Սարահարթ (գյուղ)

Սարահարթ, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Սպիտակ համայնքում։

Գտնվում է Գոգարան գետի ափին։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 27 կմ հյուսիս-արևմուտք։

Սարահարթ գյուղը գտնվում է Բազումի լեռնաշղթայի Չքնաղի լեռներ կոչվող բազուկի արևմտյան լանջերին։ Սպիտակ քաղաքից 8 կմ հյուսիս–արևմուտք, բլրապատ ու թեք հարթավայրում, ծովի մակարդակից 1500 մետր բարձրության վրա, զուրկ է բնական և արհեստական անտառներից։

Գյուղը հիմնադրվել է 1828 թվականին։ Գյուղի բնակիչները գաղթել են Բասենի նահանգի Վերին Բասենի Էյքիբադ գյուղից և բնակություն հաստատել Գյուլլիջա գյուղում, որը 19.04.1950 թ. վերանվանվել է Սարահարթի։  1988 թվականին ավերիչ երկրաշարժից հիմնովին ավերվել է։

Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, որի շենքը կառուցվել է երկրաշարժից հետո, սովորում է 180 աշակերտ։

Գյուղի կլիման ձմռանը ցուրտ է, ամռանը՝ զով։ Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի, կերային կուլտուրաների մշակությամբ, բանջարաբուծությամբ և պտղաբուծությամբ։ Գյուղում են գտնվում «Ժամ» եկեղեցին (XVIII-XIX դդ.) և «Կարմիր Ավետարան» մատուռը։

Բնակիչները գաղթել են 1830 թ. Էրզրումի նահանգի Բասենի գավառի, Էգէպատ (Էգեպատ կամ Այգեպատ) գյուղից ։

Գյուղի կլիման ձմռանը ցուրտ է, ամռանը՝ զով։ Գյուղում առկա է ոռոգման ջրի նոր կառուցված ցանց։ Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, որի շենքը կառուցվել է երկրաշարժից հետո, ունի նաև նորակառույց բժշկական ամբուլատորիայի շենք։ Գյուղի բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի կերային կուլտուրաների մշակությամբ։

Մինչև 1988 թ. երկրաշարժը գյուղում կար երկու եկեղեցի՝ 1884 թ. կառուցված Սուրբ Աստվածածինը և XIX դարի՝ Սուրբ Փրկիչ եկեղեցիները։  

Երկրաշարժի հետևանքով երկուսն էլ ավերվեցին, առաջինը հիմնովին, իսկ երկրորդը՝ մասամբ։ 

Արմատներով Սարահարթից, ամերիկաբնա Աշոտ Մարտիրոսյանի հովանավորությամբ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին 2007թ. վերանորոգվել է, և այժմ գործում է։

 Բնակչություն 
Սարահարթի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.
  Տարի
  1831
  1873
  1897
  1926
  1931
  1939
  1959
  1970
  1979
  1989
  2001
  2011
   Բնակիչ
  56
  481
  839
  1322
  1486
  1494
  1835
  1928
  1527
  1435
  1387
  1211


 Տես նաև 
 Սարահարթի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:1828 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր