Վլադ Դրակուլա

Վլադ III ( [Վլադ Ցեպեշ], հայտնի է նաև որպես Վլադ Դրակուլա, ), Վալախիայի իշխանը 1448, 1456-1462 և 1476 թվականներին, Բասարաբների տոհմից։ Իշխանության օրոք պայքարել է Օսմանյան կայսրության ընդլայնման դեմ։

Համարվում է Բրեմ Սթոքերի «Դրակուլա» վեպի գլխավոր կերպարի իրական նախատիպը։

 Դրակուլա մականունը 
Բոլոր հետազոտողները համաձայն են, որ Դրակուլ մականունը ժառանգել է իր հորից՝ Վլադ II-ից, որ եղել Սբ. Գևորգի միաբանության (Վիշապի միաբանություն) ասպետ։ Միաբանության ասպետներն իրենց հագուստի վրա պետք է կրեին վիշապի նշան, սակայն Վլադ III-ի հայրը, ընդգծելով իր պատկանելությունը միաբանությանը, իր հատած ոսկե դրամների վրա դրոշմեց վիշապի պատկեր։ Այդ դրամները լայն տարածում գտան Վալախիայում և մականվան պատճառ դարձան, որն այնուհետև ժառանգեց Վլադ III-ը։

Երիտասարդ տարիքում Վլադ III-ը հորից ժառանգեց Դրակուլ մականունն առանց որևէ փոփոխության։ Սակայն ավելի ուշ, նրա մականվան վերջում ավելացավ «ա» տառը, քանի որ այն ժամանակ նա արդեն հայտնի էր այդ մականվամբDocumenta Romaniae Historica. Seria D. Relatii intre Tarile Romane. Volumul 1 (1222—1456) — Editura Academiei Republicii Socialiste Romania, Bucuresti, 1977։

Կա կարծիք, որ «Դրակուլա» ռումիներենից թարգմանաբար նշանակում է «վիշապի որդի» կամ «սատանայի որդի»Как звали Дракулу при жизни — примеры из писем 15-го века, սակայն ռումինացի պատմաբանները հերքում են այն կարծիքը, որ վերջին «ա» տառը «Դրակուլ» բառին կարող է տալ լրացուցիչ իմաստNicolae Stoicescu Vlad Tepes — Editura Academiei Republicii Socialiste Romania, 1976։

 Ցեպեշ մականունը 

«Ցեպեշ» մականունը Վլադ III-ը ստացել է իր մահից 30 տարի անց։ Այն թուրքերի կողմից նրան տրված «քազըքլը» (թուրք. kazık՝ «ցից» բառից) մականվան թարգմանությունն էր։ Իր կյանքի ընթացքում Վլադ III-ին չեն անվանել «Ցից հանող» ո՛չ Վալախիայում, ո՛չ Հունգարիայում, ո՛չ էլ այլ եվրոպական երկրներում։ Առաջին անգամ այս մականունը հանդիպում է 1506 թվականին՝ վալախական փաստաթղթերում։ Ցեպեշ մականունը թարգմանվում է որպես «ցից հանող»։

 Ընտանիք 
1437 թվականի օգոստոսից մինչև 1439 թվականի օգոստոսն ընկած ժամանակահատվածում ծնվում է Դրակուլայի եղբայր ՌադունОбстоятельства жизни Дракулы с 7 до 14 лет — подробноConstantin Rezachevici Cronologia critica a domnilor din Tara Romaneasca si Moldova – Editura Enciclopedica, Bucuresti, 2001 – Vol. I – ISBN 973-45-0386-3 (general), ISBN 973-45-0387-1 (Vol. I)։ Գրեթե նույն ժամանակ մահանում է նրանց մայրը, որից հետո հայրն ամուսնանում է Կոլցունա անունով մի կնոջ հետ։ Ծնվում է Դրակուլայի ևս մեկ եղբայր, ով հետագայում հայտնի է դառնում որպես Վլադ Վանական։

 Քաղաքական իրավիճակը 
1442 թվականի գարնանը Դրակուլայի հայրը վիճում է Յանոշ Հունյադիի հետ, որ այդ ժամանակ Հունգարիայի փաստացի առաջնորդն էր։ Վեճի արդյունքում Յանոշը որոշում է Վալախիայում իշխանության բարձրացնել Բասարաբ II-ին։
1442 թվականի ամռանը Դրակուլայի հայրը մեկնում է Թուրքիա՝ սուլթան Մուրատ 2-րդից օգնություն խնդրելու, սակայն ստիպված է լինում մնալ այնտեղ 8 ամիս։ Այդ ընթացքում Հունգարիայում հաստատվում է Բասարաբ 2-րդը, իսկ Դրակուլան ընտանիքի հետ միասին ստիպված է լինում թաքնվել։ 1443 թվականին Դրակուլայի հայրը վերադառնում է Թուրքիայից՝ թուրքական զորքերի հետ միասին և գահընկեց է անում Բասարաբ 2-րդին։ Յանոշ Խունյադին չի խոչընդոտում դրան, քանի որ թուրքերի դեմ արշավանքի էր պատրաստվում։

 Կյանքի վերջին տարիները 
1475 թվականին Վլադ III Դրակուլան ազատ է արձակվում հունգարական բանտից և վերսկսում է մասնակցությունը թուրքերի դեմ արշավանքներին։ 1475 թվականի նոյեմբերին հունգարական բանակի կազմում (որպես «արքայական կապիտան»` Մատյաշ թագավորի հրամանատարներից մեկը) մեկնում է Սերբիա, որտեղ 1476 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին մասնակցում է թուրքական Շաբաց ամրոցի պաշարմանը։ 1476 թվականի փետրվարին մասնակցում է Բոսնիայում թուրքերի դեմ պատերազմին, իսկ 1476 թվականի ամռանը մեկ այլ «արքայական կապիտան» Շտեֆան Բատորիի հետ միասին Մոլդովայի իշխան Շտեֆան Մեծին օգնում է պաշտպանվել թուրքերից։

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Դրակուլա
Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան երեխա կառավարիչներ