Ալեքսանդր Ա․ Սահինեան

Ալեքսանդր Արամի Սահինեան (15 Յուլիս 1910, Վարդաբլուր - 4 Նոյեմբեր 1982, Երեւան), հայ ճարտարապետ:

 Կենսագրութիւն 

Նախնական ուսումը ստացած է Թիֆլիսի 76-րդ դպրոցը, որն ալ աւարտելէ ետք, 1926- 1930 թուականներուն ուսուցչական պաշտօնով կը մեկնի Թումանեանի շրջանի Ճոճկան Գիւղը: 1930 թուականին մուտք կը գործէ Երեւանի Նորաբաց Շինարարական (Հետագային Պոլիտեխնիկական(Բազմարուեստներու) Համալսարանի) Ճարտարապետութեան բաժանմունքը: 1937 թ.-ին ուսումն աւարտելէ ետք, 1938-1940 թթ. կը պաշտօնավարէ «Հայպետնախագիծ» հիմնարկին մէջ:

Համաշխարհային Բ. Պատերազմի տարիներուն՝ 1942 թուականին կը մեկնի ճակատ, ուր կը վիրաւորուի ու ետ կը վերադառնայ 1943 թուականին: Նոյն տարին իսկ կ'ընդունուի ԽՍՀՄ ԳԱ (Գիտութիւններու Ակադեմիայի) Պատմութեան ինսդիդուտի (Համալսարանի) ասպիրանդականի բաժինը:
1958 թուականէն եւ մինչեւ իր մահը որպէս նոյն բաժնի տնօրէն (վարիչ) կը պաշտօնավարէ:
Ալեքսանդր Սահինեան վախճանած է Նոյեմբեր 4, 1982 Երեւան:
1984 թուականին յետմահու կ'արժանանայ ՀՀԳԱԱ Թորոս Թորամանեանի անուան մրցանակին:

 Ուսումնասիրութիւններ 
Ալեքսանդր Սահինեան ուշադրութեամբ կ'ուսումնասիրէ հայ Ճարտարապետութեան երկու բնագաւառները. Հայաստանի Վաղ Քրիստոնէական Բազիլիկաները եւ Հայաստանի Նախաքրիստոնէական Ճարտարապետութիւնը:

Ա. Սահինեան իր մասնակցութիւնը կը բերէ բազմաթիւ յուշարձաններու վերականգման, նախագիծերու քննարկման ու վերակառուցման աշխատանքներուն: Ա. Սահինեան 1946 թուականին, որպէս արշաւախումբի ճարտարապետ կու գայ Գառնի:Ա. Սահինեանի «սխրանքը» կը հանդիսանայ Գառնիի Հեթանոսական Տաճարի ամբողջական վերականգնումի համար իր պատրաստած նախագիծը ու վերականգման իրականացումը:

Գառնի ամրոցի պարիսպը, հեթանոսական տաճարը, Արշակունիներու պալատական համալիրը՝ անտիկ բաղնիքով, անոր ուսումնասիրութիւններու առարկան կը դառնան:Գառնի ամրոցը հայ անտիկ ճարտարապետութեան փորձադաշտերէն է, ուր յաջողութեամբ կը փորձարկուի թաղակապ քարէ ծածկերը.
 տաճար
 պալատի ընդունասրահ
 բաղնիք:

Ան նաեւ ղեկավարած է Էջմիածնի Մայր Տաճարի պեղումները, ուր կը լուսաբանէ Մայր Տաճարի բազիլիկայի բնոյթը (նախ՝ միանաւ, հապա՝ եռանաւ), որուն զարգացման առանձնայատկութիւնը կը կազմէ բազիլիկայի վերականգման-վերափոխման խաչաձեւ կենդրոնագմբէթ շէնքի 480 թ.-ին, Վահան Մամիկոնեանի օրոք կատարուած եկեղեցւոյ վերանորոգման ժամանակ:
Ալեքսանդր Սահինեան դրական արդիւնքներու հասաւ այսպիսի կենդրոնագմբէթ, դասական յուշարձան մը ուսումնասիրելէ, ինչպէս՝ Հռիփսիմէն է: Տաճարի հիմերը բանալէն, ան գտաւ վանքի մերձակայքը կամ գուցէ եւ անոր տեղը՝ երբեմնի կեցած անտիկ կառոյց, ըստ երեւոյթին տաճարի մշակուած մանրամասները:

 Գառնիի Տաճարին վերականգնումի չափերը ըստ Ա. Սահինեանի գրութեան 
Ա.Սահինեան Գառնիի տաճարի լայնքը ( Լ ) գտած է 1024.8 սմ իսկ Երկայնքը՝ 1448.2 սմ:

Նման համաչափութիւնը 1 առ բնակութեան շէնքի կամ պալատի մը համար է:
Դժբախտաբար Ա. Սահինեան արխիտրաւներու գծագրութիւնը՝ եթէ կայ, չէ հրատարակած, եւ տաճարին այլ մասերը 50 եւ 49 համաչափութեան յայտ կ'ընեն: Օրինակ՝ ցելլայի դրան յատակի բացուածքն է 229 սմ., դրան բարձրութիւնը՝ 468.5 սմ.

 Աշխատութիւններ 
 Առանձին հատորով լոյս տեսած են՝ «Քասաղի Բազիլիկայի Ճարտարապետութիւնը» (Երեւան 1955)
 «Գառնիի եւ Գեղարդի Ճարտարապետական Յուշարձանները» (Երեւան 1969)
 Ետմահու կը հրատարակուի կոթողական իր աշխատասիրութիւնը ՝ «Գառնիի Անտիկ Կառոյցների Ճարտարապետութիւնը» (Երեւան 1983)

 Յօդուածներ 
Ալեքսանդր Սահինեան շարք մը յօդուածներու հեղինակ է:
«Ակնարկ Հայ Ճարտարապետութեան Պատմութեան» (Երեւան 1964) հատորին մէջ, Ա. Սահինեանին գրչին կը պատկանին.
 «Հայկական Ճարտարապետութիւնը Ստրկատիրական Հասարակարգի Ժամանակաշրջանում» էջ 49-72
 «Հայկական Ճարտարապետութիւնը Վաղ Ֆէօդալիզմի Դարաշրջանում» էջ 75-126

 Անտիպ Աշխատութիւններ 
«Էջմիածին» Աշխատասիրութիւնը, ուր հեղինակը համատեղած է տարիներու իր հետազօտութեանց արդիւնքները:

 Պատկերասրահ 

 Աղբիւրներ 

 Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս, Հատոր Ժ, Պէյրութ 1984, Երուանդ Հ. Քասունի
 Գ. Ա. Տիրացյան «Ալեքսանդր Սահինյան», Պատմա-բանասիրական հանդես № 1, 1982, էջ 231-232
 Գ. Ա. Տիրացյան, Գ. Ա. (1982) Ալեքսանդր Սահինյան. Պատմա-բանասիրական հանդես, № 4 . pp. 231–232. ISSN 0135-0536

 Տես նաեւ 
 Գառնիի Հեթանոսական Տաճար

 Արտաքին հղումներ 
 Արեւի Տաճար՝ Գառնի - Մաս Ա.
 Արեւի Տաճար՝ Գառնի - Մաս Բ.

Ստորոգութիւն:1910 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1982 մահեր
Ստորոգութիւն:Վարդաբլուր ծնունդներ
Ստորոգութիւն:15 Յուլիսի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:4 Նոյեմբերի մահեր
Ստորոգութիւն:Երեւան մահացածներ
Ստորոգութիւն:Հայ ճարտարապետներ
Ստորոգութիւն:Հայագէտներ
Ստորոգութիւն:Ճարտարապետներ այբբենական կարգով