Չալթր

Չալթր կամ Չալթիր (), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մյասնիկովի շրջանում, Մոկրի Չալթիր և Խավալի գետերի ափին, Դոնի Ռոստովից 18 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Հանդիսանում է Մյասնիկովի շրջանի և Չալթիրի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնը։

 Բնակչությունը 
Գյուղը Մյասնիկովի շրջանի խոշորագույն բնակավայրն է։ Համաձայն 1959 թվականի տվյալների գյուղն ուներ 7983 բնակիչ, 1979 թվականին՝ 10924 բնակիչ, 1989 թվականին՝ 13078, իսկ 2010 թվականին՝ 15334 բնակիչ։

 Տնտեսությունը 
Բնակիչներն զբաղվում են հացահատիկի, արևածաղկի, բանջարեղենի մշակությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ և թռչնաբուծությամբ։ 19-րդ դարի վերջերին գյուղի բնակիչները, որակյալ հացահատիկների ընտրությամբ, ինքնուրույն ստացել էին գարնանացան ցորենի դիմացկուն տեսակ, որը կոչվում էր «չալթիրկա»Переселение армян с Крыма на Дон։ Խորհրդային տարիներին գյուղն ուներ երկու կոլտնտեսություն։

Ներկայումս գյուղն ունի միջնակարգ և ութամյա դպրոցներ, մշակույթի տուն, կապի բաժանմունք, հիվանդանոց, մանկապարտեզ։ Այնտեղ գործում են աղյուսի և ասֆալտի գործարաններ։

 Պատմությունը 
Գյուղը հիմնադրել են Ղրիմի եկած հայերը` 1778 թվականին (հավանաբար Ղրիմի Օրթալան գյուղից): Նրանց նախնիները Ղրիմ էին եկել Անիից։

 Մշակութային հուշարձաններ 
մինի|Չալթիր գյուղի «Սուրբ Համբարձում» եկեղեցին
Գյուղի «Սուրբ Համբարձում» եկեղեցին կառուցվել է 19-րդ դարումЦерковь Сурб Амбарцум (с. Чалтырь, Ростовская область)։ 1990 թվականին եկեղեցու բակում, 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հավերժացնելու համար դրվել է խաչքար։

Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված համագյուղացիների հիշատակը հավերժացնելու համար կառուցվել է Փառքի հուշահամալիրը։ Գյուղն ունի նաև հուշարձան` նվիրված պատերազմի ժամանակ գյուղի 10 անմեղ զոհերի հիշատակին։

1992 թվականին բացվել է պատմա-ազգագրական թանգարան, որտեղ պահվում են գյուղի հայ բնակչության պատմությունն ու կենցաղն արտացոլող իրեր։ Այն գործում է շրջանային մշակույթի տանը20 лет Чалтырьскому историко-этнографическому музею։

Գյուղի մոտ են գտնվում բրոնզի դարին վերագրվող «Չաթալ-Օբա» կոչվող գերեզմանաթմբերը, որտեղ կատարվում են հնագիտական պեղումներМясниковский районП. А. Ларенок. Курганы Чатал Оба (некоторые полевые наблюдения о развитии погребального обряда в эпоху средней бронзы на правобережье дельты р. Дон)։

Գյուղը հայտնի է նաև խմելու ջրի աղբյուրներովЖивительная сила родников։

 Հայտնի մարդիկ 
 Սուրեն Թաշճյան - ՌԴ հերոս
 Սեյրան Խաթլամաջյան - նկարիչ
 Վալերի Չուբարով - նկարիչ
 Ալեքսանդր Չուբարյան - պատմաբան
 Եղիա Յավրույան - ֆուտբոլիստ
 Արտաշես Զաքարյան - ըմբշամարտիկ

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:1779 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մյասնիկովի շրջանի բնակավայրեր