Ուրանի արբանյակներ

Ուրանի արբանյակներ, Ուրան մոլորակի բնական արբանյակներ։ Հայտնի են 28 արբանյակներ։ Դրանցից բոլորը ստացել են իրենց անունները Ուիլյամ Շեքսպիրի և Ալեքսանդր Փոփի ստեղծագործությունների հերոսների անուններից։ Առաջին երկու արբանյակը - Տիտանիան և Օբերոնը հայտնաբերել է 1787 թվականին Ուիլիամ Հերշելը։ Եվս երկու գնդաձև արբանյակները (Արիելը և Ումբրիելը) հայտնաբերվեցին 1851 թվականին Ուիլիամ Լասսելի կողմից. 1948 թվականին Ջերարդ Կոյպերը հայտնաբերեց Միրանդան։ Մնացած արբանյակները հայտնաբերվել են 1985 թվականից հետո, «Վոյաջեր-2» առաքելության ընթացքում, կամ կատարելագործված աստղադիտակների միջոցով։

 Անվանումներ 
 Յուրահատկությունները և խմբեր 
Ուրանի արբանյակները կարելի է բաժանել երեք խմբերի՝ տասներեք ներքին արբանյակներ, հինգ խոշոր և ինը անկանոն արբանյակներ։

 Ներքին արբանյակներ 
մինի|աջից|Ուրանի արբանյակների և օղակների համակարգը

2008 թվականի տվյալներով, Ուրանը ունի 13 ներքին արբանյակ։ Ներքին արբանյակները, մոթ մարմիններ են, որոնք ունեն Որանի օղակներին նման բնութագրեր և ծագում։ Նրանց ուղեծրերը ընկած են Միրանդայի ուղեծրից ներս։ Բոլոր ներքին արբանյակները խստորեն կապված են օղակների հետ, որոնք ենթադրաբար առաջացել են մեկ կամ մի քանի արբանյակների քայքայումից։ Երկու ամենամոտ արբանյակները (Կորդելիա և Օֆելիա) ծառայում են ε օղակի համար որպես «հովիվներ», իսկ ամենամեծ ներքին արբանյակը՝ Մաբը, հավանաբար, հանդիսանում է ամենահեռավոր μ օղակի սնողը։

 Խոշոր արբանյակներ 
Հինգ մեծ արբանյակները բավականին մեծ զանգված ունեն, որպեսզի հիդրոստատիկ հավասարակշռությունը նրանց տա գնդի ձև։ Նրանցից չորսի վրա նկատվել են ներքին և արտաքին ակտիվության նշաններ, այնպիսիք, ինչպիսին են ձորերի ձևավորումը և ենթադրվող հրաբխային գործունեություն մակերևույթի վրա։ Հինգից ամենամեծը՝ Տիտանիան, 1578 կմ շառավղով հանդիսանում է Արեգակնային համակարգի մեծությամբ ութերորդ արբանյակը։ Այն 20 անգամ փոքր է Երկրի Լուսինից։
Ուրանի արբանյակների համակարգը ամենաթեթևն է հսկա մոլորակների միջև, Ուրանի բոլոր հինգ մեծագույն արբանյակների քաշը չի կազմում նույնիսկ Տրիտոնի քաշի կեսը, որը յոթերորդն է Արեգակնային համակարգի արբանյակների շարքում (Տրիտոնի զանգվածը կազմում է մոտ 2.14 x 1022 կգ, իսկ Ուրանի արբանյակների հավաքական զանգվածը կազմում է մոտ 1 x 1022 կգ)։

 Անկանոն արբանյակներ 
Ուրանի անկանոն արբանյակները ունեն էլիպտիկ և խստ թեքված ուղեծրեր (մեծամասնությունը ռետրոգրադ են) մոլորակից մեծ հեռավորությամբ։

 Ուրանի արբանյակների տվյալներ 
Հաջորդականությունը ըստ մոլորակից հեռավորության է, խոշորները նշված են մուգ գույնով, ? նշանը ցույց է տալիս թվի մոտավոր լինելը։
+ Ուրանի արբանյակների տվյալները Համարը Անվանումը Միջին տրամագիծը (կմ) Զանգվածը (կգ) Մեծ կիսաառանցքը (103 կմ) Պտտ. պարբ. (օր) Թեքումը Հայտն. տարեթիվ Լուսանկարը1 Ուրան VI  Կորդելիա  42 ± 6  5.0 x 1016?  49,751  0.335034  0,08479°  19862 Ուրան VII  Օֆելիա  46 ± 8  5.1 x 1016?  53,764  0.376400  0,1036°  19863 Ուրան VIII  Բիանկա  54 ± 4  9.2 x 1016?  59,165  0.434579  0,193°  19864 Ուրան IX  Կրեսսիդա  82 ± 4  3.4 x 1017?  61,766  0.463570  0,006°  19865 Ուրան X  Դեզդեմոնա  68 ± 8  2.3 x 1017?  62,658  0.473650  0,11125°  19866 Ուրան XI  Ջուլիետ  106 ± 8  8.2 x 1017?  64,360  0.493065  0,065°  19867 Ուրան XII  Պորցիա  140 ± 8  1.7 x 1018?  66,097  0.513196  0,059°  19868 Ուրան XIII  Ռոզալինդա  72 ± 12  2.5 x 1017?  69,927  0.558460  0,279°  19869 Ուրան XXVII  Կուպիդոն  ~ 18  3.8 x 1015?  74,800  0.618  0,1°  200310 Ուրան XIV  Բելինդա  90 ± 16  4.9 x 1017?  75,255  0.623527  0,031°  198611 Ուրան XXV  Պերդիտա  30 ± 6  1.8 x 1016?  76,420  0.638  0,0°  198612 Ուրան XV  Պակ  162 ± 4  2.9 x 1018?  86,004  0.761833  0,3192°  1985 50px|կենտրոն13 Ուրան XXVI  Մաբ  ~ 25  1.0 x 1016?  97,734  0.923  0,1335°  200314 Ուրան V  Միրանդա  471.6 ± 1.4  (6.6 ± 0.7) x 1019  129,390  1.413479  4,232°  1948  50px|կենտրոն15 Ուրան I  Արիել  1157.8 ± 1.2  (1.35 ± 0.12) x 1021  191,020  2.520379  0,260°  1851 50px|կենտրոն16 Ուրան II  Ումբրիել  1169.4 ± 5.6  (1.17 ± 0.13) x 1021  266,300  4.144177  0,205°  1851 50px|կենտրոն17 Ուրան III  Տիտանիա  1577.8 ± 3.6  (3.53 ± 0.09) x 1021  435,910  8.705872  0,340°  1787 50px|կենտրոն18 Ուրան IV  Օբերոն  1522.8 ± 5.2  (3.01 ± 0.07) x 1021  583,520  13.463239  0,058°  1787  50px|կենտրոն19 Ուրան XXII  Ֆրանցիսկո  ~ 12  1.3 x 1015?  4,276,000  −267.12**  147,459°  200120 Ուրան XVI  Կալիբան  ~ 98  7.3 x 1017?  7,231,000  −579.39**  139,885°  199721 Ուրան XX  Ստեֆանո  ~ 20  6 x 1015?  8,004,000  −677.48**  141,873°  199922 Ուրան XXI  Տրինկուլո  ~ 10  7.5 x 1014?  8,504,000  −748.83**  166,252°  200123 Ուրան XVII  Սիկորաքս  ~ 190  5.4 x 1018?  12,179,000  −1285.62**  152,456°  199724 Ուրան XXIII  Մարգարիտա  ~ 11  1.3 x 1015?  14,345,000  +1654.32  51,455°  200325 Ուրան XVIII  Պրոսպերո  ~ 30  2.1 x 1016?  16,256,000  −1962.95**  146,017°  199926 Ուրան XIX  Սետեբոս  ~ 30  2.1 x 1016?  17,418,000  −2196.35**  145,883°  199927 Ուրան XXIV  Ֆերդինանդ  ~ 12  1.3 x 1015?  20,901,000  −2805.51**  167,346°  2001

 Ծանոթություններ 
 Տես նաև 
 Ուրանի օղակներ
 Մարսի արբանյակներ
 Յուպիտերի արբանյակներ
 Սատուրնի արբանյակներ
 Նեպտունի արբանյակներ
 Պլուտոնի արբանյակներ

 Արտաքին հղումներ 
 Ուրանի արբանյակների մասին (рус)
 Ուրանի արբանյակների տվյալները (рус)

Կատեգորիա:Ուրան