Ցելսիուսի սանդղակ

Ցելսիուսի սանդղակ, ջերմաստիճանային երեք հիմնական սանդղակներից մեկն է։ Մյուս երկուսն են՝ Կելվինի սանդղակը և Ֆարենհայտի սանդղակը։

 Պատմություն 
Մշակել է 1742 թ. շվեդ աստղագետ և երկրաբան Անդերս Ցելսիուսը (1701—1744)։ Ցելսիուսի ստեղծած սանդղակով որպես զրո ընդունված է եղել ջրի եռման կետը, իսկ 100°-ը համապատասխանել է սառույցի հալման կամ ջրի սառեցման կետին։ Ավելի ուշ, արդեն Ցելսիուսի մահից հետո նրա համերկրացիներ բուսաբան Կարլ Լինեուսը և աստղագետ Մորտեն Շտրեմերը սկսեցին կիրառել այդ սանդղակը շրջված տեսքով, ինչպես որ արվում է մինչև հիմա։ Ըստ դրա, 0°-ը սառույցի հալման, իսկ 100°-ը՝ ջրի եռման ջերմաստիճաններն են նորմալ մթնոլորտային ճնշման պայմաններում։

Ցելսիուսի աստիճանը (նշանակումը՝ °C) Ցելսիուսի սանդղակի չափման միավորն է, Միավորների միջազգային համակարգում օգտագործվում է քելվինի հետ միասին։

 Որոշ կարևոր ջերմաստիճաններ 
+ Աղյուսակում ներկայացված են երեք հիմնական սանդղակներով արտահայտված կարևոր ջերմաստիճանները։  Ըստ Կելվինի  Ըստ Ցելսիուսի  Ըստ ՖարենհայթիԲացարձակ զրո0 K−273.15 °C−459.67 °FՀեղուկ ազոտի եռման կետը77.4 K−195.8 °CLide, D.R., ed. (1990–1991). Handbook of Chemistry and Physics. 71st ed. CRC Press. p. 4–22.−320.4 °FՉոր սառույցի սուբլիմացիոն (պինդ վիճակից անմիջապես գազայինի անցման) կետը195.1 K−78 °C−108.4 °FՑելսիուսի և Ֆարենհայթի սանդղակների հատման կետը233.15 K−40 °C−40 °FՍառույցի հալման կետը273.1499 K−0.0001 °C31.99982 °FՋրի եռակի կետը273.16 K0.01 °C32.018 °FՄարդու մարմնի նորմալ ջերմաստիճանը։310.1 K37.0 °C98.6 °FՋրի եռման ջերմաստիճանը 1 մթն (101.325 կՊա) դեպքում373.1339 K99.9839 °C211.971 °F

 Մյուս սանդղակների հետ ունեցած կապը 
աջից|մինի|100px|Լվացքի ևրոպական տարբերանշան, որը նշանակում է «Լվանալ 40°C-ում»:
Ֆարենհայթի և Կելվինի սանդղակների հետ ունեցած կապն արտահայտվում է հետևյալ բանաձևերով՝
 Ֆարենհայթ
 Ցելսիուսից ստացումը` [°F]=[°C×9/5]+32
 Ցելսիուսի  վերածումը` [°C]=([°F]-32)×5/9
 Կելվին
 Ցելսիուսից ստացումը` [K]=[°C]+273.15
 Ցելսիուսի  վերածումը` [°C]=[K]-273.15

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Միավորների միջազգային համակարգ
Կատեգորիա:Ջերմաստիճանի չափման միավորներ