ArmSCII

մինի|default|Առաջին հայերեն համակարգիչը՝ Электроника-60, 1987 թ․
ArmSCII — Armenian Standard Code for Information Interchange, ՏՓԿՀՀ, Տեղեկատվության Փոխանակման Կոդի Հայկական Հիմնօրինակ, ստեղծվել է Հայաստանի մասնագետների համանուն նախաձեռնող խմբի կողմից 1987 թ․ArmSCII-ի ստեղծման պատմություն, 1987-2012, Հայերեն համակարգեր - արդեն 25 տարեկան, Վահրամ Մխիթարյան, ԵՊՀ, ապրիլի 20, 2012:

ArmSCII-ն տեղեկատվական ոլորտում հայերեն տառեր և նշաններ օգտագործելու համար ստեղծված կոդավորման ստանդարտ է, որն օգտագործվել է մինչև Յունիկոդի ներդրումը։ Անգլերեն հապավումը կարդացվում է Armenian Standard Code for Information Interchange, որը հեղինակները թարգմանել են Տեղեկատվության Փոխանակման Կոդի Հայկական Հիմնօրինակ (Ստանդարտ)։ Այն ստեղծվել է 1987 թ․-ին հասարակական հիմունքների վրա կազմակերպված նախաձեռնող խմբի կողմից։ Թեթևակի լրամշակման է ենթարկվել 1991 թվականին։ Վերջնականապես պետության կողմից հաստատվել է Հայաստանի Ստանդարտների Ազգային Ինստիտուտի կողմից 1997 թվականի հուլիսի 4-ին։

600px|մինի|կենտրոն|Ստանդարտների Ազգային Ինստիտուտում 1997 թ. քննարկման մասնակիցները (հերոսները), ովքեր ստիպեցին ընդունել ArmSCII-ն որպես ՀՀ պետական ստանդարտ 
Վերևում, ձախից աջ՝
Տիգրան Հարությունյան — «Նոյյան տապան» լրատվական-վերլուծական կենտրոնի տնօրեն 
Գևորգ Մարկարով — «Դանմար» ՍՊԸ տնօրեն 
Ռաֆիկ Մարության — HPL-ից, ծրագրավորող, KDWin-ի հեղինակ 
Վարուժան Դանիելյան — ՀայՀամակարգիչ կենտրոն, «Լազերային տեխնիկա», ArmEGA, ArmVGA
Գագիկ Բաղդասարյան — ՀՀ Սոցիալական ներդրումների հիմնադրամ, ծրագրավորող 
Հովիկ Մելիքյան — ՀայՀամակարգիչ կենտրոն, ԵրՖԻ, NLS-ի հեղինակ
Գէորգ Տէր-Վարդանեան — Ազգային Գրադարանի տնօրեն։ 
Ներքևում, ձախից աջ՝
Նորայր Հարությունյան —ՀՊՃՀ Համակարգչային հրատարակչական կենտրոնի տնօրեն 
Ալբերտ Տոնեյան — ԵրՖԻ, Ինտերնետ միջազգային ցանցի ծառայության տնօրեն 
Վահրամ Մխիթարյան — ՀայՀամակարգիչ կենտրոնի տնօրեն 
Իվան Լուլուկյան — ՀայՀամակարգիչ կենտրոն, ծրագրավորող 
Սամվել Ստեփանյան — Արմինքո համակարգչային կենտրոնի համակարգող 
Ռուբեն Թարումյան-Հակոբյան — տառաստեղծ, Նախագահի աշխատակազմ 
Նրանց միացան այդ պահին բացակայող և Հայաստանում չգտնվող գործընկերներ՝
Պավել Դալլաքյան — ծրագրավորող, տառաստեղծ, FM 106.5 
Հովհաննես Կիզոգյանը — Իսրայելից, «Գանձասար» աստվածաբանական կենտրոն, Տեխնիկական տնօրեն 
Ալեքսանդր Ֆարամազյանը — Վրաստանից, ՀՀ Սոցիալական ներդրումների հիմնադրամ, բաժնի վարիչ 
Գարեգին Չուգասզյանը — ԱՄՆ-ից, «Առագաստ բեն» համակարգչային կենտրոնի փոխտնօրեն 
Անդրեյ Քալանթարյանը — ԱՄՆ-ից, ծրագրավորող, WinKey-ի հեղինակ 
Վռամ Ջիհանյանը — ԱՄՆ-ից, Լեզվի ինստիտուտ, բաժնի վարիչ 
Արամ Հայրապետյանը — ԱՄՆ, ՀայՀամակարգիչ կենտրոնի նախագահ

Կոդավորման համար օգտագործվում է 6, 7 կամ 8 բիթ։ Հայաստանի տեղեկատվական ոլորտում մեծ տարածում է ստացել 8 բիթանոց տարբերակը, ArmSCII-8 անվանումով։ Ժողովրդի շրջանում այն ունի բազմաթիվ անուններ․ Արմսքի, ԱՆՍԻ և Արիալ Արմենիան։ Վերջինս թյուրիմացության հետևանք է, երբ կոդավորումը շփոթվում է տառատեսակի (ֆոնտ) հետ։

 ArmSCII ստանդարտի կոդավորումները 
Ընդունվել են հիմնականում այս 3 տարբերակներըԳՈՐԾՈՂ ՍՏԱՆԴԱՐՏՆԵՐ, ՆԱԽԱԳԾԵՐ ԵՒ ԱՅԼ ՓԱՍՏԱԹՂԹԵՐ, Տեղեկատվության Փոխանակման Կոդի Հայկական Հիմնօրինակ (Ստանդարտ)՝
 ArmSCII-7 նկարագրված է ՀՍՏ 34.005-ում, 7 բիթանոց կոդավորում է առանց լատինական տառերի
 ArmSCII-8 նկարագրված է ՀՍՏ 34.002-ում, 8 բիթանոց, լատինական տառերը գտնվում են իրենց ստանդարտ տեղում
 ArmSCII-8A նկարագրված է ՀՍՏ 34.002-ում, այլընտրանքային 8 բիթանոց, լատինական տառերը գտնվում են իրենց ստանդարտ տեղում, պահպանված է նաև կեղծգրաֆիկան (պսևդոգրաֆիկա)

 ArmSCII-7 
 ՀՍՏ 34.005։1997 (ArmSCII-7)  x0  x1  x2  x3  x4  x5  x6  x7  x8  x9  xA  xB  xC  xD  xE  xF 0x չօգտագործված 1x 2x SP ֍ և / § ։  )  (  »  «  ―  ·  ՝ ,  ‐  ֊  …  ՜ 3x ՛ ՞  Ա  ա  Բ  բ  Գ  գ  Դ  դ  Ե  ե  Զ  զ  Է  է 4x Ը  ը  Թ  թ  Ժ  ժ  Ի  ի  Լ  լ  Խ  խ  Ծ  ծ  Կ  կ 5x Հ  հ  Ձ  ձ  Ղ  ղ  Ճ  ճ  Մ  մ  Յ  յ  Ն  ն  Շ  շ 6x Ո  ո  Չ  չ  Պ  պ  Ջ  ջ  Ռ  ռ  Ս  ս  Վ  վ  Տ  տ 7x Ր  ր  Ց  ց  Ւ  ւ  Փ  փ  Ք  ք  Օ  օ  Ֆ  ֆ  ՚ 

 ArmSCII-8 
 ՀՍՏ 34.002։1997 (ArmSCII-8)  x0  x1  x2  x3  x4  x5  x6  x7  x8  x9  xA  xB  xC  xD  xE  xF 0x չօգտագործված 1x 2x SP !  "  # $  %  &  ' (  )  *  + ,  -  .  / 3x                    :  ;  <  =  >  ? 4x @  A  B  C  D  E  F  G H  I  J  K  L  M  N  O 5x P  Q  R  S  T  U  V  W X  Y  Z  [  \  ]  ^  _ 6x `  a  b  c  d  e  f  g h  i  j  k  l  m  n  o 7x p  q  r  s  t  u  v  w x  y  z  {  |  }  ~  8x չօգտագործված 9x Ax NBSP ֍ և / § ։ ) ( »  «  ―  ·  ՝,  ‐  ֊  …  ՜ Bx ՛ ՞  Ա  ա  Բ  բ  Գ  գ  Դ  դ  Ե  ե  Զ  զ  Է  է Cx Ը  ը  Թ  թ  Ժ  ժ  Ի  ի  Լ  լ  Խ  խ  Ծ  ծ  Կ  կ Dx Հ  հ  Ձ  ձ  Ղ  ղ  Ճ  ճ  Մ  մ  Յ  յ  Ն  ն  Շ  շ Ex Ո  ո  Չ  չ  Պ  պ  Ջ  ջ  Ռ  ռ  Ս  ս  Վ  վ  Տ  տ Fx Ր  ր  Ց  ց  Ւ  ւ  Փ  փ  Ք  ք  Օ  օ  Ֆ  ֆ  ՚ 

 ArmSCII-8A 
 ՀՍՏ 34.001։1997 (ArmSCII-8A)  x0  x1  x2  x3  x4  x5  x6  x7  x8  x9  xA  xB  xC  xD  xE  xF 0x չօգտագործված 1x 2x SP !  "  # $  %  &  ' (  )  *  + ,  -  .  / 3x                    :  ;  <  =  >  ? 4x @  A  B  C  D  E  F  G H  I  J  K  L  M  N  O 5x P  Q  R  S  T  U  V  W X  Y  Z  [  \  ]  ^  _ 6x `  a  b  c  d  e  f  g h  i  j  k  l  m  n  o 7x p  q  r  s  t  u  v  w x  y  z  {  |  }  ~  8x Ա  ա  Բ  բ  Գ  գ  Դ  դ Ե  ե  Զ  զ  Է  է  Ը  ը 9x Թ  թ  Ժ  ժ  Ի  ի  Լ  լ Խ  խ  Ծ  ծ  Կ  կ  Հ  հ Ax Ձ  ձ  Ղ  ղ  Ճ  ճ  Մ  մ Յ  յ  Ն  ն  Շ  շ  «  » Bx չօգտագործված Cx Dx չօգտագործված ֍  ֊  …  ՞ Ex Ո  ո  Չ  չ  Պ  պ  Ջ  ջ Ռ  ռ  Ս  ս  Վ  վ  Տ  տ Fx Ր  ր  Ց  ց  Ւ  ւ  Փ  փ Ք  ք  Օ  օ  Ֆ  ֆ  ՚ NBSP

 Հայերենի գրանշաններ Յունիկոդում 

 Ծանոթագրություն 

 Արտաքին հղումներ 
 YouTube, Aram Palian, Armenian in MS DOS - Հայերեն MS-DOS-ում (1989, ArmVGA 0.1 Ա) 
 YouTube, Aram Palian, Armenian Norton Commander - Հայերեն Նորթըն հրամանաշար (1989, v. 2.0) 

*
Կատեգորիա:Համացանցի ստանդարտներ
Կատեգորիա:ISO ստանդարտներ
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ