Յակոբ Հանտանեան

Բժիշկ Յակոբ Հանտանեան (1834 թ., Տիարպեքիր, Օսմանեան Թուրքիա- 30 Հոկտեմբեր, 1899, Կոստանդնուպոլիս, Թուրքիա) յարգուած գրող, ֆիզիկոս, թարգմանիչ, մասնագէտ եւ առաջին դատագիտական գրքի հեղինակ՝ Օսմանեան Թուրքիոյ մէջ։ Ան ծագումով հայ էր։

 Ետնապատկեր 
Յակոբ Հանտանեանը ծնած է Տիարպեքիրի մէջ, բայց 5 տարեկան հասակին տեղափոխուած է Իսթանպուլ։ Նախ՝ ան սորված է տեղի հայկական Լիսիումի ճեմարանի մէջ, որ կը գտնուէր Կոստանդնուպոլսոյ Ասիական հատուածին մէջ։ Լիսիումը աւարտելէ ետք, ան զբաղած է բժշկական գործունէութեամբ։ 1860 թ.ին, ան աւարտած է իր ուսումը Մեքթեպի Թըպպիէի Շահանէի մէջ, որ Օսմանեան Կայսրութեան առաջին բժշկական դպրոցն էր։ 1878 թ.-ին, ան դարձած է ծագումով հայ՝ Սերովբէ Վիցենայնի անուան Միլիտարեան Բժշկական Ակադեմիոյ մասնագէտը։ Աւելի ուշ, ան աշխատած է Քաղաքակիրթ Բժշկական դպրոցի գլխաւոր Ասամպլիայի արխիւին մէջ։

 Թարգմանութիւնները 
Ֆրանսերէն լեզուն շատ լաւ գիտնալուն պատճառով՝ Յակոբ Հանտանեան կը կատարէ կարեւոր առաջադրանք մը՝ թարգմանելով ֆրանսերէն բժշկական գրքերը՝ թրքերէնի։ Սկզբը,1875 թ.-ին., ֆրանսերենէն անգլերէնի կը թարգմանէ «Բրայընթ» եւ «Չուդ» գիրքերը։ Յետոյ, 1877 թ.-ին, ան կը գրէ «Թիբբի Խանունի-ն», որ ֆրանսերէնէ կատարուած թարգմանութիւն է։ 1885 թ.-ին ասոր յաջորդեց Թոքսիկական ուսումը, որ կը կոչուէր «Քիմիա-յի Խանունի»։ Այս գիրքերը կը համարուէին առաջին բժշկական գիրքերը՝ թրքական պատմութեան մէջ։

 Ծանօթագրութիւններ