Գրիգորիս Աղուանեան

Գրիգորիս Աղուանեան (), Վանի առաջնորդ։

 Կենսագրական գիծեր 
Ծնած է Վանի մէջ 1827 թուականին (ըստ Կ․ Պոլսոյ Ս․ Փրկչեան Օրացոյցի 1832)։ Ժամանակի ալֆաներուն քով եկեղեցական գիրքերը բերանացի սորվելով սկսաւ եկեղեցիին մէջ դպրութիւն ընել։ 1862  թուականին աբեղայ ձեռնադրուեցաւ, իսկ 1879 Ապրիլ 13-ին եպիսկոպոս։ 

1874-ին հրաժարած է եւ իբրեւ փոխանորդ՝ անոր յաջորդած է Լիմ անապատի միաբան Թադէոս վարդապետ: 

Ինչպէս տաճկահայքի, այնպէս ալ ռուսահայքի մէջ վարած է պաշտօններ եւ ամէն տեղ ալ ձգած՝ փառաւոր գործունէութեան հետքեր։ 

Վախճանած է 1893 Դեկտեմբեր 8-ին Հին Ջուղայի մէջ։

 ԳՐԻԳՈՐԻՍ ԱՂՈՒԱՆԻՑ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԻ ՆՇԽԱՐՆԵՐՈՒ ԳԻՒՏԻ ԵՒ Ս. ՀԱՅՐԵՐ ԹԱԹՈՒԼԻ, ՎԱՐՈՍԻ, ԹՈՒՄԱՍԻ, ԱՆՏՈՆԻ, ԿՐՈՆԻԴԷՍԻ ԵՒ ԻՆՆԱԿՆԵԱՅ ՎԱՆՔԻ ԵՕԹ ԽՈՏԱՃԱՐԱԿ ՆԱՀԱՏԱԿՆԵՐՈՒ ՏՕՆԸ 

 16 Հոկտեմբեր 2017 թ.

Գրիգորիս հայրապետի նշխարներու գիւտը տեղի ունեցաւ անոր մահէն 147 տարի յետոյ` 489 թ.: Հայոց Վահան Մամիկոնեանի մարզպանութեան ժամանակ, երբ Զենոն կայսրը կը թագաւորէր յոյներուն վրայ, իսկ աղուաններու վրայ կ'իշխէր հայկազեան տոհմէն բարեպաշտ Վաչագան թագաւորը, վերջինս բացի իր աշխարհական գործերէն միտքը դրաւ գտնել նաեւ Ս. Գրիգորիսի նշխարները: Ան երէցներու օգնութեամբ փորել տուաւ գերեզմանը եւ երբ գտան նշխարները, թագաւորը նստեցաւ գերեզմանին եզերքը` հողին վրայ եւ հրամայեց բերել արքունի սպասները: Արկղիկն իր գիրկը դրած` կը սպասէր ընդունիլ նշխարները եւ երէցները սուրբի մասունքները երկիւղածութեամբ կը հաւաքէին արկղիկի մեջ:

Բացի Ս. Գրիգորիսի նշխարներէն` դագաղին մէջ կա­յին նաեւ երկու ապակեայ անօթներ, որոնցմէ մէկուն մեջ կային Զաքարիայի` Յովհաննէս Կարապետի հօր, իսկ միւսին մէջ` Պանդալէոն բժիշկի նշխարները, որ Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչը տուած էր իր թոռան` Ս. Գրիգորիսին: Գրիգորիսը Վրթանէս հայրապետի անդրանիկ որդին էր: Ան հարեւան հեթանոս ազգերու շրջանակին մէջ քրիստոնէութիւնը տարածելու մեծ ջանքեր կը թափէ: Կը նահատակուի Մազքթաց Սանեսան թագաւորի հրամանով: Գրիգորիս եպիսկոպոսի մարմինը իր սարկաւագներու ձեռքով կը թաղուի Փոքր Արցախի Ամարաս աւանին մէջ:

489 թ.` Աղուաններու Վաչագան թագաւորի օրօք, Ս. Գրիգորիսի նշխարներուն վրայ կը կառուցուի Ս. Գրիգոր եկեղեցին:

 Ծանօթագրութիւններ 

Ստորոգութիւն:Եպիսկոպոսներ