Կանադական Արկտիկական կղզեխումբ

Կանադական արկտիկական կղզեխումբ (, , Կանադայում այն հաճախ անվանում են պարզապես Արկտիկական կղզեխումբ), աշխարհի ամենամեծ (ավելին քան 1,4 միլիոն կմ²) կղզեխմբերից մեկը, գտնվում է Կանադայի մայրցամաքային մասից հյուսիս։

 Աշխարհագրական դիրք 
Կղզիների տարածքի հիմնական մասը պատկանում է Նունավուտ տարածքին, ավելի փոքր մասը հատկացվում է Հյուսիսարևմտյան տարածքներին։ Կղզիները ընկած են Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի ավազանում, միայն հարավարևելյան մասը գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսում։

Կղզեխմբի երեք կղզիները (Բաֆինի երկիր, Վիկտորիա և Էլսմիր) մտնում են աշխարհի տարածքով ամենամեծ կղզիների տասնյակի մեջ։ Կանադական կղզիներից ամենամեծ տասից ինը պատկանում են այս կղզեխմբին։ Ընդհանուր առմամբ, Կանադական արկտիկական կղզեխմբի կազմի մեջ են մտնում 36 563 կղզի, որոնցից 15-ը ունեն 10 հազար կմ²-ուց մեծ մակերես։

Գտնվում է մայրցամաքային ծանծաղուտում։ Օգտակար հանածոներից կան պղինձ, նավթ, գազ, երկաթ։ Կլիման արկտիկական է, արևելքում՝ ծովային, արևմուտքում՝ ցամաքային։ Տարածված է բազմամյա սառածությունը (154 հզ. կմ²)։ Հյուսիսում՝ տիրապետում է արկտիկական անապատը, հարավում՝ տունդրան։ Առավել տարածված կենդանիներից են հյուսիսային եղջերուն, սպիտակ արջը, բևեռաղվեսը, ծովերում՝ փոկը, կետը։

Կղզիների կլիման չափազանց խիստ է, արկտիկական։ Ցածրադիր, ափամերձ տարածքները զբաղեցնում է տունդրան, իսկ բարձունքները ծածկված են արկտիկական անապատով։ Շատ հազվադեպ հանդիպում են թփուտներ։

Առավելագույն բարձրությունը 2616 մ (Բարբո պիկ) է ծովի մակերևույթից։

 №  Կղզի Տարածք Մակերես,կմ²  Վայրը Բնակչություն,մարդ (2001) աշխարհում  Կանադայում 1 Բաֆինի երկիր  Նունավուտ         2  Վիկտորիա  Նունավուտ         3  Էլսմիր  Նունավուտ         4  Բանքս  Նունավուտ         5  Դևոն  Նունավուտ         6  Աքսել-Հեյբերգ  Նունավուտ        7  Մելվիլ  Նունավուտ         8  Սաութհեմպտոն  Նունավուտ         9  Արքայազն Ուելսի կղզի  Նունավուտ         10  Սոմերսեթ  Նունավուտ         11  Բատերսթ  Նունավուտ         12  Փրինս Պատրիկ  Նունավուտ        13  Քինգ Վիլյամ  Նունավուտ         14  Էլեֆ-Ռինգնես  Նունավուտ         15  Բայլոտ  Նունավուտ       

250px|մինի|ձախից|Պիկ Բարբո (2616 մ), Էլսմիր կղզու ամենաբարձր գագաթը

 Բնակչություն 
Կղզիների մեծ մասը անմարդաբնակ է։ Բնակավայրերը կամ էսկիմոսների ավաններ են, կամ ռազմական բազաներ, կամ էլ գիտահետազոտական կայաններ։ Բնակչությունը կազմում է 14000 մարդ։

 Պատկերասրահ 

 Գրականություն 
 Hans Frebold։ Geologie der Arktis. 1. Auflage. Band 1, Gebr. Borntraeger, Stuttgart 2004.

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Կանադայի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով