Սպիտակ ծով

Սպիտակ ծով (, մինչև XVII դարն ունեցել է տարբեր անվանումներ՝ Ստուդյոննոե, Սոլովեցկոե, Հյուսիսյան, Հանգիստ, Սպիտակ ծոց), ներքին ծով Ռուսաստանի եվրոպական մասում, մտնում է Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի մեջ։ 

Սկանդինավյան դիցաբանության մեջ ծովը նշվում է «Գանդվիկ» անվանումով և «Օձերի ծոց» (Bäy of Serpents) անվանումներով, կապված նրա ափերի կորության հետ«Northern Scandinavia during the Middle Ages», part of «In honorem Evert Baudou» (1985), Sven Lundkvist։

 Ֆիզիկական և աշխարհագրական դիրք 
Գտնվում է Կոլայի և Կանին թերակղզիների միջև։ Գոռլո նեղուցով, որի հյուսիսային մասը կոչվում է Վորոնկա, միացած է Բարենցի ծովի հետ։ Սպիտակ ծովի և Բարենցի ծովի միջև սահմանն անցնում է Քարե քիթ և Սուրբ քիթ հրվանդանները միացնող գծով։ Մակերեսը մոտ 90 հզ․ կմ² է, միջին խորությունը՝ 60 մ, առավելագույնը՝ 330 մ։ Խոշոր են Կանդալակշայի, Օնեգայի, Դվինայի, Մեզենի ծոցերը (խորշերը), Սոլովեցկի, Մորժովեց, Մուդյուգի կղզիները։ Սպիտակ ծով են թափվում Հյուսիսային Դվինա, Մեզեն, Օնեգա և այլ գետերը։ Շելֆային ծով է, հատակը խիստ կտրտված։

 Կլիման 
Կլիման անցումային է, բևեռային– ծովայինից բարեխառն ցամաքայինը: Ձմռանը գերիշխում են հարավ–արևմտյան, ամռանը՝ հյուսիս–արևելյան քամիները։ Ամպամածությունը մեծ է։ Հաճախակի են մառախուղները։ Ամռանը ջրի ջերմաստիճանը 6,9–15°C է, ձմռանը՝ –1,3°C–ից մինչև – 1,7°C։ Աղիությունը կենտրոնական մասում 24–26‰ է, հյուսիսում՝ մինչև 34,5‰։ Սառցակալում է հոկտեմբերից մայիս։ Ունի մի քանի օղակաձև հոսանքներ (կենտրոնական մասում և ծոցերում)։ Մակընթացությունը 1 մ-ից (հարավում) մինչև 10 մ է (հյուսիս–արևելքում)։ 

 Բուսական և կենդանական աշխարհ 
Օրգանական աշխարհը հարուստ է։ Կան ջրիմուռներ, հատակային կենդանիների՝ 720, ձկների՝ 60, ծովային կաթնասունների 5 տեսակներ։ 

 Տրանսպորտային նշանակություն 
Սպիտակ ծովն ունի տրանսպորտային մեծ նշանակություն։ Այն կապում է Ռուսաստանի եվրոպական մասի հյուսիսայինի տնտեսական շրջանները ասիական մասի և արտասահմանյան պետությունների նավահանգիստների հետ։ Խոշոր նավահանգիստներն են Արխանգելսկը, Բելոմորսկը, Օնեգան, Մեզենը, Կանդալակշան ևն։ Սպիտակ ծովը Բելոմոր–Բալթյան ջրանցքով կապված է Բալթիկ ծովի հետ, Վոլգա–Բալթյան ջրանցքով՝ Ազովի, Սև և Կասպից ծովերի հետ։ 

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 

 Միջազգային ջրագրական կազմակերպության 1953 թ. S-23 հրատարակություն «Limits of Oceans and Seas» 
 Белое море Ա. Դ. Դոբրովոլսկու և Բ. Ս. Զալոգինի «Моря СССР». գրքում, Մոսկվա 1982

Կատեգորիա:Ռուսաստանի ծովեր
Կատեգորիա:Սպիտակ ծով