Լիտիա Մանուցցու

Lidia Mannuzzu.jpg

Լիտիա Մանուցցու (իտալ.՝ Lidia Mannuzzu, 21 Ապրիլ 1958, Սասսարի, Սարտինիա, Իտալիա - 24 Հոկտեմբեր 2016, Սասսարի, Սարտինիա, Իտալիա), իտալացի կենսաբան, բնախօսեւ ակադեմիկոս։

 Կենսագրութիւն 
 Վաղ տարիներ 
Լիտիա Մ․ Մանուցցուն ծնած է Սասսարի, Իտալիա։ Ան գրող Սալվատոր Մանուցցուի դուստրն էր, եւ ունէր քոյր՝ Մարին։ Մանուցցուն 1984-ին աւարտած է Սասսարիի համալսարանի բժշկութեան բաժինը՝ պաշտպանելով ֆավիզմի մասին թէզը։ Շարունակած է իր ուսումը Լոնտոնի Մաքս Պլանկի գիտական հետազօտութիւններու ընկերութեան մէջ, ապա Վեստֆալիայի Աաչէն բժշկութեան դպրոցը։

Ուսումը աւարտելէ անմիջապէս ետք եւ մինչեւ 1986-ը որպէս հետազօտող աշխատած է Թուրինի համալսարանի Պիօքիմիայի եւ կենետիկայի բաժիններուն մէջ` մասնակցելով խցաբջիջներու եւ արեան ձեւաւոր տարրերու բջջաթաղանթի ուսումնասիրութեամբ, որոնք հիմնական դեր կը խաղան հաւասարակշռութեան մէջ։

 Քալիֆորնիայի Պերքլի համալսարան 
1987-ին ան լքած է Իտալիան՝ Քալիֆորնիայի Պերքլի համալսարանին մէջ ֆիզիոլոկիայի ոլորտին մէջ մագիստրոսի աստիճան ստանալու համար։ Այստեղ 1990-ին ստացած է փիլիսոփայութեան դոկտորի աստիճան։ 1990-ականներուն իր գործընկերներու՝ Մարիօ Մորրոնէի եւ Էհուտ Իսաքոֆֆի հետ, ուսումնասիրած է բջջին մէջ վոլտաժով սահմանափակուած իոնային ալիքները։ Երեք հետազօտողները մշակած են նոր ճարտարագործութիւն՝ վերահսկելու համար տարբեր ամինաթթուներու շարժը բջջաթաղանթներու իոնային ալիքային սպիտակուցներուն մէջ`զանոնք ֆտորոֆորներով պիտակաւորելովBrownlee Christen (2006)։ «Gateways to Collaboration»։ ACS Chemical Biology 1 (1): 10–13։

Ան մշակեց եւ արտօնագրեց պիոաբժշկական ճարտարագործութիւնը, որոնք թիրախաւորուած էին արեան կարմիր բջիջներու գործընթացներու եւ նեարդային համակարգի բջիջներու գործառոյթներու բարելաւման։ 2000-ին Լիտիան՝ որպէս պրոֆեսոր, կ՛աշխատէր Պերքլիի մէջ՝ շարունակելով սինափսի ուսումնասիրութիւնները։ 2005-ին ան կը լքէ Պերքլին՝ հիմնելու համար Նանօ բժշկական արուեստագիտութիւնը, որ կ՛ուսումնասիրէր բջիջային թաղանթներու դիսֆունկցիայի հետ կապուած հիւանդութիւններու համար նոր դեղամիջոցներու օգտագործումը։

Անոր աշխատանքներէն շատերը հրապարակուած են այնպիսի ամսագրերու մէջ, ինչպիսին են PNAS-ը (ԱՄՆ-ի մէջ Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիայի պաշտօնական պարբերականը), Nature-ը եւ Science-ը։

 Վերադարձ Իտալիա 
Մանուցցուն 2006-ին Իտալիայի գիտական հետազօտութիւններու ծրագրի շնորհիւ, որ կ՛աջակցէր իտալացի գիտնականներու ներգաղթին, վերադարձած է հայրենի Իտալիա։ Ան Սասսարիի համալսարանի Պիոբժշկական բաժնին մէջ շարունակած է իր հետազօտական աշխատանքները։ Սասսարիի մէջ ան ուսումնասիրած է արեան կարմիր գնդիկներու եւ հեմոլիտիկ սակաւարիւնութեան միջեւ եղած կապը։

Մահացել է 24 Հոկտեմբեր 2016-ին՝ թոքային զարկերակի թրոմբոէմպոլիայէն։

 Արտօնագիր 
Արտօնագիր համար 5,756,351, 13 Յունուարի 1997, Պիոմոլեկուլային օպտիկական սենսորներ։

 Աշխատություններ 
 Conformational switch between slow and fast gating modes: allosteric regulation of voltage sensor mobility in the EAG K+ channel. Roland Schönherr, Lidia M Mannuzzu, Ehud Y Isacoff, Stefan H Heinemann. Neuron 35:935-49 2002-10-09Cell.com, Neuron, Volume 35, Issue 5, p935–949, 29 August 2002
 Structural rearrangements in single ion channels detected optically in living cells. AloisSonnleitner, Lidia M Mannuzzu, Susumu Terakawa, Ehud Y Isacoff. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 99:12759-64 2002-09-12 
 Independence and Cooperativity in Rearrangements of a Potassium Channel Voltage Sensor Revealed by Single Subunit Fluorescence
 Increased Red Cell Calcium, Decreased Calcium Adenosine Triphosphatase, and Altered Membrane Proteins During Fava Bean Hemolysis in Glucose-6-Phosphate Dehydrogenase-Deficient (Mediterranean Variant) Individuals, By Franco Turrini, Anna Naitana, Lidia Mannuzzu, Gianpiero Pescarmona, and Paolo AreseBlood journal
 Estimate of the number of urea transport sites in erythrocyte ghosts using a hydrophobic mercurialThe Journal of Membrane Biology, April 1993, Volume 133, Issue 1, pp 85–97

 Ծանօթագրութիւններ