Դեսդոսդերոն

Դեսդոսդերոն, մարդու եւ բարձրակարգ ողնաշարաւորներու արական սեռական հորմոն։ Կ'արտադրուի գլխաւորաբար սերմնարաններուն մէջ։ Քիմիական կառուցուածքով սդերոիտ է։ Անգոյն բիւրեղներ են, հալման ջերմաստիճանը՝ 155°С, ջուրին մէջ վատ կը լուծուի, անդամական լուծիչներու մէջ՝ լաւ (առաջին անգամ բիւրեղային վիճակին մէջ ստացուած է 1935 թուականին, ցուլի ամորձիքներէն)։ Տղամարդու արեան մէջ դեսդոսդերոնի բնականոն քանակութիւնը 0,5—0,6 մկգ 100 մչ է, կանանցը՝ 0,12 մկգ/ 100 մլ։ Հասուն տղամարդու կազմութեան մէջ օրական կ'արտադրէ 15 մգ դեսդոսդերոն։ Դեսդոսդերոնը կը խթանէ արական սեռական անդամներու եւ երկրորդական սեռական յատկանիշներու զարգացումը։

Տղամարդու մօտ դեսդոսդերոնը ունի կարեւոր նշանակութիւն արական վերարտադրողական անդամներու հիւսուածքներու՝ սերմնարաններու եւ շագանակագեղձի, ինչպէս նաեւ երկրորդական սեռական յատկանիշներու՝ աւելցող մկանային եւ ոսկորային զանգուածի, մարմնի մազերու աճի, ձեւաւորման մէջ: Դեսդոսդերոնը նաեւ կարեւոր է առողջութեան եւ նորմալ կենսագործունէութեան,, ինչպէս նաեւ օսդեոբորոզի կանխարգիլման համար:

Հասուն տղամարդու մօտ դեսդոսդերոնի մակարդակը 7-8 անգամ աւելի մեծ է, քան հասուն կնոջ մօտ, բայց քանի որ տղամարդուն մօտ դեսդոսդերոնի օգտագործումը մեծ է, օրական տղամարդու մօտ աւելի քան 20 անգամ մեծ է: Կանայք աւելի զգայուն են հորմոնի նկատմամբ: Դեսդոսդերոն կայ համարեայ բոլոր ողնաշարաւորներուն մօտ։ Ձուկերուն մօտ կը համադրէ փոքր տարբերող 11-գեդոդեսդոսդերոն մը:  Միջատներու մօտ նման միացութիւնը էգտիզոնն է: Ամէնուր հանդիպող սդերոիտներէն կարելի է ենթադրել որ սեռական հորմոնները ունին վաղ բարեշրջութեան պատմութիւն:

Բժշկութեան մէջ դեսդոսդերոնը կ'օգտագործուի տղամարդկանց սեռական գեղձերու գործառնութեան անբաւարարութեան, կանանց դաշտանադադարի (բարձրակէտ) խանգարումներու պարագային եւ որոշ ուռուցքներու բուժման նպատակով։

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Անտրոկեններ
Ստորոգութիւն:Սեռական հորմոններ