Ֆեմիստո (արբանյակ)

Ֆեմիստո (հին հունարեն՝ Θεμιστώ), Յուպիտերի ուղիղ ուղեծրային պտույտով անկանոն արբանյակներից է։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականին, ապա կորցվել է և նորից հայտնաբերվել 2000 թվականին։ Անվանվել է հունական դիցաբանության գետերի աստված Ինաքի դստեր Ֆեմիստոյի պատվին։ Նույնպես գրանցված է որպես Յուպիտեր XVIII:

 Հայտնաբերման պատմությունը 
Ֆեմիստոն առաջին անգամ հայտնաբերվել է Չառլզ Կովալի և Էլիզաբեթ Ռյոմերի կողմից 1975 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, այդ մասին հայտնվել է 1975 թվականի հոկտեմբերի 3-ին.
Արբանյակը ստացել է ժամանակավոր S/1975 J 1 անվանումը։
Սակայն կատարված դիտարկումների արդյունքները բավարար չէին ուղեծրի հաշվարկի համար, և հետագայում արբանյակը կորցվել էր։ Այնուհետև, 2000 թվականին, նոր արբանյակ էր հայտնաբերվել Սքոթ Շեփարդի, Դեվիդ Ջուիտի, Յանգա Ֆերնանդեսի և Յուջին Մագնայերի կողմից, և ստացել էր S/2000 J 1 ժամանակավոր անվանումը։
Շուտով հաստատվեց, որ նոր հայտնաբերված մարմինը համապատասխանում է 1975 թվականին հայտնաբերված մարմնին։

Արբանյակի անհատական անվանումը տրվել է 2002 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։

 Առանձնահատկությունները 
մինի|ձախից|300px|Ֆոմիստոյի ուղեծիրը պատկերող դիագրամը (վերևում ձախից) համեմատած Յուպիտերի այլ անկանոն արբանյակների հետ։ Հորիզոնական առանցքից վեր պատկերված են ուղիղ պտույտի ուղղությամբ արբանյակները, իսկ նրանից ներքև` հակադարձ պտույտով արբանյակները։ Ամեն մի դեղին հատվածը միացնում է արբանյակի պերիկենտրոնը և ապոկենտրոնը, ցույց տալով նրա ուղեծրի էքսցենտրիսիտետը։

Ի տարբերություն Յուպիտերի մյուս արբանյակների, որոնք իրենց ուղեծրային տվյալների համապատասխան կազմում են խմբեր, Ֆեմիստոն պտտվում է միայնակ, միջանկյալ դիրք զբաղեցնելով Գալիլեյան արբանյակների և ուղիղ պտտման ուղղությամբ անկանոն արբանյակների Հիմալիայի խմբի միջև։

Ֆեմիստոյի տրամագիծը կազմում է մոտ 8 կիլոմետր, եթե ընդունենք, որ նրա ալբեդոն հավասար է 0,04Sheppard, S. S.; Jewitt, D. C. An abundant population of small irregular satellites around Jupiter, Nature, 423 (May 2003), pp. 261—263.։

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Յուպիտերի արբանյակներ