Մարտին Բոլսամ

Մարտին Բոլսամ (, ), ամերիկացի դերասան։

 Կենսագրություն և կարիերա 
Մարտին Հենրի Բոլսամը ծնվել է 1919 թվականին Նյու Յորքի Բրոնքսյան թաղամասում հրեայի ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Ալբերտ Բոլսամը, կանանց սպորտային հագուստ արտադրող էր։ 
Դպրոցում սովորելու տարիներին նա արդեն հաճախում էր դերասանական դասընթացների։ Դպրոցն ավարտելուց հետո սովորում է Նյու Յորքի Դրամատիկական արվեստի Նոր դպրոցում, գերմանացի հայտնի թատերական ռեժիսոր Էրվին Պիսկատորի մոտ։ Նրա թատերական նորամուտը կայացավ 1941 թվականին «Պիեսը ամեն ինչ որոշում է» բեմադրության մեջ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ծառայում է ԱՄՆ-ի ռազմաօդային ուժերում։ Պատերազմի ավարտից հետո, 1947 թվականին Էլիա Կազանը և Լի Ստրասբերգը վերցնում են Մարտին Բոլսամին իրենց դերասանական ստուդիայի հեռուստատեսային նախագիծ, որից էլ սկսվում է նրա կարիերան հեռուստատեսությունում։ Նա խաղաց մի քանի սերիալներում՝ «Մթնշաղային զոնա», «Դոկտոր Կիլդեր», «Նա գրել էր սպանություն» և այլն։

Գեղարվեստական ֆիլմում նրա նորամուտը կայացավ 1954 թվականին Էլիա Կազանի «Նավահանգստում» ֆիլմում Մառլոն Բրանդոյի գլխավոր դերակատարմամբ, որը կարելի է ասել հաջողություն բերեց Բոլսամին։ Ֆիլմը ստացավ բազմաթիվ մրցանակներ՝ որոնց թվում 8 Օսկար, 4 Ոսկե Գլոբուս և այլն։ Դրան հաջորդեցին ևս մի քանի հաջողված ֆիլմեր՝ «12 զայրացած տղամարդ» (1957), «Պսիխո» (1960), «Նախաճաշ Տիֆֆանիի մոտ» (1961), «Վախի հրվանդան» (1962) և «Հազար ծաղրածուներ» (1965), որի համար նա ստացավ Օսկար երկրորդ պլանի լավագույն դերասան անվանակարգում։

Նրա մասնակցությամբ մյուս հայտնի ֆիլմերից են «Տորա, Տորա, Տորա» (1970), «Սպանություն արևելյան ճեպընթացում» (1974), «Ողջ թագավորական շքախումբը» (1976) և «Վախի հրվանդան» ֆիլմի համանուն ռիմեյքը (1991)։

Կինոյում նկարահանվելուց բացի Մարտին Բոլսամը հաջողությամբ հանդես էր գալիս նաև թատրոնում և 1967 թվականին ստացել է հեղինակավոր «Տոնի» մրցանակ՝ «Դուք գիտեք, ես ձեզ չեմ լսում, երբ ջուր է թափվում» ներկայացման մեջ խաղալու համար։

 Անձնական կյանք և մահ 
Մարտին Բոլսամը երեք անգամ ամուսնացած է եղել։ Նրա առաջին երկու կանայք դերասանուհիներ էին՝ Պիրլ Սոմները և Ջոյս Վան Պատտենը։ Երկրորդ ամուսնությունից 1959 թվականին ունեցել է մեկ աղջիկ, ով հետագայում նույնպես դարձավ դերասանուհի՝ Թալիա Բոլսամ։ Երրորդ կնոջից ունեցել է մեկ տղա և մեկ աղջիկ։ Մահացել է 1996 թվականին Հռոմում ինֆարկտից։ Հուղարկավորված է Նյու Ջերսիի Բերգենի գերեզմանատանը։

 Ֆիլմագրություն 
Մարտին Բոլսամը ընդհանուր թվով խաղացել է 150-ից ավելի գեղարվեստական և հեռուստատեսային ֆիլմերում ու սերիալներում։ 
Առավել նշանավորներից են՝ 
 տարի  ֆիլմ  բնօրինակ անվանում  դեր1954ՆավահանգստումOn the WaterfrontՋիլետ 195712 զայրացած տղամարդ12 Angry MenԺյուրիի նախագահ1959Ալ ԿապոնեAl Caponeլրագրող Մակ Կելլի1959ԿեսգիշերMiddle of the NightՋեք1960Կիրակնոօրյա շոուSunday ShowcaseՆիկոա Սակկո1960ՊսիխոPsychoդետեկտիվ Միլտոն Արբոգաստ1960Բոլորը տներովTutti a casaսերժանտ Քվենտին Ֆորնաչիարի1961ԱդաAdaՍթիվ Ջեքսոն1961Նախաճաշ Տիֆանիի մոտBreakfast at Tiffany's Օ.Դ.Բերման1962Վախի հրվանդանCape Fearոստիկանապետ Մարկ Դատտոն1964Յոթ օր մայիսինSeven Days in MayՊոլ Ջիրարդ1965Հազար ծաղրածուA Thousand ClownsԱռնոլդ Բյոռնս1966Որս «Աղվեսի» հետևիցCaccia alla volpeՀարրի1969Լավ տղաներ և վատ տղաներThe Good Guys and the Bad Guysմայոր Ուիլքեր1970Որս - 22Catch-22գնդապետ Կետկարտ1970Տորա, Տորա, ՏորաTora! Tora! Tora!ադմիրալ Հազբենդ Քիմել1970Փոքր մեծ մարդըLittle Big ManՄերրիուեզեր1971Ոստիկանության կոմիսարի խոստովանությունը հանրապետական դատախազինConfessione di un commissario di polizia al procuratore della repubblicaկոմիսար Բոնավիա1972Անդերսոնի երկաթե ժապավեններըThe Anderson TapesՀասկինս1972Ամառային ցանկություններ, ձմեռային երազանքներSummer Wishes, Winter DreamsՀարրի Ուելդեն1973Լրիվ նոր կյանքA Brand New LifeՋիմ Դուգլաս1973Քարե մարդասպանըThe Stone KillerԷլ Վեսկարի1974Պելեմ 1-2-3 գնացքի գրավումըThe Taking of Pelham One Two Three Հարոլդ Լոնգման1974Սպանություն «Արևելյան ճեպընթացում»Murder on the Orient Expressսենյոր Բյանկի1976Ողջ նախագահական շքախումբըAll the President's MenՀովարդ Սիմոնս1978Ոսկե արջերSilver BearsՋո Ֆյոր1979Տուն Գարիբալդիի փողոցի վրաThe House on Garibaldi StreetԱյսեր Հարել1981ՍալամանդրThe Salamanderկապիտան Ստեֆանելլի1985Սուրբ Էլմի կրակներSt.Elmo's Fireմիստր Բիմիշ1985Մահվան ծարավ 3Death Wish 3Բենետ1986«Դելտա» ջոկատThe Delta ForceԲեն Կապլան1988Եղբայրը տիեզերքիցThe Brother from Spaceհայր Հովարդ1991Վախի հրվանդանCape Fearդատավոր1994Խոզապուխտի լռությունըSilence of the hamդետեկտիվ Բոլսամ

 Մրցանակներ 
Մարտին Բոլսամը քիչ թվով կինոմրցանակներ է ստացել՝ 3-ը, ներկայացված է եղել ևս 4-ի, որոնց թվում.
 1 Օսկար Օսկար երկրորդ պլանի լավագույն դերասան անվանակարգում «Հազար ծաղրածուներ» ֆիլմի համար
 ներկայացվել է 1 Ոսկե Գլոբուսի որպես դրամայի լավագույն դերասան «Ամառային ցանկություններ, ձմեռային երազանքներ» ֆիլմի համար
 2 անգամ ներկայացվել է BAFTA-ի «Պելեմ 1-2-3 գնացքի գրավումը» և «Ողջ նախագահական շքախումբը» ֆիլմերի համար
 1 անգամ ներկայացվել է Էմմիի և այլն

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 
 kinopoisk կայքում էջ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ