Հայաստանի Պատմական Մայրաքաղաքներ

-  Հայաստանի պատմական մայրաքաղաքներ, տասներկու բնակավայրեր, որոնք պատմական տարբեր ժամանակահատուածներու ընթացքին եղած են համահայկական պետութիւններու վարչաքաղաքական, տնտեսական, կրօնական-մշակութային կեդ
կեդրոնները։

Ատոնք են՝ Վան, Արմաւիր, Երուանդաշատ, Արտաշատ, Տիգրանակերտ, Վաղարշապատ, Դուին, Բագարան, Շիրակաւան, Կարս, Անի եւ Երեւան։

Իրենց մայրաքաղաքները ունեցած են նաեւ պատմական տարբեր ժամանակայատուածներու անկախ հռչակուած Փոքր Հայքի (Ք.Ա. 4-րդ - Ա․ դար), Ծոփքի (Ք.Ա. 260 - Ք.Ա 94), Վասպուրականի (908-1021), Վանանդի (963-1065), Տաշիր-Ձորագետի (978-1113), Սիւնիքի (987-1170), Կիլիկիոյ (1198-1375) թագաւորութիւնները եւ հայկական իշխանապետութիւնները։
 Քաղաք Հիմնադրում Ժամանակաշրջան Պետութիւն 1 Վան Ք.Ա. 825 Ք.Ա.825 - Ք.Ա.331 Վանի թագաւորութիւն (ք.ա. 9-6-րդ դարեր)Երուանդունիներու թագաւորութիւն (ք.ա. 570-201) 2 Արմաւիր Ք.Ա. 1032 Ք.Ա.331 - Ք.Ա.220 Երուանդունիներու թագաւորութիւն 3 Երուանդաշատ Ք.Ա. 220 Ք.Ա.220 - Ք.Ա.160 Երուանդունիներու թագաւորութիւն Արտաշիսեան թագաւորութիւն (ք.ա. 189-1) 4 Արտաշատ Ք.Ա. 187 Ք.Ա.160 - Ք.Ա.77, Ք.Ա.69 - 120 Արտաշիսեան թագաւորութիւն Արշակունիներու թագաւորութիւն (52/66-428) 5 Տիգրանակերտ Ք.Ա. 87 Ք.Ա.77 - 69 Արտաշիսեան թագաւորութիւն 6 Վաղարշապատ Ք.Ա. 2–րդ դար 120-336 Արշակունիներու թագաւորութիւն 7 Դուին 336 336-885 Արշակունիներու թագաւորութիւն Մարզպանական Հայաստան (428-642) Արմենիա կուսակալութիւն (701-885) 8 Բագարան Ք.Ա. 3–րդ դար 885- 890 Բագրատունիներու թագաւորութիւն (885-1045) 9 Շիրակաւան  890-928 Բագրատունիներու թագաւորութիւն 10 Կարս 928-961 Բագրատունիներու թագաւորութիւն 11 Անի Ե. դար 961-1045 Բագրատունիներու թագաւորութիւն 12 Երեւան Ք.Ա. 782 1918 թուականէն Հայաստանի առաջին Հանրապետութիւն (1918-1920) Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւն (1920-1991)Հայաստանի Հանրապետութիւն

 Աղբիւրներ 
  Դպրոցական Մեծ Հանրագիտարան, Գիրք II «Հայաստանի մայրաքաղաքները» 
 Թադէոս Յակոբեան, «Արեւմտեան Հայաստանի ու Պարսկահայաստանի քաղաքները»
 Ժամկոչեան Հ.Գ., «Հայոց պատմութիւն» 

Ստորոգութիւն:Հայկական մայրաքաղաքներ