Դողս

Դողս, գյուղ Վաղարշապատի տարածաշրջանում, Վաղարշապատ քաղաքից 4 կմ հյուսիս։ Մարզկենտրոնից գտնվում է 21 կմ հեռավորության վրա։ Նախկինում կոչվել է նաև Դոխս, Դողք։ Տարածքը՝ 3.8 կմ² (381 հեկտար)։ Բնակչությունը՝ 1515 մարդ (2013)http://armavir.mtad.am/about-communities/205/Դողս:

 Պատմություն 
Եղել է Պատմական Հայաստանի Այրարատ աշխարհի Արագածոտն գավառի գյուղերից։ Այստեղ 894 թվականին տեղի է ունեցել Դողսի ճակատամարտը Սմբատ Ա Բագրատունու զորքերի և Ատրպատականի էմիր Ափշինի բանակի միջև, որն ավարտվել է հայերի հաղթանակով։ Գյուղում կառուցված է Սբ. Ստեփանոս եկեղեցին։

 Աշխարհագրություն 
Գյուղը տեղադրված է Միջինարաքսյան հարթավայրում՝ ծովի մակարդակից 915 մ բարձրության վրա։ Կլիման չոր, խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -2-ից -3 °C: Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26 °C, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C: Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսաանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վեր են ածվել կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։ Հարուստ է արտեզյան ջրերով, որոնք օգտագործվում են որպես խմելու ջուր։

 Բնակչություն 
Գյուղի բնակչության նախնիների հիմնական մասը 1915-1916 թթ. տեղափոխվել են Արևմտյան Հայաստանից՝ Ալաշկերտից, Մուշից, Վանից, Արծկեից։ Ըստ տարիքային կազմի բնակչությունը բաշխված է հետևյալ կերպ. մինչաշխատունակներ՝ 28%, աշխատունակներ՝ 59%, հետաշխատունակներ՝ 13%:

Դողսի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

մինի|Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների, քանդակագործ՝ Յուրի Մինասյան

 Տնտեսություն 
Գյուղն ունի 289 առկա տնտեսություն։

Գյուղատնտեսական հողահանդակները ոռոգվում են Ստորին Հրազդանի ջրանցքի և Քասախ գետի ջրերով։ Գյուղատնտեսական հողահանդակներում մեծ բաժին ունեն վարելահողերը (146 հա), պտղատու (12 հա) և խաղողի այգիները (18 հա)։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր՝ կազմելով 34.8 հա։ Զբաղվում են պտղաբուծությամբ, բանջարաբուծությամբ, այգեգործությամբ, թռչնաբուծությամբ, խոշոր եղջերավոր անասնապահությամբ։

 Առևտուր 
Դողսում գործում է 6 առևտրի կենտրոն։ Գյուղի մթերքների մեծ մասը գյուղացին վաճառում է մոտակա քաղաքներում՝ Էջմիածնում, Երևանում և Արմավիրում։

 Հասարակական կառույցներ 
Ունի դպրոց, գրադարան, բուժկետ, կապի հանգույց։

 Դողսեցիներ 
Հրաչիկ Կարապետյան-Դողսի գյուղապետ, Աղավնատան և Դողսի դեպուտատ, գյուղատնտես, անասնաբույժ։
Վարազդատ Ադամյան-Դողսի երկարամյա գյուղապետ։
Կարեն Հակոբյան-ՀՀ Զինված ուժերի աշխատակից։
Կարեն Հարությունյան - ռազմական դատախազ

 Տեղական ինքնակառավարում 
Համայնքի ղեկավար՝ Հակոբ Պապոյանhttp://armavir.mtad.am/community-council-decisions/205/

Ավագանու անդամների ցուցակ
 Գրիգորյան Աբրահամ Ռազմիկի
 Հայրապետյան Սերժիկ Վրեժի
 Զաքարյան Էդգար Հարությունի
 Հարությունյան Աշոտ Սումբաթի
 Արսենյան Արսեն Եղիշեի
 Ադամյան Արսեն Վազգենի
 Պետրոսյան Ավագ Կոլյայի

 Պատկերասրահ 

 Տես նաև 
Դողսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արմավիրի մարզ)
Սուրբ Ստեփանոս Նախավկա եկեղեցի (Դողս)

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 
 Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում
 Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում