Զուրապ Ծերեթելի

Զուրապ Կոնստանդինի Ծերեթելի (, 1934, 4 Յունուար, Թիֆլիս), վրացի նկարիչ, քանդակագործ, ճարտարապետ, Ռուսաստանի գեղարուեստի ակադէմիայի նախագահը։

 Կենսագրութիւն 
Զուրապ Ծերեթելին ծնած է Թիֆլիսի մէջ, 1934 թուականին։ Աւարտած է Թիֆլիսի գեղարուեստի ակադեմիան եւ տեղափոխուած է դէպի Մոսկուա: Խորհրդային շրջանոին մէջ ստեղծած աշխատանքներէ նէ Սոչիի մանկական առողջարանը (1986): Անոր կինը կը պատկանի վրացի ազնուական Անդրոնիկաշուիլիներու ընտանիքներուն։

Ծերեթելին եղած է Յուրի Լուժկովի ընկերը, որ անոր վստահած է շարք մը կարեւոր գործեր, օրինակ՝ այդ ժամանակուայ Քրիստոս Փրկչի տաճարի վերանորոգումը, Մոսկուայի Մանեժնայա հրապարակի համալիրը, եւ Պատուոյ Բլուրի Համաշխարհային պատերազմին նուիրուած յուշահամալիրը։ Լուժկովը անոր նաեւ հնարաւորութիւն տուաւ զբաղեցնելու Մոսկուայի կեդրոնի մէջ գտնուող հին առանձնատունը, որ ներկայիս վերածուած է Զուրապ Ծերեթելի պատկերասրահի, որտեղ կը ցուցադրւուի Վլատիմիր Փուդինի արձանը։

Յատուկ օլիմպիադայի ժամանակ ան կը ծանօթանայ Յունիս Քենեդի Շրայուերի հետ։ Նիու Եօրքի Բրօքպորտ պետական համալսարանի տարածքին մէջ, տեղադրուած է իր «Խաղաղութիւն աշխարհի երեխաներուն» յուշարձանը` նուիրուած 1979 թուականին Յատուկ Օլիմպիադային եւ միջազգային երեխային տարուան:

 Պաշտօններ 
 Ռուսաստանի գեղարուեստի ակադէմիայի պարոն, նախագահ 
 Երեխաներու հրաշքներու այգիի հիմնադրամի նախագահ (1988 թուականին), խօսակցութիւնները կը պտտին նաեւ Ռուսաստանի Դիսնեյլենդի կառուցման համար, անոր ներգրաւվածութեան մասին
 ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի աջակցման միջազգային հիմանդրամի հիմնադիր, 1996 թուականին Մարտ 30-ին նշանակուած է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Բարի կամքի դեսպան»
 2005 թուականին Ռուսաստանի եղած է հանրային խորհրդի անդամ 
 Sergio Vieira de Mello հիմնադրամի պատուաւոր անդամ

 Ստեղծագործութիւններ 
 Վրաստանի պատմութեան յուշարձան, 1984
 Պեօտր Առաջինի 94 մեդր բարձրութեամբ արձանը, Մոսկուայի կեդրոնին մէջ
 «Նոր աշխարհի ծնունդը» յուշահամալիր, որտեղ կերտուած է Քրիստափոր Քոլոմպոսը: Յուշարձանի կրկնօրինակը` «Նոր մարդու ծնունդը», կը գտնուի Սեւիլի մէջ
 Սուրբ Գեւորգի յուշարձանը Մոսկուայի յուշարձանային համալիրին մէջ, ինչպէս նաեւ այս յուշարձանի բազմաթիւ տարբերակները Մոսկուայի մէջ եւ այլուր
 «Պայքար համաշխարհային տեռորիզմի դէմ» պրոնզէ եռանկիւն աշտարակ, որտեղ գրուած են 2001 թուականի Սեպտեմբեր 11 Նիու Եորքի ահաբեկչութեան զոհերու անուները։ Յուշարձանի բացման համար, ներկայ եղած է Վլատիմիր Փուդինը, եւ յուշարձանը համարուած է «ռուս ժողովուրդի նուէրը»Famed Russian Sculptor Crafts Giant Teardrop in Memory of 9/11, Robert Ayers, ARTINFO, July 31, 2006, 2008-05-20 : Այն կը գտնուիէ Նիու Ճերզի նահանգի, Բեյոն քաղաքի ռազմական օվկիանոսային սահմանին մէջ 
 2006 թուականին, 25 Սեպտեմբեր-ին Սանկտ Պետէրբուրգի, Վասիլեւսկի կղզիին մէջ, վեր խոյացած է Ծերեթելիի «Պետրոս Առաջինի յուշարձանը»
 Ազատութեան Արձան (Թիֆլիս)
 Միմինոյ (յուշարձան, Թիֆլիս), 2011

 Յուշարձաններ  

 Ծանօթագրութիւններ 

 Արտաքին յղումներ 

 http://www.tsereteli.ru/  - the artist's official site
 http://www.911monument.com/ - the official site of "To the Struggle Against World Terrorism" monument by Zurab Tsereteli
 Artwork by Zurab Tsereteli at The Cold War Museum 
 Good Defeats Evil  at the New York Public Art Curriculum
 Monument to Peter the First from Inside and Above. Pictures