Կաղնի խաչ

Կաղնի Խաչ, հայկական վանք, ներկայիս՝ Ազրպէյճան: Դաշկեսանի Հանրապետութեան շրջանի, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գաւառին մէջ։ Կը գտնուի ԿիրանցԵնթադրաբար, Կիրանց գյուղի Ազրպէյճանում հայտնի ժամանակակից անվանումն է՝ Շարուքքար: գիւղին շուրջ 1 քմ հարաւ- արեւմուտք՝ ոչ մեծ ձորակի մէջՍամվել Կարապետյան, Հյուսիսային Արցախ, Երևան, 2004, էջ 239։
 Պատմութիւն 
Վանքին վիմագիրերու առկայութեան մասին առաջին անգամ ակնարկուած է 1853-ին «Արձանագիրք եղեալք ի վերայ որմոց շինուածոցն ի հնութենէ ժամանակին գոլով մաշեալք՝ զնշանակեն ինչ տեղեկութիւն միայն յերկուց կանգնեալ արձանաց երեւին»։ Ցաւօք, տեղեկագրի կազմողը բաւարարուած է յիշեալ խաչքարերու սոսկ թուագիրները ընդօրինակելովՀայաստանի ազգային արխիվ, ֆ. 53, ց. 1, գ. 2742, թ. 14:

Ըստ աւանդութեան՝ վանքին մէջ կը գտնուէր Գարդմանքի յայտնի իշխաններու մէկուն աճիւնը, 

Վանքը ունեցած է վանահայր եւ միաբանութիւն, որ, ըստ վկայութիւններու, որ մէկ դէպքը գործուած է 1834-ին, իսկ միւսը՝ 1838-ին.

 Ճարտարապետութիւն 
Վանքին՝ համեմատաբար հանգամալից առաջին նկարագրութիւնը տրուած է 1853-ին, կազմուած վաւերագրում մը, ուր կ'ըսուի.

Ուշագրաւ է նաեւ 1886-ի նկարագրութիւնը.

 Կալուածներ 

Կալուածներու մասին արժէքաւոր տեղեկութիւն կը պարունակէ 1853-ի կազմուած վերոյիշեալ վաւերագիրը.

 Արտաքին յղումներ 
 Դաշկեսանի շրջանի հայկական յուշարձաններու քարտէս
 Կիրանց (Շարուքքար) գիւղը ՀՃՈւԿ-ի կայքի մէջ 

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Ազրպէյճան
Ստորոգութիւն:Հայկական վանքեր
Ստորոգութիւն:Հայկական վանքեր եւ եկեղեցիներ