Ազնվաց ձոր

Ազնվաց ձոր (նաև՝ Ազնվաձոր, գրաբար՝ Ազնուաց ձոր', գրաբար՝ Ազնուաձոր}}), գավառ Մեծ Հայքի Աղձնիք աշխարհում«Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն», Թադևոս Հակոբյան, 5-րդ հրատ., Երևան, 2007, էջ 227., Վանա լճից հարավ-արևմուտք, Տատիկ գավառից հյուսիս, համապատասխանում է Արևմտյան Հայաստանի Գյոզալդարա և Կեցան գավառակների տարածքին։ Աղձնիքի բդեշխության 6-րդ գավառը՝ 202 կմ2 տարածությամբ։

 Անվանում 
Գավառի անունը ծագել է հայերեն ազնիվ և ձոր բառերի համադրությունից։ Ազնվաց ձորը ներկայումս վերանվանվել է Գյոզալդարա (Գյուզելդերե), որը հայկական անվան թուրքական թարգմանութունն է։

 Աշխարհագրություն 
Գտնվում է Վանա լճից հարավ-արևմուտք, Տատիկ գավառից հյուսիս, համապատասխանում է Արևմտյան Հայաստանի Գյոզալդարա և Կեցան գավառակների տարածքին։ Ընդգրկել է Տատիկ (այժմ՝ Գյուզելդերե) գետի արգավանդ ձորահովիտը։ Գավառը հայտնի էր կապարի ու երկաթի հանքավայրերով։

 Պատմություն 
Գավառը մտնում էր Աղձնիքի բդեշխության մեջ։ Ազնվաց ձորը ոմանք նույնացնում են մատենագրության մեջ հիշատակված Բարիձորի հետ՝ վիրջինիս համարելով նրա անվան տարբերակը։ 9-րդ դարում Ազնվաց ձորը արաբական նվաճողներից ազատագրել է Վասպուրականի արքա Գագիկ Արծրունին։ 14-րդ դարի 1-ին կեսին գավառը զավթել են օսմանյան թուրքերը։ Մինչև 19-րդ դարի 1-ին կեսը գավառը մտել է Բիթլիսի գավառի մեջ։ 1878 թվականից եղել է գյուղախումբ Բիթլիսի վիլայեթի Կարճկանի գավառակում, այնուհետև դարձել է ինքնուրույն գավառակ։

 Բնակչություն 
1895 թվականին գավառը ունեցել է մոտ 3000 հայ բնակչություն։ Զբաղվել են հողագործությամբ, անասնապահությամբ և ձկնորսությամբ։ 1895-1896 թվականների հայկական կոտորածների հետևանքով Ազնվաց ձորը մասամբ (Երեցթաղ, Զններ, Սառնուս և այլն), իսկ 1915 թվականի Մեծ Եղեռնի ժամանակ՝ ամբողջովին զրկվել է հայ բնակիչներից։ Փրկվածներն ապաստանել են Արևելյան Հայաստանում։

 Տես նաև 
 Աղձնիք
 Մեծ Հայքի վարչական բաժանում
 Մեծ Հայքի գավառների ցանկ

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Աղձնիքի գավառներ