Աւստրիոյ Սոցիալ-Դեմոկրատական Կուսակցութիւն

Աւստրիոյ Սոցիալ-Դեմոկրատական Կուսակցութիւնը (Sozialdemokratische Partei Österreichs, SPÖ; Հնչում՝ Սոցիալտեմոգրադիշէ Բարդայ Օէսդըռայշս, Էս-Բէ-Օէ) հիմնուած է 30 Դեկտեմբեր 1888-ի 1 Յունուար եւ 1889-ի միջեւ Հայնֆէլտ, ստորին Աւստրիոյ մէջ: Ան Աւստրիոյ ամէնէն հին եւ գործօն կուսակցութիւնն է եւ մեծ դեր խաղացած է երկրի քաղաքականութեան մէջ:  

 Ստուգաբանութիւն 

 1883-1934՝ Սոցիալ-Դեմոկրատական Աշխատողներու Կուսակցութիւն (Sozialdemokratische Arbeiterpartei, SDAP),
 1934-1945՝ կուսակցութիւնը արգիլուած էր
 1945-1991՝ Ընկերվարական Կուսակցութիւն Աւստրիա (Sozialistische Partei Österreichs, SPÖ)
 1991-ցայսօր՝ Աւստրիոյ Սոցիալ-Դեմոկրատական Կուսակցութիւն 

 Պատմութուն 

 Հիմնադրութիւն 
մինի|260x260փքս|Վիքթոր Ատլըր, կուսակցութեան հիմնդիրը եւ անոր առաջին ատենապետը
Գերմանիոյ 1867-ին հիմնուած ընկերային-ռամկավարական (սոցիալ-դեմոկրատական) կուսակցութենէն ոգեշնչուած, Աւստրիոյ մէջ արդէն մեծ թիւով աշխատաւորներու միութիւններ կային, օրինակ՝ աշխատաւորներու եւ գործակցականներու միութիւններ, իբրեւ «ծայրայեղ» կամ «չափաւոր» կոչուած գաղափարագէտներու խումբեր:

Վիքթոր Ատլըր, չքաւորներու բժիշկ մը, այս բոլոր միութիւնները կը միացնէ եւ 30 Դեկտեմբեր 1888-էն -1 Յունուար 1889, Հայնֆելտի մէջ կը հիմնէ «Սոցիալ-Դեմոկրատական Աշխատաւորներու Կուսակցութիւն»-ը: Ատլըր կուսակցութեան առաջին ատենապետը կ'ընտրուի եւ անոր գաղափարը բոլորովին Քարլ Մարքսի «Համայնավար Օրակարգ»-ին վրայ չի հիմնուիր, այլ անիկա ապագայի տարբեր նպատակ մը կը հետապնդէ: Կուսակցութեան բուն նպատակները եւ գաղափարները կ'ընդգրկէին հանրութեան քուէի իրաւունք տալ, ուսանողական հաստատութիւններու հիմնում ու յառաջացում եւ աշխատաւոր դասակարգի բարելաւում: Կուսակցութիւնը հետզհետէ ժողովրդականութիւն կը շահի եւ անդամներուն թիւը կը բազմանայ:

 1889-1918՝ Աւստրիոյ Կայսրութեան տակ 
Վիքթոր Ատլըր 1 Մայիս 1890-ին կը հռչակէ աշխատաւորներու օր եւ նոյն տարուան 1 Մայիսին կուսակցութիւնը Վիեննայի Փրաթըր պարտէզին մէջ ցոյց մը կը կազմակերպէ, որուն կը մասնակցի 100,000 հոգի, որ օրին Աւստրիոյ մէջ կատարուած ամէնէն մեծ ցոյցը կը համարուի: Նոյնիսկ Աւստրիոյ կայսրը՝ Ֆրանց Ժոզէֆ Ա. կը մասնակցի այս ցոյցին եւ այլ ցուցարարներու հետ կը քալէ պարտէզին մէջ: 

1897-ին Վիմպէրկի մէջ տեղի ունեցած կուսակցութեան համաժողովին բուն կէտերը «հին Աւստրիոյ» մէջ ազգային վէճերու մասին էին: Այդ պատճառով կուսակցութիւնը որոշեց ունենալ բաժանումներ իւրաքանչիւր ազգի համար՝ Գերմանացի, Չեխ, Լեհ, Իտալացի եւայլն: 

1907-ին Վիքթոր Ատլըրի միջոցաւ տղամարդիկ կը ստանան քուէարկելու իրաւունքներ եւ նոյն տարին արդէն կայսրութեան խորհրդարանի առաջին ընտրութիւնները տեղի կ'ունենան:

 Կուսակցութեան ղեկավարներ` սկսեալ 1945 թուականէն 

 Ատոլֆ Շերֆ (1945—1957)
 Պրունօ Պիտերման (1957—1967)
 Պրունօ Կրայսկի (1967—1983)
 Ֆրետ Զինովաց (1983—1988)
 Ֆրանց Վրանիցկի (1988—1997)
 Վիքթոր Գլիմա (1997—2000)
 Ալֆրետ ԿուզենՊաուըր (2000—2008)
 Վերներ Ֆայմեն (2008—2016)
 Քրիստիան Կերն (2016—մեր օրեր)

 Ծանօթագրութիւն