Ամուսնական բռնաբարություն

Ամուսնական բռնաբարություն, մեկ ամուսնու կողմից մյուսին առանց համաձայնության սեռական ակտի ստիպումը։ Այն զուգընկերոջ բռնաբարության, ինչպես նաև ընտանեկան բռնության և սեռական բռնության տեսակ է։

Ժամանակին ամուսնական բռնաբարությունը հանդուրժվում էր հասարակության կողմից և անտեսվում օրենքով, սակայն վերջին տասնամյակներում այն հետևողականորեն մերժվում է միջազգային համաձայություններով և հետզհետե քրեականացվում է։ Չնայած սրան, շատ երկրներում ամուսնական բռնաբարությունը շարունակում է լինել օրինական կամ, եթե նույնիսկ արգելվում է օրեքնով, լայնորեն հանդուրժվում է և համարվում ամուսնական արտոնություն։

2006 թ. հետազոտության արդյունքներով ամուսնական բռնաբարությունը կարող է դատականորեն հետապնդվել 104 պետություններում (սրանցից չորսում միայն այն դեպքում, երբ ամուսինները դատականորեն բաժանված են)http://www.un.org/womenwatch/daw/vaw/publications/English%20Study.pdf, և 2006 թ. հետո ևս մի քանի պետություն ապաօրինականացրել են այն։ Շատ երկրներում պարզ չի արդյոք ամուսնական բռնաբարությունը կարող է դապարտվել հիմնական բռնաբարության մասին օրենքներով։ Արևելայն Եվրոպայի և Սկանդինավիայի որոշ երկրներ ամուսնական բռնաբարությունը քրեականացրել են մինչև 1970 թ., իսկ Արևմտյան Եվրոպայի և անգլախոս արևմտյան երկրները դա արել են շատ ավելի ուշ՝ 1980-ականներին և 1990-ականներին։ Զարգացված երկրների մեծ մասը այն ապաօրինականացրել են 1990-ականներին և 2000-արականներին։

Այս թեմատիկայով հետազոտական գրականությունը, մանավանդ սրա ընդգրկողականության և հետևանքների ուսումնասիրության ոլորտներում, կարող ընդլայնել ամուսնական բռնաբարություն եզրը՝ ընդգրկելով նաև ամուսնալուծված կամ դատականորեն բաժանված նախքին ամուսիններին և քաղաքացիական ամուսնությամբ ապրող կենակիցներին։ Սակայն պետական օրենքները հաճախ նախքին ամուսինենրի կամ մտերիմ զուգընկերների կողմից բռնաբարությունը տարբերում են ամուսնական բռնաբարությունից և, հետևաբար, օրինականորեն նույնացնում են սրանք անծանոթի կողմից բռնաբարությանը։

 Ամուսնական բռնաբարությունը քրեականացրած պետություններ 

 Ալբանիա
 Անդորա
 Անգոլա
 Անտիգուա և ԲարբուդաReport of the Secretary-General, In-depth study on all forms of violence against women , United Nations, UN Doc A/61/122/Add.1, 6 July 2006.
 Արգենտինա
 ԱվստրալիաJennifer Temkin, Rape and the legal process, p. 86.
 Ավստրիա
 Բարբադոս
 Բելառուս
 Բելգիա
 Բելիզ
 Բոլիվիա
 Բոսնիա և Հերցեգովինա
 Բրազիլիա
 Բութան
 Բուլղարիա
 Գամբիա
 Գայանա"In May 2010, the Sexual Offenses Act was signed into law, which makes rape gender-neutral and expands its definition to include spousal rape and coercion and child abuse." 
 ԳանաReport of the Special Rapporteur on Violence against Women, Its Causes and Consequences, Yakin Ertürk : addendum: mission to Ghana, 2008.
 Գերմանիա
 Գրենադա
 Գվատեմալա
 Գվինեա-Բիսաու
 Դանիա
 Դոմինիկա
 Դոմինիկյան Հանրապետություն
 Զիմբաբվե
 Էլ Սալվադոր
 Էկվադոր
 Էստոնիա
 Թայլանդ"Thailand outlaws marital rape," AFP, June 22, 2007.
 Թայվան
 ԹուրքիաAnti-Discrimination Committee Takes Up Situation of Women in Turkey, UN Information Service, 21 January 2005.
 Թուրքմենիստան"Rape, including spousal rape, is illegal in Turkmenistan and punishable by sentences ranging from 3 to 25 years in prison, depending on the extent of the violence. The government generally applies this law." 

 Իսլանդիա
 Իսպանիա
 Իսրայել
 Իտալիա
 Իրլանդիա
 Լատվիա
 Լեհաստան
 ԼեսոթոSouthern Africa: Justice for survivors of marital rape, how far has SADC come?"In the sexual offences legislation of Namibia, Lesotho, Swaziland, and South Africa, rape within marriage is illegal." 
 Լիբերիա
 Լիխտենշտեյն
 Լիտվա
 Խորվաթիա
 Կամբոջա
 Կանադա
 Կիպրոս
 ԿոլումբիաOMCT, Violence Against Women in Colombia, 2003, p. 175.
 Կոնգոյի Հանրապետություն
 Կոստա Րիկա
 ԿուբաCommittee on the Elimination of Discrimination against Women, Fourth Periodic Report of Cuba, Document number CEDAW/C/CUB/4, 27/09/99.
 Հարավային Աֆրիկա
 Հարավային Կորեա,
 ՀոնդուրասSpousal rape is a crime, but unlike other rapes is not a "public crime" and thereby requires the survivors to complain for prosecution to occur. 
 Հոնկոնգ
 ՀունաստանCouncil of Europe, Legislation in the member States of the Council of Europe in the field of violence against women, Strasbourg, 2009. vol. 1:139; v1:156; v2:19; v2:74,78; v2:87
 Հունգարիա
 Ղրղզստան"Spousal rape, however, is punishable under Kyrgyz legislation." 
 ՄալայզիաMP Teresa Kok, Mixed reaction to marital rape reform , Sassy MP, September 15, 2007.AP, "Malaysian jailed for marital rape," Sydney Morning Herald, August 6, 2009.
 Մալթա
 Մակեդոնիա
 Մավրիտանիա
 Մեքսիկա
 Միացյալ Թագավորություն
 Միացյալ Նահանգներ
 Մոնակո

 Մոնտենեգրո
 Նամիբիա
 Նեպալ
 Նիդեռլանդներ
 Նիկարագուա
 Նոր Զելանդիա
 Նորվեգիա
 Շվեդիա
 Շվեյցարիա
 Չեխիա
 Չիլի
 Պալաու
 Պանամա"…but convictions are rare." 
 Պերու
 Պորտուգալիա
 Ռուանդա
 Ռումինիա
 Ռուսաստան
 Սան Մարինո
 Սեյշելներ
 Սերբիա
 ՍլովենիաWith the new 1974 Yugoslav Constitution each republic adopted their own Criminal Act, but Socialist Republic of Slovenia was the only one to introduce rape of wife in its 1977 Criminal Act; (any) rape is not gender specific since 1995 Criminal Code (Art. 180), current Criminal Code is from 2008 (Art. 170)
 Սվազիլենդ
 Վենեսուելա
 Վրաստան
 Տրինիդադ և Տոբագո
 Ուզբեկիստան"Rape is punishable by law in Uzbekistan and spousal rape is specifically prohibited, but no man has ever been convicted for raping his wife." 
 Ուկրաինա"Ukrainian legislation prohibits rape, but contains no specific reference to spousal rape. Perpetrators of spousal rape are punished under a law prohibiting forced sexual relations with a materially dependent person." 
 ՈւրուգվայLaw that repeals certain articles that used to protect Marital rape
 Քեյփ Վերդե
 Ֆիլիպիններ
 Ֆիջի
 Ֆինլանդիա
 Ֆրանսիա

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Բռնաբարություն
Կատեգորիա:Ընտանեկան բռնություն
Կատեգորիա:Սեռական բռնություն