Դրամի Գիւտը

Դրամի գիւտը, մետաղէ դրամի գիւտը կը վերագրուի լիւդիացիներուն։ Հրոմէացիները Moneta անունը տուած են լիւդիացիներու արծաթ դրամին՝ Juno moneta մեհեանին մէջ Ն.Ք. 269-ին կտրուած դրամին համար։

Հոմերոս կը խօսի արոյրէ դրամի մասին, Ն.Ք. 1184-ին։ Լիւդիացիները դրամը կը պատրաստէին ոսկիէ եւ արծաթէ, որոնք կը կտրուէին Արգոսի բռնակալ՝ Փէյդոնի կողմէ շուրջ 862 Ն.Ք.։ Հռոմի մէջ դրամ կոխուած է Ն.Ք. 573-ին Սերվիոս Տուլլիոսի իշխանութեան օրով։ Ծանօթ ամենահին դրամները մակեդոնականներն են, Ն.Ք. Ե. դարուն։ Արոյրէ դրամը գործածուեցաւ միայն Հռոմի մէջ Ն.Ք. 269-ին, իսկ ոսկի դրամը գործածութեան մէջ մտաւ Ն.Ք. 206-ին։ Երկաթէ դրամը գործածուած է Սպարտայի (Յունաստան) մէջ, իսկ երկաթէ ու անագէ դրամը՝ Բրիտանիոյ մէջ։ Հռոմի հնագոյն օրերուն գործածուած ե չաստուածներու կամ աստուածային պատիւներ ստացողներու գլխապատկերը կրող դրամներ։ Յուլիոս Կեսար Ծերակոյտէն արտօնութիւն ստացաւ դրամներու վրայ դնելու իր կենդանագիրը, իսկ ուրիշներ հետեւեցան նոյն օրինակին։

Առաջին թղթադրամը տպագրած են չինացիները։ Թ՛այ-ցու կայսրը հրամայած է իր ելեւմտական նախարարին պատրաստել Pao-tch'o (թանկարժէք տոմսեր) մեծ Մինկերու հարստութեան համար։ Այս տոմսերը, որոնք արդի առումով թղթադրամներ էին, պէտք է ունենային ուղղանկիւն քառանկիւն ձեւ եւ կանաչակապոյտ գոյն, մէկ ոտք (33 սանթիմեթր) երկարութիւն եւ 6 մատնաչափ լայնութիւն։ Նման թղթադրամի նմոյշ մը, որ Մինկի հարստութեան շրջանին (1368-1399) տրագրուած է, կը գտնուի Սան Փեթերսպուրկի Ասիական Կայսերական Ակադեմիայի Գիտութիւններու թանգարանին մէջ։ Չինական այս դրամը կեղծողը պէտք է գլխատուէր, իսկ ան, ով կեղծարարը ձերբակալէր կամ անոր անունը յայտնէր, իբրեւ վարձատրութիւն պիտի ստանար 250 ունկի արծաթ, ինչպէս նաեւ՝ կեղծարարին ամբողջ ունեցուածքը։

 Գրականութիւն 
 Պապէսեան Յովհաննէս (1961), «Հանրագիտակ», Կաթողիկոսութիւն Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, Անթիլիաս, Լիբանան, էջ 330-331։