Ակներ (Սյունիքի մարզ)

Ակներ, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզի Գորիս համայնքումՏեղեկություններ Գորիս համայնքի մասին Սյունիքի մարզի մարզպետարանի կայքում, (արխիվացված 26․11․2023 թվական)։։

Գորիս քաղաքից հեռու է 2 կմ  դեպի հյուսիս-արևմուտք, Վերիշեն գյուղից անմիջապես հյուսիս-արևմուտք, Վարարակ գետի ափին, ծովի մակերևույթից 1600-1680 մ բարձրության վրա։

Հիմնադրվել է 1880 թվականին։ Բուռուն անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 1, էջ 758։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից՝ Գորիսի շրջանի։ Ակները 1958-1990 թթ.-ին գտնվում էր Վերիշենի պետական տնտեսության կազմում, որից տարանջատվել է 1991 թ.-ին։ 1995 թվականից մտնում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի մեջ։ Ակներ է վերանվանվել 2006 թ. հուլիսի 4-ին։

 Բնակչություն 
Ըստ Հայաստանի 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների՝ Ակների մշտական բնակչությունը կազմել է 1374, առկա բնակչությունը՝ 991 մարդ։ Գյուղը հիմնադրման պահից բնակեցված է եղել հայերովԶավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հ. 1, էջ 739, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.
 Տարի 1897 1926 1931 1959 1970 1979 1989 2001 2011 Բնակիչ 226 488 540 568 709 632 493 10872001 թ Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները 1374

 Տնտեսություն 
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, խոզաբուծությամբ, թռչնաբուծությամբ, դաշտավարությամբ և այգեգործությամբ։ Նույնանուն աղբյուրներ գյուղից 2,5 կմ հյուսիս, Ձագեձորի բարձունքներում, որտեղից ստացվում են Գորիս քաղաքի ջրամատակարարման զգալի մասը։ Հնում կոչվել էին Վարարակ։ Այստեղից է սկիզբ առնում Վարարակ գետը, որն նախկինում կոչվել էր Վարարակ միայն վերին հոսանքի շրջանում։ Ակներից է բերված Գորիսի և Ակների երկու Էլեկտրակայանների ջուրը։ Հ. Հյուբշմանը, վկայակոչելով Ս. Օրբելյանին, սխալմամբ Ակները դարձնում է Ակն։

 Պատմամշակութային կառույցներ 
Գյուղի մոտով է հոսում «Տերտերի առու» կոչվող ջրանցքը, որը կառուցված է եղել դեռևս X դարում։ Գյուղի տարածքում կան կիկլոպյան կառույցների, միջնադարյան բերդի ու այլ շինությունների հետքեր։

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 
 Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում 

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:1880 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գորիս համայնքի բնակավայրեր