Հռոմէական թուանշաններ

Հռովմէական թուանշաններ՝ նշաններու համակարգ մըն է, որ կը գործածուէր Հին Հռոմի ատեն: Ներկայիս ունի խիստ սահմանափակ գործածութիւն:
 Նշանները 
Թիւերը գրառելու համար կը կիրառուին լատինական այբուբենի որոշ տառերու տեսքով նշաններ, որոնք ունին իրենց արժէքները՝
մինի|աջից|180px|
մինի|աջից|180px|Պորիս Ելցինի ինքնագիրին տակ 10 Նոյեմբեր 1988: Ամիսը նշուած է հռոմէական նշաններով
 Նշան  I  V   X L  C  D  M Արժէքը  1  5  10  50  100  500  1000 Եունիքոտային կարգը  U+2160  U+2164  U+2169  U+216C  U+216D  U+216E  U+216F
 Թիւերու Համակարգը 
Հռովմէական թիւերուն համակարգը ոչ դիրքային հաշուարկման համակարգ մըն է։ Թիւերը կը գրառուին նշաններու կրկնութեան միջոցով՝ III=3, XX=20 եւ այլն։ Եթէ փոքր արժէքով նշանը մեծէն ետք է, ապա անոր կը գումարուի, իսկ եթէ առաջ է, ապա՝ կը հանուի՝ VII=5+2=7, CM=-100+1000=900 եւ այլն։

Տասնային հաշուարկման համակարգէն հռոմէականի տարբերութիւններէն մէկն այն է, որ տասնային համակարգի մէջ թիւերու մեծացման զուգահեռ կ'աճի զանոնք արտայայտող թուանշաններու քանակը՝ միանիշէն դառնալով երկնիշ, եռանիշ եւ այլն, իսկ հռոմէական համակարգին մէջ այդպէս չէ։ Օրինակ՝ քառանիշ 2015 թիւը հռոմէական թուանշաններով գրելու ատեն անիկա կը ստանայ նոյնպէս քառանիշ MMXV տեսքը, իսկ ահա անկէ զգալիօրէն փոքր եռանիշ 847-ի հռոմէական DCCCXLVII գրառումը բաղկացած է ինը նիշերէն։Եթէ տասնային համակարգին մէջ թիւի գրառման ատեն կը գրուէր տասնային կարգերն արտայայտող թիւերու (տասնաւորներ, հարիւրաւորներ, հազարաւորներ եւ այլն) միայն առաջին թուանշանները, ապա հռոմէականի պարագային անոնք կը գրուին ամբողջութեամբ, օրինակ՝
 3694=3000+600+90+4=MMMDCXCIV, MMM=3000, DC=600, XC=90, IV=4
Լատինագիր գրուածքներուն մէջ թիւերը տարբերակելու համար երբեմն անոնք վարէն եւ վերէն կը գծանշուին: 
 Կիրառութիւններ 
Ողիմպիական խաղերու կարգաթիւերու համար, օրինակ՝ Ռիօ տէ Ժանէրոյի XXXI ողիմպիական խաղեր
Ազատութեան արձանի վրայ բռնուած գիրքին 1776 թուականը գրուած է MDCCLXXVI:
Ռուսական մշակոյթին մաս կը կազմէ ամսուան կարգահամարը հռոմէական նիշերով գրելու:
 Տես նաեւ 
Արաբական Թիւեր
 Արտաքին յղումներ 
 Հռովմէական Նշաններու Փոխարկում * Հռովմէական Նշաններու Փոխարկում 
 www.chiffresromains.fr  
 Ծանօթագրութիւններ