Ժան էքար

Ժան Ֆրանսուա Վիքթոր Էքար Ժան էքար (), ֆրանսացի բանաստեղծ, վիպասան, թատերագիր, էսսեիստ. ռոմանթիզմ գրական ուղղութեան ներկայացուցիչ։ Ֆրանսական ակադեմիայի անդամ 1901 թ., Պատուոյ լէկէոնի շքանշանի ասպետ։

 Կենսագրութիւն 
Ժան էքարը ծնած է  4 փետրուար 1848-ին, Թուլոնի մէջ։ Հայրը, որ հանրապետական էր, սեն-սիմոնական եւ յուլիսեան միապետութեան տարիներուն ընդդիմադիր թերթեր կը  խմբագրէր, մահացեր է, երբ տղան եղեր է հինգ տարեկանVictor Duclos, Jean Aicard : Simple notice sur sa vie et ses écrits, éditions L. Duc, 1894.։ Ժանը լաւ կրթութիւն ստացեր է. ուսանած է Մաքոն քաղաքի Լամարթինի անուան լիցեյի մէջ, ապա՝ Նիմի լիցէը, որմէ յետոյ իրաւունք  ուսումնասիրեր է Էքս ան Փրովանսի մէջ։ 1868 թուականին եկեր է Փարիզ, լոյս ընծայեր է իր բանաստեղծութիւններու առաջին ժողովածուն՝ Jeunes Croyances-ը («Պատանեկան հաւատալիքներ»-ը), ուր իր յարգանքի տուրքը մատուցեր  ԼամարթինինConstantin Lecigne, Jean Aicard, Éditions Sueur-Charruey, 1901.։ Գիրքը ջերմօրէն ընդունուեր ընթերցողներու ու գրաքննադատութեան կողմէն եւ հեղինակի առջեւ դռները բացեր է դէպի մայրաքաղաքի Փառնասեան շրջաններ։

1869-ին ան հրատարակեր է իր բանաստեղծական երկրորդ ժողովածուն՝ Parnasse Contemporain խորագրովViolette Bouyer-Karr, Jean Aicard, Éditions du Var, 1921.։ 1870-ին Մարսէյլի թատրոնի մէջ բեմադրուեր է իր հեղինակած թատերգութիւնը։

Ֆրանս-փրուսական պատերազմէն յետոյ  Էքարը մասնակցեր է գրական-արուեստագիտական La Renaissance ամսագրի հիմնադրմանըTony Marmottans, Jean Aicard, du poème au roman, éditions Université de Toulon et du Var, 2000.։ 1874-ին լոյս ընծայեր է Poèmes de Provence ժողովածուն, որու շնորհիւ հռչակուեր է Ֆրանսայի այդ պատմական երկրամասի՝ Փրովանսի երգիչ։ 1876-ին հրատարակեր է Parnasse Contemporain խորագիրրը կրող երրորդ ժողովածուն։

Տաղանդաւոր բանաստեղծի՝ անոր նուաճած համբաւին 1908 թուականին գումարուեր է ոչ պակաս շնորհալի արձակագիրի հռչակը. լոյս տեսեր է Maurin des Maures վէպը։ Ատոր յաջորդած L'illustre Maurin-ը ամրապնդեր է  իր համբաւը որպէս վարպետ արձակագիր։ Ընդհանրացնելով՝ կարելի է եզրահանգել, որ Էքարի ստեղծագործական ներշնչանքի ակունքը մանկութեան յուշերն ու տպաւորութիւններն են|langue=|auteur1=|prénom1=Nieres-Chevrel, Isabelle, 1941-|nom1=...|prénom2=Perrot, Jean, 1937-|nom2=...|titre=Dictionnaire du livre de jeunesse : la littérature d'enfance et de jeunesse en France|passage=12|lieu=|éditeur=Electre-Ed. du Cercle de la Librairie|date=DL 2013|pages totales=|isbn=9782765414018|isbn2=2765414017|oclc=862208705|lire en ligne=https://www.worldcat.org/oclc/862208705|consulté le=2019-02-05}}։ Paris-Parisian պարբերականը 1899 թուականին լոյս տեսած գրախօսականի մը մէջ անոր ստեղծագործութեան առաւել բնութագրական յատկանիշը համարեր է «հարաւային ռոմանտիզմը»|titre=Paris-Parisien|éditeur=Ollendorff|année=1899|passage=48}}։

Ժան էքարը 1894 թուականին ընտրուեր է Գրիչի մարդկանց ընկերութեան նախագահ, 1909-ին՝ Ֆրանսական ակադեմիայի անդամ, 1920 թուականին՝ Solliès-ville-ի քաղաքապետ։

Մահացեր է 1921 թուականի 13 Մայիսին, Փարիզի 7-րդ շրջանի «Ուտինո» հիւանդանոցին մէջ։ Յուղարկաւորուեր է Թուլոնի քաղաքային գերեզմանատանըTombeaux des Immortels, Où sont inhumés les académiciens français ?։

 Ուշագրաւ փաստեր 
 Լէոն Տոտէն կը վկայէ, որ Ժան Էքարն օժտուած էր ասմունքելու զարմանալի տաղանդով եւ մինչեւ անգամ միջակ բանաստեղծութիւնն այնպէս կ'արտասանէր, որ գլուխգործոցի տպաւորութիւն կը ձգէր:։ Արթիւր Ռեմպոյին այդ բնաւ հաճելի չէր, եւ ան նման դէպքերուն չէր վարաներ ամէն անգամ արտայայտելու իր դժգոհութիւնըCet épisode est discuté par Daniel A. De Graaf dans Arthur Rimbaud : sa vie, son œuvre, publié par L'Harmattan en 2005, , p. 93-94. Voir ici.։ Հակառակակ անոր, որ Էքարը Ռեմպոյին նուիրած է  իր լաւագոյն բանաստեղծութիւններէն մէկը՝ Les Effarés-ը։
 Թուլոնի երկաթուղային կայարանի քով գտնուող հին շէնքը, ուր ժամանակ մը ապրեր է Ժան Էքարը, վերածուեր է իրեն նուիրուած թանգարանիMusée Jean Aicard Paulin Bertrand

 Բանաստեղծի տունը Թուլոնի մերձակայքը գտնուող Solliès-Ville-ում

 Երկեր 
 Բանաստեղծութիւն
 Jeanne d'Arc (Le rachat de la Tour)
 Les Jeunes Croyances, Alphonse Lemerre, 1867 
 Au clair de la lune, 1870, Alphonse Lemerre
 Rébellions et Apaisements, 1871, Alphonse Lemerre
 Mascarille, 1873, Alphonse Lemerre
 Pierre Puget, 1873, L. Laurent, Toulon (médaille d'or au concours de poésie de Toulon)
 Poèmes de Provence, 1874, Alphonse Lemerre - couronné par l'Académie française 
 La Chanson de l'enfant, 1876, Fischbacher -  couronné par l'Académie française
 Le Petit Peuple, 1879, Cayer 
 Les Poèmes de Provence ; les cigales, 1878 
 Miette et Noré, idylle provençale, 1880, Charpentier
 Lamartine, 1883, Ollendorff  
 Le Dieu dans l’homme, 1885, Ollendorff
 L'Éternel Cantique, 1885, Fischbacher 
 Maternités, 1886 
 Le Livre des petits, 1886, Delagrave 
 Le Livre d’heures de l'amour, 1887, Alphonse Lemerre 
 Jésus, 1896, Flammarion
 Sauveteurs, 1898, Mouillet
 Italie et France (vers), 1903, Crété
 Hollande, Algérie (poèmes et prose), 1913, Flammarion  
 Le Témoin, 1914 - 1916, Flammarion
 Le Jardin des enfants, 1914, Flammarion
 La Légende du Chevrier, (adaptation musicale de Emile Dens), 1914, J. Poulalion
 Le Sang du sacrifice, 1917, Flammarion

 Վէպեր եւ վիպակներ 
 Roi de Camargue, 1890, Testard
 Le Pavé d'amour, 1892, Ollendorff 
 L'Ibis Bleu, 1893, Flammarion
 Fleur d'abîme, 1894, Flammarion
 L'Été à l'ombre (nouvelles), 1895, Flammarion
 Diamant noir (roman), 1895, Flammarion
 Notre-Dame-d'Amour, 1896, Flammarion - texte en ligne
 L'Âme d'un enfant, 1898, Flammarion
 Mélita (roman bohème), 1898, Flammarion
 Tata, 1901, Flammarion
 Benjamine, 1906, Flammarion 
 Maurin des Maures, 1908, Flammarion
 L'Illustre Maurin, 1908, Flammarion
 Arlette des Mayons (roman de la terre et de l'école), 1917, Flammarion
 Gaspard de Besse։ un bandit à la française, 1918, Flammarion
 Le Fameux Chevalier Gaspard, 1908, Flammarion
 Des cris dans la mêlée, (prose), 1916, Flammarion
 Le Rire de Maurin, 1923, Flammarion
 La Gueuse des Marais, 1928, Flammarion

 Թատերգութիւններ 
 Au clair de la lune, comédie en un acte en vers, Alphonse Lemerre, 1870 
 Pygmalion, poème dramatique en un acte, Alphonse Lemerre, 1872 
 Othello ou le More de Venise, drame en 5 actes en vers, Charpentier, 1881 
 Smilis, drame en 4 actes en prose, Ollendorff 
 Mascarille, à-propos en vers pour l'anniversaire de Molière, Alphonse Lemerre, 
 La Comédie française à Londres, Jouaust 
 La Comédie française à Alex. Dumas, Ollendorff
 Smilis, drame en quatre actes et en prose, 1884, Ollendorff
 Le Père Lebonnard, 1889 ; pièce produite pour la première fois au Théâtre-Libre. et tournée au cinéma en 1939
 La Légende du Cœur, Théâtre antique d'Orange,  Flammarion
 Le Manteau du Roi, Théâtre de la Porte-Saint-Martin,  Flammarion
 Don Juan ou la Comédie du siècle, 1889, poème dramatique en 5 actes
 Forbin de Solliès, pièce en 2 actes, 1920, Flammarion
 La Milésienne, 1924, Flammarion

 Էսսեներ 
 La Vénus de Milo։ recherches sur l'histoire de la découverte, d'après des documents inédits, 1874, Sandez
 Leconte de Lisle, librairie Fischbacher, 1887, texte sur Gallica.
 Alfred de Vigny,  conférence de la Revue Hebdomadaire, Flammarion
 Comment rénover la France (prose), 1918, Flammarion

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի վիպասաններ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի գրողներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի բանաստեղծներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով