Չիտտա

Հինդուիզմի մեջ 
 Sāṃkhya Yoga 
Փաթանջալիի (Patañjali) Յոգա Սուտրայի (Yoga Sūtra) մեջ նախ և առաջ նշանակում է տպավորությունների բեռնարկղ (ծագում է Vṛtti-ից)՝ կազմված ընկալված կամ մտածված (հղացքներ / conception) մտային (Manas)Yoganusasanam: les yogasutras. Patañjali, Sadānanda Sarasvatī. Éd. Courrier du livre, 1976 առարկաններից՝ տաս) ընդունակությունների (ինդրիյանների (indriya)) օգնությամբ։ Այն ունի նաև հիշողության, մտածողությանMonier Williams Sanskrit-English Dictionary (Révision 2008), խղճի կամ գիտակցությանIci citta englobe ce qu'on appelle en Occident l'inconscient]] et le subconscient.et ne doit pas être interprété comme simplement la conscience à l'état de veille (jāgrat). իմաստ։

Այս եզրույթը լծորդվում է vṛttiին, որպեսզի կազմավորի cittavṛtti բառը՝ ցույց տալու համար փոփոխությունը չիտտայի մեջ (համաձայն Յոգա Սուտրայի)։ Չիտտան այդ փիլիսոփայության արմատական հասկացություններից է, որը որոշարկում է սանսկրիտերեն «յոգա» բառը, բայց որն ինքնին ճշգրտորեն որոշարկված չէ Յոգա Սուտրայում։

 Advaita Vedānta 
Չիտտան երբեմն միախառնվում է «անտահկարանա» եզրին, որը նշանակում է «ներքին օրգան»՝ կազմված «բուդդհիից» (buddhi (բանականություն)), «ահամկարայից» (ahamkara|Ahaṃkāra (Էգո)), և «մանասից» (manas (մտային))՝ Սանքհյա (Sāṃkhya) և Վեդանտա (Vedānta) դպրոցներում (Հատկապես Ադվաիտա Վեդանտայի (Advaita Vedānta) շրջանակում)։

 Բուդդհիզմի մեջ 
Բուդդհիզմի մեջ չիտտան համապատասխանում է բանականությանն առավել ընդգրկուն իմաստով. ողջ անգիտակցականը կամ գիտակցականը, ռացիոնալը, մտայինը, հուզականը։ Բանականության մաքրումը (citta-visuddhi) բուդդհայականության ուղու շրջափուլերից է՝ համաձայն Վիսուդդհիմագգայի (Visuddhimagga)։ Արթնացումը կոչվում է նաև «ազատագրում» չիտտայի միջոցով (cittavimutti). չիտտան վերջնականապես ազատագրվում է Կլեշայով (Kleśa)։

Պրաջնանդան (Prajñānanda) առանձնացնում է չիտտայի երեք կերպ կամ մակարդակBouddhisme gnostique – Gnose et prognose, Archè, Milan, 1981 ։

 ենթագիտակցական (bhavaṅga),
 գիտակցական, (vijñāna), տարբերակման գիտելիքը, որը մանասի արդյունքն է,
 վերգիտակցական, (prajñā)։

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Բուդդայականության հասկացություններ
Կատեգորիա:Հինդուիստական փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:Սանսկրիտ եզրույթներ