Խմելնիցկու մարզ

Խմելնիցկու մարզ (), մարզ Ուկրաինայի կենտրոնական մասում։ Տեղաբաշխված է Արևմտյան Ուկրաինայում։ Ստեղծվել է 1937 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։ Մինչև 1954 թվականի հունվարի 4-ը կոչվում էր Կամենեց-Պոդոլսկի մարզ։ Մինչև 1941 թվականը վարչական կենտրոնն է եղել Կամենեց-Պոդոլսկի քաղաքը։ Տարածությունը 20 600 Կմ2 է, բնակչությունը՝ 1 314 818 (2012)։ Բաժանվում է 20 վարչական շրջանի, ունի 11 քաղաք, 24 քտա։ Կենտրոնը՝ Խմելնիցկի։

Խմելնիցկու մարզը գտնվում է Վոլինո-Պոդոլյան բարձրության կենտրոնական մասում։ Սահմանակից է հյուսիսում՝ Ռովնոյի մարզի, հյուսիս-արևելքում՝ Ժիտոմիրի մարզի, հարավում-արևելքում՝ Վիննիցայի մարզի, հարավում՝ Չերնովցիի մարզի, և արևմուտքում՝ Տերնոպոլի մարզի հետ։ Մակերևույթը ալիքավոր հարթություն է՝ մասնատված գետահովիտներով, հեղեղատներով ու խանդակներով։

 Մարզի վարչական կառուցվածք 
 Ընդհանուր տեղեկություններ 
մինի|250px
Խմելնիցկիի մարզի վարչական կենտրոնն է Խմելնիցկի քաղաքը։

Մարզի վարչական միավորների քանակները՝ 
 շրջաններ  - 20;
 բնակավայրեր  - 1452, այդ թվում՝ 
 գյուղական  - 1415;
 քաղաքային  - 37, այդ թվում՝ 
 քաղաքատիպ ավաններ  - 24;
 քաղաքներ  - 13, այդ թվում՝ 
 մարզային նշանակության քաղաքներ  - 6;
 շրջանային նշանակության քաղաքներ  - 7;
 գյուղական խորհուրդներ  - 568։

Մարզում տեղական ինքնակառավարումը իրականացվում է Խմելնիցկիի մարզային խորհրդի կողմից, գործադիր իշխանությունն է՝ մարզային պետական վարչությունը։ Մարզի ղեկավարն է հանդիսանում մարզային վարչության նախագահը, որը նշանակվում է Ուկրաինայի նախագահի կողմից։

 Շրջաններ 
 Բելոգորսկի շրջան
 Վինկովեցկի շրջան
 Վոլոչիսկի շրջան
 Գորոդոկի շրջան
 Դերաժնյայի շրջան
 Դունաևցիի շրջան
 Իզյասլավի շրջան
 Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան
 Կրասիլովի շրջան
 Լետիչևի շրջան
 Նովոուշիցկի շրջան
 Պոլոննոեի շրջան
 Սլավուտայի շրջան
 Ստարոկոնստանտինովի շրջան
 Ստարոսինյավսկի շրջան
 Տեոֆիպոլի շրջան
 Խմելնիցկիի շրջան
 Չեմերովեցի շրջան
 Շեպետովի շրջան
 Յարմոլինի շրջան

 Քաղաքներ 
Մարզային նշանակության քաղաքներ՝ 
 Կամենեց-Պոդոլսկի
 Նետեշին
 Սլավուտա
 Ստարոկոնստանտինով
 Խմելնիցկի
 Շեպետովկա

Շրջանային նշանակության քաղաքներ՝ 
 Վոլոչիսկ
 Գորոդոկ
 Դերաժնյա
 Դունաևցի
 Իզյասլավ
 Կրասիլով
 Պոլոննոե

 Բնակչություն 
Խմելնիցկիի մարզում 2010 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ բնակվում էր 1, 334 միլիոն մարդ, այդ թվում 726, 2 (54, 5%) հազար մարդ քաղաքային և 607, 8 (45, 5%) հազար մարդ գյուղական բնակչություն։

 Բնակչության ազգային կազմ 
Խմելնիցկիի մարզի բնակչությունը ըստ ազգային պատկանելության`

+№ԱզգությունՔանակՏոկոսը ընդհանուրից1 Ուկրաինացիներ 1 339 331 93, 88%2 Ռուսներ 50 686 3, 55%3 Լեհեր 23 005 1, 61%4 Բելառուսներ 2 750 0, 19%5 Հրեաներ 1 410 0, 10%6 Մոլդավացիներ 1 353 0, 09%7 Հայեր 1 159 0, 08%8 Գնչուներ 490 0, 03%9 Թաթարներ 464 0, 03%10 Գերմանացիներ 365 0, 03%11 Այլ 5 636 0, 40% Ընդհանուր 1 426 649 100%+

 Խոշոր բնակավայրեր 
 Բնակավայրեր, որոնց բնակչությունը գերազանցում է 6 հազարը 2012 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով   Խմելնիցկի
  263, 7
  Իզյասլավ
 17, 2

   Կամենեց-Պոդոլսկի
 103, 0
  Գորոդոկ
 16, 8

   Շեպետովկա
 43, 5
  Դունաևցի
 16, 2

   Նետեշին
 36, 5
  Լետիչև 
 10, 5

   Սլավուտա
 35, 5
  Դերաժնյա
 10, 3

   Ստարոկոնստանտինով
 35, 0
  Յարմոլնիցի
 7, 8

   Պոլոննոե
 21, 9
  Պոնինկա
 7, 5

   Կրասիլով
 19, 8
  Տեոֆիպոլ
 6, 8

   Վոլոչիսկ
 19, 7
  Վինկովիցի
 6, 4



 Օգտակար հանածոներ 
Օգտակար հանածոներից կան շինանյութեր, ֆոսֆորիտներ, տորֆ, ինչպես նաև հանքային աղբյուրներ։

 Կլիմա 
Կլիման չափավոր ցամաքային է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը - 5, 3 °C-ից - 5, 4 °C է, հուլիսինը՝ 18, 1 °C-ից 19, 2 °C։ Տարեկան տեղումները 550 - 600 մմ են։

Գետերը պատկանում են Դնեպրի, Հարավային Բուգի և Դնեստրի ավազաններին։ Տարածված են ճմապոդզոլային, թույլ հումուսային ու պոդզոլացված սևահողերը, մոխրագույն և պոդզոլացված ավազակավային հողերը, գետահովիտներում՝ ճմային և մարգագետնային հողերը։ Խմելնիցկու մարզը գտնվում է անտառատափաստանային գոտում։ Անտառները և թփուտները գրավում են մարզի տերիտորիայի 12%-ը։

 Արդյունաբերություն 
Խմելնիցկու մարզում զարգացած են սննդի արդյունաբերությունը, մեքենաշինությունը, թեթև, սննդի և շինանյութերի արդյունաբերությունը, մեքենայացված գյուղատնտեսությունը։ Շաքարի արդյունաբերությունն ունի համամիութենական նշանակություն։ Մեքենաշինությունը և մետաղամշակումը հիմնված են բերովի հումքի վրա։ Խմելնիցկու մարզում էներգետիկ տնտեսությունը զարգանում
է ներմուծվող ածխի, նավթամթերքների, բնական գազի, ինչպես նաև տեղական տորֆի և հիդրոէներգետիկ պաշարների հիմքի վրա։

 Գյուղատնտեսություն 
Խմելնիցկու մարզի գյուղատնտեսության ճյուղերն են հացահատիկի, շաքարի ճակնդեղի մշակությունը և կաթնամսատու անասնապահությունը։ Զարգացած է այգեգործությունը։

 Տրանսպորտ 
Երկաթուղիների երկարությունը 732 Կմ է, ավտոճանապարհներինը՝ 8 400 Կմ (1975)։ Զարգացած է օդային տրանսպորտը։

 Մշակույթ 
1976 թվականին Խմելնիցկու մարզում գործում էին 1420 գրադարան, 3 թանգարան, 2 թատրոն։ Լույս են տեսնում «Ռադյանսկե Պոդիլյա» (Սովետական Պոդոլյա), «Կորչագինեց» մարզային լրագրերը (1980 թ-ի դրությամբ)։

 Տես նաև 
 Ուկրաինայի վարչական բաժանում

 Ծանոթագրություններ 

Խմելնիցկիի մարզ