NBA չեմպիոնների ցանկ

Բասկետբոլի Ազգային Ասոցիացիայի (ԲԱԱ կամ NBA, 1946-1949 թվականներին հայտնի էր, որպես Ամերիկյան Բասկետբոլի Ասոցիացիա) եզրափակիչում հաղթողները ճանաչվում են ԲԱԱ չեմպիոններ։ Բոլոր եզրափակիչները խաղարկվում են 7 խաղանոց շարքով Արևելյան կոնֆերենցիայի և Արևմտյան կոնֆերենցիայի (մինչև 1970 թ. դիվիզիոն) հաղթողների միջև։ Բացառությամբ 1950 թվականին, որում Արևելյան դիվիզիոնի չեմպիոնը հանդիպեց Արևմտյան և Կենտրոնական դիվիզիոնների միջև հաղթողին։ Մինչև 1949 թվականը, Փլեյ-օֆֆը խաղարկվում էր, որպես երեք փուլով մրցաշար, որտեղ երկու կիսաեզրափակիչ խաղերում հաղթողները հանդիպում էին միմյանց եզրափակչում։ ԲԱԱ չեմպիոնը ստանում է Լարի Օբրայան առաջնության ավարը։

Տուն և դուրս ձևաչափը ԲԱԱ եզրափակիչներում 2-2-1-1-1 ձևաչափով էր (այսինքն, այն թիմը, որն պարբերական սեզոնում ավելի լավ չափանիշներ ունի, սեփական դաշտում է խաղում 1, 2, 5 և 7 խաղերը) մինչև 1985 (բացառությամբ 1949 և 1953-1955, 2-3-2 ձևաչափով, 1956 և 1971 թ. - ին, 1-1-1-1-1-1-1 ձևաչափով, 1975 և 1978, 1-2-2-1-1 ձևաչափով)։ Իսկ 1985 թվականից հետո, խաղերի ձևաչափը փոխվեց 2-3-2 ձևով (այսինքն, այն թիմը, որը պարբերական սեզոնում ավելի լավ չափանիշներ ունի, սեփական դաշտում է խաղում 1, 2, 6 և 7 խաղերը)։

Ըստ 2012 թվականի, Արևելյան կոնֆերենցիան (նախկինում դիվիզիոնը) առջևում է Արևմտյան կոնֆերենցիայից (նախկինում դիվիզիոնը) 35-27։ Լուծարված Կենտրոնական դիվիզիոնը հաղթել է մեկ առաջնություն։ Բոստոն Սելտիքսն և Մինեապոլիս / Լոս Անջելես Լեյքերսը 33 անգամ դարձել են չեմպիոն 66 առաջնություններում։

 Գավաթներ 

 Ուոլթեր Բրաունի գավթ 
Ուոլթեր Բրաունի անվան գավաթը պարգևատրվում էր 1949 թվականից մինչև 1977 թվականը ԲԱԱ չեմպիոններին։ Հաղթող թիմը գավաթը պահում էր մեկ տարով և տալիս էր հաջորդ տարվա հաղթողին, եթե նախորդ թիմը նորից հաղթող էր ճանաչվում, ապա այն ևս մեկ տարով էլ էր պահում գավաթն իր մոտ։ Շատ նման է NHL-ի Սթենլի գավաթին, որը շարունակում է այս ավանդույթը մինչ օրս։

Գավաթն ի սկզբանե կոչվում էր ԲԱԱ եզրափակչի գավաթ, սակայն վերանվանվեց 1964 թ. Ուոլթեր Բրաունի, Բոստոն Սելթիկսի առաջին սեփականատիրոջ անվամբ։

Նոր գավաթի կառուցվածքը ստեղծվեց 1977 ԲԱԱ եզրափակչի համար, թեև պահպանեց Ուոլթեր Բրաունի անվանումը։ Ի տարբերություն առաջին գավաթի, նորը տրվում էր մշտապես հաղթող թմին և նորը պատրաստվում էր ամեն տարի։ Այն վերանվանվեց 1984 թվականին Լարի Օ՛Բրայենի գավաթ, նախկին ԲԱԱ-ի հանձնակատար Լարի Օ՛Բրայենի անվամբ։

Գավաթի անդրանիկ հաղթողն էր Ֆիլադելֆիա Ուորիորսը, որը հաղթեց Չիկագո Ստագսին։ Բոստոն Սելտիքսը հաղթել է այս գավաթը 14 անգամ, ամենաշատը առաջնության պատմության մեջ։ Թիմն հաղթել է 13-ից 11 անգամ 1957 թվականից մինչև 1969, այդ թվում ` ութ անգամ անընդմեջ։ Վերջին գավաթի ընդունողը Ֆիլադելֆիա Սեվնթիսիքսերսն էր, որը հաղթել էր 1983 թվականին Լոս Անջելես Լեյքերսին ԲԱԱ եզրափակիչում։

 Լարի Օ՛Բրայենի գավաթ 
Ինչպես վերը նշվեց, գավաթը վերանվանվեց 1984 թվականին Լարի Օ՛Բրայենի առաջնության գավաթ։ Օ՛Բրայենը ծառայել էր որպես ԲԱԱ-ի հանձնակատար 1975 թվականից մինչև 1983։ Գավաթը պատրաստվում է մոտ 7 կիլոգրամ արծաթով և 24 կարատանոց ոսկով ծածկած ոսկեջրած արծաթով, և ունի 61 սանտիմետր բարձրություն։ Այն կառուցված է, այնպես իբրև մի բասկետբոլի գնդակ համարյա մտնում է ցանցի մեջ։ Տարին և թիմի անունները փորագրված են լինում գավաթի վրա և հաճախ ականավոր ցուցադրվում են թիմի դաշտում։

Բոստոն Սելտիքսը վերանվանված գավաթի անդրանիկ հաղթողն էր։ 1984 թվականին Լոս Անջելես Լեյքերսին յոթ խաղերում պարտության մատնելով (4-3) 1984 ԲԱԱ եզրափակիչում։ Լոս Անջելես Լեյքերս թիմը հաղթել է գավաթն ութ անգամ, իսկ Չիկագո Բուլսը՝ վեց անգամ։ Մայամի Հիթը ներկայիս գավաթակիրն է։

 Ցանկ 
ԹավատառՉեմպիոն৳Կանոնավոր առաջնության հաղթող

 Սեզոն Արևմտյան կոնֆերենցիայի չեմպիոն Հաշիվ Արևելյան կոնֆերենցիայի չեմպիոնԾան. Ամերիկյան Բասկետբոլի Ասոցիացիայի եզրափակիչներ 1946/47 Չիկագո Ստագս  1-4 Ֆիլադելֆիա Ուորիորս  1947/48 Բալթիմոր ԲուլեթսԱյս թիմը ոչ մի կապ չունի այսօրվա Վաշինգտոն Վիզարդսի հետ, որն 1963-1997 թվականներին հայտնի էր, որպես «Բալթիմոր Բուլեթս»։  4-2  Ֆիլադելֆիա Ուորիորս  1948/49 Մինեապոլիս Լեյքերս  4-2  Վաշինգտոն Քապիթոլս  Բասկետբոլի Ազգային Ասոցիացիայի եզրափակիչներ 1949/50  Մինեապոլիս ԼեյքերսԲԱԱ-ի երեք դիվիզիոնների վերաշտկման շնորհիվ, կանոնավոր առաջնության լավաքույն թիմը ինքնաբերաբար կերպով անցավ եզրափակիչ, իսկ մյուս երկու թիմերը իրար հետ ԲԱԱ-ի կիսաեզրափակչում հանդիպեցին որոշելու այլ եզրափակիչ թիմը։ Արևելյան դիվիզիոնի չեմպիոն Սիրակուզը կանոնավոր առաջնության լավագույն թիմն էր, այնպես որ Կենտրոնական դիվիզիոնի չեմպիոն (ոչ մի կապ չունի ներկայիս կենտրոնական դիվիզիոնի հետ) Մինեապոլիս Լեյքերսը դիմակայեց Արևմտյան դիվիզիոնի չեմպիոն Անդերսոն Փաքերսի հետ ԲԱԱ-ի կիսաեզրափակիչում։  4-2  Սիրաքյուզ Նեշիոնալս৳  1950/51  Ռոչեսթեր Ռոյալս  4-3  Նյու Յորք Նիքս  1951/52  Մինեապոլիս Լեյքերս  4-3  Նյու Յորք Նիքս  1952/53  Մինեապոլիս Լեյքերս৳  4-1  Նյու Յորք Նիքս  1953/54  Մինեապոլիս Լեյքերս৳  4-3  Սիրաքյուզ Նեշիոնալս  1954/55 Ֆորթ Ուեյն Փիստոնս  3-4  Սիրաքյուզ Նեշենալս৳  1955/56 Ֆորթ Ուեյն Փիստոնս  1-4  Ֆիլադելֆիա Ուորիորս৳  1956/57 Սեյնթ Լուիս Հոքս  3-4  Բոստոն Սելտիքս৳  1957/58  Սեյնթ Լուիս Հոքս  4-2  Բոստոն Սելտիքս৳  1958/59 Մինեապոլիս Լեյքերս  0-4  Բոստոն Սելտիքս৳  1959/60 Սեյնթ Լուիս Հոքս  3-4  Բոստոն Սելտիքս৳  1960/61 Սեյնթ Լուիս Հոքս  1-4  Բոստոն Սելտիքս৳  1961/62 Լոս Անջելես Լեյքերս  3-4  Բոստոն Սելտիքս৳  1962/63 Լոս Անջելես Լեյքերս  2-4  Բոստոն Սելտիքս৳  1963/64Ավարը անվանափոխվել էր Ուոլթեր Բրաունի անվամբ։ Սան Ֆրանցիսկո Ուորիորս  1-4  Բոստոն Սելտիքս৳  1964/65 Լոս Անջելես Լեյքերս  1-4  Բոստոն Սելտիքս৳  1965/66 Լոս Անջելես Լեյքերս  3-4  Բոստոն Սելտիքս 1966/67 Սան Ֆրանցիսկո Ուորիորս  2-4  Ֆիլադելֆիա 76৳  1967/68 Լոս Անջելես Լեյքերս  2-4  Բոստոն Սելտիքս  1968/69 Լոս Անջելես Լեյքերս  3-4  Բոստոն Սելտիքս  1969/70 Լոս Անջելես Լեյքերս  3-4  Նյու Յորք Նիքս৳  1970/71  Միլուոքի Բաքս৳  4-0  Բալթիմոր Բուլեթս  1971/72  Լոս Անջելես Լեյքերս৳  4-1  Նյու Յորք Նիքս  1972/73 Լոս Անջելես Լեյքերս  1-4  Նյու Յորք Նիքս  1973/74 Միլուոքի Բաքս৳  3-4  Բոստոն Սելտիքս  1974/75  Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս  4-0  Վաշինգտոն Բուլեթս৳  1975/76 Ֆինիքս Սանս  2-4  Բոստոն Սելտիքս  1976/77Ավարի կառուցվածքը փոխվեց։  Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս  4-2  Ֆիլադելֆիա 76  1977/78 Սիեթլ Սուպերսոնիքս  3-4  Վաշինգտոն Բուլեթս  1978/79  Սիեթլ Սուպերսոնիքս  4-1  Վաշինգտոն Բուլեթս৳  1979/80  Լոս Անջելես Լեյքերս  4-2  Ֆիլադելֆիա 76  1980/81 Հյուսթոն Ռոկետս  2-4  Բոստոն Սելտիքս৳  1981/82  Լոս Անջելես Լեյքերս  4-2  Ֆիլադելֆիա 76  1982/83 Լոս Անջելես Լեյքերս  0-4  Ֆիլադելֆիա 76৳  1983/84Ավարը անվանափոխվել էր Լարի Օբրայանի անվամբ։ Լոս Անջելես Լեյքերս  3-4  Բոստոն Սելտիքս৳  1984/85  Լոս Անջելես Լեյքերս  4-2  Բոստոն Սելտիքս৳  1985/86 Հյուսթոն Ռոկետս  2-4  Բոստոն Սելտիքս৳  1986/87  Լոս Անջելես Լեյքերս৳  4-2  Բոստոն Սելտիքս  1987/88  Լոս Անջելես Լեյքերս৳  4-3  Դետրոյթ Փիստոնս  1988/89 Լոս Անջելես Լեյքերս  0-4  Դետրոյթ Փիստոնս৳  1989/90 Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս  1-4  Դետրոյթ Փիստոնս  1990/91 Լոս Անջելես Լեյքերս  1-4  Չիկագո Բուլս  1991/92 Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս  2-4  Չիկագո Բուլս৳  1992/93 Ֆինիքս Սանս৳  2-4  Չիկագո Բուլս  1993/94  Հյուսթոն Ռոկետս  4-3  Նյու Յորք Նիքս  1994/95  Հյուսթոն Ռոկետս  4-0  Օռլանդո Մեջիք  1995/96 Սիեթլ Սուպերսոնիքս  2-4  Չիկագո Բուլս৳  1996/97 Յութա Ջազ  2-4  Չիկագո Բուլս৳  1997/98 Յութա Ջազ৳  2-4  Չիկագո Բուլս৳  1998/99Լոկաուտի պատճառով, մրցաշրջանը սկսեց 1999 թվականի փետրվարի 5 - ին, և բոլոր 29 թիմերը խաղացին կրճատված 50 Խաղային կանոնավոր առաջնության։  Սան Անտոնիո Սփըրս৳  4-1  Նյու Յորք Նիքս  1999/00  Լոս Անջելես Լեյքերս৳  4-2  Ինդիանա Փեյսերս  2000/01  Լոս Անջելես Լեյքերս  4-1  Ֆիլադելֆիա 76  2001/02  Լոս Անջելես Լեյքերս  4-0  Նյու Ջերսի Նեթս  2002/03  Սան Անտոնիո Սփըրս৳  4-2  Նյու Ջերսի Նեթս  2003/04 Լոս Անջելես Լեյքերս  1-4  Դետրոյթ Փիստոնս  2004/05  Սան Անտոնիո Սփըրս  4-3  Դետրոյթ Փիստոնս  2005/06 Դալաս Մավերիքս  2-4  Մայամի Հիթ  2006/07  Սան Անտոնիո Սփըրս  4-0  Կլիվլենդ Կավալիերս  2007/08Լոս Անջելես Լեյքերս 2-4  Բոստոն Սելտիքս৳  2008/09Լոս Անջելես Լեյքերս৳  4-1  Օռլանդո Մեջիք 2009/10Լոս Անջելես Լեյքերս  4-3  Բոստոն Սելտիքս 2010/11Դալաս Մավերիքս 4–2  Մայամի Հիթ  2011/12Լոկաուտի պատճառով, մրցաշրջանը սկսեց 2011 թվականի դեկտեմբերի 25 - ին, և բոլոր 30 թիմերը խաղացին կրճատված 66 Խաղային կանոնավոր առաջնության։Օկլահոմա Սիթի Թանդեր 1–4  Մայամի Հիթ  2012/13Սան Անտոնիո Սփըրս 3–4  Մայամի Հիթ  2013/14Սան Անտոնիո Սփըրս 4–1  Մայամի Հիթ   2014/15Գոլդեն սթեյթ Ուորիորս৳ 4–2 Կլիվլենդ Կավալիերս   2015/16Գոլդեն սթեյթ Ուորիորս (1)৳  3–4 Կլիվլենդ Կավալիերս (1) 2016/17 Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս√  4:1  Կլիվլենդ Կավալիերս  2017/18 Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս  4:0  Կլիվլենդ Կավալիերս  2018/19 Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս 2:4  Տորոնտո Ռեպտորս  2019/20  Լոս Անջելես Լեյքերս  4:2 Մայամի Հիթ 2020/2021  Ֆինիքս Սանս  2:4 Միլուոքի Բաքս

 Արդյունքներն ըստ ակումբի 
ԱկումբներՀաղթանակՊարտությունԸնդհանուրՀաղթած տարի(ներ)Պարտված տարի(ներ)Բոստոն Սելտիքս174211957, 1959, 1960, 1961, 1962,1963, 1964, 1965, 1966, 1968,1969, 1974, 1976, 1981, 1984,1986, 20081958, 1985, 1987, 2010Մինեապոլիս/ Լոս Անջելես Լեյքերս1615311949, 1950, 1952, 1953, 1954,1972, 1980, 1982, 1985, 1987,1988, 2000, 2001, 2002, 2009,20101959, 1962, 1963, 1965, 1966,1968, 1969, 1970, 1973, 1983,1984, 1989, 1991, 2004, 2008Չիկագո Բուլս6061991, 1992, 1993, 1996, 1997,1998—Սան Անտոնիո Սփերս4041999, 2003, 2005, 2007—Մայամի Հիթ3142006, 2012, 20132011Սիրաքյուզ Նեշիոնալս / Ֆիլադելֆիա 763691955, 1967, 19831950, 1954, 1977, 1980, 1982,2001Ֆորթ Ուեյն / Դետրոյթ Փիստոնս3471989, 1990, 20041955, 1956, 1988, 2005Ֆիլադելֆիա / Սան Ֆրանցիսկո / Գոլդեն սթեյթ Ուորիորս3361947, 1956, 19751948, 1964, 1967Նյու Յորք Նիքս2681970, 19731951, 1952, 1953, 1972, 1994,1999Հյուսթոն Ռոկետս2241994, 19951981, 1986Բալթիմոր / Վաշինգտոն Բուլեթս (այժմ՝ Վաշինգտոն Վիզարդս)13419781971, 1975, 1979Սեյնթ Լուիս / Ատլանտա Հոքս13419581957, 1960, 1961Սիեթլ Սուպերսոնիքս/Օկլահոմա Սիթի Թանդեր13419791978, 1996, 2012Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս12319771990, 1992Դալաս Մավերիքս11220112006Միլուոքի Բաքս11219711974Ռոչեսթեր Ռոյալս (այժմ՝ Սակրամենտո Քինգս)1011951—Բալթիմոր Բուլեթս (լուծարվել է 1954 թ)1011948—Նյու Ջերսի Նեթս (այժմ՝ Բրուքլին Նեթս)022—2002, 2003Օռլանդո Մեջիք022—1995, 2009Ֆինիքս Սանս022—1976, 1993Յութա Ջազ022—1997, 1998Կլիվլենդ Կավալիերս12320162007Ինդիանա Փեյսերս011—2000Չիկագո Ստագս (լուծարվել է 1950 թ)011—1947Վաշինգտոն Քապիթոլս (լուծարվել է 1951 թ)011—1949

 Ծանոթագրություններ և նշումներ 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի ցանկեր