Մոլորակ

Մոլորակ (, , այլ ձև՝ հին-հունարեն՝ πλάνης  - «ճանապարհորդ»), երկնային մարմին է, որը պտտվում է ուղեծրով աստղի կամ նրա մնացորդների շուրջ, բավարար զանգվածով, որպեսզի դառնա շրջանաձև սեփական ձգողականության ազդեցության տակ, բայց ոչ բավարար, որպեսզի սկսվի ջերմամիջուկային ռեակցիա, և որը կարողացել է մաքրել իր շրջակայքը պլանետեզեմալներից։

Մոլորակները կարելի է բաժանել երկու հիմնական խմբերի՝ մեծ, ցածր խտություն ունեցող գազային հսկաներ և ավելի փոքր Երկրային խմբի մոլորակներ, որոնք ունեն պինդ մակերևույթ։ Համաձայն Միջազգային աստղագիտական միության սահմանմանը՝ Արեգակնային համակարգում կա 8 մոլորակ։ Նրանք են՝ (Արեգակից ունեցած հեռավորության) - չորս երկրանման՝ Մերկուրի, Վեներա, Երկիր, Մարս, ապա չորս գազային հսկաներ՝ Յուպիտեր, Սատուրն, Ուրան և Նեպտուն։ Արեգակնային համակարգում կան նաև առնվազն 5 գաճաճ մոլորակներ՝ Պլուտոն (մինչև 2006 թվականը համարվում էր մոլորակ), Մակեմակե, Հոմեա, Էրիս և Սերես։ Բացի Մերկուրիից և Վեներայից բոլոր մոլորակների շուրջ պտտվում է առնվազն մեկ արբանյակ։

Սկսած 1992 թվականից, երբ գիտնականները սկսեցին հայտնաբերել հարյուրավոր այլ մոլորակներ այլ աստղերի շուրջ, որոնք անվանվեցին էկզոմոլորակներ, ապացուցվեց, որ գոյություն ունեն ամբողջ գալակտիկայում և դրանցից շատերի առանձնահատկությունները նման են Արեգակնային համակարգի մոլորակների առանձնահատկություններին։ 2011 թվականի նոյեմբերի վերջի տվյալներով արդեն հայտնաբերվել է 695 էկզոմոլորակ, ինչպես գազային հսկաներ, այնպես էլ երկրային խմբի մոլորակներ։

 Արեգակնային համակարգ 
մինի|286x286փքս|Արեգակնային համակարգի մոլորակները
Ժամանակակից «մոլորակ» եզրույթի սահմանման համաձայն, որը տրված է ՄԱՄ-ի կողմից, համակարգում կա 8 մոլորակ և 5 թզուկ մոլորակ (փակագծերում տրված է մոլորակների հին հայկական անունները)Որոշ Տրանսնեպտունային մարմիններ դեռ չեն ստացել գաճաճ մոլորակի կարգավիճակ, սակայն հավակնում են դրան։
 14px|☿Մերկուրի (Փայլածու)
 14px|♀ Վեներա (Արուսյակ)
 14px|🜨 Երկիր
 14px|♂ Մարս (Հրատ)
 14px|♃ Յուպիտեր (Լուսնթագ)
 14px|♄ Սատուրն (Երևակ)
 14px|♅ Ուրան
 14px|♆ Նեպտուն

Ամենամեծը Յուպիտերն է (318 երկրային զանգված), իսկ ամենափոքրը Մերկուրին (0,055 երկրային զանգված)։

 Մոլորակների և թզուկ մոլորակների համեմատման աղյուսակ 
+Մոլորակների և թզուկ մոլորակների համեմատման աղյուսակ Անուն Հասարակածային տրամագիծ Զանգված Ուղեծրային շառավիղ Պտտման պարբերություն(տարի) Թեքությունը Արեգակի հասարակածի նկատմամբ Ուղեծրի շեղվածությունը Պտտման պարբերություն(օրը) Արբանյակներ Օղակներ Մթնոլորտ ՀայտնագործումԵրկրային խումբ Մերկուրի 0,382 0,06 0,39 0,24 3,38 0,206 58,64 0 չունի նվազագույն Վեներա 0,949 0,82 0,72 0,62 3,86 0,007 −243,02 0 չունի CO2, N2 Երկիր 1,00 1,00 1,00 1,00 7,25 0,017 1,00 1 չունի N2, O2 Մարս 0,532 0,11 1,52 1,88 5,65 0,093 1,03 2 չունի CO2, N2 Գազային հսկաներ Յուպիտեր 11,209 317,8 5,20 11,86 6,09 0,048 0,41 67 ունի H2, He Սատուրն 9,449 95,2 9,54 29,46 5,51 0,054 0,43 62 ունի H2, He Ուրան 4,007 14,6 19,22 84,01 6,48 0,047 −0,72 27 ունի H2, He 13 մարտի 1781 Նեպտուն 3,883 17,2 30,06 164,8 6,43 0,009 0,67 14 ունի H2, He 23 սեպտեմբեր 1846Գաճաճ մոլորակներՑերերա 0,08 0,0002 2,5—3,0 4,60 10,59 0,080 0,38 0 չունի չունի 1 հունվար 1801Պլուտոն 0,19 0,0022 29,7—49,3 248,09 17,14 0,249 −6,39 5 չունի ժամանակավոր 18 փետրվար 1930Հոմեա 0,37×0,16 0,0007 35,2—51,5 282,76 28,19 0,189 0,16 2 չունի չունի 28 դեկտեմբեր2004Մակեմակե ~0,12 0,0007 38,5—53,1 309,88 28,96 0,159 ? 1 չունի չունի 31 մարտ 2005Էրիդա 0,19 0,0025 37,8—97,6 558,0 44,19 0,442 ~0,3 1 չունի չունի 5 հունվար 2005  Որպես միավոր ընդունված է Երկրի ցուցանիշը
  Տես Երկիր հոդվածը
  Յուպիտերի հայտնի արբանյակները թվով ամենաշատն են (67)
  Ժամանակավոր մթնոլորտ ունի, պարբերաբար հայտնվող

 Պատկերասրահ 

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Աստղագիտական մարմիններ
Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Կատեգորիա:Մոլորակներ