Լիւպլեանայի Համալսարան

Լիւպլեանայի համալսարան (, ), սլովենիոյ ամէնահին եւ ամէնախոշոր համալսարանն է եւ Եւրոպայի ամէնախոշորներէն մէկը:
 Պատմութիւն 
սլովեներէնով ուսուցանող համալսարան ստեղծելու պահանջը կը զգացուէր 19րդ դարու երկրորդ կիսուն, երբ զգալի թիւով սլովենացի ակադեմականներ կ'աշխատէին Կեդրոնական Եւրոպայի ամբողջ տարածքին, երբ աւելի մեծաթիւ սլովենացի ուսանողներ ներգրաւուած էին Աւստրիա-Հունգարիոյ օտարալեզու համալսարաններէն ներս, գլխաւորապէս Աւստրիոյ եւ Չեխական հողերու (Փրակի Քարլի համալսարան կամ Օլոմոուցի Համալսարան, որուն սլովեն փիլիսոփայ՝ Ֆրանք Սամուէլ Քարփէն Franc Samuel Karpe 1781-ին դարձաւ ռեկտոր): 1890-ականներուն արդէն ձեւաւորուած էր սլովենական համալսարան հիմնելու համար միացեալ խորհուրդ, որուն առաջնորդներն էին Հէնրիք Թուման եւ Ալեշ Ուշէնիչնիքը: 1898-ին Քարնիոլայի տարածքային կառավարութիւնը հիմնեց կրթաթոշակներ բոլոր այն ուսանողներուն համար, որ պատրաստ էին ուսանելու բացուելիք Լիւպլեանայի համալսարանէն ներս:Սակայն, քաղաքական որոշ աննպաստ հանգամանքներու պատճառաւ համալսարանի հիմնումը կանխուեցաւ մինչեւ Աւստրիա-Հունգարիոյ կայսրութեան անկումը: 1918-ին սլովեններու, խրուաթներու եւ սերպերու պետութեան ստեղծումով հնարաւոր դարձաւ համալսարանի բացումը: 23 Նոյեմբեր 1918-ին կայացաւ Լիւպլեանայի համալսարանի հիմնադիր խորհուրդի առաջին հաւաքը: Համալսարանի առաջին դասախօսութիւնը կայացաւ 1919-ի Դեկտեմբեր 2-ին:
 Առաջին Տասնամեակները 
1919-ին համալսարանը կազմուած էր հինգ բաժանմունքներէ՝ իրաւաբանութեան, փիլիսոփայութեան, մեքենաբանութեան, աստուածաբանութեան եւ բժշկագիտութեան: Համալսարանի տեղը Լիւպլեանայի կեդրոնական Քոնկրեսի ասպարէզին էր, շէնքին մը մէջ, որ 1902-էն մինչեւ 1918-ը ծառայած էր որպէս Քարնիոլայի պետական առանձնատուն: 1920-ականներու կէսերուն համալսարանը վերանուանուեցաւ «Լիւպլեանային մէջ Ալեքսանտր թագաւորի համալսարան» (Universitas Alexandrina Labacensis) եւ կը շարունակէր աճիլ, չնայած ֆինանսական դժուարութիւններուն եւ Եուկոսլաւիոյ կեդրոնապաշտ իշխանութիւններու մշտական ճնշումներուն:  1941-ի ներխուժումէն ետք համալսարանը կը շարունակէր իր գործունէութիւնը Իտալիոյ եւ Նազիական Գերմանիոյ գերիշխանութեան ներքեւ:

 Համալսարանին Հետ Կապ Ունեցած Նշանաւորներ 
Համալսարանի նշանաւոր աւարտածներէն է Մելանիա Թրամփը, Միացեալ նահանգներու առաջին տիկինը: Նէ համալսարան ընդունուած, սակայն չէ աստիճանաւորուած:https://www.washingtonpost.com/news/fact-checker/wp/2016/07/19/fact-checking-the-second-day-of-the-2016-republican-national-convention/http://www.cleveland.com/rnc-2016/index.ssf/2016/07/melania_trump_didnt_graduate_f.html: Սլավոյ Ժիժէքը Slavoj Žižek սլովենացի հոգեվերլուծաբան փիլիսոփայ է եւ հեկելական մարքսիստ:http://www.lacan.com/zizekchro1.htm Ճանչցուած գործարար եւ քաղաքական գործիչ է Զորան Եանքովիչը (, , ծն.1953)
 Եոժէ Փլէչնիք Jože Plečnik ճարտարապետ
 Տիմիթրիյ Ռուփէ Dimitrij Rupel դիւանագէտ
 Ալեշ Տեպելեաք Aleš Debeljak
 Եանքոյ Փրունք Janko Prunk պատմագէտ
 Տանիլոյ Թիւրք Danilo Türk միջազգային իրաւագէտ
 Եոսիփ Փլէմել Josip Plemelj
 Վոյցիեխ Ռուպինովիչ Wojciech Rubinowicz բնագիտութեան տեսաբան
 Միլան Վիտմար Milan Vidmar ելեկտրագէտ
 քաղաքական գործիչներ
 2002-2007-ին Սլովենիոյ նախագահ՝ Եանէզ Տրնովշէք Janez Drnovšek (ծն.1953)
 2004-08, 2012-13-ին Սլովենիոյ վարչապետ  Եանէզ Եանշա Janez Janša (ծն.1958)
 1991-2002-ին Սլովենիոյ առաջին նախագահ՝ Միլան Քուչան Milan Kučan (ծն.1941)
 2012-էն Սլովենիոյ նախագահ Պորութ Փահոր Borut Pahor (ծն.1963)
 Սլովենիոյ առաջին վարչապետ Լոիզէ Փէթերլէ Lojze Peterle (ծն.1948)
 2002-04-ին Սլովենիոյ չորրորդ վարչապետ Անթոն Ռոփ Anton Rop (ծն.1960)
 2017-էն Միացեալ նահանգներու առաջին տիկին Մելանիա ԹրամփKessler, Glenn, and Michelle Ye Hee Lee, Fact-checking the second day of the 2016 Republican National Convention, Washington Post (June 19, 2016) ("the University of Ljubljana confirmed that Melania dropped out of college before obtaining a degree.").Morona, Joey, Melania Trump didn't graduate from college as bio claims, reports say, Cleveland Plain Dealer (July 19, 2016) ("Her bio on her official website states she graduated with a degree in design and architecture from 'University in Slovenia.' It's a claim that's been repeated by the Melania campaign and the RNC itself, in the convention's official program. Melania Trump

 Ծանթագրութիւններ