Գուրգեն Ջանիբեկյան

Գուրգեն Ջանիբեկի Ջանիբեկյան (Տեր-Խաչատրյան), (), հայ խորհրդային թատրոնի և կինոյի դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1967), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1952)։

 Կենսագրություն 
Գուրգեն Ջանիբեկյանը 1917 թվականին ավարտել է Երևանի ուսուցչական ռուսական սեմինարիան։ 20 տարեկանից ելույթներ է ունեցել սիրողական թատերախմբերում, մասնակցել Մկրտիչ և Սյուզան Գարագաշների օպերետին, 1920 թվականին՝ Զարիֆյան-Աբելյան խմբերի ներկայացումներին։
ձախից|մինի|1-ին շարք` Գուրգեն Ջանիբեկյան, Բագրատ Մուրադյան, Մկրտիչ Ջանան: 2-րդ շարք` Ավետ Ավետիսյան, Վաղարշ Վաղարշյան, Արուս Ոսկանյան, Հրաչյա Ներսիսյան: 3-րդ շարք` Օրի Բունիաթյան, Համբարձում Խաչանյան, 1925 թվական
1922 թվականից խաղացել է Ամո Խարազյանի շրջիկ թատրոնում, Ալեքսանդրապոլի Արմեն Արմենյանի թատերախմբում, Թիֆլիսի Հայ դրամայի թատրոնում։ 1924 թվականից Երևանի առաջին պետթատրոնի (այժմ՝ Սունդուկյանի անվան թատրոն) դերասան էր (1965-1967 թվականներին՝ նաև տնօրեն)։ 1940-1949 թթ. եղել է Հայկական թատերական ընկերության առաջին նախագահը։ 1947-1949 թվականներին դասավանդել է Երևանի թատերական ինստիտուտում։

Ջանիբեկյանը Գրիգոր աղայի կերպարի (Վրթանես Փափազյանի «Ժայռ») լավագույն մարմնավորողն էր խորհրդահայ բեմում. այդ դերակատարումն իր կատարելությամբ մտել է հայ թատրոնի պատմության գոհարների շարքը։

Նրա արվեստին բնորոշ էր համառ ու անկոտրում բնավորությամբ կերպարների սոցիալ-կենցաղային ճշգրիտ ու ցայտուն վերարտադրությունը, կատարման հրաշալի տեխնիկան. «հակառակորդ» դերերի լավագույն մեկնաբաններից էր։ Բեմադրել է պիեսներ Սունդուկյանի անվան թատրոնում (Ալեքսանդր Օստրովսկու «Անօժիտը», «Վարդանանքը»՝ ըստ Դերենիկ Դեմիրճյանի)։ Կատակերգական դերերում Ջանիբեկյանը հակվել է երգիծանքի սուր, հաճախ՝ գրոտեսկային շեշտադրումներիՍ. Սարուխանյան, Գուրգեն Ջանիբեկյան, Երևան, 1972։

Ջանիբեկյանը հեղինակ է բեմավորումների (ոչ բեմական գրական երկի հարմարեցումը բեմի պահանջներին), թարգմանությունների, «Բարեկամներիս մասին» (1965) և «Իմ աշխարհից» (2 գրքով, 1977-1980 թվականներ) հուշերի գրքերի։

Ջանիբեկյանը ռադիո և հեռուստաբեմադրություններում խաղացել է շուրջ 100 դեր։

 Հիշատակ 
Գուրգեն Ջանիբեկյանի անունով Երևանում կոչվել է փողոց։

մինի|Գուրգեն Ջանիկբեկյանի հուշատախտակը Երևանի Թամանյան փողոցում

 Ֆիլմագրություն 
Նկարահանվել է կինոյում, հիմնականում բոլորը դերերը Հայֆիլմում։ 
ՏարիՖիլմ Դեր 1937  «Կարո»  Ամիրյան 1938  «Զանգեզուր»  Սաքո  1939  «Սևանի ձկնորսները»  Մխո 1941  «Սովետական լեզվի դասը» հովիվ 1938  «Սիրտը երգում է» Գործարանի տնօրեն 1956  «Ամպրոպի արահետով»  Հեռդ Վիլներ 1957  «Ում է ժպտում կյանքը»  Միրզոյան 1959  «Թռիչք անդունդի վրայով»   1960  «Հյուսիսային ծիածան»   1961  «Տասներկու ուղեկիցներ»   1961  «Լուսաբացից առաջ»  Առաքել աղա 1966  «Այբոլիտ-66»   1968  «Սարոյան եղբայրներ»  Արթին պապ 1969  «Աղքատի պատիվը»   1969  «Չախ-չախ թագավորը»  Պետրոս աղա 1972  «Երևանյան օրերի խրոնիկա»  Սմբատյան 1973  «Հնձան»   1973  «Ժայռ»  Գրիգոր աղա

 Հրապարակումներ 
 Գուրգեն Ջանիբեկյան «Հանդիպում Վիլյամ Սարոյանի հետ», «Սովետական արվեստ», 1958, թիվ 11, էջ 68։

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ