*36k- Պատկեր:Linear_B_Syllable_B077_KA.svgka
*77 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B044_KE.svgke
*44 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B067_KI.svgki
*67 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B070_KO.svgko
*70 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B081_KU.svgku
*81m- Պատկեր:Linear_B_Syllable_B080_MA.svgma
*80 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B013_ME.svgme
*13 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B073_MI.svgmi
*73 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B015_MO.svgmo
*15 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B023_MU.svgmu
*23n- Պատկեր:Linear_B_Syllable_B006_NA.svgna
*06 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B024_NE.svgne
*24 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B030_NI.svgni
*30 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B052_NO.svgno
*52 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B055_NU.svgnu
*55p- Պատկեր:Linear_B_Syllable_B003_PA.svgpa
*03 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B072_PE.svgpe
*72 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B039_PI.svgpi
*39 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B011_PO.svgpo
*11 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B050_PU.svgpu
*50q- Պատկեր:Linear_B_Syllable_B016_QA.svgqa
*16 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B078_QE.svgqe
*78 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B021_QI.svgqi
*21 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B032_QO.svgqo
*32r- Պատկեր:Linear_B_Syllable_B060_RA.svgra
*60 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B028_RE.svgre
*27 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B053_RI.svgri
*53 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B002_RO.svgro
*02 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B026_RU.svgru
*26s- Պատկեր:Linear_B_Syllable_B031_SA.svgsa
*31 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B009_SE.svgse
*09 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B041_SI.svgsi
*41 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B012_SO.svgso
*12 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B058_SU.svgsu
*58t- Պատկեր:Linear_B_Syllable_B059_TA.svgta
*59 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B004_TE.svgte
*04 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B037_TI.svgti
*37 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B005_TO.svgto
*05 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B069_TU.svgtu
*69w- Պատկեր:Linear_B_Syllable_B054_WA.svgwa
*54 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B075_WE.svgwe
*75 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B040_WI.svgwi
*40 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B042_WO.svgwo
*42z- Պատկեր:Linear_B_Syllable_B017_ZA.svgza
*17 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B074_ZE.svgze
*74 Պատկեր:Linear_B_Syllable_B020_ZO.svgzo
*20
Յունական բարբառի փաստեր Միկինեան արխիւներուն մէջ, Ventris, Michael; Chadwick, John (1953), Յունական Ուումնասիրութեանց Թերթօն, հատոր 73, էջ 84-103  Քեմպրիճ համալսարան․ Գծային B արձանագրութիւններ Հաւելեալ յայտնաբերումներ․  Կրետէի եւ Էգէականի արձանագրութիւններ, Սըր Արթուր Էվանս, 1898 [file:///C:/Users/work/Downloads/VAR-815972-1001_20-07-2017_07-39-57_abbyy%20(1).pdf Աշխարհի հնագիտութիւն – Կրետէի գիրը Ք․Ա․ 2-րդ հազարամեակին, Օլիվիէ Փետրուար 1986] Յունական ուսումնասիրութիւններու Թերթօն - Նախնական պատկերագիր․ Նախափիւնիկեան արձանագրութիւններ, Կրետէէն մինչեւ Պելոպոնես, Էվանս, 1894 Թիվա․ գծային Բ արձանագրութիւններ Քնոսոս․ պալատին սայլերու կառքինարձանագրութիւնները – Տրիսըն, 2000, հրատ․ Սալամանքայի համալսարան national geographic - Հին արձանագրութեան տախտակ գտնուած է․  Եւրոպայի ամենահին գիրը Գծային B - Եւրոպայի ամենահին գիրը Ճոն Չատուիք, 1994 Գծային B-ի վերծանումը Le déchiffrement du linéaire B, NRF Gallimard Ճոն Չատուիք, 1990, Գծային B-ի վերծանումը, Քեմպրիճ Թեքսաս համալսարան – Էգէականի արձանակգրութիւններու եւ նախապատմութեան ծրագիր – Փալեմա, Թոմաս, Eleventh International Mycenological Colloquium  2000 Գրելու պատմութիւնը․  Ռոպինսոն Անտրիու 1995, էջ 108-119 Գծային B - հեգարան․ Unicode 1000-1007F Գծային B- logogramme․ Unicode 10080-100FF

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Յունական լեզուներ
Ստորոգութիւն:Լեզուներ