Հեթանոս երգեր (ժողովածու)

Հեթանոս երգեր, Դանիել Վարուժանի բանաստեղծությունների ժողովածուն, որ լույս է ընծայվել 1912 թվականին Կ.Պոլսում։ Բաղկացած է «Գողգոթայի ծաղիկներ» ու «Հեթանոս երգեր» շարքերից և «Հարճը» պոեմից։

 Բովանդակություն 
Ժողովածուն գրված է հեթանոսական շարժման սկզբունքներին համապատասխան։ Ժողովածուն բաղկացած է երեք բաժնից՝ «Գողգոթայի ծաղիկներ» ու «Հեթանոս երգեր» շարքերից և «Հարճը» պոեմից։ Առաջին շարքում պատկերված են իրականությունը, բուրժուական իրականության զոհ բանվորներն ու աշխատավորները (Աստուծո լացը, Մեռնող բանվորը, Խաբված կույսեր, Միջոն, Սպասում, Ընկեցիկը, Պատգամավորներս և այլն)։

«Հեթանոս երգեր» շարքում պատկերված է իդեալը, մարդու պաշտամունքը։ Այս շարքի բանաստեղծությունները կնոջ ու գեղեցկության գովերգեր են (Կղեոպատրա, Օ, Տալիթա, Հեթանոսական, Արևելյան բաղնիք, Օրհնյալ ես դու ի կանայս, Անահիտ և այլն)։

 Պատմություն 
Դեռևս 1908 թվականի հունվարին Վարուժանը գրել է. «Հեթանոս կյանքը օրեօր զիս կգրավե. եթե այսօր կարելի ըլլար կրոնքս կը փոխեի և սիրով կ'ընդգրկեի բանաստեղծական հեթանոսությունը»Դանիել Վարուժան, Նամականի, Երևան, 1965, էջ 131։։ Նույն թվականի մայիսին Չոպանյանին ուղղված  նամակում գրել է. «Արդեն ծրագիր դրած եմ բանաստեղծությանց ուրիշ շարք մը, բոլորովին մտերմական և ապրված»Դանիել Վարուժան, Նամականի, Երևան, 1965, էջ 138։, իսկ նոյեմբերին արդեն որոշել էր շարքերից մեկի վերնագիրը` «Գողգոթայի ծաղիկներ»Դանիել Վարուժան, Նամականի, Երևան, 1965, էջ 165։։ 1909 թվականի վերջին որոշել է նոր ժողովածուի վերնագիրը` «Հեթանոս երգեր». Վարուժանի արխիվում կա խզբզված թղթի մի կտոր, որի վրա բանաստեղծը գլխատառերով գրել է «Հեթանոս երգերի» վերնագրի մի քանի տարբերակ` «Հեթանոս բամբիռ, Հեթանոս բամբիռն, Հեթանոս քնար, Բամբիռն հեթանոս, Հեթանոս երգեր»։ Գրքի ստեղծագործությունների հիմնական մասը Վարուժանը գրել է 1910-1912 թվականներին` Սեբաստիայում և Թոքատում որպես ուսուցիչ աշխատելու ժամանակ։ Ժողովածուն տպագրության է հանձնել 1912 թվականի ամռանը. հրատարակության ծախսը հանձն է առել ռոստովցի մի գրասեր հարուստ` Հովհաննես Պալյանը (նրա հետ ծանոթ չի եղել), որին Վարուժանը նվիրել է ժողովածուի վերջին բանաստեղծությունը` «Մատյանն ահա»։  Գիրքը տպագրվել է 1912 թվականի վերջին, սակայն ընթերցողներին հասանելի է դարձել միայն հաջորդ տարվա սկզբում։ Դրա մասին տպագրվել են բազմաթիվ գրախոսություններ, այն արժանացել  է հակասական գնահատականների արևմտահայ և արևելահայ մտավորականների կողմից (Քյուֆենճյան, Գազազյան, Փայլակ, Սուրխաթյան, Տերյան և այլն)Վազգեն Գաբրիելյան, Դանիել Վարուժան. կյանքը և գործը, Երևան, 1978, էջ 259-261։Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարան, Դ. Վարուժանի ֆոնդ, № 370։։

 Տես նաև 
Հարճը

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 
Շարքի բանաստեղծություններից

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Կատեգորիա:Դանիել Վարուժանի ստեղծագործություններ