Օֆէլիա Համբարձումեան

Օֆէլիա  Կարապետի Համբարձումեան (), հայ երգչուհի։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արդիստուհի (1959)։

 Կենսագրութիւն 
Շատ փոքր տարիքէն մասնակցած է պիոներ-դպրոցականներու քաղաքային պալատի ժողովրդական նուագարաններու անսամպլի աշխատանքներուն, իր զրնգուն ձայնով գերելով ունկնդիրները։ Ականաոր երգչուհի Արաքսիա Գիւլզադեանը կը պատմէր, որ առաջին անձերէն մէկը ինքն է որ լսած է շնորհալի դպրոցականին եւ մօտեցած՝ ու գովասանքի խօսքեր ըսած է անոր, իսկ յետոյ յորդորած է անոր, որ ստանայ երաժշտական կրթութիւն եւ ոտք դնէ երգի արհեստավարժ բնագաւառ։ Ապագայ երգչուհին ուսանած եւ աւարտած է Ռոմանոս Մելիքեանի անուան երաժշտական ուսումնարանն ու հրաւիրուած է ռատիոյի ժողովրդական նուագարաններու անսամպլը, ուր ամբողջ կեանքը ապրելով այստեղ, նուիրուած է Արամ Մերանգուլեանի գլխաւորած անսամպլին, որ միշտ հաւատարիմ մնացած է հայ աշուղական, ժողովրդական երգարուեստին, նպաստած՝ կոմպոզիտորական երգի ստեղծումին եւ տարածումին։ 1944 թուականէն՝ հեռուստատեսութեան եւ ռատիոյի ժողովրդական գործիքներու անսամպլի մեներգչուհին էր։

Երգեցողութիւնը առանձնացուցած է խոր արտայայտութեամբ, ազգային վառ երանգաւորումով։ Երգացանկը ընդգրկած է հիմնական հայ ժողովրդական, գուսանական եւ աշուղական, ինչպես նաեւ՝ կոմպոզիտորական երգեր։ Երգչուհիի ստեղծագործութեան մեջ առաջնային տեղ գրաւած են գրաւոգա Սայեաթ-Նովայի ստեղծագործութիւնները` «Ես կանչում եմ լալային», «Չկայ քիզի նման» եւ այլն։ Երգած է Ֆարհատի, Միսկին Բուրջիի, Ջիւանու, Շերամի երգերը։ Անոր ստեղծագործական թռիչքներուն կապակցուած էր աշուղներ Հաւասիի, Աշոտի եւ Շահէնի ստեղծագործութիւնները, որոնցմէ շատերու առաջին կատարողը ինքը եղաւ` իր կատարումները ուղեցոյց դարձնելով բոլոր երգիչ-երգչուհիներուն համար։ Աշուղ Աշոտը խոստովանած է, որ «Օջախում», «Դու ծաղկավար Զանգեզուրի» եւ շարք մը ուրիշ երգեր յօրինած է յատկապէս Օֆելիա Համբարձումեանի համար։ Շահէնն ալ իր «Էլինար» պոեմը գրած է Օֆէլիա Համբարձումեանի համար` ամէն ինչ կառուցելով երգչուհիին ձայնական իւրայատկութիւններուն վրայ։ Շատ երգչուհիներ եւ անգամ երգիչներ կատարեցին «Օջախում» երգը, սակայն Համբարձումեանի կատարումը մնաց անգերազանցելի։ Անգերազանցելի մնացին նաեւ Աւետիք Իսահակեանի բանաստեղծութիւններու հիման վրայ գրուած շարք մը երգերու կատարումները, որոնց մէջ ակնառու դարձաւ բանաստեղծական սիւժէի ներքին ողբերգականութիւնը։

Համերգներով հանդէս եկած է ԱՊՀ քաղաքներու եւ արտասահմանեան հայաբնակ վայրերու մէջ (Լիբանան, Սուրիա, Եգիպտոս, Ֆրանսա, ԱՄՆ)։ 21-րդ դարուն բեմի վրայ այլեւս հանդէս չէ եկած։

Մահացած է 2016 թուականի Յունիս 13-ին, 91 տարեկան հասակին։

 Պարգեւներ 
 ՀԽՍՀ ժողովրդական արդիստ, 1959
 2011 թ. հայ երգարվեստին մէջ ունեցած մեծագոյն ծառայութիւններուն համար արժանացած է Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանինՍուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանով պարգեւատրելու մասին։

 Ծանոթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Երեւան ծնածներ
Ստորոգութիւն:Հայ երգչուհիներ
Ստորոգութիւն:Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետներ
Ստորոգութիւն:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ