Սրբապատկեր

Սրբապատկեր (հունարեն -ից «պատկեր», «կերպար»), քրիստոնեությունում (ուղղափառություն և կաթոլիկություն) Հիսուս Քրիստոսի, Տիրամոր և եկեղեցու կողմից հաստատված սրբերի պաշտամունքային, հաստոցային պատկեր։ Կաթոլիկ եկեղեցում գերակշռում են քանդակները, ուղղափառ եկեղեցում՝ գեղանկարները փայտի վրա։ Սրբապատկերի պաշտամունքը սկսվել է մ․ թ․ ա․ II դարից, ծաղկել IV դ․՝ հակառակ էլվիրայի տիեզերաժողովի (306) որոշման և եկեղեցու հայրերից շատերի, որոնք հանդես էին գալիս պատկերապաշտության դեմ։ Պատկերամարտները (տես ) ևս ժխտում էին պատկերի պաշտամունքը։ Դեռևս VII դ․ սկզբին սրանց դեմ էր հանդես գալիս Վրթանես Քերթողը։ Ի տարբերություն կուռքերի (որոնց մեջ առկա էին համարվում հեթանոսների աստվածությունները), քրիստոնեական սրբապատկերը հանդես էր գալիս իբրև խորհրդանիշ, խորհուրդ, հոգևոր «նախատիպի» հետ հաղորդակցվելու, իրական աշխարհի առարկայի միջոցով գերբնական աշխարհը ներթափանցելու միջոց։ Հավատացյալները երբեմն սրբապատկերին օժտում էին գերբնական մոգական հատկանիշներով (օրինակ, «ողբացող» աստվածամոր սրբապատկերը իբր փրկում է ախտերից, «անկիզելի» աստվածամոր սրբապատկերը՝ հրդեհից ևն)։ Նման հատկանիշներով օժտում էին նաև հայոց մատյանները (հատկապես «Նարեկը» և բժշկության ավետարանները)։ Սրբապատկերի պաշտամունքը նպաստել է եկեղեցու հեղինակության ամրապնդմանն ու նրա հարստության աճին։ Սրբապատկերներ հանդիպում են նաև այլ կրոններում (օրինակ, լամաիզմում)։ 

 Տես նաև 
 Պատկերամարտություն
  Սրբանկարչություն

Կատեգորիա:Սրբապատկերներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ