Հայկական Փիղ

Հայկական Փիղ, արդի փիղին ընտանիքէն՝ մամութ (mammouth4 Elephas primigenius) անուն բրածոյ փիղին մէջ տեսակն է հայկական փիղը, որուն բրածոն գտնուած է Հայաստանի Խնուս քաղաքին մօտ։ Այս անունը տրուած է անոր՝ Անգլիացի երկրաբան՝ E. Falconer-ի կողմէ։ Իսկ մամութի մնացորդները գտնուած են Հայաստանի Լենինական (Աղեքսանդրապոլ) քաղաքին եւ Լոռի ու Տէպէտա գետերուն մօտ։

Նախապատմական այս հսկայ փիղը, մամութը, որուն բարձրութիւնը կը հասնի եօթը մեթրի, ապրած է նաեւ Սիպերիոյ մէջ, ուր սառնամանիքներու տակէն կը հանուին անոր անվթար մնացած միսը, զոր շուներու կը տրուին, հակառակ որ տասնեակ հազարաւոր տարիներ սառոյցի տակ միսը մնացած են մամութները, որովհետեւ սառոյցի տակ միսը երբեք չապականիր։

Փիղերը եւ անոնց նախապատմական տեսակները խիստ տաք երկիրներու յատուկ կենդանիներ ըլլալով՝ կը հետեւի թէ Հայաստանի եւ Սիպերիա շատ տաք կլիմայ ունեցած են ժամանակին եւ կրցած են ապրեցնել այդ կենդանիները, որոնք ջնջուած են սաստիկ տաք կլիմային յաջորդող սաստիկ ցուրտ կլիմայի շրջանին։

 Գրականութիւն 
 Պապէսեան Յովհաննէս (1961), «Հանրագիտակ», Կաթողիկութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, Անթիլիաս, Լիբանան, էջ 7