Հաննահ Արէնտդ

Ճոհանա «Հաննա» Արէնտդ (,"Arendt". Random House Webster's Unabridged Dictionary. 14 Հոկտեմբեր, 1906 – 4 Դեկտեմբեր, 1975), գերմանացի եւ հրեայ-ամերիկացի քաղաքագէտ-տեսաբան։ Կոչուած է նաեւ փիլիսոփայ, սակայն չէ ընդունած այդ տիտղոսըWayne Allen, "Hannah Arendt: Existential Phenomenology and Political Freedom", Philosophy & Social Criticism, July 1982, 9(2), pp. 170–190.Patricia Bowen-Moore, Hannah Arendt’s Philosophy of Natality, Springer, 1989, p. 119; Julia Kristeva, Hannah Arendt: Life Is a Narrative, University of Toronto Press, 2001, p. 48.: 1933 թուականին տարագրուած է Ֆրանսա, իսկ 1941 թուականին՝ ԱՄՆ։

Եւրոպայէն փախուստ տուած է Հոլոքոսթին պատճառաւ, դառնալով Ամերիկացի եւ ստանալով Ամերիկեան հպատակութիւն: Իր փիլիսոփայական գործը կը կեդրոնանայ ընկերաբանութեան վրայ, ինչպէս նաեւ ժողովրդապետութեան, իշխանութեան եւ ամբողջատիրութեան։

 Գաղափարներ 
Ըստ Արէնտդի, ամբողջատիրութիւնը կը սկսի նախ գաղութատիրութեամբ պետականութիւն մը քանդելով, ապա ենթակայ անհատներուն ինքնութեան փոփոխութեամբ քաղաքացիութենէ դէպի էթնիկ պատկանելիութիւն։ Արէնտդ իր գործերուն մէջ կը կեդրոնանայ անհատ մարդ արարածին վրայ եւ կ՚ուսումնասիրէ անոր յարաբերութիւնը իշխանական համակարգերուն հետ։ Օրինակ՝ ինչպէ՞ս կրնան համակարգի մը մէջ անհատները դառնալ սպառելի, այսինքն ենթակայ դիւրաւ եւ առանց օրէնքի սպաննուելու կամ աքսորուելու, եւայլն։ Այլ կարեւոր միտք մը, որ Արէնտդ ուսումնասիրած է, թէ ինչպէս հասարակ մարդիկ կրնան դառնալ լայնատարած չարիքին մեղսակից։ Այս եւ այլ տեսութիւններով, Արէնտդ բոլոր քաղաքական եւ ընկերային գործընթացներուն - ազատական յեղափոխութիւններէն մինչեւ ցեղասպանութիւններ - կեդրոնը կը դնէ մարդ արարածը։

Արէնտդի միտքերը եւ մօտեցումները մեծ ազդեցութիւն ունեցած են թէ տեսական քաղաքագիտութեան եւ թէ քաղաքական գործընթացներու վրայ։

 Հիմնական երկեր 

 «Ամբողջատիրութեան ակունքները» (1951)
 «Անցեալի եւ ապագայի միջեւ» (1961)
 «Յեղափոխութեան մասին» (1963)
 «Այքմանը Երուսաղէմի մէջ» (1963)
 «Բռնութեան մասին» (1970)
 «Մարդիկ մռայլ ժամանակներուն» (1968)
 «Հանրապետութեան ճգնաժամը» (1972)
 «Բանականութեան կեանքը» (1978)
 «Կանտի քաղաքական փիլիսոփայութեան դասախօսութիւններ» (1982)
 «Սեր եւ սուրբ Օգոստիանոս» (1996)

 Հայերէն հրատարակութիւններ 

 Հաննա Արէնտդ «Մենք՝ փախստականներս», (յօդուածներ), Երեւան, ՀԱՀ, 2016

 Տես նաեւ 

 Հաննա Արէնտդի մրցանակ

 Գրականութիւն 

 Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հատոր 1-12, 1974-1986 թթ, Երեւան
 Է․ Աղայան «Արդի հայերենի բացատրական բառարան», հատոր 1-2, 1976 թ, Երեւան

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:14 Հոկտեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:4 Դեկտեմբերի մահեր