Մարգ Արեան

Անրի Մարգարեան (Մարգ Արեան, ), հայազգի ֆրանսացի եւ Պելճիքացի երգիչ, երաժշտահան եւ  բանաստեղծ։ Համերգներ կատարած էր նաեւ Հայաստանի մէջ։

 Կենսագրութիւն 
Մարգ Արեանը ծնած է 14 Նոյեմբեր 1926-ին Ֆրանսայի Վալանս քաղաքը լիբանանահայերու ընտանիքի մէջ:, որոնք գաղթեր էին Մալաթիայէն, Թուրքիա։ Երեք երեխաներէն կրտսերն էր։ Հակում ունէր դէպի լեզուները՝ կը խօսէր 9 լեզուով։ Իր սէրը դէպի երաժշտութիւնը երեւան եկաւ վաղ տարիքին։ Սկզբնական շրջանին կ'օգնէր հօր առեւտուրին՝ վաճառելով միջինարեւելեան սնունդ։ Երբ 18 տարեկան էր լուրջ հիւանդացաւ եւ ձգեց հօր առեւտուրը, իսկ աւելի ուշ որոշեց կեդրոնանալ երաժշտութեան վրայ։ Վալանսի մէջ կը յաճախէ երաժշտական եւ դաշնամուրի դասընթացներու եւ կը սկսի երգեր գրել։ 1957 թուականին Վալանսէն կը տեղափոխուի Փարիզ՝ աւելի լաւ երաժշտական հնարաւորութիւններ գտնելու համար։ 1963 թուականին կը մեկնի Պելճիքա, ուր քոյրերէն մէկը Knokke-le-Zoute ափին գիշերային ակումբ ունէր։ Իր երգերը մեծ յաջողութիւն կ'ունենան ակումբի պարային ծրագրի մէջ, եւ Մարգը կ՛որոշէ մշտական բնակութիւն հաստատել Պելճիքայի մէջ՝ սկիզբը Ուաթըրլույի, այնուհետեւ՝ Օհայնի մէջ։

Մարգ Արեան սիրահարած է Քաթի անունով աղջկան մը, որ շատ կը գնահատէ իր արուեստը, իր սիրային երգերը, սակայն կը խոստովանի, որ իրեն համար անհատի մը արտաքինը նոյնքան կարեւոր է, որքան` անոր արուեստն ու բնաւորութիւնը:  Արդէն յաջողած երգիչ է: Անհամար շրջապտոյտներ: Նիւթապէս ապահով, սակայն Քաթիի անփոխադարձ սէրը կը տանջէ զինք:

Իր իսկ քրոջը խոստովանութեամբ` 

 Ասպարէզ 
Անրի Մարգարեանը սկզբնական շրջանին իր երգերը կը թողարկէր սեփական՝ Մարգալ պիտակով։ Յետոյ կը փոխէ  պիտակի անունը Մալաթիա, ուրկից որ սերած էին ծնողները։ Քանի մը երգեր կը ձայնագրէ ալպոմի համար, որ կը թողարկուի Պրիւքսելի մէջ։ Յաջողութեան սկիզբը կ'որոշէ որպէս բեմական անուն ընտրել Մարգ Արեանը (իր ազգանունի կամ մականունի հայերէն արտասանութիւնը)։

Իր մեներգները յայտնի դարձան Պելճիքայի ֆրանսախօս շուկայի եւ Ֆրանսայի մէջ։ 1964-1965 թուականներուն թողարկուած «Katy» մեներգը կը գլխաւոր էր Wallonia եւ Flanders Singles երաժշտական աղիւսակը կամ սիւնակը՝ դառնալով 1965 թուականի ամենաշատ վաճառուած մեներգներէն մէկը։ Ամբողջ Պելճիքայի մէջ հանդէս կու գար համերգներով, որոնց տոմսերը կը սպառուէին ժամանակէն շուտ։ Իր այլ յայտնի մեներգներէն են՝ «Volage Volage» (20 շաբաթ կը գլխաւոր էր Պելճիքայի Top 10-ը), «Un Petit Slow» (կրկին #1 հիթ), «Angelina», «Giorgina», «Parce que je t'aime», «Si j'etais sur․․», «Quand je te prends dans mes bras», «Qu'un peu d'amour», «Mon petit navire», «La chanson du viel aveugle» and «Tu es numéro 1 au hit-parade de mon cœur»։

 Միջազգային յաջողութիւններ 
1964 եւ 1965 թուականները յաջողակ էին տեղի շուկայի համար, իսկ 1966 եւ 1969 թուականները ամենաբեղմնաւորն էին միջազգային շուկայի համար։ Մարգ Արեանը մեծ յաջողութիւն կը վայելէր Միջին Արեւելքի մէջ՝ յատկապես Լիբանանի եւ Սուրիոյի մէջ, ուր կ'երգէր նաեւ որոշ հայերէն երգեր, ինչպէս նաեւ յայտնի էր Արեւելեան Եւրոպայի եւ Լատինական Ամերիկայի մէջ։ Շահութաբեր արեւտրական որոշ յաջողութիւններ արձանագրեց Քէպէքի մէջ՝ Քանատայի ֆրանսախօս նահանգի մէջ։

Մարգ Արեանը այցելեց Թուրքիա, ուրկից սերած էին ծնողները։ Ան սկսաւ մեծ յաջողութիւն վայելել, երբ թողարկեց «Սթամպուլ» հիթը։ Հետեւելով եւրոպական յայտնի երգիչներու օրինակին, ինչպիսիք են Սալվատորէ Ատամոն, Ճոնի Հալիտեյը, Սաշա Տիսթելը, Էնրիքօ Մասիասը եւ Փեփինո տի Քափրին՝ թրքերէն թողարկեց նաեւ իր  շարք մը յայտնի հիթերու վերագործիքաւորած տարբերակները։ Իր թրքալեզու «Սթամպուլ» ալպոմը կը ներառէր 9 երգ՝ «Yalancısın», «Dünya Dönüyor», «Kalbin Yok Mu?» եւ այլն։ Երգերու թրքերէն բնագիրը գլխաւորապէս կը գրէր Ֆեճրի Էպճիօղլուն։

1968 թուականին այցելեց նաեւ Խորհրդային Միութիւն, ուր համերգներ տուաւ Մոսկուայի տասնեակ հազարաւոր երկրպագուներու համար, ինչպես նաեւ այլ քաղաքներու մէջ՝ լեցուն մարզադաշտերով։ Մարգ Արեանը այցելեց նաեւ հայրենիք՝ Հայաստան՝ յաջող համերգային շրջագայութեամբ, ուր կատարեց հայերէն երգեր՝ ներառեալ յայտնի «Երեւան»-ը՝ նուիրուած Հայաստանի մայրաքաղաքին։

 Katy տաղաւար եւ արտադրողական գործունէութիւն 
1969 թուականին վերադառնալով ստեղծեց երաժշտական ձայնագրութեան տաղաւար՝ անուանելով իր յայտնի մեներգի «Katy»-ի անունով։ Շատ հանրայայտ երգիչներ իրենց ալպոմները կը ձայնագրէին Մարգ Արեանի տաղաւարի մէջ՝ ներառեալ Խուլիօ Իկլեսիասը, Սալվատորէ Ատամոն, Միշել Ֆիւկենը, Ֆրետերիք Ֆրանսուան, Ուիլ Թարան, Տանիէլ Ժերարտը, Փաթրիք Էռնանտեսը եւ Թութս Թիլեմանսը։

Էնթոնի Քուինը այստեղ ձայնագրեց իր յայտնի «I Love You» հիթը։ Մարվին Կեյը եւս 1981 թուականին «Katy» տաղաւարի մէջ ձայնագրեց իր «Midnight Love» ալպոմը։ Ալպոմը 2 Կրեմմի բերաւ երգիչին։

Արեանի լաւագոյն երգերը թողարկուեցան 1974 թուականին կրկնակի CD հաւաքածուներով եւ կրկին գլխաւորեցին վաճառքի Top 10-ը։ Ան գրած է աւելի քան 200 երգ։

 Մահ 
Մարգ Արեանը մահացեր է 1985 թուականին Պելճիքայի մէջ սրտի կանգէն՝ 59 տարեկանին։

1997 թուականին Պելճիքայի Սխարպէք համայնքին կողմէ իր պատուին համերգ կազմակերպուեցաւ՝ «Hommage à Marc Aryan» խորագիրով, ուր ժամանակակից երգիչները՝ ներառեալ Մարգան, Փերի Ռոուզը, Տոմինիք Ա-ն, Ժան Լիւք Սթելիան, Զոփ Հոփհոփը եւ դերասան Պենուա Փուլվորտը կատարեցին իր յայտնի երգերը։

 Սկաւառակագրութիւն 
ֆրանսերէն

 Adieu joli Luxembourg
 Adieu mon bel amour
 Allo c'est moi
 Amène ta semaine
 Angelina
 Arrête, arrête ton cinéma
 Au fond de tes yeux
 Ballade
 Bête à manger du foin
 Bien sûr, bien sûr
 Bonjour mon village, bonjour mon pays
 C'est bien dommage
 C'est impossible
 C'est la vie
 C'est le temps
 Car tu l'aimes
 Difficile à vivre
 Gino
 Giorgina
 Grosses lunettes sur un petit bout de nez
 Il y a des jours
 Istanbul
 J'aime (les petites femmes)
 J'aimerais sortir un soir avec vous
 J'aimerais viellir avec toi
 Jamais je ne dirai
 Je ne puis donner d'avantage
 Je t'invite
 Katy
 L'amour est une prison
 La chanson du viel aveugle
 La lettre
 La roue de secours
 La seule chose que tu n'as pas ratée
 La sirène
 Le clocher
 Le coeur au chomage
 Le livre de ma vie
 Le nombril du monde
 Le téléphone

 Les melons
 Les violons d'Albi
 Ma loulou
 Ma petite chanson
 Ma vie recommence avec toi
 Ma vie sans toi
 Marie Laurence
 Mes blanches montagnes
 Mon petit navire
 Mon village
 Numéro 1 au hit-parade
 Nous
 Parce que je t'aime
 Pas comme les autres
 Qu'un peu d'amour
 Quand je te prends dans mes bras
 Que c'est bête la vie
 Sans amour, on n'est rien du tout
 Sans toi
 Si
 Si demain
 Si j'avais su
 Si j'étais le fils d'un roi
 Si j'etais sur
 Si un jour
 Toi je te garde
 Toi ma bohème
 Tous ces voiliers
 Toute ma vie (tu es toute ma vie)
 Tu as beau me dire
 Tu dis chéri à tout le monde
 Tu es no. 1 au hit-parade de mon cœur
 Tu es une petite fille
 Tu ne sais pas
 Un amour
 Un jour
 Un paradis
 Un petit mari
 Un petit slow
 Un peu naif
 Volage Volage

հայերէն
 Երեւան

թուրքերէն
(ֆրանսերէն բնօրինակ անուանումները՝ փակագիծերու մէջ)
 Dünya dönüyor [Atlı karınca] - (Volage Volage)
 Moda yolu - (Ma Loulou)
 Doğum günün kutlu olsun - (Feliz Cumpleanos)
 Mersi - (Volage Volage)
 Ayşe, Fatma, Semra [Eski Aşıklar]
 Kalbin yok mu?
 Yalancısın - (Si j'etais sur..)
 Nasıl evlenirsin bu lisanla (Giorgina)
 Kimdir bu sevgili (Un Petit Slow)
 Dinle yavrucuğum (Tu es une petite fille)

հաւաքածու ալպոմներ
 1994: 41 succès inoubliables (Ariane/AMC Records)
 1998: L'essentiels 21 succès (Ariane/AMC Records)

 Նշումներ  

 Ծանօթագրութիւններ 

 Արտաքին յղումներ 
Մարք Արեանի մասին 
Մարք Արեանի կենսագրութիւնը 
Մարք Արեանի յայտնի անյայտ պատմութիւնը,զինք յիշողներուն եւ փնտրողներուն համար։
ՄԱՐՔ ԱՐԵԱՆ. ԵՐԳԻ ՎԵՐԱԴԱՐՁԸ ԵՐԿԱՐ ՄՂՁԱՒԱՆՋԷՆ ՅԵՏՈՅ
Մարգ Արեան (1926-1985)

Ստորոգութիւն:Ֆրանսահայ երգիչներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսահայ երաժշտահաններ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսահայ բանաստեղծներ
Ստորոգութիւն:Ստեղծագործական կեղծանուններ
Ստորոգութիւն:20-րդ դարու բանաստեղծներ
Ստորոգութիւն:Սփիւռքահայեր
Ստորոգութիւն:Երգիչներ
Ստորոգութիւն:Բանաստեղծներ
Ստորոգութիւն:Հայ երաժիշտներ