Սպարապետ

Սպարապետ, սպահապետ, սպայապետ, ասպահապետ, ասպարապետ (պահլ.՝ «spah» - զորք, հեծելազոր և «pat» - պետ, գլխավոր) սպարապետության գործակալի՝ զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարի անվանումը հին և միջնադարյան ՀայաստանումԵրեմյան, Սուրեն (1987)։ «Հայաստանը հելլենիստական դարաշրջանում»։ Հայկական սովետական հանրագիտարան հատոր «Խորհրդային Հայաստան» : Երևան, Գիտությունների ազգային ակադեմիա։ Էջ 98։։ Անմիջաբար ենթարկվել է թագավորին և գործել նրա հրամանով։ Ղեկավարել է ինչպես արքունի զորաբանակը, այնպես էլ իշխանական (նախարարական) զորամասերը։ Կիլիկյան Հայաստանում սպարապետը կոչվել է նաև «գունստաբլ»։

Հայոց սպարապետներն են եղելՀայաստանի ժառանգությունՄամիկոնյաններ՝

 Արշակունիների թագավորություն 
 3-րդ դար - 314 Արտավազդ Ա Մամիկոնյան
 310 - 338 Վաչե Ա Մամիկոնյան
 338 - 338 Անդովկ Բ Սյունի
 338 - 350 Արտավազդ Բ Մամիկոնյան
 350 - 365 Վարդան Ա Մամիկոնյան
 365 - 368 Վասակ Ա Մամիկոնյան
 368 - 376 Մուշեղ Ա Մամիկոնյան
 376 - 377 Բատ Սահառունի
 377 - 378 Վաչե Բ Մամիկոնյան
 378 - 385 Մանվել Ա Մամիկոնյան
 386 - 389 Արտաշես (Արտավազդ Գ) Մամիկոնյան 
 389 - 415 Համազասպ Ա Մամիկոնյան

 Մարզպանական Հայաստան 
 422 - 451 Վարդան Բ Մամիկոնյան
 481 - 485 Վահան Ա Մամիկոնյան
 485 - 505 Վարդ Մամիկոնյան
 6-րդ դարասկիզբ Արտավազդ Դ Մամիկոնյան
 555 - 555 Համազասպ Բ Մամիկոնյան
 555 - 555 Սամվել Ա Մամիկոնյան
 555 - 571 Մանվել Բ Մամիկոնյան
 571 - 572 Վարդան Գ Մամիկոնյան
 572 - 593 Մուշեղ Բ Մամիկոնյան
 594 - 595 Համազասպ Գ Մամիկոնյան
 593 - 606 Վահան Բ Մամիկոնյան
 606 - 611 Սմբատ Ա Մամիկոնյան
 611 - 628 Վահան Գ Մամիկոնյան
 628 - 634 Թեոդորոս Ռշտունի
 634 - 636 Տիրան Ա Մամիկոնյան
 636 - 636 Մուշեղ Գ Մամիկոնյան
 636 - 650 Համազասպ Դ Մամիկոնյան
 650 - 660 Մուշեղ Դ Մամիկոնյան

 Արմինիա կուսակալություն 
 661 - 685 Գրիգոր Ա Մամիկոնյան
 706 - 709 Մուշեղ Ե Մամիկոնյան
 709 - 744 Դավիթ Ա Մամիկոնյան
 750 - 753 Մուշեղ Զ Մամիկոնյան
 753 - 775 Սմբատ Է Բագրատունի
 775 - 775 Սամվել Բ Մամիկոնյան
 824 - 855 Սմբատ Ը Բագրատունի
 855 - 862 Աշոտ Ա Բագրատունի
 862 - 892 Աբաս Բագրատունի

 Տես նաև 
 Մամիկոնյաններ
 Պահլավունիներ
 Գունդստաբլ

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության գործակալներ
Կատեգորիա:Հայկական ազնվականական կոչումներ