Յովհաննէս Աւագեան

Յովհաննէս Աւագեան (), ամերիկահայ գրագէտ-քննադատ, գրող եւ լրագրող։

 Կենսագրական գիծեր 
Յովհաննէս Աւագեան ծնած է Ակնայ գիւղերէն Բինկեանի մէջ։ Նախնական կրթութիւնը տեղւոյն վարժարանին մէջ ստանալէ ետք 1897-ին Սեբաստիոյ զուիցերիական որբանոցը կը ղրկուի, ուրկէ շրջանաւարտ կ’ըլլայ 1902-ին: Երկու տարի նոյն հաստատութեան մէջ ուսուցչութիւն կ’ընէ եւ 1904-ին կը մտնէ Մարզուանի Անաթոլիա Գոլէճը, ուրկէ շրջանաւարտ կ’ըլլայ 1907-ին B.A. տիտղոսով:

 Վարած պաշտօններ 
Երկու տարի նոյն քաղաքի Աւետարանական վարժարանին մէջ տնօրէն-ուսուցչի պաշտօն վարելէ յետոյ՝ հրաւէրով մեկնած է Վանի Ամերիկեան վարժարանը, ուր հայ լեզուի եւ գրականութեան, ինչպէս նաեւ մաթեմաթիկայի ուսուցչութիւն ըրած է մինչեւ 1915-ի տեղահանութեան տարին:

Վանի մէջ 1911-1914 զուտ գաւառական գրականութեան նուիրուած «Վանտոսպ» հանդէսը խմբագրած է:

1915-ի վերջերը գացած է Նիւ Եորք, ուր ժամանակ մը գրասենեակային աշխատանք կատարելէ ետք մեկնած է Պոսթըն, ուր 1917-1919-ին վարած է «Ազգ» օրաթերթի օգնական խմբագրի պաշտօնը:

1919-ին մտած է Նիւ Եորքի «Կոչնակ», ապա՝ «Հայաստանի Կոչնակ» շաբաթաթերթի խմբագրական կազմին մէջ։ Հոն, բացի ազգային բաժինը խմբագրելէ, երեւցած է լուրջ քննադատական յօդուածներով: Աշխատակցած է զանազան տարեգիրքերու, թերթերու եւ հանդէսներու, (Թէոդիկի «Ամէնուն Տարեցոյցը», «Արեւելք», «Հայրենիք», «Բիւրակն», «Պայքար», «Փիւնիկ», «Նաւասարդ» եւ այլն):

 Գրական վաստակ 

 Հատորներ 
Աւագեան առանձին հատորներով լոյս ընծայած է․

 «Գոհարներ հայ գրականութեան»,
 «Գրական դէմքեր»,
 «Նշանաւոր օփերաներ»,
 «Աւետիս Ահարոնեան» եւ «Այսպէս ապրեցանք»:

Հայ գրական եւ գեղարուեստական գրեթէ ամէն շարժումի եւ երեւոյթի շուրջ պարզած է իր տեսութիւնները՝ ցրուած հոս ու հոն: Իր ծածկանուններն եղած են Վաղարշ Վաղարշեան, Հրայր, Ասպարունի, Գրասէր, Գեղարուեստասէր, Երաժշտասէր եւ այլն:

 Թարգմանութիւններ 
Հայերէնի վերածած է բազմաթիւ կարճ պատմուածքներ: Իր թարգմանութեանց կարգին պէտք է յիշել Կոմս Ալեքսէյ Թոլստոյի հինգ արար թարգմանութիւնը՝ «Ցար Ֆիօտօր Իվանովիչ» գործին, հրատարակուած 1928-ին «Հայաստանի Կոչնակ»ի մէջ:

 Աղբիւրներ 
 Հայ Հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրեան, 1938, Պուքրէշ, Հատոր Բ., էջ 320:

Ստորոգութիւն:12 Հոկտեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:10 Յունիսի մահեր
Ստորոգութիւն:Հայ լրագրողներ
Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ
Ստորոգութիւն:Հայ քննադատներ
Ստորոգութիւն:Թուրքիա ծնածներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով