Պրիւքսէլ

Պրիւքսէլ (անգլերէն՝ Brussels, ֆրանսերէն՝ Bruxelles), Պելճիքայի մայրաքաղաքն ու ամէնամեծ քաղաքը։ Հոն կը գտնուի նաեւ Եւրոպական Միութեան (ԵՄ) գործնական կեդրոնը։

 Պատմութիւն 
Առաջին անգամ կը յիշատակուի 11-րդ դարու աղբիւրներու մէջ՝ 7-րդ դարու վերջը տեղի ունեցած իրադարձութիւններու առթիւ։ Անուանման սկզբնական ձեւը եղած է Brussels, զոր առաջացած է ֆլամաներէն brock «ճահիճ» եւ sail «շինութիւն» բառերու միացումով, այսինքն՝ «Կացարան ճահճի վրայ»։ Բնակչութիւնը՝ ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմէն ետք, Պրիւքսէլը դարձաւ միջազգային քաղաքականութեան կարեւոր կեդրոն մը։ Հոն կը գտնուին ԵՄ-եան հիմնական կառոյցներն ու ՆԱԹՕ-ի կեդրոնը։

 Բնակչութիւն 

 Բնապահպանական քաղաքականութիւն 
Պրիւքսէլը 2022 թուականի տուեալներով վեցերորդն է այն քաղաքներու ցանկին մէջ, որոնք ամէնէն արագ տեմփերով կը դառնան աւելի կանաչապատ, թէեւ նախապէս անիկա ունէր «երթեւեկութեամբ ծանրաբեռնուած, բարձրայարկ շէնքերու եւ պեթոնի քաղաքի» համբաւ։ Իշխանութիւնները հրապարակած են եօթը քայլէ բաղկացած ծրագիր մը՝ քաղաքը ա՛լ աւելի կայուն դարձնելու համար։ Այդ քայլերը կը ներառեն «օգտագործման վրայ հիմնուած, շրջանաձեւ եւ ցած ածխածնային տնտեսութեան» ներդրումը եւ քաղաքը «նախաձեռնող» դարձնելը։

Քաղաքը պէտք է վերածուի «10 վայրկեաննոց քաղաքի», ինչ որ կը նշանակէ «քաղաքային կեանքի համար անհրաժեշտ բոլոր յարմարութիւնները հասանելի դարձնել իւրաքանչիւր բնակիչի համար 10 վայրկեանէն պակաս ժամանակամիջոցի մէջ»։ Կանաչապատ տարածքները պէտք է ընդլայնուին։ Ծրագիրը կը նախատեսէ նաեւ բնակչութեան մասնակցութիւնը որոշումներու կայացման գործընթացին եւ կեանքի բարձր մակարդակի ապահովում՝ բոլորին համար։

 Մշակոյթ 

 Թանգարաններ 
Պրիւքսէլի քաղաքամէջին եւ շուրջը կը գտնուին բազմաթիւ թանգարաններ։ Իւրաքանչիւր ամսուան առաջին Կիրակի օրը Պրիւքսէլի շատ մը թանգարաններու մուտքը անվճար է։

Ստորեւ ներկայացուած է Պրիւքսէլի թանգարաններու ոչ ամբողջական ցանկը.

 Արուեստի եւ պատմութեան թագաւորական թանգարաններ. Արուեստի եւ պատմութեան թանգարան, Հորթա-Լամպօ տաղաւար, Հալլէի դարպաս (Halle Gate), Հեռաւոր Արեւելքի թանգարաններ, Երաժշտական գործիքներու թանգարան:
 Պելճիքայի գեղարուեստի թագաւորական թանգարաններ. Հին վարպետներու թանգարան (Oldmasters Museum), Մակրիթի թանգարան, Fin-de-Siècle (Դարավերջի) թանգարան, Վիրցի թանգարան, Մէօնիէի թանգարան, Ժամանակակից արուեստի թագաւորական թանգարան:
 Զինուած ուժերու եւ ռազմական պատմութեան թագաւորական թանգարան:

 Սնունդ 
Պրիւքսէլը յայտնի է իր խոհանոցով։ Պրիւքսէլեան կաղամբը իր անունը ստացած է այս քաղաքէն։ Ինչպէս Պելճիքայի մեծ մասին մէջ, հոս նոյնպէս տարածուած են միդիաները՝ տապկուած գետնախնձորով, կրկնեփները, տուրմը, տապկուած գետնախնձորը (French fries) եւ գարեջուրը։ Քաղաքը ունի «Միշլէն» (Michelin) աստղակիր հինգ ճաշարաններ, մէկ հատ 2-աստղանի եւ չորս հատ 1-աստղանի։

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Մայրաքաղաքներ
Ստորոգութիւն:Պելճիքա