Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուց

Բաբ-էլ-Մանդեբի նեղուց կամ Բաբելմանդեբի նեղուց,  ( (Բաբ-էլ-Մանդեբ - «արցունքի դարպաս»), ), նեղուց Արաբական թերակղզու հարավ-արևմուտքում։ Երկարությունը 109 կմ է, նվազագույն լայնությունը՝ 26 կմ, նվազագույն խորությունը՝ 31 մ։

 Աշխարհագրություն 
Նեղուցը հաղորդակցում է Ադենի ծոցը Կարմիր ծովի հետ։
Ամենափոքր լայնությունը 26 կմ է, ֆարվատերի  խորությունը `182 մ։
Պերիմ կղզով նեղուցը բաժանված է երկու անցատեղու` Մեծ (25 կմ լայնությամբ, կամ Դակտ ալ-Մայուն) և Փոքր ( հայտնի է նաև Բաբ-Իսքանդեր - Ալեքսանդրի նեղուց, 3 կմ լայնությամբ)։ Աֆրիկյան ափին է գտնվում Սեբայի ոչ մեծ կղզիների խումբը։
Նեղուցի հոսանքները. ձմռանը` մակերեսային են, ավելի քիչ աղի ջուր են տանում Կարմիր ծով, և խորքային, որոնք ավելի աղի ջուր են տեղափոխում Կարմիր ծովից։ Ամռանը Կարմիր ծովի աղի ջրերի հոսքը կատարվում է մակերեւութային հոսանքով (մինչև 25-50 մ խորությամբ) և ստորին հոսանքներով (100-150 մ-ից  ներքև), ջրերի ներհոսքը Կարմիր ծով կատարվում է միջանկյալ հոսանքներով (25-50 մ-ից մինչև 100-150 մ խորությամբ)։
Նեղուցի անունը կապված է վտանգավոր նավարկության հետ։ Արաբական լեգենդի համաձայն, անունի ծագումը կապված է այս տարածքում հին ժամանակներում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժի հետ։ Նեղուցը տնտեսական և ռազմավարական մեծ նշանակություն ունի, քանի որ այն գտնվում է Եվրոպայից դեպի Արևելյան և Հարավային Ասիա, ինչպես նաև Ավստրալիա։

 Պատմություն 
70-60 հազար տարի առաջ օվկիանոսի մակարդակը մոտավորապես 50 մետրից ցածր էր ներկայիս ժամանակից ( այլ տվյալների համաձայն` 80 մետր), և նեղուցն արդեն 1,2-1,4 կմ էր (քանի որ Արաբական սալը տարեկան 2 սմ-ով հեռանում էր Աֆրիկականից )։ Բաբ-էլ-Մանդեբի նեղուցը այդ ժամանակ որոշ տեղերում հիշեցնում էր առափնյա ծանծաղուտի շղթայիКогда люди научились плавать?.:

Ծագումնաբան Ս. Օփենհեյմերի վարկածով, մոտ 80 հազար տարի առաջ (մինչև Սումատրա  կղզում գտնվող Թոբա հրաբխի ժայթքումը, 74 հազար տարի առաջ  ), ժամանակակից անատոմիական մարդկանց փոքրաթիվ խումբը հաղթահարելով անցել են «Մահվան դարպասը» (Բաբ-էլ- Մանդեբի նեղուցը) և  սկսել են շարժվել Աֆրիկայից դեպի Հնդկաստան, Ինդոնեզիա և Ավստրալիա, Եվրոպա  հասնելով 50 հազար տարի առաջStephen Oppenheimer / Modern human spread from Aden to the Antipodes, and then Europe: with passengers and when?.:

Ըստ Թյուբիհենի համալսարանի (Գերմանիա) գիտնականների, ժամանակակից տիպի մարդկանց առաջին ալիքը Բաբ-էլ-Մանդեբի նեղուցը հաղթահարել են 130 հազար տարի առաջ, դառնալով Ավստրալիայի աբորիգենների, պապուասների եւ մելանեզիացիների նախնիները։ Իսկ ասիական այլ ժողովուրդների նախնիները համարվում են բանական մարդու երկրորդ ալիքի ժառանգները, ովքեր ծագել են Աֆրիկայից դեպի հյուսիս՝ Կարմիր ծով, դեռ 50 հազար տարի առաջПервые люди современного вида покинули Африку 130 тысяч лет назад — Наука и жизнь, 2014First Eurasians left Africa up to 130,000 years ago — ScienceDaily, 2014Hugo Reyes-Centeno, Silvia Ghirotto, Florent Détroit, Dominique Grimaud-Hervé, Guido Barbujani and Katerina Harvati. Genomic and cranial phenotype data support multiple modern human dispersals from Africa and a southern route into Asia. PNAS, April 21, 2014 DOI: 10.1073/pnas.1323666111.:

 Ենթաշրջան 
Բաբ-էլ-Մանդեբը նաև Արաբական Լիգայի ենթաշրջան է, որը ներառում է Ջիբութին, Եմենը և Էրիթրեան։

 Ժողովրդագրություն 
 Բաբ-էլ-Մանդեբ Երկիր Տարածք(կմ²) Բնակչություն(2016 թ .) Բնակչության խտություն(մարդ/կմ²) Մայրաքաղաք ՀՆԱ մեկ շնչի հաշվով $ ԱՄՆ  Ջիբութի 23,200  846,687 37.2 Ջիբութի $3,351  Էրիթրեա 117,600 6,380,803 51.8 Ասմարա $1,314  Եմեն 527,829 27,392,779 44.7 Սանա $2,249 Ընդամենը 668,629 34,620,269 29 մարդ/կմ²  $1841

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Ասիական նեղուցներ
Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի նեղուցներ