Հրանտ Հրահան

Հրանտ Հրահան (Հրանտ Խաչիկի Նազարյան, ), հայ գրող, թարգմանիչ, արձակագիր, դրամատուրգ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1946 թվականից։

 Կենսագրություն 
Հրանտ Հրահանը ծնվել է 1892 թ. փետրվարի 29-ին (ըստ այլ աղբյուրների՝ 1892 թ. փետրվարի 8-ին կամ 1898 թ. փետրվարի 28-ին), Թուրքիայի Ադապազար քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի Ռուբինյան վարժարանում և Ազգային կեդրոնական լիցեյում։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ ապաստանել է Բրուսայի վիլայեթի Քյոթահիա քաղաքում։ 1918-1919 թթ. ուսուցչություն է արել նույն քաղաքի հայոց վարժարանում։ 1919-1921 թթ. աշխատել է Էսկիշեհիր քաղաքի հայկական դպրոցում։ Ապա անցել է Բուլղարիա և պաշտոնավարել Պլովդիվ քաղաքի արտադրական մի ֆիրմայում։ Եղել է ՀՕԿ-ի բուլղարական մասնաճյուղի անդամ։ 1946 թվականին ներգաղթել է Հայաստան։

Գրել է «Հերոսի մը նամականին» (1931 թ.), «Համբուրե զիս» (պիես, 1933 թ.), «Արցունք և ժպիտ» (պատմվածքներ, 1949 թ.), «Բալկանների լանջերում» (1951 թ., վիպակ՝ Բուլղարիայում պարտիզանական շարժման մասնակից հայ երիտասարդների մասին), «Հրաշագործ միություն», «Խղճի խայթեր» և այլ ստեղծագործություններ։ Հրանտի ստեղծագործությունները հիմնականում պատկերում են Մեծ Եղեռնի սարսափները, որոնք անձամբ ապրել է հեղինակը՝ «Իմ կյանքի վեպը» (հատ. 1-2, 1954-1958 թթ.), վերափոխված տարբերակը՝ «Խոսում են անմահները» (1970 թ.) և այլ գործեր։ Նա նաև թարգմանել է Խրիստո Բոտևի, Իվայլո Պետրովի, Էլին Պելինի ստեղծագործություններից«Հայկական համառոտ հանրագիտարան», հատոր 3, գլխավոր խմբագիր Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 1999։։

1960-ականներին Թուրքիայի դեսպան Ֆահրի Կորութուրքի՝ ՀԽՍՀ այցի առիթով գրել է «Բաց նամակ խորհրդահայ գրող Հրանտ Հրահանի Հայաստան այցելած Թուրքիոյ դեսպան Կորութուրքին» նյութը։ Այցի առիթով դեսպանը հայտնել էր, թե. «Ես շատ գոհ եմ, որ այցելեցի Հայաստան։ Ինձ ապշեցրին Մատենադարանը և գիտութեան զարգացման մակարդակը, շինարարութեան մասշտաբները և ժողովրդի բարձր մշակոյթը»։ Սրան ի պատասխան Հրանտ Հրահանն իր բաց նամակում նշել է. «Դա մեր վրէժի իւրայատուկ ձեւն է Օսմանեան Թուրքիայի հանդէպ. վրէժ ո՛չ թէ դաշոյնով ու եաթաղանով, այլ մշակոյթով ու խաղաղ գոյակցութեամբ»։

 Երկեր 
 Հերոսի մը նամականին, Պլովդիվ, 1931, 120 էջ։
 Համբուրե զիս, Պլովդիվ, 1933, 100 էջ։
 Հրաշագործ միություն, Պլովդիվ, 1936, 160 էջ։
 Խղճի խայթեր, Պլովդիվ, 1937, 120 էջ։
 Արցունք և ժպիտ, Երևան, 1949, 140 էջ։
 Բալկանների լանջերում, Երևան, 1951, 200 էջ։
 Իմ կյանքի վեպը, Ա. հատոր, Երևան, 1954, 260 էջ։
 Իմ կյանքի վեպը, Բ. հատոր, Երևան, 1958, 540 էջ։
 Խոսում են անմահները, Երևան, 1970, 676 էջ։
 Կյանքն ընդդեմ մահվան, Երևան, 2004, 416 էջ։

 Թարգմանություններ (բուլղարերենից) 

Էլին Պելին, Պատմվածքներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 190 էջ։
Բուլղարական պատմվածքներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 112 էջ։
Քրիստո Բոտև (գրքի մեջ մտնող արձակը թարգմանել են Հրանտ Հրահանը և Մ. Ավագյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1955։
Իվայլո Պետրով, Նոնկայի սերը, Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 230 էջ։

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Բուլղարերենից հայերեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ