Ռոպերթ Զեմեքիս

Ռոպերթ Լի Զեմեքիս (, ), ամերիկացի յայտնի շարժապատկերի բեմադրիչ, ֆիլմ պատրաստող եւ արտադրող։

 Կենսագրութիւն 
Ռոպերթ Զեմեքիսը ծնած եւ մեծցած է Իլինոյս նահանգի Շիքակօ քաղաքի մերձակայքի Մաքկերի աւանին մէջ։ Ծնողները հռոմէական կաթողիկէ եկեղեցւոյ անդամ էին, հայրը ծագումով լաթվիացի էր, մայրը իտալացի։ Յաճախած է Քրիսթիան Ֆենկերի ակադեմիա (Christian Fenger Academy High School)։

Առիթով մը ան ըսած է, - «Ճշմարտութիւնը այն է, որ իմ ընտանիքիս մէջ արուեստի (երաժշտութիւն, գիրքեր կամ թատրոն) տեղ չէ եղած։ Իմ միակ ոգեշնչման աղբիւրը հեռատեսիլ դիտելն էր, ինչ որ իսկապէս ազդեցութիւն ունեցաւ իմ յետագայ ստեղծագործ աշխատանքիս վրայ»։ 

Մանուկ հասակէն կը սիրէր հեռատեսիլ դիտելը եւ անգամ մը տան մէջ գտնելով 8 մմ-անոց վիտէօխցիկ, տպաւորուած էր մէկընդմիշտ։ 

Սկսելով ընտանեկան տօները նկարահանելէ, այնուհետեւ Զեմեքիսը ընկերներու հետ աստիճանաբար սկսաւ նկարահանել տիկնիկային եւ այլ ազդեցութիւններով ֆիլմեր։ 

Դիտելով «Պոննի եւ Քլայտ» ֆիլմը այնքան կը տպաւորուի, որ հաստատապէս կ'որոշէ զբաղիլ շարժանկարչութեամբ։ Սակայն ծնողները եւ ընկերները դէմ էին անոր այդ որոշման, պատճառաբանելով, որ չի յաջողիր։

Զեմեքիսը մեծ դժուարութեամբ կ'ընդունուի Հարաւային Քալիֆորնիոյ համալսարանին կից շարժանկարչութեան արուեստի դպրոցը։ Ուսման տարիներուն ան մտերմութիւն կ'ընէ ուսանող, ապագայ գրող Պոպ Կեյլի հետ։ Յետագային Պոպ Կեյլը յիշելով այդ տարիները, ըսած է. «ինծի ու Ռոպերթին չէր հետաքրքրեր այլ բան, քան իսկական Հոլիուուտեան ֆիլմ նկարահանելը։ Մեզի կը հետաքրքրէին շարժապատկերի աշխարհէն Քլինթ Իսթուուտը, Ուոլթ Տիսնէյը եւ Ճեյմս Պոնտի դերերը։ «Պատիւէն Ետք» ֆիլմի համար կը ստանայ ուսանողական ակադեմիական մրցանակ։ Ատկէ ետք անով կը հետաքրքրուի Սթիվըն Սփիլպըրկը, որ կը պատմէ, որ Զեմեքիսը խոյս տալով քարտուղարուհիէն կը մտնէ իր առանձնասենեակը եւ նստեցնելով իրեն ցոյց կու տայ այդ ֆիլմը։ Սփիլպըրկը կը հաւնի Զեմեքիսի ոճը եւ ան կը դառնայ Զեմեքիսի հովանաւորը եւ հանդէս կու գայ որպէս անոր միւս երկու ֆիլմերուն արտադրողը, որոնց պատրաստութիւնը Զեմեքիսը գրած էր Կեյլի հետ։ Զեմեքիս-Կեյլ ստեղծագործական զոյգը սկիզբը կը գրէր ուրիշ բեմադրիչներու համար (մասնաւորապէս անոնց պատրաստութեամբ ֆիլմ նկարահանած է նաեւ Պրայան տէ Փալման)։

Ռոպերթ Զեմեքիսը ամուսնացած է դերասանուհի Մարի Էլեն Թրեյնըրի հետ եւ անոնք ունին որդի՝ Ալեքսանդրը։ Անկէ ամուսնալուծուելէ ետք 2001 թուականին ամուսնացած է դերասանուհի Լեսլի Հարթըրի հետ։

 Ասպարէզ 
Անոր առաջին յաջողած նախագիծը 1984 թուականին նկարահանուած «Սիրավէպ քարի հետ» ֆիլմն էր, ուր գլխաւոր դերերու մէջ հանդէս կու գային Մայքլ Տուկլասը եւ Քեյթլին Թըրնըրը: Մայքլ Տուկլասը հրաւիրած էր Ռոպերթ Զեմեքիսին որպէս ֆիլմի բեմադրիչ։ Ֆիլմի նկարահանումներու ժամանակ ան կը հանդիպի երգահան Ալան Սիլուեսթրիի հետ, որ յետագային կը գրէ իր բոլոր մնացած ֆիլմերուն համար երաժշտութիւն։

Զեմեքիսի ամէնայաջող աշխատանքը Ֆորեսթ Կամփ ֆիլմն է, որ ունեցած է մեծ յաջողութիւն ստանալով 32 տարբեր շարժապատկերի մրցանակ (ներկայացուած եղած 41 մրցանակի եւս), որոնցմէ 6 Օսքար եւ 3 Ոսկի  Կլոպ։ 

Ֆիլմը ընդգրկուած է Ամերիկեան շարժապատկերի ակադեմիայի Ամերիկեան բոլոր ժամանակներու 100 լաւագոյն ֆիլմերու ցանկին մէջ, իսկ անոր «Դարձեալ դէպի ապագայ» ֆիլմը Ամերիկեան բոլոր ժամանակներու 10 լաւագոյն ֆիլմեր ըստ 10 ժանրերու ցանկին մէջ 10-րդն է որպէս գիտա-ֆանթասթիք ֆիլմ։

 Ֆիլմագրութիւն 
Նկարահանած է 24 ֆիլմ, 20 ֆիլմի համար գրած է թատերակ, 34 ֆիլմի արտադրող է։ ամէնէն նշանաւոր բեմադրական ֆիլմերն են.
 տարեթիւ  անուանում  Իսկական անուանում  դերասաններ 1972  «Վերելակ», (բեմադրիչ, պատրաստող)  The Lift   1973  «Պատիւէն Ետք», (բեմադրիչ, պատրաստող)  A Field of Honor   1978  «Ես Կ'ուզեմ Քու Ձեռքդ Բռնել», (բեմադրիչ, պատրաստող)  I Wanna Hold Your Hand    1980  «Օգտագործուած Ինքնաշարժներ», (բեմադիչ, պատրաստող)  Used Cars   1984  «Սիրավէպ Քարի Հետ», (բեմադրիչ)  Romancing the Stone  Մայքլ ՏուկլասՔեյթլին Թըրնըր 1985  «Դարձեալ դէպի ապագայ», (բեմադրիչ, պատրաստող)  Back to the Future  Մայքլ Ճեյ ՖոքսՔրիստոֆըր Լլոյտ 1988  «Ո՞վ Դաւած է Ռոճըր Ճագարը», (բեմադրիչ)  Who Framed Roger Rabbit  Պոպ ՀոսքինսՔրիստոֆըր ԼլոյտՔեյթլին Թըրնըր 1989  «Դարձեալ դէպի ապագայ 2», (բեմադրիչ, պատրաստող)  Back to the Future 2  Մայքլ Ճեյ ՖոքսՔրիստոֆըր Լլոյտ 1990  «Դարձեալ դէպի ապագայ 3», (բեմադրիչ, պատրաստող)  Back to the Future 3  Մայքլ Ճեյ ՖոքսՔրիստոֆըր Լլոյտ 1992  «Մահը Անոր Կը Սազէ», (բեմադրիչ, պատրաստող)  Death Becomes Her  Պրիւս ՈւիլիսՄերիլ ՍթրիփԿոլտի Հոուն 1994  «Ֆորեսթ Կամփ», (բեմադրիչ)  Forrest Gump  Թոմ ՀենքսՌոպին ՌայթԿերի Սինիզ 1997  «Հաղորդակցութիւն», (բեմադրիչ, պատրաստող)  Contact  Ճուտի ՖոսթըրՃեյմս ՎուտսՄեթիու ՄաքքոնահիՏէյւիտ ՄորսՃոն Հիորտ 2000  «Ի՞նչ Կը Թաքցնէ Սուտը», (բեմադրիչ, արտադրող)  What Lies Beneath   Հարիսոն ՖորտՄիշել Պֆայֆըր 2000  «Լքուածը», (բեմադրիչ, արտադրող)  Cast Away  ԹոՄ ՀենքսՀելէն Հանտ 2004  «Բեւեռային Ճեպընթացքը», մուլտֆիլմ, (բեմադրիչ, արտադրող, պատրաստող)  The Polar Express   2007  «Պիոգայլը», (բեմադրիչ, արտադրող, պատրաստող)  Beowulf  Անթոնի ՀոփքինսԱնճելինա Ճոլի
Ճոն ՄալքովիչՌէյ Ուինսթըն 2009  «Սուրբ Ծննդեան Պատմութիւն», (բեմադրիչ, պատրաստող)  A Christmas Carol  Ճիմ ՔերրիՊոպ ՀոսքինսՔոլին Ֆերթ
Բեմադրիչը մօտիկ ապագային կը ծրագրէ նկարահանել «Ո՞վ Դաւաճանած է Ռոճըր Ճագարը» ֆիլմի շարունակութիւնը.

 Մրցանակներ 
Մօտ 18 տարբեր շարժապատկերի մրցանակ ստացած է, ներկայացուած եղած եւս 23-ի, որոնցմէ՝ 
 2 անգամ ներկայացուած է Օսքարի, ստացած 1 Օսքար լաւագոյն բեմադրիչի համար «Ֆորեսթ Կամփ» ֆիլմի համար
 2 անգամ ներկայացուած է Ոսկէ Կլոպուսի, ստացած Ոսկէ Կլոպուս լաւագոյն բեմադրիչի համար
 3 անգամ ներկայացած է BAFTA-ի
 8 անգամ ներկայացուած է Սատուրնի, ստացած 2-ը
 1 անգամ ստացած է Տաւիտ տի Տոնաթելլօ մրցանակ
 Վենետիկի շարժապատկերի փառատօնի կրկնակի մրցանակակիր է
 1 անգամ ներկայացուած է Սեզարի եւ այլն։

 Ծանօթագրութիւններ 

 Արտաքին Յղումներ 
 Internet Movie Database կայքէջին վրայ
 КиноПоиск կայքէջին վրայ
 AllRovi կայքէջին վրայ

Ստորոգութիւն:Բեմադրիչներ
Ստորոգութիւն:Շարժապատկերի բեմադրիչներ
Ստորոգութիւն:Ամերիկացի բեմադրիչներ
Ստորոգութիւն:14 Մայիսի ծնունդներ