Դիա (արբանյակ)

Դիա (), կամ Յուպիտեր LIII, Յուպիտերի ուղիղ շարժմամբ անկանոն արբանյակներից է։ Հայտնաբերվել է Հավայան համալսարանի աստղագետների խմբի կողմից, որը ղեկավարում են Սքոթ Շեփարդը և Դևիդ Ջուիտը, հայտնաբերման մասին հայտնվել է 2000 թվականին, սկզբում արբանյակը ստացել է  ժամանակավոր անվանումըIAUC 7555: Satellites of Jupiter 2001 5 January (discovery)MPEC 2001-A29: S/2000 J 7, S/2000 J 8, S/2000 J 9, S/2000 J 10, S/2000 J 11 2001 15 January (discovery and ephemeris)։

Հայտնաբերումից հետո արբանյակը երկար ժամանակ չէր դիտաևրկվել և համարվում էր կորսված։ Կարծիք կար, որ այն ընթարվել է Հիմալիային և ստեղծել է Յուպիտերի շուրջ թույլ օղակ"Lunar marriage may have given Jupiter a ring", New Scientist, March 20, 2010, p. 16.։ Այնուամենայնիվ, արբանյակը կրկին վերահայտնաբերվեց 2010 և 2011 թվականներին։

2015 թվականին արբանյակը անվանվել է հունական դիցաբանության աստված Զևսի սիրուհու Դիայի անունովCBET (Central Bureau Electronic Telegram) 4075: 20150307: Satellites of Jupiter, March 7, 2015, ում նա այցելել էր նժույգի տեսքով։

Դիան ունի մոտ 4 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 12 118 000 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 287,0 օրվա ընթացքում։ Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 28,23° խավարածրի հարթության նկատմամբ, իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,211 է։

Դիան պատկանում է Հիմալիայի խմբին, որի կազմի մեջ են մտնում հինգ արբանյակներ, որոնք պտտվում են Յուպիտերի շուրջ 11-ից 13 միլիոն կմ  հեռավորության վրա, և ունեն մոտավորապես 27,5° ուղեծրի թեքում։ Այս ուղեծրի էլեմենտները տրվում են 2000 թվականի հունվարի դրությամբ, սակայն դրանք փոփոխվում են Արեգակի և այլ մոլորակների հետ փոխազդեցության արդյունքում։

 Տես նաև 
 Յուպիտերի արբանյակներ

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Յուպիտերի արբանյակներ