Ուղեծրային արագություն

Ուղեծրային արագություն, համակարգի բարիկենտրոնի նկատմամբ մարմնի (մոլորակ, բնական կամ արհեստական արբանյակ, բազմակի աստղ) պտտման արագությունն է, որպես կանոն ավելի մեծ զանգվածով մարմնի շուրջ։

 Սահմանում 
Բևեռային կոորդինատներում ուղեծրային արագության հավասարումը () կեպլերյան շարժման ժամանակ կոնական հատույթով (էլիպսով, պարաբոլով կամ հիպերբոլով) ունի հետևյալ տեսքը՝

որտեղ։
  - ձգողական պարամետր, որը հավասար է G(M+m) ընդհանուր երկու մարմինների խնդրի մեջ, կամ GM - մասնակիի մեջ, որտեղ՝ G - ձգողական հաստատունն է, M - կենտրոնական մարմնի զանգվածը, m - պտտվող մարմնի զանգվածը,
  - Կոնական հատույթի կիզակետային պարամետրը
  - էքսցենտրիսիտետը ( էլիպսի համար,  պարաբոլի համար,  հիպերբոլի համար)
  - իրական անոմալիան, անկյունը կիզակետում գտնվող կենտրոնից ուղղված դեպի իրեն ամենամոտ ուղեծրի կետը ուղղության և պտտվող մարմնի շառավիղ-վեկտորի միջև

Ուղեծրային արագությունը կարող է հաշվարկվել նաև հետևյալ հավասարումներով՝

 ընդհանուր դեպքում՝ 
 էլիպտիկ ուղեծրի համար՝ 
 պարաբոլիկ հետագիծ՝ 
 հիպերբոլիկ հետագիծ՝ 
որտեղ՝
  - ձգողական պարամետր
  - պտտվող մարմնի և կենտրոնական մարմնի միջև հեռավորություն
  - տեսակարար ուղեծրային էներգիա
  - մեծ կիսաառանցքի երկարություն

Ընդ որում
 էլիպտիկ արագությունները  համապատասխանում են էլիպտիկ հետագծով շարժմանը
 էլիպտիկ արագության մասնավոր դեպք է հանդիսանում շրջանաձև, կամ առաջին տիեզերական արագությունը
 պարաբոլիկ արագությունը  համապատասխանում է պարաբոլիկ հետագծով շարժմանը և նույնպես կոչվում է երկրորդ տիեզերական արագություն
 հիպերբոլիկ արագությունը  համապատասխանում ե հիպերբոլիկ հետագծով շարժմանը

 Երկրի ուղեծրեր 
ՈւղեծիրԾանրության կենտրոնների միջև հեռավորությունԵրկրի մակերևույթիցբարձրությունըՈւղեծրային արագությունՈւղեծրային պարբերությունՈւղեծրային էներգիաԵրկրի մակերևույթը, համեմատության համար6,400 կմ0 կմ7,89 կմ/վ- -62,6 ՄՋ/կգՑածր հիմնական ուղեծիր6,600 - 8,400 կմ200 - 2,000 կմՇրջանաձև ուղեծիր՝ 6,9 - 7,8 կմ/վէլիպտիկ ուղեծիր՝ 6,5 - 8,2 կմ/վ89 - 128 ր-17,0 ՄՋ/կգԲարձր էլիպտիկ ուղեծիր Մոլնիա6,900 - 46,300 կմ500 - 39,900 կմ1,5 - 10,0 կմ/վ11 ժ 58 ր-4,7 ՄՋ/կգԳեոհաստատուն ուղեծիր42,000 կմ35,786 կմ3,1 կմ/վ23 ժ 56 ր-4,6 ՄՋ/կգԼուսնի ուղեծիր363,000 - 406,000 կմ357,000 - 399,000 կմ0,97 - 1,08 կմ/վ27,3 օր-0,5 ՄՋ/կգ

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Երկնային մեխանիկա
Կատեգորիա:Ուղեծրեր

hu:Kozmikus sebességek#Szökési sebességek