Քաթովիցէ

Քաթովիցէ () քաղաք է Լեհաստանի հարաւը, Սիլեզիա նահանգին մէջ՝ Քլոտնիցա եւ Ռաւա գետերու աւազանին մէջ։ Վերին Սիլեզիայի գլխաւոր, ամէնամեծ բնակչութեամբ քաղաքն է՝ 317,220 (2006 թ, իսկ արուարձաններու հետ միասին՝ 3,487,000 (2004 թ.) բնակիչներով։ 1999 թ. ի վեր Քաթովիցեն Սիլեզիա նահանգի մայրաքաղաքն է, ատկէ առաջ՝ Սիլեզիայի Ինքնավար Վոեվոդայութեան մայրաքաղաքը։ Հիմնուած է 19-րդ դարուն Պրուսական իշխանութեան օրով եւ քաղաքի կարգավիճակ ստացած 1865 թ.։

 Պատմութիւն՝ նախքան արդիւնաբերական յեղափոխութիւնը 
Վերին Սիլեզիոյ մէջ գտնուող Քաթովիցէի շրջակայքը բնակեցուած է լեխական (Lechitic) սիլեզիական ցեղերու կողմէ՝ իր արձանագրուած վաղագոյն պատմութեան սկիզբէն ի վեր։ Մինչ «Քաթովիցէ» (Katowicze) անունը առաջին անգամ կը յիշատակուի 1598-ին, այլ գիւղեր ու բնակավայրեր, որոնք ի վերջոյ պիտի դառնային արդի Քաթովիցէի մասերը, հիմնուած են աւելի կանուխ։ Անոնցմէ հնագոյնը Տոմպն (Dąb) է, որ առաջին անգամ կը յիշուի 1299-ին՝ Պիթոմի դուքս Քազիմիրի կողմէ արձակուած փաստաթուղթի մը մէջ։ Պոկուցիցէն, Լիկոթան, Շոփենիցէն եւ Փոտլեսիէն հիմնուած են 14-րդ դարու սկիզբը։ Բացի հողագործութենէն, այս տարածքին մէջ ապրող մարդիկ նաեւ կ’աշխատէին դարբնոցային ջրաղացներու (hammer mills) մէջ. առաջինը՝ «Քուզնիցա Պոկուցքա»-ն (Kuźnica Bogucka), կը յիշատակուի 1397-ին։

Այն տարածքը, որ հետագային պիտի դառնար Քաթովիցէ, սկզբնական շրջանին կը կառավարուէր լեհական Սիլեզիոյ Փիասթ (Piast) հարստութեան կողմէ՝ մինչեւ անոր մարումը։ 1327-էն սկսեալ, շրջանը կը գտնուէր Պոհեմիոյ թագաւորութեան վարչական հսկողութեան տակ՝ Սուրբ Հռոմէական կայսրութեան հովանիին ներքոյ։ Իբրեւ Պոհեմիոյ թագի մաս, այն 1526-ին անցաւ Աւստրիոյ Հապսպուրկեան միապետութեան։ 1742-ին, Սիլեզիոյ մեծ մասին հետ մէկտեղ, շրջանը գրաւուեցաւ Փրուսիոյ կողմէ՝ Սիլեզիոյ առաջին պատերազմէն ետք։ Յաջորդող երկու սիլեզիական պատերազմները տարածքը ձգեցին խիստ սակաւամարդ եւ տնտեսապէս քայքայուած։ 1838-ին Ֆրանց ֆոն Վինքլըրը Քաթովիցէն գնեց Քարլ Ֆրիտրիխ Լեհմանէն, իսկ 1841-ին այն դարձուց իր կալուածքի կեդրոնատեղին։

 Բնակչութիւն 

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Լեհաստանի քաղաքներ
Ստորոգութիւն:Քաղաքներ
Ստորոգութիւն:Բնակավայրեր այբբենական կարգով