Լեւոն Տիգրանեան

Լեւոն Տիգրանեան (), հայ բժիշկ, թարգմանիչ, բառարանագիր եւ հասարակական գործիչ։

 Կենսագրական գխծեր 
Ծնած է Երեւան: Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրին մէջ եւ ապա բարձրագոյն ուսումը ստանալու համար մեկնած Թիֆլիս եւ Պեթերսպուրկ, ուր ստացած է իր բժշկագիտական կրթութիւնը։

1875 թուականին աւարտած է Թորպատի համալսարանի բժշկական բաժանմունքը։ Ռուս-թրքական պատերազմի ընթացքին՝ 1877-1878 թուականներուն, Տիգրանեան կամաւոր մեկնած է ճակատ եւ պայքարած ռուսական բանակի մէջ տարածուած բծաւոր տիֆ համաճարակի դէմ. ընթացքին նշանակուած է Էրզրումի նահանգի բժիշկ:։

1879 թուականին դուրս գալով ռուսական բանակէն նշանակուած է Երեւանի բժիշկ, իսկ 1880-ին եղած է «Առողջապահական մշտական յանձնաժողով»ի նախագահ:

 Աշխատութիւններ 
Երեւանի մէջ, 1881-1884 թուականներուն, հրատարակած է «Առողջապահական թերթ» միամսեայ հանդէսը: Անոր ջանքերով 1890 թուականին Երեւանի մէջ հիմնուած է հիւանդանոց:

Բժշկական ասպարէզի կողքին Տիգրանեան զբաղած է նաեւ հայ Ազատագրական պայքարով. եղած է 1881 թուականին Երեւանի մէջ հաստատուած «Հայասէր-Ազգասէր» կազմակերպութեան հիմնադիրներէն, որուն նպատակն էր Հայաստանի երկու հատուածներուն մէջ կազմակերպել ապստամբութիւններ եւ ստեղծել ազատ եւ անկախ Հայաստան: Այս նպատակի իրագործման համար Տիգրանեան շրջած է բազմաթիւ երկիրներ, հանգանականութիւններ կատարած եւ այդ գումարներով զէնք ու զինամթերք գնած հայ զինուորներու համար: Իր այս ազատագրական գաղափարներուն պատճառով Տիգրանեան 1883 թուականին ձերբակալուած եւ աքսորուած է Թորպատ, ուրկէ երեք տարի ետք անցած է Գերմանիա եւ ապա Ֆրանսա:

Տիգրանեան եղած է այն առաջին հայ բժիշկներէն, որ կարեւորած է կանխարգելիչ բժշկութեան գաղափարը։ Անոր ջանքերով Երեւանի դպրոցներուն մէջ մտած է մարմնակրթութեան դասընթացքը, որուն համար գրած եւ հրատարակած է «Մարդակազմութիւն» ձեռնարկը, որ երկար ժամանակ օգտագործուած է Երեւանի վարժարաններէն ներս:

 Հրատարակութիւններ 
Տիգրանեան զբաղած է նաեւ հրատարակութեամբ։ «Մարդակազմութիւն» ձեռնարկի կողքին հրատարակած է նաեւ «Մանկական պարտէզ» մանկավարժական աշխատութիւնը:

Կազմած է հայերէն լեզուով բժշկական բառարաններ, միաժամանակ թարգմանելով օտարալեզու այլ բառարաններ: Անոր թարգմանած գրութիւններէն շատեր լոյս տեսած են «Մուրճ» եւ «Լումայ» պարբերականներուն մէջ:

Տիգրանեանի 1898 թուականին գրած յուշերը մնացած են անտիպԼԵՒՈՆ ՏԻԳՐԱՆԵԱՆ (1842-1906)։

 Բառարաններ 
Կազմած է․

 «Մարմնակազմական կամ անատոմիական բառարան լատիներենից և ռուսերենից հայերեն» (1879), 
 «Բառարան բժշկական բույսերի, լատիներենից հայերեն և ռուսերեն» (1883) բառարանները: 

 Թագմանութիւններ 
Թարգմանած է՝

 Հիւկօ Փոլի «Բժշկարանը» (1892) բառարանը: 

Թարգմանած է նաեւ Կէօթէի՝

 «Հերման Եւ Տորոթէեայ» (1895), 

 «Ֆաուսթ» (1899), 
 «Թորքվաթօ Թասսօ» (1901թ) գիրքերը։

Իսկ Ն. Կոկոլի «Վերաքննիչ» (1905) գիրքը:

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ
Ստորոգութիւն:Հայ թարգմանիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ բառարանագիրներ
Ստորոգութիւն:Հայ հասարակական գործիչներ