Ցեղասպանութիւն

Ցեղասպանութիւն (յունարէն՝ γένος - ցեղ եւ լատիներէն՝ caedo - կը սպասեմ), միջազգային յանցագործութիւն, ըստ՝ Միաւորուած Ազգերու Կազմակերպութեան, 1948 թուականի Դեկտեմբեր 12-ին ընդունուած «Ցեղասպանութեան յանցագործութիւնը կանխելու եւ անոր համար պատիժի մասին համաձայնագիր»՝ որեւէ ազգային, կրօնական կամ ցեղային խումբի, մասնակիօրէն կամ ամբողջութեամբ մտադրուած համակարգուած ոչնչացում հետեւեալ կերպով՝

 Խումբի անդամներու սպանութիւն, 
 Խումբի անդամներուն մարմնական կամ մտաւոր ծանր վնասի պատճառել, 
 Միտումնաւոր այնպիսի կենսապայմաններ ստեղծել այդ խումբի համար, որ հաշուուած են՝ հանգեցնելու անոնց լիարժէք կամ մասնակի ֆիզիկական ոչնչացման, 
 Այնպիսի միջոցառումներ պարտադրել, որ կը կանխարգիլեն այդ խումբի աճման, 
 Այդ խմբի երեխաները՝ հարկադրաբար, այլ խումբ տեղափոխման։

1948 թուականի Դեկտեմբեր 12-ին ընդունուած ՄԱԿ-ի համաձայնագիրով, ցեղասպանութիւնը կը նկատուի միջազգային յանցագործութիւն։

 Ցեղասպանութեան օրինակներ 
 Հայերու սպանութիւնն ու տեղահանումը Օսմանեան կայսրութեան ժամանակաշրջանին՝ 1895–1923 թուականներուն (տես՝ Մեծ Եղեռն)։
 Հայերու ոչնչացումն Ատրպէյճանի մէջ՝ 1988–1993 թուականներուն (տես՝ Մարաղայի կոտորած, Սումկայիթի ջարդեր, Պաքուի ջարդեր, Գանձակի ջարդեր)։
 Նացիստական Գերմանիոյ կողմից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հրեաներու (տես Հոլոքոսթ), գնչուներու եւ խորհրդային ռազմագերիներու ոչնչացումը։
 Փոլ Փոթիի եւ Իենգ Սարիի ռեժիմի օրով 1975 - 79 թուակններուն երեք միլիոն կամբոջացիներու ոչնչացումը։
 1994 թուականին Ռուանտայի մէջ մասսայական ջարդը, որուն ժամանակ խութի ցեղը ոչնչացուց թութսի ցեղէն՝ 600,000 հոգի։

 Գրականութիւն 

 Ball, P., P. Kobrak, and H. Spirer (1999). State Violence in Guatemala, 1960–1996։ A Quantitative Reflection. Washington, D.C.։ American Association for the Advancement of Science.


 Տե՛ս նաեւ 
 Հայոց Ցեղասպանութիւն
 Հոլոքոստ

Ստորոգութիւն:Ցեղասպանութիւն