Շիքակօ (ժապաւէն)

Շիքակօ ժապաւէն, (անգլերէն՝ Chicago), արտադրուած է Ռոպ Մարշալի կողմէ: Նկարահանուած է համանուն երաժշտութեամբ։ 

Ժապաւէնը ներկայացուած է Օսքարի 13 անուանակարգերու եւ արժանացած է վեց արձանիկի՝ ճանչցուելով իբրեւ տարուան լաւագոյն ֆիլմը:

 Նախագիծ 
Գործողութիւնները տեղի կ'ունենան 1920-ական թուականներուն, Շիքակոյի մէջ։ Գլխաւոր հերոսուհին՝ Շիքակոյի բնակչուհի Ռոքսի Հարթ, երկար ատենէ ի վեր ամուսնացած է Էյմոս անունով մէկու մը հետ, սակայն կ'երազէ հռչակ շահիլ եւ բեմի վրայ ելոյթներ ունենալ, ինչպէս իր կուռքը՝ գոռոզամիտ Փրիմատոննա Վելմա Քելլին: Սակայն անոր փոխարէն Ռոքսի իր ժամանակը կ'անցընէ տունը՝ ամուսինին գործէն վերադարձին սպասելով:

Ընկերութեան մէջ իրեն «արժանի» տեղը գրաւելու համար, Ռոքսի սիրավէպ մը կը սկսի կահոյքի վաճառական Ֆրետ Քէյսլիին հետ: Վերջինս կը խոստանայ Ռոքսին ծանօթացնել իր ընկերոջ, որ անձնական գիշերային ակումբ մը ունէր: Սակայն կը բացայայտուի, թէ ան կը ստէր եւ խաբած էր Ռոքսին: Ճշմարտութիւնը գիտնալով, զայրացած Ռոքսի կը սպաննէ Ֆրետ Քէյսլին, իր ամուսինին զէնքով:

Սկիզբը Էյմոս կ'ուզէ յանցանքը իր վրայ վերցնել, որովհետեւ Ռոքսի կը պնդէր, թէ զոհը կողոպտիչ մըն էր, որ կը փորձէր զինք մեռցնել: Սակայն կնոջը դաւաճանութիւնը յայտնաբերելով, Էյմոս կը մատնէ իր կինը, որ կը ձերբակալուի: Ռոքսիի կեանքը կը սկսի Շիքակոյի կանանց բանտին մէջ: 

Պատահականութեան բերումով, Ռոքսի բանտին մէջ կը հանդիպի երգչուհի Վելմանին, որ զայրոյթի մը պահուն սպաննած էր իր ամուսինն ու քոյրը, երբ յայտնաբերած էր վերջիններուս սիրավէպը: Բանտին վերակացուն էր Մամա անունով մէկը, որ թէեւ խիստ կանոններ սահմանած էր, բայց յանուն փողի պատրաստ էր զիջումներ կատարելու եւ կիներուն փափաքներուն գոհացում տալու:

Ժապաւէնին գլխաւոր հերոսներէն է նաեւ նշանաւոր փաստաբան Պիլի Ֆլին, որ իր մատուցելիք ծառայութիւններուն փոխարէն կանխիկ մեծ գումարներ կը գանձէր:

Ռոքսի կ'երազէ, որ Պիլին ստանձնէ իր դատը, բայց վերջինս արդէն ստանձնած էր Վելմային դատը: Ռոքսիին խնդրանքով Մաման կապ կը հաստատէ Պիլին հետ, որ դժկամութեամբ կը համաձայնի ստանձնել նաեւ Ռոքսիին դատը, որմէ ետք Վելման ու Ռոքսին կը թշնամանան:

Պիլի իր կապերը օգտագործելով, այնպէս մը կ'ընէ որ Ռոքսիին հարցով կարելի եղած չափով մեծ թիւով մարդիկ հետաքրքրուին: Անոր պատմութիւնը մեծ արձագանգ կը գտնէ մամուլի ճամբով եւ Ռոքսիին երազը վերջապէս կ'իրականանայ եւ ան կը դառնայ հանրայայտ դէմք մը:

Ռոքսին եւ Պիլին միասին կը քննարկեն գործին մանրամասնութիւնները. անոնք պատրաստ են ամէն ինչ զոհելու, միայն թէ դատավճիռը ըլլար յօգուտ Ռոքսիի: Ռոքսիին դատէն քանի մը օր առաջ կախաղան կը բարձրանայ կալանաւորներէն մին՝ Քաթալինա Հելինսքին: Վերջինիս մահապատիժէն ետք Ռոքսին աւելի վճռական կը տրամադրուի ամէն գնով խուսափելու նման ճակատագիրէ մը:

 Դերերը 
 Հերոսներ Դերակատարներ Ռոքսի Հարթ (Roxie Hart) Ռընէ Զելուէկըր ( Renée Zellweger) Վելմա Քելլի (Velma Kelly) Քեթրին Զեթա-Ճոնզ ( Catherine Zeta-Jones) Էյմոս Հարթ (Amos Hart) Ճոն Քրիսթոֆըր Ռեյլի (John C. Reilly) Պիլի Ֆլին (Billy Flynn) Ռիչըրտ Կիր (Richard Gere) Մէյթրըն «Մամա» Մորթոն (Matron «Mama» Morton) Քուին Լաթիֆա (Queen Latifah) Ֆրետ Քէյսլի (Fred Casely) Տոմինիք Ուեսթ (Dominique West) Քաթալին «Հունգարուհի» Հելինսքի (Katalin «The Hunyak» Helinszki) Էքաթերինա Շչելքանովա (Ekaterina Chtchelkanova) Մերի Սանշայն (Mary Sunshine) Քրիսթին Պարանսքի (Christine Baranski) Քիթի Պախթըր (Kitty Baxter) Լիւսի Լիու (Lucy Liu)

 Երաժշտութիւն 

 «And All That Jazz» - Վելմա Քելլի եւ թատրոնի դերասաններ
 «Funny Honey» - Ռոքսի Հարթ
 «When You’re Good to Mama» - «Մամա» Մորթոն
 «Cell Block Tango» - Վելմա Քելլի, Մոնա եւ ուրիշներ
 «All I Care About» - Պիլի Ֆլին
 «We Both Reached for the Gun» - Պիլի, Ռոքսի, Մերի Սանշայն եւ այլ լրագրողներ
 «Roxie» - Ռոքսի
 «I Can’t Do It Alone» - Վելմա Քելլի
 «Mister Cellophane» - Էյմոս Հարթ
 «Razzle Dazzle» - Պիլի եւ ուրիշներ
 «Class» - Վելմա Քելլի եւ ՄամաԵրգը առնուած է ժապաւէնէն, սակայն իբրեւ յաւելուած՝ արձանագրուած է նաեւ ձայնասկաւառակով:
 «Nowadays» - Ռոքսի
 «Nowadays / Hot Honey Rag» - Ռոքսի եւ Վելմա Քելլի
 «I Move On» - Ռոքսի եւ Վելմա Քելլի
Եղանակներուն հաւաքածոն 2004-ին արժանացած է Կրեմմի մրցանակին։

 Փաստեր 
 «Շիքակօ»ն, որուն շահոյթը ԱՄՆ-ի մէջ գերազանցած է 171 միլիոն տոլարը, դարձած է Miramax ընկերութեան ամէնէն յաջող ժապաւէնը։
 «Շիքակօ» թատրերգութիւնը, որուն հիման վրայ գրուած է ժապաւէնին երաժշտութիւնը, նուիրուած է մեծ աղմուկ բարձրացուցած այն երկու սպանութիւններուն, որոնք տեղի ունեցած էին Շիքակոյի մէջ, 1924-ին: Մորին Տալլաս Ուոթքինզ, դարձած է մանրախնդիր լրագրող Մերի Սանշայն հերոսին նախատիպը:
 Եղանակի լուսաւորման իրաւունքը գնած էր արտադրող Մարթին Ռիչարտս, 1970-ական թուականներուն: Սկիզբը ֆիլմին ղեկավարը պիտի ըլլար Պոպ Ֆոսը, իսկ գլխաւոր դերերով հանդէս պիտի գային Կոլտի Հռունը, Լայզա Մինելլին եւ Ֆրենք Սինաթրան: Սակայն 1989-ին նախագիծը չէ իրականացուած, Պոպ Ֆոսի մահուան պատճառով:
 Երաժշտութեան նկարահանման առաջին փորձը Miramax-ի կողմէ կատարուած է 1994-ին, սակայն ձախողութեան մատնուած է։ Աշխատանքի ընթացքին դիպաշարը վերափոխուած է եօթը անգամ, ժապաւէնին նկարահանման աշխատանքները գլխաւորելէ յաջորդաբար հրաժարած են Միլոշ Ֆորմանը, Հըրպըրթ Ռոսը եւ Պազ Լուրմանը։

 Մրցանակներ եւ Անուանակարգեր 
ՄրցանակԱնուանակարգԱնունԱրդիւնքՕսքարԼաւագոյն ժապաւէնՄարթին ՌիչըրտսԼաւագոյն ղեկավարՌոպ ՄարշալԼաւագոյն դերասանուհիՌընէ ԶելուէկըրԵրկրորդ ծրագիրի լաւագոյն դերասանՃոն Քրիսթոֆըր ՌէյլիԵրկրորդ ծրագիրի լաւագոյն դերասանուհիՔուին ԼաթիֆաՔեթրին Զեթա-ՃոնզԼաւագոյն մշակուած դիպաշարՊիլ ՔոնտընԼաւագոյն նկարահանումՏիոն ՊիպիԼաւագոյն բեմադրող նկարիչՃոն Մայըր, Կորըն ՍիմՀանդերձանքի լաւագոյն ձեւաւորումՔոլին ԷտուուտԼաւագոյն մշակումՄարթին ՈւոլշԼաւագոյն ձայնՄայքլ Մինկըր, Տոմինիք Տավելիա, Տէյվիտ ԼիԼաւագոյն երգՏենի ԷԼֆման, Ճոն Քանտըր, Ֆրետ Էպպ («I Move On»)BAFTAԼաւագոյն ֆիլմՄարթին ՌիչըրտսԼաւագոյն ղեկավարՌոպ ՄարշալԼաւագոյն դերասանուհիՌընէ ԶելուէկըրԵրկրորդ ծրագիրի լաւագոյն դերասանուհիՔուին ԼաթիֆաՔեթրին Զեթա-ՃոնզԼաւագոյն նկարահանումՏիոն ՊիպիԲեմադրող նկարիչի լաւագոյն աշխատանքՃոն ՄայրՀագուստի լաւագոյն ձեւՔոլին ԷտուուտԼաւագոյն մշակումՄարթին ՈւոլշԼաւագոյն դիմայարդարումՃորտըն Սեմուէլ, Ճուտի Քուփըր-ՍիլիԼաւագոյն երաժշտութիւնՏենի Էլֆման, Ճոն Քենտըր, Ֆրետ Էպպ Լաւագոյն ձայնՄայքլ Մինքլըր, Տոմինիք Տավելիա, Տէյվիտ Լի, Մորիս ՇելՈսկեայ գնդակԼաւագոյն ժապաւէն՝ կատակերգութիւն կամ եղանակԼաւագոյն ղեկավարՌոպ ՄարշալԼաւագոյն դերասանՌիչըրտ ԿիրԼաւագոյն դերասանուհիՌընէ ԶելուէկըրՔեթրին Զեթա-ՃոնզԵրկրորդ ծրագիրի լաւագոյն դերասանՃոն ՌեյլիԵրկրորդ ծրագիրի լաւագոյն դերասանուհիՔուին ԼաթիֆաԼաւագոյն դիպաշարՊիլ ՔոնտընԱՄՆ դերասաններու  մրցանակԼաւագոյն դերասանական կազմԼաւագոյն դերասանՌիչըրտ ԿիրԼաւագոյն դերասանուհիՌընէ ԶելուէկըրԵրկրորդ ծրագիրի լաւագոյն դերասանուհիՔուին ԼաթիֆաՔեթրին Զեթա-ՃոնզԿրեմմիԼաւագոյն երգ՝ գրուած ժապաւէնի կամ հեռատեսիլի համարՃոն Կանթըր, Ֆրետ Էպպ («I Move On»)ժապաւէնի կամ հեռատեսիլի համար գրուած եղանակներու լաւագոյն հաւաքածոյՌենտի Սպենդլաւ, Ռիք Ուէյք, Ժոէլ Մոս, Տեն Հետցել

 Ծանօագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Ֆիլմեր
Ստորոգութիւն:Ամերիկեան ֆիլմեր
Ստորոգութիւն:Անգլերէն ֆիլմեր