Վարզահան

Վարզահան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում։ Գտնվում էր Բաբերդ քաղաքից 13 կմ հյուսիս-արևմուտք, Վարջինե գետի ձախ ափի տարածքում, Բաբերդ-Գյումուշխանե ճանապարհից աջ։

 Պատմություն 
Գյուղը 1314 թվականի ձեռագիր հիշատակարանում հիշատակվել է Վարզեհան անվանմամբ։ Բնակավայրը նախկինում շատ մեծ է եղել և ունեցել է 1800 բնակիչ, սակայն թուրքերի ու լազերի հարձակումների պատճառով այն աստիճանաբար փոքրացել է։

1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ թուրքերի կողմից տեղի ողջ բնակչությունը սրի է քաշվել։

 Բնակչություն 
1909 թվականին ուներ 100 տուն` 700 զուտ հայ բնակիչ։

 Տնտեսություն 
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը այգեգործություն, անասնապահություն, երկրագործությունն ու առևտուրն էր։

 Պատմամշակութային կառույցներ 
Գյուղն ուներ հին ու ընդարձակ գերեզմանոց` խոյաքանդակ տապանաքարերով։

Վարզահանն ուներ 3 եկեղեցիներ`
 Ս. Աստվածածին, կառուցված 1283 թ.
 Ս. Գևորգ, կառուցված 1340 թ.
 Ս. Սարգիս, կառուցված 1346 թ.

 Կրթություն 
Գյուղն ուներ վարժարան, որտեղ մինչև 1915 թվականը սովորում էին 100 տղա և աղջիկ«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 4, էջ 787։

 Տես նաև 
 Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

 Ծանոթագրություններ 

 Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր