Հայկական Ցեղասպանութեան Արդարութեան Մարտիկներ

Հայկական Ցեղասպանութեան Արդարութեան Մարտիկներ (Հ.Ց.Ա.Մ.) ( անգլ.՝ Justice Commandos of the Armenian Genocide (J.C.A.G.), Հայկական ռազմաքաղաքական գաղտնի կազմակերպութիւն մը, որ ահաբեկչական գործունէութիւն ծաւալած է 1975-էն մինչեւ 1987 տարբեր երկիրներու մէջ: Կազմակերպութեան նպատակն էր Հայոց Ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչումը Թուրքիոյ կողմէն, ինչպէս նաեւ ազատ, անկախ եւ միացեալ Հայաստանի կերտումը: Նպատակին իրագործման համար, Արդարութեան Մարտիկները ահաբեկչական յարձակումներ գործած են՝ աշխարհի տարբեր երկիրներու մէջ թուրք դեսպաններ, դիւանագէտներ եւ պատգամաւորներ սպաննելով:Starving Armenians: America and the Armenian Genocide, 1915-1930 and After - Page 166 by Merrill D. PetersonBarry Rubin, Barry M. Rubin, Judith Colp Rubin, "Chronologies of modern terrorism, M.E. Sharpe, 2008, p. 68

 «Հայկական Ցեղասպանութեան Արդարութեան Մարտիկներ»՝ Հ.Յ.Դ.-ի զինեալ կազմակերպութիւն 

«Հ.Ց.Ա.Մ»-ը Հ.Յ.Դ.-ի զինեալ ուժն էր:Francis P. Hyland, Armenian Terrorism: the Past, the Present, the Prospects, Boulder-San Francisco-Oxford: Westview Press, 1991, pp. 61-62; Yves Ternon, La Cause arménienne, Paris: Le Seuil, 1983, p. 218; The Armenian Reporter, January 19, 1984, p. 1. Այս մէկը բացայայտուած է, երբ Մայիս 1976-ին, «Հ.Ց.Ա.Մ.»-ի անդամ մը իր շինած ռումբէն սպաննուած է Փարիզի Հ.Յ.Դ.-ի գրասենեակին մէջYves Ternon, p. 221, իսկ վաւերացուած՝ երբ Ֆրանսացի քաղաքական գիտնական՝ (political scientist) Կայծ Մինասեանի արտօնուած է Հ.Յ.Դ.-ի դիւանին հետ խորհրդակցիլ իր հետազօտութեան մասին:Gaïdz Minassian, Guerre et terrorisme arméniens, Paris, Presses universitaires de France, 2002, pp. 32-34 and 106-109. Յաճախ, Հ.Յ.Դ. Ֆրանսայի, Ա.Մ.Ն.-ի եւ Լիբանանի պաշտօնաթերթերը արդարացուցած են զինեալ պայքարըAsbarez, April 24, May 1st and 22, 1973; Haïastan, July 1981 and special issue on Sassounian affair, February 1984; The Armenian Weekly, August 21, September 17, December 10 and 24, 1983, January 14 and 28, 1984 and December 31, 1986. եւ հրապարակած՝«Հ.Ց.Ա.Մ.»-ի պաշտօնական հաղորդագրութիւններ:Haïastan, February and April–May, 1983 Հ.Յ.Դ. երբեք չէ վախցած զինեալ պայքար մղելէ եւ ահաբեկչութիւններ ձեռնարկելէ: Կուսակցութիւնը ահաբեկչական արարքներ կատարած է նաեւ Օսմանեան Կայսրութեան մէջ՝ օսմանեան վարչակարգին եւ հակադաշնակցական ու դաւաճան հայերուն դէմ:Türkkaya Ataöv, "Procurement of Arms for Armenian Terrorists: Realities Based on Ottoman Documents", Heath W. Lowry, "Nineteenth and Twentieth Century Armenian Terrorism: 'Threads of Continuity'" and Paul B. Henze, "The Roots of Armenian Violence", in International Terrorism and the Drug Connection, Ankara University Press, 1984, pp. 71-84 and 169-202; Michael M. Gunter, pp. 29-30 and 55; Houshamatyan of the Armenian Revolutionary Federation. Album-Atlas, volume I, Heroic Battles. 1890-1914, Los Angeles-Glendale: Next Day Color Printing, 2006, p. 7; Gaïdz Minassian, pp. 2 and 30-32; Louise Nalbandian, The Armenian Revolutionary Movement, Berkeley-Los Angeles-London: University of California Press, 1963, chapter VII; Kapriel Serope Papazian, Patriotism Perverted, Boston: Baikar Press, 1934, pp. 13-18 and 68-70; Rapport présenté au congrès socialiste international de Copenhague par le parti arménien "Dachnaktzoutioun", Genève, 1910, pp. 9 and 15-17; Jeremy Salt, The Unmaking of the Middle East, Berkeley-Los Angeles-London: University of California Press, 2008, p. 59; Yves Ternon, pp. 124-125.

Հ.Յ.Դ.-ի օրինական մարմինները դրամ կը հաւաքէին, որպէսզի «Հ.Ց.Ա.Մ.»-ի ձերբակալուած անդամներուն համար փաստաբան ճարէին: Նշանաւոր է 1982-ին Լոս Անճելըսի մէջ թուրք դիւանագէտի մը սպաննութիւնը Համբիկ Սասունեանին կողմէ:Michael M. Gunter, "Pursuing the Just Cause of their People". A Study of Contemporary Armenian Terrorism, Westport-New York-London, Greenwood Press, 1986, pp. 70 and 74; "More Than $70 000 Raised for Hampig Sassounian Defense Effort", Asbarez, 25 février 2002. Անմիջապէս հազարաւոր Հ.Յ.Դ.-ի անդամներ եւ հայեր Սփիւռքի մէջ ցոյցեր կազմակերպած են Ա.Մ.Ն.-ի իշխանութիւններուն կողմէն Սասունեանի ձերբակալման դէմ:« Soutien à Sassounian (Lyon) », Haïastan (Paris), juin 1982, p. 6. Հ.Յ.Դ. նաեւ օգնած է Գրիգոր Լեւոնեանին եւ Րաֆֆի Էլպէքեանին, որոնք սպաննած են Պելկրատի թուրք դեսպան՝ Կալիբ Պալքարը:Haïastan, June 1983, p. 6 (editorial); The Armenian Weekly, October 1st, 1983, p. 1; "ANC east branches send protest telegrams to Belgrad", The Armenian Weekly, January 14, 1984, p. 1.

1982-ին, Ֆիլատելֆիոյ թրքական հիւպատոսարանի ռմբակոծումը ձախողած է «FBI»ի միջամտումէն ետք: Վիգէն Յովսէփեան, որ գործողութեան խումբի առաջնորդն էր, 6 տարի բանտարկուած է"Court Finds Four Armenian Youth Guifly of '82 Attempt on Consulate", The Armenian Reporter, October 18, 1984; Verdict of appeal court, իսկ աւելի ուշ՝ դարձած Ա.Մ.Ն.-ի Հ.Յ.Դ.-ի գլխաւոր անձնաւորութիւն մը:Armenian Terrorists at Work in USA, NBC, 2005 ; http://www.usnews.com/usnews/news/articles/010205/archive_005996.htm

«Հ.Ց.Ա.Մ.»-ի գործունէութիւնը տեղի ունեցած է առաւելաբար եւրոպական եւ Հիւսիսային Ամերիկայի այն երկիրներուն մէջ, որոնք կը համագործակցէին Թուրքիոյ հետ:Geopolitical and -Economic Changes in the Balkan Countries - Page 75
by Nicholas V. Gianaris

 Կազմակերպութեան այլ անուանումներ 

1983-ին, «Հ.Ց.Ա.Մ.» անուանումը փոփոխութեան ենթարկուած է  եւ կրած՝ Հայ Յեղափոխական Բանակ (ՀՅԲ) անունը:Michael M. Gunter, pp. 56-61; Francis P. Hyland, p. 62; Gaïdz Minassian, p. 92; Global Terrorism Database. Հ.Յ.Դ. նոյն ձեւով օժանդակած Հ.Յ.Բ.-ի՝ հրապարակելով հաղորդագրութիւններ եւ այլ յօդուածներ:The Armenian Weekly, July 14, October 12 and November 19, 1984.Aram Khaligian, “The Necessities of Violence and National Culture in the Liberation Struggle,” The Armenian Weekly, 31 December 1986, p. 15; Haïastan, April and December 1985, December 1986.

Ամէն տարի, աշխարհի տարբեր երկիրներու մէջ, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւնը ոգեկոչման ձեռնարկներ եւ հոգեհանգստեան արարողութիւններ կը կազմակերպէ՝ ի յիշատակ 1983-ի Փորթուկալի մայրաքաղաք՝ Լիզպոնի մէջ թրքական դեսպանատունը պայթեցուցած լիբանանահայ հինգ անձնուրաց տղոց՝ Սեդրակ Աճեմեանի, Արա Գըրճլեանի, Սիմոն Եահնիեանի, Վաչէ Տաղլեանի եւ Սարգիս Աբրահամեանի:Gaïdz Minassian, op. cit., p. 93.The Armenian Weekly, February 6, 1984, pp. 6-7 ; "Lisbon 5 Commemoration and Ceremony for the Repose of Souls Held in Lebanon", Asbarez, July 27, 2004 ; "Sacrifice of Lisbon 5 Remembered at Glendale’s Saint Mary Church", Asbarez, July 27, 2008 ; "Community Remembers Sacrifice of Lisbon 5", Asbarez, August 1st, 2008 ; http://www.fra-france.com/index.php?page=article&id=55  ; http://www.fra-france.com/index.php?page=article&id=36  ; http://www.france-armenie.fr/agenda/agenda07b-2008.pdf 

«Յունական-Պուլկարական-Հայկական Ճակատ»ի անունով «Հ.Ց.Ա.Մ.» իրագործած է Մելպուռնի թրքական հիւպատոսարանի եւ 19 Յունուար 1987-ին Պրիսպանի նամակատան ռմբակոծումը:Police Life Magazine, December 2006. and the bombing of Brisbane's mail sorting facility, on January 19, 1987.

 Զինեալ ահաբեկչական գործողութիւններ՝ աշխարհի չորս կողմերը 

Ստորեւ նշուած են «Հ.Ց.Ա.Մ.»-ի յարձակումներու ամբողջական ցանկը:

 22 Հոկտեմբեր, 1975, Վիեննա, Աւստրիա: Իր գրասենեակին մէջ կը սպաննուի Աւստրիոյ թուրք դեսպան՝ Տանիշ Թունալըկիլը:Global Terrorism Database; Gaïdz Minassian, Guerre et terrorisme arméniens, Paris: Presses universitaires de France, 2002, p. 44; Michael M. Gunter, "Pursuing the Just Cause of their People. A Study of Contemporary Armenian Terrorism, Westport-New York-London, Greenwood Press, 1986, p. 68.
 24 Հոկտեմբեր, 1975, Փարիզ, Ֆրանսա: Կը սպաննուի Ֆրանսայի մէջ թուրք դեսպան՝ Իսմայիլ էրեզը: Յարձակումին զոհ կ'երթայ նաեւ դեսպանին անձնական վարորդը:Global Terrorism Database; Gaïdz Minassian, ibid.; Michael M. Gunter, ibid.
 28 Մայիս, 1976, Զիւրիխ, Շուէտ: Երկու ռումբեր մեծ վնասներ կը պատճառեն Կարանթի Պանք եւ Լապոր Ադդաջէ թրքական դեսպանատան գրասենեակներուն:Armenian Terrorism: the Past, the Present, the Prospects, Boulder-San Francisco-Oxford: Westview Press, 1991, p. 111; Assembly of Turkish American Associations, Report on Armenian Terrorism and JCAG terrorist Hampig Sassounian , 2010, pp. 36-37.
 29 Մայիս, 1977, Պոլիս, Թուրքիա: Երկու ռմբակոծումներ, մէկը՝ երկաթուղիի կայարանին մէջ, իսկ միւսը՝ օդակայանին մէջ, կը սպաննեն 5 հոգի ու կը վիրաւորեն 64 ուրիշներ:Yves Ternon, La Cause arménienne, Paris: Le Seuil, 1983, p. 221 ; Armand Gaspard, Le Combat arménien, Lausanne: L’Âge d’homme, 1984, p. 75.
 9 Յունիս, 1977, Հռոմ, Իտալիա: կը սպաննուի Վատիկանի թուրք դեսպան՝ Թահա Քարըմ:Global Terrorism Database; Michael M. Gunter, ibid.
 2 Յունիս, 1978, Մատրիտ, Սպանիա: Սպանիոյ թուրք դեսպան՝ Զէքի Քուներալբի ինքնաշարժին վրայ կը կատարուի յարձակում մը:Global Terrorism Database; Michael M. Gunter, ibid. Դեսպանին կինը՝ Նեքլա, նախկին թուրք դեսպան Պեսիր Պալքըօղլու եւ անոնց ինքնաշարժ վարողը կը սպաննուին, սակայն յարձակումին իսկական թիրախը ինքնաշարժին մէջ չ'ըլլար:Armenia. The Survival of a Nation, London-New York: Routledge, 1990, p. 380
 12 Հոկտեմբեր, 1979, Հաագա, Հոլանտա: Կը սպաննուի Հոլանտայի թուրք դեսպանին՝ Օզտեմիր Պենլէրի զաւակը՝ Ահմէտ Պենլէր:Global Terrorism Database; Michael M. Gunter, ibid.
 22 Դեկտեմբեր, 1979, Փարիզ, Ֆրանսա: Կը սպաննուի թուրք դիւանագէտ՝ Եըլմազ Քոլբան:Global Terrorism Database; Michael M. Gunter, ibid.
 20 Յունուար, 1980, Մատրիտ, Սպանիա: Բազմաթիւ ռումբեր կը պայթեցուին Մատրիտի օդակայանին մէջ: Կը վիրաւորուի 12 հոգի:Francis P. Hyland, p. 153.
 6 Փետրուար, 1980, Պեռն, Շուէտ: Յարձակում կը գործուի Շուէտի թուրք դեսպան՝ Տոկան Թիւրքմէնի վրայ, սակայն վերջինս թեթեւ վնասուածքներով կը յաջողի փախուստի դիմել:
 17 Ապրիլ, 1980, Հռոմ, Իտալիա: «Հ.Ց.Ա.Մ.»-ի անդամ մը կը կրակէ Վատիկանի թուրք դեսպան՝ Վեստի Տուրելի վրայ՝ վիրաւորելով զայն եւ անոր թիկնապահը՝ Թահսին Կուվենք:
 6 Հոկտեմբեր, 1980, Ա.Մ.Ն.: Յարութ Սասունեան կը փորձէ սպաննել թուրք հիւպատոս՝ Քեմալ Արիքան: Սասունեան կը բանտարկուի 6 տարի:Global Terrorism Database; Michael M. Gunter, p. 82
 12 Հոկտեմբեր, 1980, Նիւ Եորք, Ա.Մ.Ն.: Թրքական կեդրոնին դիմաց կանգնած ականուած ինքնաշարժ մը կը պայթի՝ պատճառելով նիւթական մեծ վնասներ եւ 5 վիրաւոր:Global Terrorism Database Assembly of Turkish American Associations, [Report on Armenian Terrorism and JCAG terrorist Hampig Sassounian http://www.ataa.org/reference/Supporting_Documents_Hampig_Sassounian.pdf], 2010, pp. 31-32.
 12 Հոկտեմբեր, 1980, Լոս Անճելըս, Ա.Մ.Ն.: Թուրք-ամերիկացի տէր ունեցող (Ալի Ոնտեմիր) Imperial Travel զբօսաշրջական գործակալութեան գրասենեակները կը քանդուին ռումբէ մը: Կը վիրաւորուի մէկ հոգի:Global Terrorism Database Assembly of Turkish American Associations, [Report on Armenian Terrorism and JCAG terrorist Hampig Sassounian http://www.ataa.org/reference/Supporting_Documents_Hampig_Sassounian.pdf], 2010, p. 31.
 17 Դեկտեմբեր, 1980, Սիտնի, Աւստրալիա: «Հ.Ց.Ա.Մ.»-ի երկու անդամներ կը սպաննեն թուրք հիւպատոսն ու անոր թիկնապահը:Global Terrorism Database; Michael M. Gunter, p. 69.
 3 Յունիս, 1981, Օրանճ, Ա.Մ.Ն.: Ռումբ մը կը պայթի Orange Country Convention Center-ին մէջ, ուր պիտի ներկայացուէր թրքական երաժշտութիւն եւ պար: Ռումբը մեծ վնասներ կը պատճառէ:Francis P. Hyland, pp. 164-165; Assembly of Turkish American Associations, [Report on Armenian Terrorism and JCAG terrorist Hampig Sassounian http://www.ataa.org/reference/Supporting_Documents_Hampig_Sassounian.pdf], pp. 36-37; Michael M. Gunter, p. 3.
 20 Նոյեմբեր, 1981, Լոս Անճելըս, Ա.Մ.Ն.: Ռումբ մը մեծ վնասներ կը պատճառէ թրքական հիւպատոսարանին:Assembly of Turkish American Associations, [Report on Armenian Terrorism and JCAG terrorist Hampig Sassounian http://www.ataa.org/reference/Supporting_Documents_Hampig_Sassounian.pdf], p. 44.
 28 Յունուար, 1982, Ա.Մ.Ն.: Համբիկ Սասունեան կը սպաննէ թուրք հիւպատոս՝ Քեմալ Արիքան՝ անոր ինքնաշարժին մէջ:; Michael M. Gunter, p. 69Francis P. Hyland, pp. 61-62 pp. 68 and 154; Michael M. Gunter, p. 82.
 4 Մայիս, 1982: Անգլիոյ թուրք հիւպատոս՝ Օրհան Կունտուզ կը սպաննուի իր ինքնաշարժին մէջ:Global Terrorism Database; Michael M. Gunter, ibid.; Francis P. Hyland, p. 193.
 27 Յունիս, 1982, Լիզպոն, Փորթուկալ: Թուրք դիւանագէտ՝ Էրքըդ Աքպայ Լիզպոնի մէջ կը սպաննուի իր տան դիմաց: Անոր կինը նոյնպէս փամփուշտ մը կը ստանայ եւ ութ ամիսներ ետք կը մահանայ:
 27 Օգոստոս, 1982: Օթաուա, Քանատա: Կը սպաննուի Քանատայի թուրք դիւանագէտ՝ Ատիլլա Ադըքադ:Global Terrorism Database; Gaïdz Minassian, p. 77; Michael M. Gunter, ibid.
 9 Սեպտեմբեր, 1982, Պուլկարիա: Կը սպաննուի Պուրկասի թուրք հիւպատոս՝ Պորա Սուելքան:Global Terrorism Database; Michael M. Gunter, ibid.; Gaïdz Minassian, p. 83.
 9 Մարտ, 1983, Հարաւսլաւիա: «Հ.Ց.Ա.Մ.»-ի երկու անդամներու կողմէն ստացած վէրքերէն կը մահանայ թուրք դեսպան՝ Կալիբ Պալքար:Global Terrorism Database; Michael M. Gunter, pp. 69-70 and 133.
 14 Յուլիս, 1983, Պրիւքսէլ, Պելճիքա: Կը սպաննուի թուրք դիւանագէտ՝ Տուրսուն Աքսոյ:Global Terrorism Database; Michael M. Gunter, p. 69; Gaïdz Minassian, p. 92.
 27 Յուլիս, 1983, Փորթուկալ, Լիզպոն: Ինքնազոհութեան յարձակում մը տեղի կ'ունենայ թրքական դեսպանատան դէմ: Կը սպաննուին Հայ Յեղափոխական Բանակի 5 տղաքը, փորթուկալցի ոստիկան մը եւ դեսպանին կինը: Մէկ այլ ոստիկան մը կը վիրաւորուի:Michael M. Gunter, pp. 58-59, 70 and 79; Gaïdz Minassian, pp. 90-93.
 20 Յունիս, 1984, Աւստրիա: Իր ինքնաշարժին մէջ կը սպաննուի թուրք դիւանագէտ՝ Էրտողան Օզէն:Global Terrorism Database; Michael M. Gunter, pp. 62-63 and 69; Gaïdz Minassian, p. 92.
 3 Սեպտեմբեր, 1984, Թուրքիա: Հ.Յ.Բ.-ի երկու անդամներ կը սպաննուին Թոփքափըի պալատին առջեւ՝ ռումբի սխալէ մը:Global Terrorism Database; Michael M. Gunter, pp. 62-63
 19 Նոյեմբեր, 1984, Վիեննա, Աւստրիա: Կը սպաննուի Ա.Մ.Ն. պատուիրակ՝ Էնվէր Էրկուն:Global Terrorism Database; Michael M. Gunter, p. 69.
 12 Մարտ, 1985, Օթաուա, Քանատա: Հ.Յ.Բ.-ի երեք անդամներ կը յարձակին թրքական դեսպանատան վրայ: Յարձակումը կը ձախողի. կը սպաննուի մէկ անձ:Francis P. Hyland, pp. 69-70 and 221.
 23 Նոյեմբեր, 1986, Մելպուռն, Աւստրալիա: Մելպուռնի թրքական հիւպատոսարանի ռմբակոծման ժամանակ, իր իսկ ռումբէն կը սպաննուի հայ մարտիկ մը, իսկ  անոր ընկերը կը ձերբակալուի: Կը վիրաւորուի մէկ հոգի:Global Terrorism DatabasePolice Life Magazine, December 2006.

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութիւն
Ստորոգութիւն:Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն
Ստորոգութիւն:Կազմակերպութիւններ այբբենական կարգով