Ըղձական եղանակ

Ըղձական եղանակի բայաձևերը ցույց են տալիս գործողության կատարման իղձ, ցանկություն, այսինքն՝ այնպիսի գործողություն, որի կատարումը (կամ չկատարումը) ցանկալի, սպասելի է խոսողի համարՍերգեյ Աբրահամյան, Ժամանակակից հայերենի քերականություն, Երևան, 1975, էջ 166։։ Ժամանակակից հայերենում ըղձական եղանակը կազմվում են առաջին հիմքով և համապատասխան դիմաթվային վերջավորություններով։ Ըղձական եղանակն ունի երկու պարզ ժամանակաձև՝ ըղձական ապառնի և ըղձական անցյալ։

 Ըղձական ապառնի 
Ըղձական ապառնին ցույց է տալիս կատարելի գործողության իղձ, ցանկություն։
 Ե խոնարհման բայերի ըղձական ապառնին կազմվում է անորոշ դերբային -եմ, -ես, -ի, -ենք, -եք, -են վերջավորություններ ավելացնելով։

Եզակի երրորդ դեմքում Ե խոնարհիչը հնչյունափոխվում է Ի-ի։

 Ա խոնարհման բայերի ըղձական ապառնին կազմվում է անորոշ դերբային -ամ, -աս, -ա, -անք, -աք, -ան վերջավորություններ ավելացնելով։

  Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ Եզակի թիվ  Հոգնակի թիվ 1-ին դեմք տեսնեմտեսնենք  գնամ  գնանք 2-րդ դեմք տեսնեստեսնեք  գնասգնաք 3-րդ դեմք տեսնի  տեսնեն գնագնան

Օրինակ՝ 
 Նրանք հասան իրանց մուրազին, դուք էլ հասնեք ձեր մուրազին։
 Գերեզմանըս անհայտ լինի, 
 Վերաս քամին շառաչե,
 Վերաս խաչ, քար թող չըլինի,
 Մենակ ուռին հառաչե... (Ավետիք Իսահակյան)
 Ա՜խ, և այս հոծ
Մութ-մըռայլից, երանի,
Հառներ հոգիս կըրակ ու բոց,
 Զըվարթ հոգիս երբեմնի։ (Հովհաննես Թումանյան)

 Ըղձական անցյալ 
Ըղձական անցյալը ցույց է տալիս անցյալում կատարելի իղձ, ցանկություն։

 Ե խոնարհման բայերի ըղձական անցյալը կազմվում է անորոշ դերբայի հիմքին ավելացնելով -եի, -եիր, -եր, -եինք, -եիք, -եին վերջավորությունները։
Ա խոնահման բայերի ըղձական անցյալը կազմվում է անորոշի հիմքին ավելացնելով -այի, -այիր, -ար, -այինք, -այիք, -ային վերջավորությունները։

  Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ Եզակի թիվ  Հոգնակի թիվ 1-ին դեմք տեսնեիտեսնեինք  գնայի  գնայինք 2-րդ դեմք տեսնեիրտեսնեիք  գնայիր  գնայիք 3-րդ դեմք տեսներ  տեսնեին գնարգնային

Օրինակ՝
 Երնեկ դըրա ոտը կոտրեր՝ Չըգար հաներ մեզ մեր տանից։ (Հովհաննես Թումանյան)

 Տես նաև 
 Բայի եղանակ 
 Սահմանական եղանակ
 Պայմանական եղանակ 
 Հարկադրական եղանակ
 Հրամայական եղանակ

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Բայի եղանակներ