Գարդման վանք

Գարդման վանք, (Փառիսոսի վանք), հայկական եկեղեցի ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։ Վանքի կառուցման և կառուցողի մասին հստակ տեղեկություններ չեն հայտնաբերվել։ Հայտնի էր իբրև եպիսկոպոսանիստ, որի առաջնորդներից 4-ը հետագայում օծվել են Աղվանից կաթողիկոս. «...յեպիսկոպոսութենէն Գարդմանայ...» էին Ներսես Ա (689-706), Թեոդորոս (784-788), Գագիկ (947-958) և Պետրոս Ա (971-987) կաթողիկոսներըՄովսես Կաղանկատվացի, Պատմություն Աղուանից Աշխարհի, քննական բնագիրը և ներածությունը` Վարագ Առաքելյանի, Երևան, 1983, էջ 293, 344,-347։Կիրակոս Գանձակեցի, Պատմութիւն Հայոց, աշխատասիրությամբ` Կ. Մելիք-Օհանջանյանի, Երևան, 1961, էջ 198-199։Սամվել Կարապետյան, Հյուսիսային Արցախ, Երևան, 2004, էջ 204։։
Պատմական տեղեկություններից ամենահինը վերաբերում է 4-րդ դարի վերջերին՝  
Վանքը հիշատակվում է Ամենայն Հայոց Հովհաննես կաթողիկոսի (557-574)՝ «...Յոհանկայ Գարդմանայ եպիսկոպոսի...» և Եզր կաթողիկոսի (630-641) օրոք՝ «...Ստեփանոս Գարդմանայ եպիսկոպոս...»։
Հետագա դարերում մատենագիր աղբյուրները Գարդման վանքի մասին լռում են, որը, հավանաբար, հետևանք էր վերջինիս ավերման։

 Տես նաև 
 Չարեք վանք

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:4-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Գարդման
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Փիփ գյուղի վանքեր և եկեղեցիներ