Սարդինիա

Սարդինիա ( ), կղզի Միջերկրական ծովում Ապենինյան թերակղզուց հարավ՝ Սիցիլիա և Կորսիկա կղզիների միջև, Կորսիկա կղզուց բաժանվում է Բոնիֆաչոյի նեղուցով։ Մտնում է Իտալիայի կազմի մեջ և ունի ինքնավար մարզի կարգավիճակ։ Մեծությամբ Միջերկրական ծովի երկրորդ կղզին է։ Գլխավոր քաղաքը և վարչական կենտրոնը՝ Կալյարի։ Վարչականորեն բաժանվում է 3 գավառի։ 

 Պատմություն 
Սարդինիա կղզու գաղութացումը դեռևս մ․ թ․ ա․ VII դ․ սկսել են փյունիկեցիներն ու հույները։ Մ․ թ․ VI–VII դդ․ տիրել են բյուզանդացիներն ու գոթերը, VIII դ․՝ արաբները, 1326– 1708-ին՝ իսպանացիները։ 1720-ից եղել է Սարդինիայի թագավորության, 1861-ից՝ Իտալիայի կազմում։ 

 Աշխարհագրություն 
Արևելյան ափերը զառիթափ են, արևմտյանը՝ դաշտավայրային։ Ռելիեֆը արևելյքում լեռնային է (մինչև 1834 մ բարձրությամբ, Պունտա-Լա-Մարմորա), արևմուտքում և հյուսիս–արևմուտքում՝ սարավանդային։ Հարավ–արևմուտքում Իգլեզիենտե մեկուսացած զանգվածն է։ Կան ցինկի, անագի, երկաթի, քարածխի հանքավայրեր։ Կլիման մերձարևադարձային միջերկրածովյան է, տարեկան տեղումները՝ 600– 1000 մմ։ Գետերը կարճ են, սահանքավոր, օգտագործվում են ոռոգման համար։ 

 Տնտեսություն 
Երկրի տնտեսապես հետամնաց մարզերից է։ Տնտեսության հիմնական ճյուղերն են գյուղատնտեսությունն ու հանքարդյունահանող արդյունաբերությունը։ Մշակում են հացահատիկ, ընդավորներ, կարտոֆիլ, բանջարեղեն, ցիտրուսային կուլտուրաներ։ Զբաղվում են նաև այգեգործությամբ և պտղաբուծությամբ, ծովափերին՝ ձկնորսությամբ։ Գյուղատնտեսական ապրանքային արտադրանքի ավելի քան 1/2-ը տալիս է անասնապահությունը։ Սարդինիային բաժին է ընկնում երկրի կապարի ու ցինկի արդյունահանման 4/5-ը, քարածխի՝ 1/2-ը, ֆլյուորիտի՝ ավելի քան 1/2-ը։ Կան բոքսիտների հանքավայրեր, ալյումինի, նավթավերամշակման, նավթաքիմիայի ձեռնարկություններ, սննդի, տեքստիլ, կաշվի, փայտամշակման, էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերություն, նավանորոգում, գորգագործություն (ձեռքի)։ Գործում է ՋԷԿ։ 

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Իտալիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Իտալիայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի կղզիներ