Յովհաննէս Բաղիշեցի

Յովհաննէս Կոլոտ Բաղիշեցի (1678 Բաղէշ - 1741, Պոլիս), Պոլսոյ հայոց 49-րդ պատրիարք (1715-1741)։

 Կենսագրութիւն 
290px|մինի|ձախից|Մանրանկար Կոլոտ Պատրիարքի՝ ուսուցանելու դիրքին մէջ, ըստ Երուսաղեմի թիւ 2647-92 ձեռագրին։
Ծնած է 1678-ին, Բաղէշ։ Ուսանած է Տարօնի (Մուշ) Ամրտօլիի վանքին մէջ, որ հայ դպրութեան պատմութեան մէջ համալսարանի դեր կատարած է։ Վանքը ունէր հարուստ գրադարան մը, կ՚աւանդուէր իմաստասիրութիւն, տրամաբանութիւն եւ քերականութիւն… Համբաւաւոր վանահայր աստուածաբան Վարդան Բաղիշեցիի աշակերտ Յովհաննէս Կոլոտ 1698-ին աբեղայ՝ իսկ 1708-ին վարդապետ կը ձեռնադրուի Սուրբ Կարապետ Մուրատատու Վանքին մէջ։

1715-ին կը ձեռնադրուի Պոլսոյ Պատրիարք, կ՚ունենայ կարեւոր ներդրում մեր կրթական կեանքէն ներս։ Սկիւտարի մէջ կը հիմնէ «Դպրատուն»ը, որպէս հոգեւորականներու բարձրագոյն վարժարան ։

 Գրական Ասպարէզ 
Կոլոտ արեւմտեան լեզուներէն թարգմանել տուած է աստուածաբանական, քարոզչական, հովուական, փիլիսոփայական, գիտական ու մեկնողական բովանդակութեամբ գիրքեր։ Ան առաջ տարած է տպագրութիւնը, տարածած՝ մշակոյթն ու ընթերցումը։ Կոլոտ Մշոյ Սուրբ Կարապետի, Ամրտօլի ու Գլակի վանքերէն բերել եւ բազմագրել տուած է հազուագիւտ ձեռագիրներ։ Իր այս գործերով կազմած է «Մատենադարան»ը, ժառանգ թողած է իր «Դպրատուն» դպրոցին։ Կոլոտի սկսած մտաւորական շարժումը ծաղկումի ճամբուն կը մտնէ ԺԹ. դարուն եւ 1863-ին սահմանադրական լուսաւորուած սերունդին ճիգերով աւելի կ՚ուժեղանայ։

Կոլոտ եղած է շինարար պատրիարք մը։ Անոր հովանաւորութեամբ կառուցուած, վերաշինուած եւ նորոգուած են բազմաթիւ եկեղեցիներ։

Կոլոտ պատրիարք թաղուած է Ղալաթիոյ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ ներքեւի մատուռը։ Ան մասնաւոր սէր եւ հոգածութիւն ունեցած էր այս պատմական եկեղեցիին հանդէպ ու անձամբ հսկած՝ անոր վերաշինութեան։

 Գրականութիւն 
 Բաբգէն Ծ. Վ. Կիւլէսէրեան, Կոլոտ Յովհաննէս պատրիարք: Պատմագրական եւ բանասիրական ուսումնասիրութիւն Վիեննա: Մխիթարեան տպարան, 1904 (Ազգային մատենադարան, ԽԶ)։

 Աղբիւրներ 
 Հայ Դպրոցը Անցեալէն Դէպի Այսօր, Հրատարակութիւն՝ Ազգային Կեդրոնական Վարժարանի , Պոլիս, 2017
 Houshamadyanի կայք էջ (թուայնացուած բաց արխիւ)

 Արտաքին հղումներ 

 «Ազգապատում» Հատոր Բ Մաղաքիա Օրմանեան Թիւ 1923 Կոլոտ Պատրիարք 

Ստորոգութիւն:1741 մահեր
Ստորոգութիւն:Պատրիարքներ
Ստորոգութիւն:Իսթանպուլ մահացածներ
Ստորոգութիւն:Հայ հասարակական գործիչներ
Ստորոգութիւն:Պիթլիս ծնածներ