Պարսելոնա-Էլ Փրաթ Միջազգային Օդակայան

Պարսելոնա-Էլ Փրաթ օդակայան (քաթ.՝ Aeroport de Barcelona – el Prat, սպ.՝ Aeropuerto de Barcelona-El Prat), յայտնի է նաեւ որպէս Էլ Փրատի օդանաւակայան, միջազգային օդանաւակայան, որ կը գտնուի Քաթալոնիայի ինքնավար համայնքի մայրաքաղաք Պարսելոնայի կեդրոնէն 12 քմ հեռաւորութեան վրայ գտնուող Էլ Փրատ տէ Լեոպրեկատ բնակավայրին մէջ։

Կը համարուի Սպանիոյ երկրորդ խոշորագոյն օդանաւակայանը՝ Ատոլֆ Սվարէսի անուան Մատրիտ Պարախաս միջազգային օդանաւակայանէն ետք։ Ըստ զբաղուածութեան ցուցանիշի՝ Պարսելոնայի օդանաւակայանը եօթերորդն է ամբողջ Եւրոպայի մէջ` Լոնտոնի, Փարիզի, Ամսթերտամի, Ֆրանքֆուրթի, Ստամպուլի եւ Մատրիտի օդանաւակայաններէն ետք։ 2016-ին Պարսելոնայի օդանաւակայանը կ՛ընդունի գրառումով թիւով 44.1 միլիոն ուղեւոր, որ շուրջ 11.2 տոկոսով կը գերազանցէր նախորդ տարուան՝ 2015-ի ցուցանիշին: Օդանաւակայանը հիմնականին կը ծառայէ ներքին եւրոպական ուղղութիւններով, ինչպէս նաեւ կը կազմակերպէ թռիչքներ դէպի Հիւսիսային (Միացեալ Նահանգներ, Քանատա) եւ Հարաւային Ամերիկա (Արժանթին, Պրազիլ, Քոլումպիա, Փերու), Մերձաւոր Արեւելք (Իսրայէլ, Լիբանան, Յորդանան, Իրան, ԱՄԷ, Քաթար), Ասիա (Չինաստան, Հարաւային Քորիա, Սինկափուր, Հոնկ Գոնկ, Փաքիստան) եւ Ափրիկէ (Ալժերիա, Եգիպտոս, Մարոք, Թունիս, Կամպիա, Եթովպիա, Սենեկալ):

Ինչպէս Պարախասի օդանաւակայանը, այնպէս ալ Էլ Փրատօն, կը սպասարկէ Սպանիոյ ազգային օդային փոխադրող «Puente Aéreo» ընկերութիւնը։

 Պատմութիւն 
Պարսելոնայի առաջին օդանաւակայանը, որ կառուցուածէ Էլ Ռոմոլարի մէջ, հիմնադրուած է 1916-ին։ Սակայն այդ երկար հեռանկար չունէր, քանզի երկու տարի ետք կը կառուցուի նոր օդանաւակայան՝ աւելի զարգացած ենթակառուցուածքներով։ Օդանաւակայանի առաջին սպասարկող ինքնաթիռը եղած է «Groupe Latécoère» ընկերութեան ֆրանսական արտադրութեան Salmson 300 օդանաւը, որ իր առաջին չուերթը կատարած է Թուլուզէն դէպի Քազապլանքա։ 192-էն սկսել կը գործէ ծրագրաւորուած առեւտրական ծառայութիւն։ 1948-ին կը ստեղծուի Պարսելոնայի օդանաւակայանի թռիչքուղին եւ ճիշդ նոյն տարին ալ իր ծառայութիւնները  այստեղ կը գործարկէ առաջին օտարերկրեայ օդաընկերութիւնը՝ «Pan American World Airways»-ը, որ առաջին չուերթով Լիզպոնէն մեկնում է ընկերութեան գլխամաս Նիւ Եորք։

Նոյն տարուան 4 Նոյեմբեր-ին կը սկսի առաջին ներսպանական չուերթներու ձեւաւորումն ու Պարսելոնայի օդանաւակայանի կապակցումը Մատրիտի Պարախաս օդանաւակայանի հետ։ 1963-ին օդանաւակայանէն օգտուող քաղաքացիներու թիւը կը հատէ մէկ միլիոնի շեմը։ 1965-ին կը կառուցուի հսկիչ աշտարակ, իսկ 1968-ին՝ կը բացուի նոր կայան, որ մինչ օրս կը գործէ։

3 Օգոստոս 197-ին «Pan American World Airways»-ը կը սկսի իրականացնել հերթական ծառայութիւնը Պարսելոնայի, Լիզպոնի եւ Նիւ Եորքի միջեւ՝ Boeing 747-ի գործարկմամբ։ 1976-ին կը կառուցուի նոր կայան՝ յատուկ ներպիրենեան օդային ծառայութիւններու եւ բեռնափոխադրումներու համար, միացուած փոստային եւ օդային բեռնափոխադրման ծառայութիւններ: 1977-ին Պարսելոնա-Էլ Փրատ միջազգային օդանաւակայանը կ՛ընդունի 5 միլիոն ուղեւոր։

1992-ին Ամառային օլիմպիական խաղերը կը ժամանեն Պարսելոնա եւ օդանաւակայանը կը ստանձնէ արտասահմանեան բազմահազարաւոր պատուիրակներու, հիւրերու եւ երկրպագուներու ժամանման ողջ ծանրութիւնը։ 1992-ին կը բացուի նոր հսկիչ աշտարակ, որ կը փոխարինուի 2006-ին։ 2009-ին կը բացուի առաջին կայանը, ո մինչ օրս կը համարուի ամենածանրաբեռուած ենթակառուցուածքը։ Այսօր, չուերթներու 70 %-ն կ՛իրականացուի կայան 1-ի միջոցով։ 1999-էն ետք օդային երթեւեկութիւնը կտրուկ անկում կ՛ապրի։ Օդային ինքնաթիռի ոլորտային ճգնաժամը պայմանաւորուած էր Ժիրոնայի եւ Ռեուսի կանոնադրութեան բազմաթիւ չուերթներով, որոնց թռիչքուղու վերջնական կանգառը Էլ Փրատն էր։ 2005-էն ետք Էլ Փրատը կը դառնայ Սպանիոյ թիւ երկու օդանաւակայանը։ Դեկտեմբեր 2016-էն ի վեր Պարսելոնայի օդանաւակայանը կը սկսի իրականացնել չուերթներ նաեւ դէպի Լատինական Ամերիկա եւ Ասիա։

 Ծառայութիւններ 
Պարսելոնա-Էլ Փրատ միջազգային օդանաւակայանին կը սպասարկեն հիմնականին տեղական եւ եւրոպական օդային ընկերութիւնները, որոնք ունին որոշակի գործելու հիմք։ Միջմայրցամաքային կապերը վերջին տարիներուն զգալի քանակութեամբ ուղեւորափոխադրումներ չեն առաջացուցած: Թուաքանակի հետ կապուած աճը սկսած է 21-րդ դարու սկիզբը եւ զգալիօրէն ընդարձակուած վերջին տարիներուն։ Երթալով զգալիօրէն կ՛աճի հանգստեան եւ զբօսաշրջային նպատակներով օդային փոխադրումներու ծաւալները։ Համեմատաբար աւելի ցած գիներով օդային ընկերութիւններ են Ryanair, EasyJet, Norwegian Air միջազգային, EasyJet Switzerland, Wizz Air and Transavia.com-ը։ Սեպտեմբեր 2010-ին օդանաւակայանին մէջ հիմնուած է թռիչքային նոր հիմք:

Օդանաւակայանը ունի 3 թռիչքուղի, որոնցմէ երկուքը կ՛իրականացուին զուգահեռ կարգով։ Օդանաւակայանը կը հանդիսանայ Քաթալոնիայի ժեներալիտետի եւ Սպանիոյ թագաւորական կառավարութեան միջեւ կառավարման եւ վերահսկողութեան քաղաքականութեան քննարկման առարկայ՝ «Aena»-ի (օդանաւակայանի կառավարիչ) եւ տարբեր օդային ընկերութիւններու մասնակցութեամբ: Հակասութեան մէկ մասը կը վերաբերի օդանաւակայանի ստեղծման բացառութիւններուն եւ Aena-ի ցանցի միւս օդանաւակայաններու նկատմամբ առաւելութիւններուն՝ արտաքին ներդրումներու տեսանկիւնէն։

Կարգօ

 Վիճակագրութիւն 
 Հիմնական ուղիներ 
+ օդային ուղիներ, 2017 Վարկանիշ Օչային ուղի Ուղեւորներու քանակ 1  Vueling 17,174,966 2  Ryanair 6,962,954 3  EasyJet 3,143,891 4  Norwegian 1,586,744 5  Lufthansa 1,425,433 6  Iberia 1,338,263 7  Air Europa 1,052,286 8  British Airways 843,648 9  Air France 777,655 10  Wizz Air 768,044 11 Նիտերլանտներ KLM 574,985 12 Նիտերլանտներ Transavia 572,902 13 Փորթուկալ TAP Portugal 555,243 14  Emirates 551,008 15  Eurowings 542,492

Ամենազբաղուած ուղեւորագիծեր
+ Ամենազբաղուած գիծեր, 2017 Հ․ օդանաւակայան Ուղեւորներ1 Մեծ Բրիտանիա Լոնտոնի Գեթվիք օդանաւակայան1,460,9142 Նիտերլանտներ Ամստերդամի միջազգային օդանաւակայան 1,363,9653  Փարիզի Շառլ դը Գոլի անուան օդանաւակայան 1,290,8614  Լեոնարտօ տա Վինչիի անուան միջազգային օդանաւակայան1,225,9796  Փարիզի Օրլի օդանաւակայան1,163,7015  Ֆրանքֆուրտի օդանաւակայան937,4697 Պելկիա Պրիուսելի օդանաւակայան927,4838  Միունխենի օդանաւակայան837,25913 Փորթուկալ Լիսաբոնի օդանաւակայան836,92410  Մալպենսա օդանաւակայան758,5209 Մեծ Բրիտանիա Հիտրոու օդանաւակայան684,96711  Ցիուրիխի օդանաւակայան649,71912  Ժնեւի օդանաւակայան637,99815  Տուպլինի օդանավակայան572,62314 Մեծ Բրիտանիա Լիուտոնի օդանաւակայան 507,191
+Ուեւորներու վիճակագրութիւնՏարիՈւղեւորներ%ՏարիՈւղեւորներ%19631,000,000 -200322,752,667 19775,000,000 -200424,558,138 19909,205,000 -200527,152,745 19919,145,000  200630,008,152 199210,196,000  200732,898,249 19939,999,000  200830,208,134 199410,647,285  200927,311,765 199511,727,814  201029,209,595 199613,434,679  201134,398,226 199715,065,724  201235,144,503 199816,194,805  201335,216,828 199917,421,938  201437,559,044 200019,809,567  201539,711,276 200120,745,536  201644,154,693 200221,348,211  201747,284,500 2018 (Mar)9,927,159 
Աղբյուր՝ Aeroport de Barcelona, AENA+Գործողութիւններու վիճակագրութիւնՏարիգործողութիւններ%1999233,609-2000255,913 2001273,119 2002271,023 2003282,021 2004291,369 2005307,798 2006327,636 2007352,501 2008321,491 2009278,965 2010277,832 2011303,054 2012290,004 2013276,497 2014283,850 2015288,878 2016307,864 2017323,539 2018 (Mar)69,548 +Կարհգօ վիճակագրութիւն ՏարիԾաւալ%199988,217-200088,269 200181,882 200275,905 200370,118 200484,985 200590,446 200693,404 200796,770 2008104,329 200989,813 2010104,279 201196,572 201296,522 2013100,288 2014102,692 2015117,219 2016132,754 2017156,105 2018 (Mar)38,181 

 Ծանօթագրութիւններ