Գրքի համաշխարհային մայրաքաղաք

Գրքի համաշխարհային մայրաքաղաք՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից քաղաքին տրվող տիտղոս է ի նշան գրքերի և ընթերցանության խրախուսման ծրագրերի որակի և գրքի արտադրության ոլորտում բոլոր մասնակիցների նվիրվածության գնահատման։

Տիտղոսի ժամկետը տևում է տարվա ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Գրքի և հեղինակային իրավունքի համաշխարհային օրից (ապրիլ 23) մինչ հաջորդ տարվա ապրիլի 22-ը։

 Տիտղոսի մասին 
1996 թ. մեկնարկած Գրքի և Հեղինակային իրավունքի օրվա հաջողությունը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համար խթան հանդիսացավ Գրքի համաշխարհային մայրաքաղաքի հայեցակարգը զարգացնելու, ընտրելով Մադրիդը որպես 2001 թ մայրաքաղաք. Այստեղ նույնպես հաջողելով, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր համաժողովը որոշեց Գրքի համաշխարհային մայրաքաղաքի անվանակոչումը դարձնել ամենամյա միջոցառում։

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն հրավիրեց Հրատարակիչների միջազգային ասոցիացիային, Գրադարանային ասոցիացիաների և հաստատությունների միջազգային դաշնությանը և Գրավաճառների միջազգային ֆեդերացիային մասնակցել թեկնածուների առաջադրման գործընթացում, որպեսզի ապահովի գրքի արտադրության երեք հիմնական ճյուղերի մասնակցությունը որոշում կայացնելու մեջ։

Նոմինացիան որևէ ֆինանսական մրցանակ չի ներառում, նա ավելի շուտ հիշատակում է գրքին և ընթերցանությանը նվիրված լավագույն ծրագրերը։

 Առաջադրման չափանիշները 
Նոմինացիոն հանձնաժողովը ողջունում է ընթերցանությանը աջակցող և քաջալերող առաջարկը ներկայացնող քաղաքի քաղաքապետի կողմից ներկայացրած կամ խրախուսվող ծրագրերը։ Ծրագրերը Գրքի և Հեղինակային իրավունքի Համաշխարհային մի օրից տեղափոխվում են հաջորդին։ Նոմինացիոն հանձնաժողովը իր ուշադրությունը կենտրոնացնում է հետևյալ չափանիշների վրա․ 
 բոլոր մակարդակների մասնակցության աստիճանը (քաղաքայինից մինչև միջազգային մակարդակ)
 ծրագրի հավանական ազդեցությունը
 Թեկնածուների կողմից առաջարկվող գործունեության շրջանակը և որակը, և որքանով են դրանք ներգրավվում գրողներին, հրատարակիչներին, գրատներին և գրադարաններին։
 գրքերը և ընթերցանությունը խրախուսող այլ նախագծեր
 որքանով է ծրագիրը հարգում խոսքի ազատության սկզբունքները, ինչպես նշված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Սահմանադրությամբ, ինչպես նաև Մարդու իրավունքների հռչակագրի 19-րդ և 27-րդ հոդվածներով և Կրթական, Գիտական և մշակութային նյութերի ներդրման համաձայնագրով։

 Գրքի համաշխարհային մայրաքաղաքներ 
Հետևյալ քաղաքները ընտրվել են որպես Գրքի համաշխարհային մայրաքաղաք.
ՏարիՔաղաքԵրկիր2001Մադրիդ2002Ալեքսանդրիա2003Դելի2004ԱնտվերպենIFLA announcement selecting Antwerp as 2004 World Book Capital City2005ՄոնրեալUNESCO announcement selecting Montreal as 2005 World Book Capital City2006 ԹուրինUNESCO announcement selecting Turin as 2006 World Book Capital City2007ԲոգոտաUNESCO announcement selecting Bogotá as 2007 World Book Capital City2008ԱմստերդամUNESCO announcement selecting Amsterdam as 2008 World Book Capital City2009ԲեյրութUNESCO announcement selecting Beirut as 2009 World Book Capital City2010ԼյուբլյանաUNESCO announcement selecting Ljubljana as 2010 World Book Capital City2011Բուենոս ԱյրեսUNESCO announcement selecting Buenos Aires as 2011 World Book Capital City2012ԵրևանUNESCO announcement selecting Yerevan as 2012 World Book Capital City2013ԲանգկոկUNESCO announcement selecting Bangkok as 2013 World Book Capital City2014Պորտ ՀարկորտUNESCO announcement selecting Port Harcourt as 2014 World Book Capital City2015ԻնչհոնUNESCO announcement selecting Incheon as 2015 World Book Capital City2016ՎրոցլավUNESCO announcement selecting Wrocław as 2016 World Book Capital2017ԿոնակրիUNESCO announcement selecting Conakry as 2017 World Book Capital2018ԱթենքUNESCO announcement selecting Athens as 2018 World Book Capital2019ՇարջաUNESCO announcement selecting Sharjah as 2019 World Book Capital2020Կուալա Լումպուր2021Թբիլիսի2022ԳվադալահարաՄեքսիկա2023ԱքրաԳանա2024ՍտրասբուրգՖրանսիա2025Ռիո դե ԺանեյրոԲրազիլիա2026ՌաբաթՄարոկկո

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ