Գենարիոս Ղորղանյան

Գենարիոս Հովսեփի Ղորղանյան (Գենարի Կորգանով, ), հայ կոմպոզիտոր, դաշնակահար, մանկավարժ։ Ղորղանյանների տոհմից։

Երգիչներ Հովհաննես Ղորղանյանի և Կոնստանտին Ղորղանյանի, երգչուհիներ Հեղինե, Մարիամ և Նինա Ղորղանյանների եղբայրը։

 Կենսագրություն 
Գենարիոս Ղորղանյանը ծնվել է Վրաստանի Ղվարելի Կախեթիայում։ Թիֆլիսում աշակերտել է Էդուարդ Էպշտեյնին։ 1874-1876 թվականներին սովորել է Լայպցիգի (դաշնամուր, դասատու՝ Է. Ռայնեկե), 1877-1878 թվականներին՝ Սանկտ Պետերբուրգի (դաշնամուր, դասատու՝ Լուի Բրասեն) կոնսերվատորիաներում։ 1879 թվականից ապրել և ստեղծագործել է Թիֆլիսում։ 1889 թվականին Պյոտր Չայկովսկու խորհրդով կոմպոզիցիայի դասեր է առել Ալեքսանդր Տանեևից։

Գրել է ռոմանսներ Պուշկինի, Ա. Տոլստոյի, Ապոլոն Մայկովի, Ֆետի բանաստեղծությունների տեքստերով, դաշնամուրային երկեր, որոնց մի մասում («Բայաթի», «Նոր բայաթի», «Հայկական ռապսոդիա», «Կովկասյան ռապսոդիա») օգտագործել է հայկական ժողովրդական երգեր ու պարեղանակներ։ Կատարել է աշուղական («Պաղ աղբյուրի մոտ»), ժողովրդական («Սիրուհիս») երգերի մշակումներ։ Լինելով հայ կոմպոզիտորական դպրոցի առաջին ներկայացուցիչներից՝ Ղորղանյանը նպաստել է հայկական պրոֆեսիոնալ երաժշտական ձևերի զարգացմանը։

Ղորղանյանի դաշնամուրային էտյուդները տեղ են գտել Լայպցիգի կոնսերվատորիայի ուսումնական երգացանկում։

 Մահ և հիշատակ 
Մահացել է 1890 թվականի մարտի 7-ին։ Մարմինն ամփոփվել է Թիֆլիսի քաղաքի Խոջիվանքի հայկական գերեզմանատանը։ Տապանաքարին արձանագրված է եղել․  «Գենարիոս Յովսէփեան Ղորղանեանց, 1858-1890 թ․»։ 1937-1938 թվականներին Խոջիվանքի գերեզմանատան ոչնչացմամբ ավերվել է նաև Գենարիոս Ղորղանյանի գերեզմանը, տապանաքարն ու աճյունն անհետ կորել ենԽոջիվանք, Սամվել Կարապետյան, ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ, Գիրք ԺԹ, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ, Երևան 2024 թվական, ISBN 978-9939-843-66-7«Տարազ», 1890, №2, փետրվար, էջ 48։«Մշակ», 1890, №32, մարտի 20, էջ 2։։

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 
 Апоян Ш. А. Армянская фортепианная музыка в досоветский период развития // Историко-филологический журнал: Сб. — Ереван, 1959. — С. 152. 
 Category:Korganov, Genary

Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ղորղանյաններ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ