Վարդուհի Վարդերեսեան

Վարդուհի Վարդերեսեան ( Մահացած է Վարդուհի Վարդերեսեանը), հայ դերասանուհի, ՀԽՍՀ եւ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ։

ՀՀ արուեստի վաստակաւոր գործիչ Գէորգ Ապաճեանի կինն է։

 Կենսագրութիւն 
Ծնած է 1928 թուականի Մարտ 19-ին, Ռումանիոյ մայրաքաղաք Պուխարեստի մէջ։ Վարդուհին յաճախած է քաղաքին հայկական եկեղեցիին կից կառուցուած հայկական վարժարան, ուր ունեցած է նշանաւոր ուսուցիչներ, որոնք Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան փլուզումէն ետք Ռումանիա գաղթած հայ քաղաքական գործիչներ: Վարդուհին աշակերտը եղած է Վազգէն Ա. Կաթողիկոսին, ով ծնած էր Ռումանիա եւ 1937-1938 թուականներուն Պուխարեստի հայկական դպրոցին մէջ կը դասաւանդէր Ռումանիոյ աշխարհագրութիւն ու պատմութիւն:

Յետագային Վարդուհի Վարդերեսեան կ՛ամուսնանայ դերասան, թատերագէտ Գէորգ Ապաճեանի հետ։ 1946 թուականին տեղափոխուած է Հայաստան։ Առաջին անգամ բեմ բարձրացած է Նուպարաշէնի ինքնագործ թատրոնին մէջ։ 1947 թուականին ընդունուած է Լենինականի (ներկայիս՝ Գիւմրի) դրամատիկական թատրոնին կից աշխատող արուեստանոցը եւ նոյն թուականէն սկսեալ դերեր ստանձնած է թատրոնին մէջ։

1958 թուականին տեղափոխուած է Երեւանի Սունդուկեանի անուան թատրոն։ Կերտած է բազմաթիւ դերեր թատրոնի մէջ՝ Շիրվանզադէի «Պատուի Համար»՝ Մարգարիտ, Չեխովի «Բալենու այգի»՝ Ռանեւսկայա, Դիւրենմաթի «Ծեր Տիկնոջ Այցը»՝ Քլերի Ցախնասեան, Սարոյեանի «Իմ Սիրտը Լեռներում»՝ Ջոնի, Շանթի «Հին Աստուածներ»՝ Իշխանուհի եւ այլն։ Խաղացած է նաեւ արեւմտահայ դերերու մէջ՝ «Պաղտասար Աղբար»՝ Անոյշ եւ այլն։ Նկարահանուած է «Պատուի Համար», «Մօր Սիրտը», «Ճանապարհ Դէպի կրկէս», «Հայրիկ», «Կարինէ» եւ այլ ֆիլմերու մէջ։ Հայաստանի Ազգային ռատիոյի ոսկէ ֆոնտին մէջ ունի աւելի քան 100 ձայնագրութիւն։ 1958 թուականէն սկսեալ նկարահանուած է հեռուստաներկայացումներու մէջ։ Ան եղած է առաջին հեռուստաներկայացումի դերասանուհիներէն մէկը։ 1985 թուականին հրաւիրուած է Սուրիոյ Հալէպ քաղաքի «Ադամեան» թատրոն, ուր արժանացած է ոսկէ մետալի։ Ստացած է բազմաթիւ պետական բարձրագոյն պատուոգիրներ, մրցանակներ, շնորհակալագրեր։ 1965 թուականին արժանացած է ՀԽՍՀ, 1988 թուականին՝ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստի կոչումին։ 1995 թուականին պարգեւատրուած է Հ.Հ. «Մովսէս Խորենացի» մետալով, 2001 թուականին՝ Երեւանի պատուաւոր քաղաքացիի կոչումով, 2013 թուականին՝ Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանով։

 Ֆիլմագրութիւն 
 Տարի  Ֆիլմ  Դեր1955  Հասցէատիրոջ Որոնումները  Արեւիկ1956  Պատուի Համար  Մարգարիտ Էլիզբարովա1957  Մօր Սիրտը  Մարիամ1959  Թռիչք Անդունդի Վրայով  Գայանէ1960  Հիւսիսային Ծիածան  Նունէ1962  Քայլեր  գլխաւոր դեր1963  Ճանապարհ Դէպի կրկեէ  Մարօ1964  Մսիօ Ժակը Եւ Ուրիշները  Զարուհի1967  Կարինէ  փաստաբանի կին1969  Մորկանի խնամին  Մագթաղ1970  Միջնորդ Տէր-Պապան  Փեփրոնիա 1972  Հայրիկ  Նուարդ, Յովսէփին կինը1973  Մհերի Արձակուրդային Արկածները 1979  Երկնագոյն Առիւծ  Անթառամ1984  Ճոն Արքայ (ֆիլմ-ներկայացում)  թագուհի Էլիոնորա2002  Ճանապարհորդութիւն 


Արտաքին Յղումներ
Վարդուհի Վարդերեսեան. «Թատրոնից Հեռանալ Չեմ Կարող»
Վարդուհի Վարդերեսեանի կենսագրութիւնը 
Վարդուհի Վարդերեսեան 

 Գրականութիւն Վարդուհի Վարդերեսեանի մասին 
 Ալեքսանտր Արաքսմանեան, Վարդուհի Վարդերեսեան, Երեւան, «Հայաստան», 1972, 64 էջ։
 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Հայ դերասանուհիներ
Ստորոգութիւն:1924 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:19 Մարտի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Երեւանի պատուաւոր քաղաքացիներ
Ստորոգութիւն:Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետներ
Ստորոգութիւն:Պուխարեսթ ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Մովսէս Խորենացիի մետալակիրներ