Ծանրության ուժ

Ծանրության ուժ, Երկրի կամ այլ աստղագիտական մարմնի մակերևույթին մոտ գտնվող ցանկացած ֆիզիկական մարմնի վրա ազդող ուժ։ Ըստ սահմանման՝ ծանրության ուժը, մոլորակի գրավիտացիոն ձգողության և կենտրոնախույս ուժերի (որոնք առաջանում է օրապտույտի շնորհիվ) գումարն է։ 

Մնացած ուժերը, օրինակ Լուսնի և Արեգակի ձգողությունը իրենց փոքրության պատճառով հաշվի չեն առնում կամ ուսումնասիրում են առանձին, որպես Երկրի գրավիտացիոն դաշտի ժամանակավոր փոփոխությունМаксимальное изменение силы тяжести, обусловленное притяжением Луны, составляет примерно  м/с2, Солнца  м/с2։

Ծանրության ուժը բոլոր մարմիններին, անկախ նրանց զանգվածից, միևնույն արագացումն է հաղորդում և հանդիսանում է կոնսերվատիվ ուժ։

 ծանրության ուժը, որն ազդում է   զանգվածով նյութական կետի վրա, հաշվում են հետևյալ բանաձևով․, որտեղ  - մարրմնին հաղորդված արագացումն է ուժի կողմից և կոչվում է ազատ անկման արագացում։

Համասեռ մարմնի վրա ազդող ծանրության ուժը ազդում է մարմնի զանգվածների կենտրոնի վրա։

Երկրի մակերևույթի նկատմանբ շարժվող մարմնի վրա ազդում է նաև Կորիոլիսի ուժը։

 Պատմություն 
Արիստոտելը բացատրել է ծանրության ուժը ծանր ֆիզիկական տարերքների, դեպի Երկրի ներսում գտնվող աշխարհի կենտրոն, շարժմամբ (հող,ջուր) և ինչքան մոտ է կենտրոնին, այնքան մեծ է մոտեցման արագությունըЗубов В. П. Физические идеи древности // отв. ред. Григорьян А. Т., Полак Л. С. Очерки развития основных физических идей. — М., АН СССР, 1959. — С. 38, 54-55;։

Արքիմեդը պարզաբանում էր զուգահեռագծի, եռանկյան, սեղանի և պարաբոլական սեգմենտի ծանրության կենտրոնների խնդիրը։ Լողացող մարմինների մասին աշխատությունում Արքիմեդը ապացուցեց հիդրոստատիկայի օրենքը, որը կրեց իր անունը։

Գալիլեյը փորձնական ճանապարհով ուսումնասիրեց մարմինների անկման արագացումը, ճոճանակների տատանումների պարբերությունը և համոզվեց, որ դրանք կախված չեն մարմնի զանգվածից։

 Երկիր 
Երկրի ձևը տարբերվում է գնդից և մոտ է մի քիչ տափակ էլիպսոիդի (գեոիդ)։ Այդ դեպում  զանգվածով մարմնի վրա ազդող ծանրության ուժը հաշվարկվում է ավելի բարդ արտահայտությամբ, քան առաջ։

Որտեղ՝  — Երկրի զանգվածի տարրն է,  հաշվարկի կետի շառավիղ-վեկտորն է , իսկ   и ՝ Երկրի կենտրոնի շառավիղ-վեկտորն է։

Իներցիայի կենտրոնախույս ուժի  վեկտորական արտահայըությունը՝



որտեղ  — պտտման առանցքին ուղղահայաց և նրանից տվյալ նյութական կետին տարված վեկտորն է։

Ծանրության ուժը առաջվա նման հավասար է   և  ուժերի գումարին․



 Ծանրության ուժը այլ մոլորակների վրա 
 + Մի քանի տիեզերական մարմիններիУ газовых гигантов «поверхность» понимается как область высот в атмосфере, где давление равно атмосферному давлению на Земле на уровне моря (). մակերևույթների վրա ծանրության ուժերը Երկրի մակերևույթին ծանրության ուժը ընդունել 1Данные взяты из статьи Википедии Ускорение свободного падения։
 Երկիր
  1,00 
 Արեգակ
  27,85 
  Լուսին
  0,165 
 Մերկուրի
  0,375—0,381 
  Վեներա
  0,906 
 Մարս
  0,394 
  Յուպիտեր
  2,442 
 Սատուրն
  1,065 
  Ուրան
  0,903 
 Նեպտուն
  1,131 


 Տես նաև 
 Կշիռ
 Ազատ անկման արագացում

 Ծանոթագրություններ 

 Գրականություն 
 The Feynman Lectures on Physics - The Theory of Gravitation




Կատեգորիա:Գրավիտացիա
Կատեգորիա:Ուժ
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ