Յունուար

Յունուար, ըստ Գրիգորեան օրացոյցի՝ տարուան առաջին ամիսը. ունի 31 օր։ Առաջին օրը կը նշուի, իբրեւ Նոր Տարուան օր։

Երբ ԺԶ. դարուն կ'ընդունուի համաշխարհային օրացոյցը, ըստ այդ տոմարի տարուան առաջին ամիսը կը հանդիսանայ Յունուարը, իսկ ամիսները կը կոչուին՝ հռոմէական անուններով։ Այդ մէկը հայերը նոյնպէս կ'ընդունին եւ Նաւասարդ անունը կը փոխարինուի՝ Օգոստոս անունով ու կը դառնայ տարուան ո՛չ թէ առաջին, այլ՝ ութերորդ ամիսը։

Տարուան ամիսներու բաժանման՝ այժմեան պատկերը, գոյութիւն ունի աւելի քան երկու հազար տարի։ Անիկա մեզի հասած է Յուլեան օրացոյցի յառաջացման հետ (Հին Հռոմէն), ուրկէ նաեւ յառաջացած են ամիսներուն անունները։

Ինչպէս յայտնի է, հռոմէացիներուն Նոր տարին կը սկսէր գարնան։ Ամիսները սկզբնական շրջանին միայն կը թուագրուէին. առաջինը այն ամիսն էր, որ ներկայիս կը կոչուի «Մարտ»։ Բայց ժամանակի ընթացքին միայն չորս ամիսները կը մնան թուական անուններով։ Այսինքն՝ եօթներորդէն մինչեւ տասներորդը ներառեալ՝ Սեպտեմբեր, Հոկտեմբեր, Նոյեմբեր եւ Դեկտեմբեր, անշուշտ նկատի առած՝ Մարտը, իբրեւ առաջին ամիս։ Մնացեալ ամիսները վերանուանուած են։

Յունուարը տարեմուտի ամիսն է։ Տարուան սկիզբը, սակայն՝ ձմրան կէսը։
 Յունուար ամսուան Կենդանակերպի նշաններն են՝
 մինչեւ 19-ը՝ Այծեղջիւր
 20-էն ետք՝ Ջրհոս
 Նշանաւոր Օրերը 
մինի|աջից|194x194px|Յունուար Եոախիմ ֆօն Զանտրարթ (1606-1688)
մինի|աջից|160px|15 Յունուար,Չափահասութեան Օրը Ճափոնի մէջ
 1 Յունուար
 Կաղանդ
 Ճափոնական Նոր Տարի
 Դրօշակի Օր (Լիթուանիա)
 Չեխիոյ Անկախութեան Վերականգնման Օր (Չեխիա)
 Ընտանիքներու Համաշխարհային Օր
 Ծառ Տնկելու Ազգային Օր (Թանզանիա)
 Յեղափոխութեան Յաղթանակի Օր (Քուպա)
 Յունուար 3÷5
 Նախածննդեան տօներ (Հայաստան)
 4 Յունուար
 Անկախութեան Օր (Միանմար)
 Պրէյլի Համաշխարհային Օր
 5 Յունուար
 Թռչուններու Ազգային Օր (Միացեալ Նահանգներ)
 6 Յունուար
 Ս. Ծնունդ (Հայ Առաքելական Եկեղեցի)
 7 Յունուար
 Սուրբ Ծնունդ (Յուլեան Օրացոյց, կիրարկող՝ Արեւելեան Ուղղափառ Եկեղեցի)
 Սուրբ Ծնունդ Ռուսիոյ Մէջ
 Մեռելոց (Հայաստան)
 Դրօշակի Օր (Իտալիա)
 Ցեղասպանութենէ Ազատագրութեան Օր (Քամպոտիա)
 9 Յունուար
 Առաջին Ակոալիա (Անդիք Հռոմ)
 11 Յունուար 
 Հանրապետութեան Օր (Ալպանիա)
 12 Յունուար
 Զանզիպարի Յեղափոխութեան Օր (Թանզանիա)
 13 Յունուար
 Ազատագրութեան Օր (Թոկօ)
 14 Յունուար
 Դրօշակի Օր (Վրաստան)
 15 Յունուար 
 Քորէական Այբուբենի Օր
 Ուիքիփետիայի Օր
 20 Յունուար
 Միացեալ Նահանգներ
 Պանիրի Օր
 Երդմնակալութեան Օր (Տեղի կ'ունենայ չորս տարին մէկ, նահանջ տարիներուն, բացի՝ երբ 20 Յունուարը Կիրակիի կը զուգադիպի):
 Նահատակներու Օր (Ազրպէյճան)
 21 Յունուար
 Արքայադուստր Ինկրիտ Ալեքսանտրայի Ծննդեան Օրը
 Դրօշակի (Քեպեք)
 Միաւորման Օր (Ռումանիա)
 26 Յունուար
 Հանրապետութեան Օր (Հնդկաստան)
 27 Յունուար
 Լենինկրատի Պաշարման Վերացման Օր (Ռուսիա)
 Հրեաներու Ողջակիզման Յիշատակի Օր
 28 Յունուար
 Բանակի օր (Հայաստան)
 30 Յունուար
 Մահաթմա Կանտիի Նահատակութեան Օր
 31 Յունուար
 Անկախութեան Օր (Նաուրու)
 Շարժական տօներ 
 Ամէն երրորդ երկուշաբթին՝
 Մարթին Լութըր Քինկի օր Միացեալ նահանգներ

Ստորոգութիւն:Ամիսներ