Փիթքերն կղզիներ

Փիտքերնյան կղզիներ (), Մեծ Բրիտանիայի միակ անդրծովյան տարածքն է Խաղաղ օվկիանոսում։ Ներառում է հինգ կղզիներ, որոնցից չորսը անմարդաբնակ են։ Փիտքերնյան կղզիները գտնվում են Խաղաղ օվկիանոսի հարավային մասում, արևմուտքում սահմանակցում են Ֆրանսիական Պոլինեզիայի հետ։ Փիթքերն կղզիները հայտնաբերվել են 1767 թվականի հուլիսի 2-ին Ֆիլիպ Կարտերետի կողմից։

Կղզիները հիմնականում հայտնի են նրա շնորհիվ, որ դրանց առաջին բնակիչները բրիտանական «Բաունտի» նավի ապստամբներն էին, ինչպես նաև Տահիտի կղզու բնակչուհիները, որոնց նրանք վերցրել էին իրենց հետ։

Փիտքերնը ամենաքիչ բնակչություն ունեցող տարածքն է աշխարհում։ 2014 թվականի դրությամբ այն ուներ ընդամենը 56 բնակիչ։ Այն դեպքում, երբ կղզու հիմնական բնակիչները 45-48 -ն են։ Պետական լեզուն անգլերենն է։ Կենտրոնը Ադամսթաուն քաղաքն է։

 Աշխարհագրական տվյալներ 
Փիթքերնը բաղկացած է հրաբխային և կորալային ծագում ունեցող 5 կղզիներից՝ Հենդերսոն, Դյուսի, Սենդի, Օէնո և Փիթքերն։ Կղզիների ընդհանուր տարածքը կազմում է 46,5 կմ², դրանցից ամենախոշորը Հենդերսոն կղզին է (37,3 կմ²)։

Փիթքերն կղզին միակ բնակեցված կղզին է, որը հրաբխային ծագում ունի (335 մ բարձրություն ունեցող հրաբուխները վաղուց հանգչել են), զառիթափ ժայռերով և խիստ կտրտված առափնյա գծով։ Չափերն են՝ 3×1,5 կմ, մակերեսը՝ 4,6 կմ²։ Մնացյալ կղզիները անմարդաբնակ են քաղցրահամ ջրի բացակայության պատճառով, չնայած Հենդերսոն կղզու վրա հայտնաբերվել են պոլինեզիացիների գործունեության հետքեր։

 Կլիմա 
Կղզիների կլիման մերձարևադարձային ծովային է։ Միջին ամսական ջերմաստիճանները օգոստոսին (ձմեռ) կազմում են միջինը +18 °C-ից մինչև +24 °C փետրվարին (ամառ)։ Հուլիսը և օգոստոսը առավել չոր ամիսներն են և կղզիների այցելության համար լավագույն ժամանակը։

 №  Կղզի կամ խութ  Տիպ  Ցամաքի մակերեսը,կմ²  Ընդհանուր մակերեսը,կմ²  Բնակչություն,մարդ. (2012)  Կոորդինատներ1ԴյուսիԱտոլ0,73,9—2ՀենդերսոնԿորալային կղզի37,337,3—3Օէնո (ներառյալ Սենդի կղզին)Ատոլ0,6516,65—4ՓիթքերնՀրաբխային կղզի4,64,645  Ընդհանուր   43,2562,4545

 Պետական համակարգ 
Կղզիներն ունեն Մեծ Բրիտանիայի անդրծովյան տարածքների կարգավիճակ, որոնք ղեկավարվում են Նոր Զելանդիայում բրիտանական գերագույն կոմիսարի կողմից։ Առկա է տեղական ինքնակառավարման մարմին՝ կղզու Միապալատ խորհուրդ, որը բաղկացած է 10 անդամներից (նրանցից 5-ը ընտրվում են համընդհանուր քվեարկությամբ, 5-ը՝ նշանակվում, բոլորը մեկ տարի ժամկետով)։ Մայրաքաղաքը Ադամսթաունն է, որը Փիթքերն կղզիների միակ բնակավայրն է։

 Բնակչություն 
Բնակչության թիվը, 2014 թվականի դրությամբ, կազմում էր 56 մարդ։ Բնակչության մեծ մասը անգլո-պոլինեզյան մետիսներ են, «Բաունտի» նավի ապստամբների ժառանգները։ Գյուղատնտեսության համար տարածքների սահմանափակ լինելու և զբոսաշրջության զարգացման անհնարինության պատճառով (օդանավակայանի և ծովային հաղորդակցության բացակայություն) երիտասարդությունը արտագաղթում է Նոր Զելանդիա, այդ պատճառով կղզու բնակչության թիվը գրեթե չի փոփոխվում (2011 թվականին այն կազմել է 44 մարդ)։

 Տարեթիվ  Բնակչություն  Տարեթիվ  Բնակչություն  Տարեթիվ  Բնակչություն  Տարեթիվ  Բնակչություն  Տարեթիվ  Բնակչություն  Տարեթիվ  Բնակչություն 1790  27  1880  112  1970  96  1992  54  2002  48  2012  45 1800  34  1890  136  1975  74  1993  57  2003  59  2013  56 1810  50  1900  136  1980  61  1994  54  2004  65  2014  56 1820  66  1910  140  1985  58  1995  55  2005  63 1830  70  1920  163  1986  68  1996  43  2006  65 1840  119  1930  190  1987  59  1997  40  2007  64 1850  146  1936  250  1988  55  1998  66  2008  66 1856  193  1940  163  1989  55  1999  46  2009  67 1859  116  1950  161  1990  59  2000  51  2010  64 1870  70  1960  126  1991  66  2001  44  2011  67

Պաշտոնական լեզուն անգլերենն է, սակայն բնակչությունը խոսում է փիթքերեն լեզվով, որը համարվում է 18-րդ դարի թահիթերեն և անգլերեն լեզուների խառնուրդ։

 Զինված ուժեր 
Փիթքերն կղզիները համարվում են Մեծ Բրիտանիայի անդրծովյան տարածք, այդ պատճառով պաշտպանության պարտականությունները դրված են Մեծ Բրիտանիայի Պաշտպանության նախարարության և Մեծ Բրիտանիայի զինված ուժերի վրա։

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:1838 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզեխմբեր
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի անդրծովյան տարածքներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության վարչական բաժանում