Դեղձենի

Դեղձենի (Լատիներէն՝ Prunus persica), վարդազգիներու ընտանիքի բոյսերու ցեղ է։ Հայրենիքը կը գտնուի հիւսիս-արեւմտեան Չինաստանի Թարիմ գետի աւազանի եւ Քունլուն Շան լեռներու հիւսիսային լանջերու արանքին մէջ գտնուղ տարածաշրջանին, ուր ան մշակուած է եւ դարձած է ընտանիFaust, M. & Timon, B. Origin and dissemination of peach. Hort. Reviews 17, 331–379 (1995).:

 Կենսաբանական Նկարագիր 
մինի|ձախից|200px|Պատկերազարդումը Օթթո Թոմէի բուսաբանականProf. Dr. Thomé, Otto Wilhelm — Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz — in Wort und Bild für Schule und Haus. գիրքէն
Յայտնի է 5 տեսակ։ Բոլոր տեսակները հիմնականին մէջ առաջացած են սովորական դեղձենու տեսակէն, որ մինչեւ 8 մ բարձրութեան, բաժակաձեւ, կլորաւուն սաղարթով ծառ է։ Տերեւները երկարաւուն են, նշտարաձեւ, ատամնաւոր եզրերով։ Ծաղիկները երկսեռ են, վարդագոյն։
Պտուղը հիւթալի կորիզապտուղ է, 60-200 գ եւ աւելի կշռով, գնդաձեւ, կլոր, երբեմն ձուաձեւ, դեղնավարդագոյն, դեղնակարմրաւուն։ Կորիզը խոշոր է։ Սերմը հիմնականին մէջ դառն է։ Պտղամաշկը մեծ մասամբ խաւոտ է, հազուադէպ՝ անխաւ։ Պտղամիսը սպիտակ է կամ դեղին։ Կան պճղովիներ, որոնց կորիզը հեշտութեամբ կ'անջատուի պտղամիսէն, եւ հիւլիներ, որոնց կորիզը պտղամսէն չ'անջատիր։ Պտղամիսը համեղ է, հիւթալի, քաղցր։ Կ'օգտագործուի թարմ եւ վերամշակուած չիր, պահածոյ, ճեմ եւ ալանի։ Բազմացումը՝ աչքապատուաստով եւ սերմերով։ Բերքատւութիւնը՝ 200-400 ց/հա։

 Դասակարգին Մէջ 
Հայաստանի մէջ մշակուող բոլոր մշակատեսակները խաւոտ են, կան նաեւ քանի մը ցածրորակ, անխաւ տեսակներ։ Կ'ըլլան վաղահաս, միջահաս եւ ուշահաս։
x150px|center<p style="font-size: 85%">Ծաղիկները152px|center<p style="font-size: 85%">Տերեւներըx150px|center<p style="font-size: 85%">Պտուղները
 Պտուղին Սննդային Կազմը 
 Օրկանական թթուներ՝ խնձորի, գինիի, կիտրոնի, խինինի
 Հանքային աղեր՝ երկաթ, պղինձ, կալիում, ֆոսֆոր, ցինկ, մագնեզիում, սելեն, մանկան
 Կենսանիւթեր C, B, E, K, PP խումբերու, կարոտին
 Պեկտիններ եւ եթերային իւղեր
 Կորիզները կը պարունակեն դառը նուշի իւղ եւ ամիկտալին։
 Անուն 
Լատիներէն՝ Prunus persica անունը կը նշանակէ՝ «պարսկական խնձոր»: Հայերէն անունը կը ծագէ «դեղինէն»Հրաչեայ Աճառեան, Հայերէն Արմատական Բառարան Ե.1926

 Բանահիւսութեան Մէջ 
Հայկական ասացուածք՝
 Դեղձը դեղձին նայելով կը կարմրէ:

Պատկերասրահ

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Բոյսեր
Ստորոգութիւն:Պտղատու ծառեր
Ստորոգութիւն:Պտուղներ
Ստորոգութիւն:Բոյսեր այբբենական կարգով