Միխայիլ Լոմոնոսով

Միխայիլ Վասիլևիչ Լոմոնոսով (, ), ռուս գիտնական, բնախույզ Միխայիլ Լոմոնոսովը ձևակերպել է բնության մեջ մատերիայի (նյութի) և շարժման (էներգիայի) պահպանման սկզբունքը։ 1755 թվականին հիմնել է Մոսկվայի պետական համալսարանը, որը հետագայում կոչվել է նրա անունով։

1731 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Սլավոնա-հունա-լատինական ակադեմիան, ապա սովորել Կիևի Հոգևոր ակադեմիայում և Սանկտ Պետերբուրգի ակադեմիական համալսարանում։ 1736 - 1741 թվականներին Գերմանիայում ուսանել է քիմիա և մետաղաձուլական գործը։

1748 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիային կից հիմնադրել է քիմիական լաբորատորիա, մշակել նյութի կառույցի ատոմամոլեկուլային ուսմունքը և հաստատել, որ ջերմությունը պայմանավորված է մասնիկների (կորպուսկուլներ) շարժումով։ Բացատրել է 2 շարք օգտակար հանածոների, այդ թվում նաև նավթի, գազի, քարածխի առաջացումը։

Նա զբաղվել է նաև աստղագիտությամբ (հայտնաբերել է Վեներայի մթնոլորտը), ֆիզիկայի (բացատրել է կայծակի ու հյուսիսափայլի երևույթները) զանազան հարցերով նախագծել և պատրաստել մի շարք օպտիկական սարքեր։

Նա նպաստել է նաև ռուս գրական լեզվի զարգացման, նրա գիտական ուսումնասիրության հիմքի ստեղծմանը, զբաղվել ռուս ժողովրդի պատմության հարցերով, նկարչությամբ և մասնավորապես խճանկարչությամբ։ Նրա խճանկարներից հայտնի են «Պետրոս Առաջինի դիմանկարը» և «Պոլտավայի ճակատամարտը» մոնումենտալ աշխատանքները։

Եղել է Սանկտ Պետերբուրգի, Շվեդիայի և Բոլոնիայի ակադեմիաների ակադեմիկոս, երկրում լուսավորության և գիտության զարգացման ջատագով։

Լոմոնոսովի անունով են կոչվել Ատլանտյան օվկիանոսում ջրի ենթամակերևութային հակահոսանքները և ստորջրյա լեռնաշղթան Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսումԴպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2009, էջ 406։։

 Լոմոնոսովը հայերեն 
 Գրքեր 
 Մամուլ 
 Համակերպություն Հոբա (պոեմ)։ «Արարատ», 1851, № 21, փետրվարի 3։ Ռուսերենից աշխարհաբար թարգմ.՝ Ռափայել Պատկանյան։

 Գրականություն 

 Радовский М. И., М. В. Ломоносов и Петербургская Академия наук, М. — Л., 1961;
 М. В. Ломоносов в воспоминаниях и характеристиках современников, М. — Л., 1962;
 Западов А. В., Отец русской поэзии. О творчестве Ломоносова, М., 1961;
 Макеева В. Н., М. В. Ломоносов — составитель, редактор и рецензент лексикографических работ, "Вопросы языкознания", 1961, № 5;
 Langevin L., Lomonossov, 1711—1765, sa vie, son oeuvre, P., 1967;
 Shütz W., Michail W. Lomonossow, Lpz., 1970;
 Mikhail Vasil’evich Lomonosov on the corpuscular theory, ed. by Н. Leicester, Camb., 1970.

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Հռետորներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ
Կատեգորիա:Ռուս աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Ռուս աստղագետներ
Կատեգորիա:Ռուս արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռուս բանասերներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս բնախույզներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս երկրաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուս լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուսագետներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության անձինք
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության բանասերներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով