Կոնգո (գետ)

Կոնգո (նաև՝ Զաիր, ԼուալաբաАгеенко Ф. Л., Зарва М. В. Словарь ударений для работников радио и телевидения: — Москва, Русский язык, 1985. С. 639), գետ Աֆրիկա մայրցամաքում։ Հոսում է հիմնականում Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունով՝ մասամբ ծառայելով որպես սահմանագիծ նրա և  Կոնգոյի Հանրապետության ու  Անգոլայի միջև։

Կոնգոն միակ գետն է, որ հատում է հասարակածը երկու անգամForbath, Peter. The River Congo (1979), p. 6. "Not until it crosses the equator will it at last turn away from this misleading course and, describing a remarkable counter-clockwise arc first to the west and then to the southwest, flow back across the equator and on down to the Atlantic.In this the Congo is exceptional. No other major river in the world crosses the equator even once, let alone twice."։ Այն նաև ամենամեծ խորություն (220 մետր) ունեցող գետն է։

 Անվանում 
Գետի անվանումներն առաջացել են բանտու լեզուներից։ Այդ լեզուներից մեկով «կոնգ» նշանակում է «լեռներ», որի իմաստը կարելի է բացատրել որպես «լեռնային վայրից հոսող գետ»։ Մեկ այլ լեզվով էլ «զաիրե» նշանակում է «ջուր»։

 Աշխարհագրություն 
Սկիզբ է առնում Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության հարավ-արևելքում՝ Զամբիայի սահմանի մոտ գտնվող սարավանդում, և մինչև Ստենլիի ջրվեժները կոչվում Լուալաբա։ Թափվում է Ատլանտյան օվկիանոսը՝ առաջացնելով էստուարիա։ Երկարությունը 4320 կմ է (Լուալաբա գետի ակունքից)։ Ավազանի մեծությամբ և ջրատարությամբ Աֆրիկայում գրավում է առաջին, իսկ աշխարհում՝ 2-րդ տեղը՝ Ամազոնից հետո։ Նավարկելի է առանձին հատվածներում՝ Բուկամա-Կոնգոլո (645 կմ), Կինդու-Ուրունդու (300 կմ), Կիսանգանի-Կինշասա (1742 կմ) և Մատանդիից մինչև գետաբերանը (138 կմ)։

Գետային խոշոր նավահանգիտներն են Կինշասան (ԿԴՀ) և Բրազավիլ (Կոնգոյի Հանրապետություն)․ ստորին հոսանքում Մատահի ծովային նավահանգիստը՝ Բոմա և Բանանտ նավահանգիստներով։

 Գրականություն 


 ;
 Дмитревский Ю. Д., Олейников И. Н. Гидроэнергетические ресурсы бассейна реки Конго и их использование, там же;



 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 


 Congo River — статья из Encyclopædia Britannica Online. Проверено 14 июня 2018.
 Конго на «Речном сайте»
 The Royal Geography Society's Hidden Journeys project:
 The River Congo Basin
 Audio slideshow: The River Congo: Following in Explorer Sir Henry Morton Stanley's Footsteps – Tim Butcher recounts his trip through the Congo on the route of 19th-century explorer Sir Henry Morgan Stanley.
 Bibliography on Water Resources and International Law Peace Palace Library
 Map of the Congo River basin at Water Resources eAtlas
 The Congo Project, American Museum of Natural History

Կատեգորիա:Անգոլայի գետեր
Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի գետեր
Կատեգորիա:Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Կոնգոյի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր