Անժելիքա Քաուֆման

մինի|Ինքնադիմանկար մատիտով
մինի|Անժելիքա Քաուֆման Պարոնուհի ֆոն Կրիւտէները որդիին հետ, 1784
Մարիա  Աննա  Անժելիքա  Քաթարինա  Քաուֆման (), գերմանացի նէոդասական նկարչուհի: Ան Լոնտոնի Թագաւորական ակադեմիայի հիմնադիր երկու կիներէն մէկն է (1768):

 Կենսագրութիւն 
Անժելիքա Քաուֆմանը նկարիչ Եոհան Ժոզէֆ Քաուֆմանի դուստրն է, մեծցած է Ֆորարլպերգի մէջ (Աւստրիա): Ինքնուրոյն սորված է քանի մը լեզուներ, շատ կարդացած է, հետաքրքրուած է երաժշտութեամբ: Նկարել սկսած է 6 տարեկանէն: 12 տարեկանէն աշխատած է որպէս փրոֆեսիոնալ նկարիչ: 1754-ին մայրը մահացած է, հայրը որոշած է աղջկան հետ տեղափոխուիլ Միլան: 1764-էն ապրած է Իտալիոյ մէջ (Հռոմ, Վենետիկ), ուր ծանօթացած է գերմանացի արուեստագէտ Եոհան Եոախիմ Վինկելմանի հետ, որ դարձած է անոր ուսուցիչը:

1766-ին Անգլիոյ դեսպանի եւ անոր կնոջ առաջարկութեամբ մեկնած է Լոնտոն, ուր ապրած է 15 տարի: Անժելիքա Քաուֆմանի դիմանկարը նկարած է Ռէյնոլտսը (1766), Անժելիքան առ ի պատասխան նկարած է Ռէյնոլտսին:

Եղած է Թագաւորական գեղարուեստական ակադեմիայի հիմնադիրներու շարքին: Մասնակցած է Սուրբ Պօղոսի տաճարի նկարազարդման: 1781-ին ամուսնացած է նկարիչ Անթոնիօ Զուչիոյի հետ եւ վերադարձած՝ Հռոմ: Այնտեղ ընկերացած է Կէօթէի հետ, նկարած անոր դիմանկարը: Անժելիքա Քաուֆմանի վերջին ցուցահանդէսը տեղի ունեցած 1797-ին, Հռոմի մէջ:

 Ստեղծագործութիւն 
Քաուֆմանի կտաւները (դիմանկարներ, աստուածաշնչեան, պատմական, գրական եւ անթիք դիցաբանական սիւժէներով) կը պատկանին դասական ոճին:

 Ճանաչում 
մինի|Անժելիքա Քաուֆման Վեներան Հեղինէի մէջ սէր կ'արթնցնէ Պարիսի նկատմամբ, 1790
Անժելիքա Քաուֆմանը եւրոպական ճանաչում ձեռք բերած է շատ վաղ: 1762-ին դարձած է Ֆլորենցիայի գեղարուեստի ակադեմիայի անդամ, 1765-ին՝ Հռոմի մէջ Սուրբ Լուքայի ակադեմիայի անդամ, 1768-էն՝ Ֆրանսայի եւ Բրիտանիայի թագաւորական ակադեմիայի անդամ: 1810-ին իտալացի յայտնի պատմաբան Ճովաննի Բատիստա տէ Ռոսսին գրած է Քաուֆմանի կենսագրութիւնը եւ այդ պահէն սկսած անոր կեանքը մէկ անգամ չէ, որ դարձած է վէպերու սիւժէ: Փորագրանկարիչներ Ֆ. Պարտոլոցցին եւ Գ. Սքորոտումովը Քաուֆմանի աշխատանքները տիրաժաւորած ու, այդպիսով, Եւրոպայի մէջ հանրամատչելի դարձուցած են կէտագծման արհեստավարժութիւնը (կտաւի նրբերանգները առաւել յարմար փոխանցելու համար): Նկարչուհիի երկրպագուն էր Ֆալքոնէն (Ռէյնոլտսի նախկին ընկերը ու ստեղծագործութիւններու երկրպագուն): Ֆալքոնէն 1774-ին՝ Փեթերպուրկի մէջ Պետրոս Ա-ի արձանին վրայ աշխատելէն, անգլիացի ճանապարհորդ Ռեքսելլի հետ կիսուած է նկարչուհիի աշխատանքներէն ստացած տպաւորութիւնները եւ հաղորդած, որ «սեփականատէրն է անոր գրեթէ բոլոր ստեղծագործութիւններուն»Wraxell, N. A tour through some of the northern parts of Europe, particularly Copenhagen, Stockholm and Petersburgh, in a series of letters. London, 1774, p. 228. Русский пер.: Екатерининский Петербург глазами иностранцев. Неизданные письма 1770-х гг. СПб., 2013. С. 121: Մեծ կոմսուհի, այնուհետեւ կայսրուհի Մարիա Ֆիոտորովնան՝ Պետրոս Ա-ի կինը, ապակիի վրայ նկարած է Քաուֆմանի աշխատանքներու մանրանկարները:

Քաուֆմանի ստեղծագործութիւններու փորագրանկարները նմուշ ծառայած են քանդակներու ստեղծման համար: Մասնաւորապէս, զանոնք օգտագործած է քանդակագործ Ֆ. Շուպինը Փեթերպուրկի Մարմարէ պալատի Մարմարէ սրահի մետալիոններու շարքին վրայ աշխատելու ընթացքին: Անժելիքա Քաուֆմանի պատուին անուանուած է Վեներայի հրաբխային խառնարաններէն մէկը:

 Ցուցադրութիւններ 
 Retrospektive Angelika Kauffmann (270 աշխատանք), Տիւսելտորֆ, Կունստպալաստ (15 Նոյեմբեր 1998 – 24 Յունուար 1999),
 München, Haus der Kunst (5 Փետրուար – 18 Ապրիլ 1999),
 Chur, Bündner Kunstmuseum (8 Մայիս – 11 Յուլիս 1999):
մինի|Ա. Քաուֆման (փորագրանկարը՝ Ֆ. Պարտոլոցցիի): Եզովբոս եւ Ռոտոպիս: 1780-ականներ: «Ռոտոպիսի պատմութիւնն ու սէրը» անգլիական կատակերգութեան նկարազարդում

 Ծանօթագրութիւններ 

 Արտաքին հղումներ 
Information Angelika Kauffmann in Schwarzenberg 
Vorarlberg Landesmuseum in Bregenz
Index to the edition of her correspondence on the publisher's site
Angelica Kauffman Research Project 

Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով