Թայփէյ

Թայփէյ, Թայուանի մայրաքաղաքը։ Քաղաքի բնակչութիւնը կը կազմէ ։ Կը գտնուի երկրի հիւսիսային մասը եւ շրջապատուած է նոյնանուն շրջանով: Երեք կողմէն շրջապատուած է լեռներով։  

Թայփէյը, պաշտօնապէս յայտնի որպէս Թայփէյ քաղաք, Չինաստանի Հանրապետութեան (յայտնի է նաեւ որպէս Թայուան) մայրաքաղաքն է եւ յատուկ քաղաքապետութեան եւ կեդրոնական կառավարութեան նստավայր։ Գտնուելով երկրի հիւսիսային ծայրամասը՝ Թայփէյը աշխարհագրական անկլաւ է Նոր Թայփէյ քաղաքապետութեան կազմին մէջ։ Թայփէյը կը գտնուի Կիլունգ հիւսիսային ափամերձ քաղաքէն մօտաւորապէս 25 քմ (16 մղոն) հարաւ-արեւմուտք։ Քաղաքի մեծ մասը կը գտնուի Թայփէյ աւազանին մէջ՝ հին լիճի յատակը, որ սահմանակից է Կիլունգ եւ Շինդան գետերու երկու համեմատաբար նեղ հովիտներով, որոնք կը միանան՝ ձեւաւորելով Տամսույի գետը քաղաքի արեւմտեան սահմանի երկայնքով։  

Թայփէյը Չինաստանի Հանրապետութեան մայրաքաղաքն է 1949 թուականէն, երբ ազգայնականները պարտուեցան կոմունիստներէն Չինաստանի քաղաքացիական պատերազմին եւ կորսնցուցին մայրցամաքային մասը։ 

Քաղաքի բնակչութիւնը 2009 թուականի մարդահամարին համաձայն գնահատուած է 2,693,672 մարդ։ Անիկա կը կազմէ Թայփէյ-Կեյլունգ մեթրոբոլիթէն տարածքի միջուկը, որ կը ներառէ մօտակայ քաղաքներ, ինչպիսիք են Նոր Թայփէյը եւ Կիլունգը։ Քաղաքի բնակչութիւնը կը կազմէ 6,900,273 մարդ, ինչ որ զայն կը դարձնէ աշխարհի 40-րդ ամէնաշատ բնակեցուած մեթրոբոլիթէնային տարածքը։ «Թայփէյ» անուանումը կրնայ վերաբերիլ ամբողջ մեթրոբոլիթէնային տարածքին կամ միայն քաղաքին։

Թայփէյը Թայուանի քաղաքական, տնտեսական, կրթական եւ մշակութային կեդրոնն է եւ չինարէն խօսող աշխարհի ամէնակարեւոր կեդրոններէն մէկը։ Կլոպալ քաղաք ըլլալով՝ Թայփէյը խոշոր բարձր արհեստագիտական արդիւնաբերական գօտիի մաս կը կազմէ։ Անիկա կապուած է երկաթուղիներով, արագընթաց գնացքներով, արագընթաց մայրուղիներով, օդակայաններով եւ ավթոպուսային գիծերով ամբողջ կղզիին մէջ։ Քաղաքը կը սպասարկուի երկու օդակայանով՝ Թայփէյ Սոնգշան եւ Թայուանի Տաուոյուան ​​օդակայանով։ Թայփէյը բազմաթիւ համաշխարհային ճանաչում ունեցող ճարտարապետական ​​եւ մշակութային տեսարժան վայրեր ունի, այդ կարւին՝ Թայփէյ 101-ը, Չիանգ Կայշի յուշահամալիրը, Դալոնգդոնգ Բաոան տաճարը, Հսինգտեան Կունգը, Մանջիա Լոնգշան տաճարը, Ազգային պալատի թանգարանը, Նախագահական գրասենեակի շէնքը, Թայփէյի հիւրատունը, Շիմենդինգ շրջանը եւ բազմաթիւ գիշերային շուկաներ։ Անոր բնական տեսարժան վայրերու կարգին են Մաոկոնգը, Եանգմինգշանը եւ տաք աղբիւրները, որոնք յայտնի են ամբողջ աշխարհի զբօսաշրջիկներուն։

Որպէս մայրաքաղաք՝ «Թայփէյ»-ը երբեմն կ'օգտագործուի որպէս Թայուանի անվանում։ Թայուանի շուրջ շարունակուող քաղաքական վէճերուն պատճառով «Չինական Թայփէյ»-ը երբեմն պաշտօնապէս կ'օգտագործուի, երբ Թայուանի կառավարութեան ներկայացուցիչները կամ Թայուանի ազգային հաւաքականները կը մասնակցին որոշակի միջազգային կազմակերպութիւններու կամ միջազգային մարզական միջոցառումներու (որոնցմէ մէկ քանին կը պահանջեն ՄԱԿ-ի անդամակցութիւն)՝ այլ անուանումներու օգտագործումէն առաջացող քաղաքական վէճերէն խուսափելու համար։

 Քաղաքի վարչական բաժանումը 
Քաղաքը բաժանուած է 12 շրջաններու, որոնցմէ ամէնէն շատ բնակուածներն են Տանը, Սոնկշան եւ Տոնթշանը։

 250pxՇրջաններԲնակչութիւնըՏարածքՓոստային ինդեքս Շրջան չինարէնանգլերէն 2009 թ.կմ²■ Ժոնգզենգ中正區Chung-cheng159,4647.6071100■ Դանթոն大同區Ta-t’ung124,4665.6815103■ Զոնգշան中山區Chung-shan218,55113.6821104■ Սոնգշան松山區Sung-shan209,9039.2878105■ Դան大安區Ta-an313,37111.3614106■ Վանհուա萬華區Wan-hua190,0508.8522108■ Խինյի信義區Hsin-yi227,23211.2077110■ Շիլին士林區Shih-lin285,45962.3682111■ Բեյթու北投區Pei-t’ou249,31956.8216112■ Նեյհու內湖區Nei-hu267,12031.5787114■ Նանգանգ南港區Nan-kang113,46221.8424115■ Վենշան文山區Wen-shan261,52331.5090116

 Բնակչութիւն 

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Ասիական քաղաքներ
Ստորոգութիւն:Մայրաքաղաքներ
Ստորոգութիւն:Չինաստանի քաղաքներ
Ստորոգութիւն:Ասիոյ մայրաքաղաքներ