ԲՄ-21 Գրադ (ՀԿՌՀ)

ԲՄ-21 Գրադ (), Խորհրդային արտադրության համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ։

 Ընդհանուր բնութագիր 
ԲՄ-21 Գրադ Համակարգերը նախատեսված են հակառակորդի կենդանի ուժի, չզրահավորված և թույլ զրահավորված թիրախների, հրետանային մարկտոցների ու այլ թիրախների ոչնչացման համար։ Համակարգերը համազարկով կամ մենահատ կրակում են 122 մմ բեկորաֆուգասային, կասետային կամ գերճշգրիտ հրթիռներ։ ԲՄ-21 Գրադի արտադրությունը սկսվել է 1963 թվականին ԽՍՀՄում։ ԲՄ-21 Գրադ հրթիռային համակարգը սկսվել է շահագործվել խորհրդային բանակում 1963 թվականից։ Այն մինչ օրս մեծ քանակով արտադրվում է և և մեծ ծավալներով արտահանվում։ Այս համակարգերը ներկայումս շահագործվում են ավելի քան 60 երկրների զինված ուժերում։

 Մարտավարական տվյալներ 
ԲՄ-21 Գրադ համակարգը բաղկացած է 40 հատ 122 մմ-անոց ուղորդիչներով։ Այս համակարգերի հրթիռների երկարությունը կազմում է 2.87 մ, իսկ քաշը 66 կգ։ Կրակի առավելագույն հեռահարությունը կազմում է 42 կմ։ ԲՄ-21 Գրադ համակարգերը տեղադրված են Ural-375D 6x6 բեռնատարի շասսի վրա։ Մեքենան սնուցվում է 190 ձիաուժ հզորությամբ ZiL-3753 բենզինային կամ դիզելային շարժիչով, զարգացնելով 75կմ/ժ արագություն։ ԲՄ-21 Գրադ համակարգը բերվում է մարտական վիճակի ընդամենը 3 րոպեների ընթացքում։
մինի|ձախից|350px|ԲՄ-21 համակարգեր ունեցող երկրները

 Սպառազինություն 
ԲՄ-21 «Գրադ» համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգերով զինված են աշխարհի մոտ 60 երկրների բանակներ։ Համակարգերն առկա են նաև Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության զինված ուժերի սպառազինություններում (համապատասխանաբար 47 և 44 միավոր)։

 Տես նաև 
 ՌՄ-70
 ՎՌ-40 Լանգուստա
 Սմերչ
 ՀԻՄԱՐՍ
 ԱՌ1Ա
 ՎՄ-80
 Աստրոս II
 Պինակա

 Աղբյուրներ 
 BM-21 Grad Multiple launch rocket system 
 Վրաստանում «Գրադները» տեղադրում են ուկրաինական շասսիների վրա

Կատեգորիա:Հրթիռային զենք
Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ինքնագնաց հրետանի
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ի ինքնագնաց հրետանի
Կատեգորիա:Համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգեր
Կատեգորիա:Ինքնագնաց հրետանին այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1960 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:122 մմ հրետանի