Նիս

Նիս«Հայկական համառոտ հանրագիտարան», 4-րդ հատոր, էջ 962, 2003 թ., «Ֆրանսիա» հոդված ( , , , , ), միջերկրածովյան քաղաք, նավահանգիստ և կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում։ Մտնում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ երկրամասի մեջ։ Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի, Նիս շրջանի և 9 կանտոնների (Նիս-1 – Նիս-9) վարչական կենտրոնը։ Նիս քաղաքը խոշոր տրանսպորտային հանգույց է հանդիսանում։ Լազուր ափի (կամ Ֆրանսիական Ռիվիերա) գլխավոր հանգստավայրերից մեկը։

Կոմունայի մակերեսը կազմում է 71,92 կմ², բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում էր 347 060 մարդ, իսկ 2012 թվականի դրությամբ՝ 343,629 մարդ, խտությունը՝ 4777,9 մարդ/կմ²։

 Պատմություն 
Նիս քաղաքը հիմնադրվել է հույների կողմից մ.թ.ա. IV դարում և կոչվել է Նիկեյա Նիկե հաղթանակի դիցուհու պատվին՝ ի հիշատակ լիգուրների դեմ տարած հաղթանակի։ Այն դարձել է Լիգուրյան ծովի կարևոր առևտրային քաղաքներից մեկը և գոյատևել է մինչև լանգոբարդների ներխուժումը։

VII դարում Նիսը միացել է Գենուեզյան լիգային, որը միավորում էր Լիգուրյան առափնյայի քաղաքները։ 729 թվականին լիգան ետ է մղել սարակինոսների ներխուժումը, սակայն վերջիններս 859 և 880 թվականներին թալանել և այրել են Նիսը։
մինի|հայկական սուրբ Աստվածամայր եկեղեցի

 Ֆիզիկա-աշխարհագրական բնութագիր 
Նիսը գտնվում է Ֆրանսիայի ծայր հարավ-արևելքում, Ֆրանսիայի և Իտալիայի սահմանից 30 կմ հեռավորության վրա։ Մինչև Փարիզ հեռավորությունը կազմում է 960 կմ, մինչև Մարսել՝ 230 կմ, մինչև Ջենովա՝ 200 կմ։ Նիսը հյուսիսից շրջապատված է մի քանի ոչ բարձր լեռներով։ Նիսը համարվում է ֆրանսիական Ռիվիերայի խոշորագույն քաղաքը։

 Կլիմա 
Նիս քաղաքի կլիման միջերկրածովյան է։ Քաղաքում գերակշռում է մեղմ եղանակ ամբողջ տարվա ընթացքում։ Միևնույն ժամանակ նույնատիպ կլիմա ունեցող քաղաքների հետ համեմատած տեղումների քանակը այնքան մեծ չէ։ Հիմնականում թափվում են սեպտեմբերից մինչև մարտ ընկած ժամանակահատվածը։ Գարնանը հաճախ լինում են քամիներ։

Ամառը շոգ է, չոր և արևոտ։ Սակայն միջերկրածովյան կլիմա ունեցող քաղաքների հետ համեմատած, Նիսում ամռանը լինում են տեղումներ։ Ջերմաստիճանն երբեմն է իջնում 20 °C-ից և շատ հաճախ հատում է 30 °C-ը։ Ամռանը տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է 35 °C: Ջերմաստիճանի բացարձակ առավելագույնը գրանցվել է 2006 թվականի օգոստոսի 1-ին՝ 37,7 °C: Նիսում բացարձակ նվազագույնը կազմել է -7,2 °C:

Աշունը սկսվում է արևոտ և տաք սեպտեմբերից։ Հոկտեմբերին օդի ջերմաստիճանը իջնում է 20 °C-ից, սկսում են անձրևներ տեղալ։ Նոյեմբերին միջին ջերմաստիճանը կազմում է 17 °C:

Ձմռանը բնորոշ են հարաբերականորեն տաք ցերեկներ (11-17 °C) և հով գիշերներ (4-9 °C)։ Եղանակը հաճախ փոխվում է տաք և չոր եղանակից դեպի խոնավ և անձրևոտ եղանակի։ Երբեմն լինում են թեթև ցրտահարություններ։ Ձյան տեսքով տեղումները շատ երբեմն են լինում։

Գարունը Նիսում ուշ է գալիս։ Մարտին և ապրիլին լինում է անձրևոտ և խոնավ եղանակ, և մայիսի կեսերին ամառ է գալիս և չոր եղանակ։

Ամեն տարի մոտ 300 օր լինում է առանց տեղումների։

 Բնակչություն 
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 344 064 մարդ, իսկ 2012-ին՝ 343 629 մարդ։

Բնակչության աճի դինամիկան.

 Ծաղիկների շքերթ 

 Հայերը Նիսում 
Նիսի կենտրոնում կա հայկական այգի, Հայոց Ցեղասպանությանն նվիրված խաչքար։

 Քույր քաղաքներ 
  Գդանսկ, Լեհաստան
  Կունեո, Իտալիա
  Լավալ, Կանադա 
  Մայամի, ԱՄՆ
  Նյուրնբերգ, Գերմանիա
  Սալոնիկ, Հունաստան
  Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան
  Սեգեդ, Հունգարիա
  Հանչժոու, Չինաստան
  Յալթա, Ուկրաինա
  Պոլտավա, Ուկրաինա
  Ալիկանտե, Իսպանիա 
  Անտանանարիվու, Մադագասկար
  Երևան, Հայաստան 
  Կամակուրա, Ճապոնիա
  Կարտեխենա, Կոլումբիա
  Քեյփթաուն, ՀԱՀ
  Լիբրևիլ, Գաբոն
  Մանիլա, Ֆիլիպիններ
  Նեթանիա, Իսրայել  Նումեա, Նոր Կալեդոնիա
  Փխուքեթ, Թաիլանդ 
  Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա
  Սեն Դենի, Ֆրանսիա
  Սանթա Կրուս դե Տեներիֆե, Իսպանիա
  Սորրենթո, Իտալիա
  Հյուսթոն, ԱՄՆ
  Էդինբուրգ, Շոտլանդիա
  Սյամին, Չինաստան
  Խեմիսեթ, Մարոկկո

 Տես նաև 
 Մարսել
 Լիոն
 Փարիզ

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաներ հյուրընկալած քաղաքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ