Հայաստանի հանքային արդյունաբերություն

Հանքային արդյունաբերությունը Հայաստանի տնտեսության գլխավոր հատվածն է և այն կազմում է երկրի արտահանման ծավալի կեսից ավելին"Mining Industry in Armenia 2011" , Armenian Development Agency Research and Information Department, 2011.։

Հայաստանը մոլիբդենի հիմնական խոշոր արտադրողներից մեկն է։ Զանգեզուրի պղնձա-մոլիբդենային կոմբինատը մոլիբդենի խոշոր պաշարներ ունի, որոնք կենտրոնացած են Քաջարանի հանքավայրում։ Մոլիբդենից բացի Հայաստանը ունի պղնձի և ոսկու զգալի պաշարներ; կապարի, արծաթի և ցինկի փոքր հանքավայրեր; ինչպես նաև արդյունաբերական օգտակար հանածոների հանքավայրեր, այդ թվում՝ բազալտի, դիատոմիտի, գրանիտի, գիպսի, կրաքարի և պեռլիտիRichard M. Levine and Glenn J. Wallace. "The Mineral Industries of the Commonwealth of Independent States" . 2005 Minerals Yearbook. U.S. Geological Survey (December 2007). ''This article incorporates text from this U.S. government source, which is in the public domain.։
Չնայած 2008 թ. համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամին, հանքարդյունաբերությունը և եկամուտները 2009 թ. աճեցին, էականորեն պայմանավորված լինելով համաշխարհային շուկայում պղնձի, ոսկու և այլ թանկարժեք մետաղների գնաճով։

 Հանքեր 
Հայկական Զարգացման Գործակալության տվյալների համաձայն, Հայաստանն ունի շինարարական և համախառն օգտակար հանածոների ավելի քան 670 հանքավայր, ներառյալ բազային և թանկարժեք մետաղների 30 հանքավայր։ Այդ հանքավայրերից մոտավորապես 400 հանք, այդ թվում 22 բազային մետաղների և թանկարժեք մետաղների հանքեր ներկայումս շահագործվում են։

Այս բազային և թանկարժեք մետաղների հանքավայրերի թվում են 7 պղնձա-մոլիբդենային, 3 պղնձի, 13 ոսկու և ոսկու բազմամետաղային հանքեր, 2 բազմամետաղային և 2 երկաթի հանքաքարի հանքավայր։

Բացի այդ հանքային ռեսուրսների պետական կադաստրում գրանցված են 115 լրացուցիչ նոր հայտնագործած տարբեր հանքավայրեր։

+ Մետաղի հանքավայրեր Անվանում Մետաղ Մարզ Մոտակա բնակավայր GPS կոորդինատներ հանքանյութի վերամշակում Ետնամասի պատնեշ Հանքավայրը շահագործող ընկերություն Մղարթ հանքավայր Ոսկի  Լոռի  Մղարթ գյուղ  Հետախուզական աշխատանքներ և հանքի շահագործում  On-site enrichment plant  3 tailing dams on site  Մուլտի Գրուպ (սեփականանատեր Գագիկ Ծառուկյան, Մղարթի ոսկու հարստացման գործարան ) Շամլուղի հանքավայր  Պղինձ  Լոռի  Շամլուղ      Մեթըլ Փրինս Էլ Թի Դի  Արմանիս  Ոսկի, Պղինձ, Ցինկ, Կապար  Լոռի  Արմանիս գյուղ   (approximate)    Global Metals (via Sagamar CJSC), formerly Metal Prince Ltd.  Թեղուտի հանքավայր  Պղինձ, Մոլիբդեն  Լոռի  Թեղուտ գյուղ    On-site (proposed)  On-site (proposed)  Vallex Group (via Teghout CJSC ) Ախթալա  Պղինձ  Լոռի  Ախթալա    On-site   adjacent to Ախթալայի վանք  Metal Prince Ltd.  Ախթալա  Բարիտ  Լոռի  Ախթալա     Ալավերդի  Պղինձ  Լոռի  Ալավերդի     Վալեքս գրուպ (via Armenian Copper Programme CJSC) Տանձուտ  Գոլդ օքսիդ  Լոռի      Վալեքս գրուպ (via Armenian Copper Programme CJSC) Թուխմանուկ  Ոսկի, Արծաթ  Արագածոտն  Մելիքգյուղ  (according to company map)    Global Gold Corporation Մեղրաձոր Ոսկի  Կոտայք      GeoProMining   Աբովյան  Երկաթ (Մագնետիտ)  Կոտայք      Bounty Resources Armenia (35%-ը պատկանում է Fortune Oil Չինական նավթային ընկերության ) Հրազդան  Երկաթ  Կոտայք      Bounty Resources Armenia (35%-ը պատկանում է Fortune Oil Չինական նավթային ընկերության ) Հանքավան  Պղինձ, Մոլիբդեն  Կոտայք  Հանքավան Տարվում են հետախուզական աշխատանքներ    GeoProMining  (via Golden Ore, LLC)Հանքավանում մոլիբդենի հանքավայր կշահագործեն (license dispute with Global Gold Corporation) Թեզհասար  Նեֆելինյան սիենիտ  Կոտայք  Մեղրաձոր     Alumina Corporation LLC Մեղրաձոր (Լուսաջուր հատված)  Ոսկի  Կոտայք      Paramount Gold Mining Ltd. (պատկանում է Ազգային ծողովի նախագահ Հովիկ Աբրահամյանին և MO Տիգրան Արզաքանցյան)Parliament Prez and MP Get Lucrative Mining License, May 10, 2011, Edik Baghdasaryan, Hetq. Գետիկ  Ոսկի, Արրծաթ, Ուրան  Գեղարքունիք  Գետիկ, Գեղարքունիք  Կատարվում են հետախուզական աշխատանքներ    Global Gold Corporation Սոտքի հանքավայր  Ոսկի  Գեղարքունիք  Սոտք    Off-site at Ararat Gold Recovery Company in Ararat town     GeoProMining  (via GPM Gold ) Ազատեկ  Ոսկի, բազմամետաղներ  Վայոց ձոր  Վայք     Azatek Gold Ltd.
Ownership։
74% owned by Anglo-African Minerals plc
26% by Alrosa) Գլաձոր  Պղինձ, Կապար, Ցինկ  Վայոց ձոր   Հետուխազական աշխատանքները շարունակվում են    GeoProMining   Սոֆի Բինա  Ոսկի  Վայոց ձոր      Ամուլսարի հանքավայր  Ոսկի  Վայոց ձոր  Գնդեվազ, Ջերմուկ    On-site (Proposed)  On-site (Proposed)  Լիդիան Արմենիա Քաջարանի հանքավայր  Պղինձ, Մոլիբդեն  Սյունիք  Քաջարան   On-site at     
Zangezur Copper Molybdenum Combine CJSCZCMC CSJS ownership։
 60% CRONIMET Mining AG 
 15% The Plant of Pure Iron” OJSC  (owned by CRONIMET)
 12.5% by Armenian Molybdenum Production Ltd., 12.5% by Zangezour Mining Ltd)ZANGEZUR COPPER MOLYBDENUM COMBINE , Cronimet mining Ag website. Շահումյան  Ոսկի, Պղինձ, Ցինկ, Կապար, Արծաթ  Սյունիք  գյուղ Շահումյան      Dundee Precious Metals Inc. (via Deno Gold Mining Company ) Ագարակի հանքավայր  Պղինձ, Մոլիբդեն  Սյունիք  քաղաք Ագարակ    near Agarak at   Multiple։


  GeoProMining  (since 2007, via Agarak Copper-Molybdenum Mine Complex ) Կապան  Պղինձ, Մոլիբդեն  Սյունիք        Dundee Precious Metals Inc. (via Deno Gold Mining Company ) Լիչգվազ-թեյ  Ոսկի, Պղինձ, Արծաթ  Սյունիք  Մեղրի     Global Metals (since December 2010, via LV Gold Mining) (formerly Tamaya Resources (formerly Iberian Resources)) Դաստակերտ  Պղինձ, Մոլիբդեն  Սյունիք  գյուղ Դաստակերտ      Global Metals (via Molibdeny Ashkharh LLC) Լիճք  Պղինձ  Սյունիք      Տերտերասար  Ոսկի  Սյունիք  Մեղրի     Tamaya Resources (since 2005, via Iberian Resources via Sipan-1) Հայկասար  Պղինձ, Մոլիբդեն  Սյունիք  գյուղ Գեղի    On-site  On-site  Ler-Ex Ltd. (պատկանում է Սյունիքի մարզպետ Սուրեն Խաչատրյան) Այգեձոր  Ոսկի, Պղինձ, Մոլիբդեն  Սյունիք  Մեղրի     Tamaya Resources (since 2005, via Iberian Resources via Sipan-1) Բարձրադիր (Մազրա)  Ոսկի  Սյունիք  Ծավ, Հայաստան  Exploration work underway (as of June 2012)    Opulent Trading Solutions Սվարանց  Երկաթ  Սյունիք  Սվարանց գյուղ     Bounty Resources Armenia (35% owned by the Chinese company Fortune Oil) Մարջան  Ոսկի, Արծաթ  Սյունիք  Արևիս  Exploration work underway    Global Gold Corporation
  Դրմբոնի հանքավայր  Ոսկի, Պղինձ  Մարտակերտի շրջան, Արցախի Հանրապետություն  գյուղ Դրմփոն    On-site at   Multiple։

  Վալլեքս խումբ Քաշեն  Պղինձ  Մարտակերտի շրջան, Արցախի Հանրապետություն  Վարդաձոր, Ծաղկաթաղ, վարդաձոր, Ծանկաթաղ և Ծաղկաշեն գյուղերի մոտ)     On-site (proposed) Վալլեքս խումբ)

 Արտադրություն 
մինի|300px|Պղնձաձուլարան Ալավերդիում Հայաստանի հյուսիսում, Լոռի

2005 թ., տասնյոթ խոշոր լեռնամետալուրգիական ձեռնարկություններ էին գործում, որոնք պղինձ և մոլիբդեն են արդյունահանում կամ մնացորդներից ոսկի դուրս բերում։

Հայաստանը արտադրում է նաև ալյումինե նրբաթիթեղ Ռուսաստանից ներկրվող հումքի հիման վրա և զարգացած է ադամանդագործությունը ներմուծվող հումքի վրա։

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 
 Պատասխանատու հանքարդյունաբերության կենտրոն
 Պատասխանատու հանքարդյունաբերություն - Հակոբյան բնապահպանական կենտրոն

Կատեգորիա:Հայաստանի տնտեսություն
Կատեգորիա:Հանքային գործ