Ռիզ Ուիզերսփուն

Ռիզ Ուիզերսփուն (, ), ամերիկացի դերասանուհի։ 2005 թվականին դարձել է «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր «Օսկար լավագույն դերասանուհու համար» անվանակարգում «Սահմանը անցնելով» («Walk the Line») ֆիլմում դերի համար։

Նրա համար բեկումնային է դառնում Էլլ Վուդսի դերը «Օրենքով շիկահերը» («Legally Blonde») կատակերգությունում, որը դերասանուհուն բերում է անվանակարգում «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակին։ Քննադատների լայն ճանաչում Ռիզը ստանում է խաղալով Ջուն Քարտերին, Ջոնի Քեշի կնոջը, «Սահմանը անցնելով» ֆիլմում։ Այդ դերակատարման համար դերասանուհին արժանանում է բազմաթիվ մրցանակների, ներառյալ «Օսկար», «Ոսկե Գլոբուս» և BAFTA՝ լավագույն կանացի դերակատարման համար։

Ուիզերսփունը տնօրինում է «Type A Films» անվանումով պրոդյուսերական ընկերությունը։ Նա նաև ակտիվորեն մասնակցում է տարբեր բարեգործական կազմակերպությունների գործունեություններին։ Ռիզը համագործակցում է «Երեխաների պաշտպանության ֆոնդի» հետ, իսկ 2007 թվականին դառնում է «Avon Products» ընկերության դեմքը և նույնանուն բարեգործական ֆոնդի պատվավոր նախագահը։ Նույն 2007 թվականին նա առաջին տեղն է զբաղեցնում աշխարհում ամենաբարձր վարձատրվող դերասանուհիների ցուցակումWitherspoon is Hollywood's highest-paid actress։

 Պատանեկություն 
Ռիզ Ուիզերսփունը ծնվել է 1976 թվականի մարտի 22-ին Նոր Օռլեանում, Լուիզիանա նահանգ, ԱՄՆ, որտեղ նրա հայրը ուսուցում էր անցնում Տուլեյնի համալսարանի բժշկական բաժանմունքում։

Դերասանուհու մայրը՝ Բեթին (օրիորդական՝ Ռիզ), ծնունդով Հարիման քաղաքից էր, Թենեսի նահանգ։ Նա ունի բժշկական գիտությունների թեկնածուի աստիճան հիվանդ երեխաների խնամքի բնագավառում և բուժքույրի գործ է դասավանդում Վանդերբիլտի Համալսարանում։ Ռիզի հայրը՝ Ջոն Ուիզերսփուն, ծնվել է Ջորջիա նահանգում, ծառայել է ամերիկյան բանակի պահեստային զորքերում, փոխգնդապետի կոչումով, ստացել է բժշկական կրթություն և այժմ աշխատում է ըստ մասնագիտության։ Համարվում է, որ դերասանուհին հանդիսանում է շոտլանդացի Ջոն Ուիզերսփունի ժառանգը, Փրիսթոնի համալսարանի վեցերորդ ռեկտորի, ով եղել է ԱՄՆ Անկախության Դեկլարացիան ստորագրողներից մեկը, սակայն այդ փաստը ստուգված չէ։

Քանի որ Ռիզի հայրը ծառայում էր Վիսբադենում, Գերմանիա, իր կյանքի առաջին չորս տարիները նա անց է կացրել այդ քաղաքում։ ԱՄն վերադառնալով ընտանիքը հիմնավորվել է Նեշվիլում, Թենեսի նահանգ։ Երբ Ռիզը 7 տարեկան էր, նրան ընտրում են ծաղկի խանութի գովազդում նկարահանվելու համար և աղջիկը որոշում է դերասանական վարպետության դասեր առնել, իսկ 11 տարեկանում Ռիզը հաղթում է 10 նահանգների միջև անցկացվող տաղանդների մրցույթում։ Ապագա դերասանուհին հաճախում էր Հարդինգի ակադեմիային կից միջնակարգ դպրոց և ավարտում է Հարպետ Հոլլի աղջիկների համար հեղինակավոր դպրոցը, որտեղ եղել է աջակցության խմբի անդամ։ Դպրոցում Ռիզը ստանում էր լավ գնահատականներ, նա սիրում էր կարդալ և իրեն անվանում էր «տաղտկալի մարդ, ով կարդում է մի կույտ գրքեր»։ Ինչ վերաբերվում է դեպի գրքերը սիրուն, Ռիզը ասում է. «Գրախանութում ես խելագարվում եմ։ Իմ սիրտը սկսում է հաճախակի բաբախել, որովհետև ես ցանկանում եմ բոլորը գնել»։ Ավարտելով դպրոցը, Ռիզը ընդունվում է Սթենֆորդի համալսարան, «անգլիական գրականություն» մասնագիտությամբ։ Սակայն, սովորելով մեկ տարի, նա հեռանում է համալսարանից, որպեսզի շարունակի դերասանական կարիերան։

 Դերասանական կարիերա 
 1990-1998 թվականներ. Վաղ աշխատանքներ 
1990 թվականին Ռիզը ընկերների հետ գալիս է «Մարդը Լուսնի վրա» («The Man in the Moon») ֆիլմի լսումներին, նպատակ ունենալով փորձել որևէ աննշան դերի համար։ Սակայն իրադարձությունները դասավորվում են այնպես, որ նա ստանում է 14-ամյա գյուղական աղջնակ Դենի Թրենտի գլխավոր դերը, ով սիրահարվում է իր 17-ամյա հարևանին։ Ֆիլմը էկրան է բարձրանում 1991 թվականի վերջին։ «Variety» ամսագիրը Ռիզի խաղը անվանում է «անմոռանալի հուզիչ», իսկ քննադատ Ռոջեր Էբերտը ասում է. «Նրա առաջին համբույրը լավագույն դրվագներից մեկն է, որը ես երբևէ տեսել եմ կինոյում»։ Այդ դերի համար աղջիկը արժանանում է իր առաջին անվանակարգմանը «Երիտասարդ դերասան» մրցանակին։ Հետագայում, նույն թվականին, Ռիզը հայտնվում է նաև հեռուստաէկրաններին, նկարահանվելով Դայան Կիտոնի «Վայրի ծաղիկ» («Wildflower») ֆիլմում, Պատրիսիա Արկետի հետ միասին։ 1992 թվականին Ռիզին կարելի է տեսնել մեկ այլ հեռուստաֆիլմում՝ «Անտանելի ընտրություն։ Երեխայի պահպանում» («Desperate Choices: To Save My Child») անվանումով, որտեղ նա խաղում է լուրջ աղջկա դեր, Կեսսի Ռոբինս անունով։ Հաջորդ տարի դերասանուհին նկարահանվում է «CBS Return to Lonesome Dove» հեռուստաալիքի մինի-սերիալում, ինչպես նաև խաղում է Նոնի Պարկերին «Գերություն ավազների մոտ» («A Far Off Place») ֆիլմում։ Նույն տարում Ռիզը հայտնվում է Կարեն Մորիսի երկրորդական դերում «Արջ Ջեքը» («Jack the Bear») ֆիլմում, որի համար արժանանում է «Երիտասարդ դերասան» մրցանակին։ 1994 թվականին Ռիզը Վենդի Պֆիստերի գլխադոր դերն է խաղում Ջեֆրի Լևի «Ճապոնական ոստիկանը» («S.F.W.») ֆիլմում։

 1999-2000 թվականներ. Առաջին հաջողություններ 
1999 թվականին Ռիզը խաղում է Ալեսանդրո Նիվոլայի հետ միասին «Լավագույն ծրագրեր» («Best Laid Plans») դրամատիկական թրիլերում, Լիսսի դերում, կին, ով իր սիրեկան Նիկի հետ ծրագրում է փախչել փոքրիկ գավառական քաղաքից։ Նույն թվականին նա նկարահանվում է Սառա Միշել Գելարի և Ռայան Ֆիլիպի հետ «Դաժան խաղեր» («Cruel Intentions») դրամայում, նկարահանված XVIII դարի «Վտանգավոր կապեր» ֆրանսիական վեպի հիման վրա։

 2001-2004 թվականներ. Համաշխարհային ճանաչում 
2001 թվականը նշանավորվում է նրանով, որ այն հանդիսանում է կարևոր շրջադարձային կետ Ուիզերսփունի կարիերայում, երբ նա նկարահանվում է «Օրենքով շիկահերը» գեղարվեստական ֆիլմում։

 2005-2011 թվականներ 
2004 թվականի վերջին Ռիզը սկսում է աշխատել Մարկ Ռուֆալոյի հետ «Երկնքի և երկրի միջև» («Just Like Heaven») ռոմանտիկ կատակերգությունում։ Նրա դերը՝ Էլիզաբեթ Մասթերսոնը, փառասեր երիտասարդ բժիշկ է, ով կոմայի մեջ է գտնվում լուրջ ավտովթարից հետո։ Նրա հոգին վերադառնում է իր հին բնակարան, որտեղ նա հետագայում գտնում է իսկական սեր։

Ավելի վաղ, նույն թվականին, Ռիզը քասթինգ է անցնում Ջուն Քարտեր Կեշի դերի համար, քանթրի երգիչ և երգահան Ջոնի Կեշի երկրորդ կնոջ, «Սահմանը անցնելով» ֆիլմում։ Նա կարող էր հանդիպել Քարտեր Կեշի հետ, բայց մինչ Ռիզը նկարահանվում էր «Փառամոլության տոնավաճառ» («Vanity Fair») ֆնլմում, Քարտեր Կեշը մահանում է։ Ռիզը ինքն է ֆիլմում կատարում վոկալային դերերգը, քանի որ նրա երգերը պետք է երգվեին կենդանի հանդիսատեսի առջև։ Երբ նա իմանում է, որ պետք է ելույթ ունենա համերգներով, Ռիզը այնպես է հուզվում, որ խնդրում է իր իրավաբանին խզել ֆիլմի նկարահանման պայմանագիրը։ «Դա դերի ամենաբարդ մասն էր», ինչպես նա հետագայում հիշում է հարցազրույցներում. «Ես երբեք չեմ երգել պրոֆեսիոնալ մակարդակով»։ Հետագայում նա ստիպված էր վեց ամսվա ընթացքում սովորել երգել այդ դերի համար։ Ռիզը Քարիեր Կեշի դերում լավ է ընդունվում քննադատների կողմից, իսկ Ռոջեր Էբերտը գրում է, որ նրա ելույթը «անսպառ էներգիա է» հաղորդում ֆիլմին։ Նա այդ աշխատանքի համար արժանանում է բազմաթիվ մրցանակների, այդ թվում Կինոդերասանների Գիլդիայի Ոսկե գլոբուսին, BAFTA մրցանակի և Ամերիկյան կինոակադեմիայի մրցանակին՝ «Լավագույն կանացի գլխավոր դերակատարման համար»։ Բացի այդ, «Սահմանը անցնելով» ֆիլմում գլխավոր դերերի համար Ուիզերսփունը և Հոակիմ Ֆենիկսը արժանանում են մրցանակի «CMT Music Awards»-ի «Տարվա համատեղ բացահայտում» անվանակարգում։ Ռիզը այսպես է արտահայտում իր կիրքը ֆիլմի հանդեպ. «Այդ ֆիլմում ինձ շատ դուր է գալիս այն, որ այն հանդիսանում է իրական և պատկերում է իր առումով իրական ամուսնություն, իրական հարաբերություններ, որոնցում արգելված է ունենալ մտքեր նրա սխալականության վերաբերյալ և երկարաժամկետ ապագայում կարեկցության անհրաժեշտություն, այլ ոչ թե ունենալ հասարակ որոշումներ այժմ…»։ Նա նաև ասում է Ջուն Քարտեր Կեշի մասին, որ նա եղել է իր ժամանակից առաջ ընկած կին. «Ես մտածում եմ, որ նրա խառնվածքի հատկանիշներից է այն, որ նա կատարել է շատ այնպիսի գործեր, որոնք մենք այժմ ընկալում ենք որպես սովորական։ Սակայն 1950-ական թվականներին նրանք եղել են, իրականում, ոչ ընդունելի կանանց համար, լինելով ամուսնացած և երկու անգամ բաժանված և ունենալով երկու երեխա երկու տարբեր ամուսիններից, ճանապարհորդել մեքենայով, լիքը շատ հայտնի երաժիշտներով։ Նա չէր փորձում համապատասխանել հասարակական դոգմաներին, այնպես որ ես մտածում եմ, որ դա դարձնում է նրան շատ ժամանակակից կին»։

Ռիզի համար «Օսկար»-ից հետո առաջին դերը դառնում է երկրորդական պլանի դերը Պենելոպեի մասին հեքիաթի ժամանակակից մեկնաբանումը։ Ռիզը խաղում է Էննի դերը, Պենելոպեի լավագույն ընկերուհու, աղջիկ, ով անիծված է իր իսկ ընտանիքում։ Ֆիլմը պրոդյուսավորվում է Ուիզերսփունի ընկերության կողմից և նրա պրեմիերան կայանում է 2006 թվականին, Տորոնտոյի Միջազգային կինոփառատոնում։ «Պենելապե»-ի («Penelope») ռելիզի վերջնական ամսաթիվը հետաձգվում է երկու անգամ և վերջնական արդյունքում ֆիլմը թողարկվում է 2008 թվականի փետրվարին։

Ռիզը նորից վերադառնում է նկարահանումներին 2006 թվականի նոյեմբերին, «Տարբերակ» («Rendition») քաղաքական թրիլերի համար։ Նա նկարահանվում է Մերիլ Սթրիպի, Ալան Արկինի, Պիտեր Սարսգաարդի և Ջեյք Ջիլենհոլի հետ, խաղալով Իզաբելա Էլ-Իբրահիմին, պաթյունների կազմակերպման համար կասկածվողի հղի կնոջը։ «Տարբերակ»-ը թողարկվում է 2007 թվականի հոկտեմբերին և դա Ռիզի առաջին հայտնվելն էր կինոյում երկու տարվա ընթացքում, 2005 թվականի «Սահմանը անցնելով»-ից հետո։ Ֆիլմը գլխավորապես արժանանում է բացասական արձագանքների և ընդհանուր առումով համարվում է Տորոնտոյի կինոփառատոնի հիասթափություն։ Ռիզի խաղը նույնպես քննադատության է ենթարկվում. «Ռիզ Ուիզերսփունը զարմանալիորեն անկենդան է»։ «USA Today»-ը գրում է. «Նա հիմնականում դերում ներդնում է էներգիա և հոգի, սակայն այստեղ նրա կատարումը ճմլված է»։

2007 թվականի դեկտեմբերին Ռիզը սկսում է նկարահանվել «Չորս Սուրբ Ծնունդ» («Four Christmases») տոնական կատակերգությունում, պատմություն զույգի մասին, որոնք փորձում են իրենց Սուրբ Ծնունդը ծախսել բոլոր չորս ամուսնալուծված ծնողներին այցելելու համար։ Այստեղ նա խաղում է Վինս Վոնի հետ։ Ֆիլմը թողարկվում է 2008 թվականի նոյեմբերին։ Չնայած քննադատների միջին արձագանքներին, ֆիլմը ունենում է դրամարկղային հաջողություն, վաստակում է ավելի քան 120 միլիոն դոլար ԱՄՆ-ում և 157 միլիոն՝ ամբողջ աշխարհում։

Ռիզը հնչյունավորում է Սյուզան Մերֆիին, «DreamWorks Animation»-ի համակարգչային անիմացիոն «Հրեշներն ընդդեմ եկվորների» («Monsters vs. Aliens») 3D ֆիլմի գլխավոր հերոսուհուն, որի ռելիզը կայանում է 2009 թվականի մարտի 27-ին։ 2009 թվականին նա նաև թողարկում է սպին-օֆֆ «Օրենքով շիկահերը» ֆիլմի վրա, որը անվանվում էր «Օրենքով շիկահերները», ցուցադրելով Կամիլա «Միլլի» Ռոսսոին և Ռեբեկա «Բեկի» Ռոսսոին։

Բացառությամբ այդ անիմացիոն դերի, Ուիզերսփունը չի հայտնվում կինոյում «Չորս Սուրբ Ծնունդ» ֆիլմի թողարկումից հետո երկու տարվա ընթացքում։ Ռիզը «Entertainment Weekly»-ին ասում է, որ եղել է «կոտրված» չնախատեսված դերով, հայտարարելով, որ. «Ես ուղղակի չեմ կարդացել այն, ինչ ես սիրում եմ… Կան շատ, շատ, շատ, շատ մեծ ֆիլմեր ռոբոտների և նմանատիպ բաների մասին և դա դեռևս չի հանդիսանում 34-ամյա կնոջ մասը ռոբոտների մասին ֆիլմում»։ Ուիզեսփունը վերադառնում է 2010 թվականի վերջին և 2011 թվականին, երեք ֆիլմում։ Ռիզի բոլոր երեք դերերը կանայք են, որոնք երկու տղամարդկանց հետ ընկել են սիրային եռանկյունու մեջ։

Առաջին ֆիլմը Ջեյմս Լ. Բրուքի «Ի՞նչպես իմանալ» («How Do You Know?») ռոմանտիկ կատակերգությունն է, որում Ռիզը երեսուն և մի քիչ անց է և նա սովթբոլի ազգային հավաքականի նախկին խաղացող է։ Նրան հարկ է լինում ընտրություն կատարել բեյսբոլի այլասերված աստղի (Օուեն Ուիլսոն) և «սպիտակ օձիքի»՝ հետաքննության տակ գտնվող գործարարի (Փոլ Ռադդ) միջև։ Ֆիլմը նկարահանվում է 2009 թվականի ամռան և աշնան ընթացքում Ֆիլադելֆիայում և Վաշինգտոնում, Կոլումբիա շրջան և թողարկվում է 2010 թվականի դեկտեմբերի 17-ին։ Ֆիլմը ձախողվում է ինչպես քննադատների, այնպես էլ դրամարկղում։ Չնայած ավելի քան $ 100 միլիոն բյուջեի, ֆիլմը վաստակում է ընդամենը $ 7,6 միլիոն առաջին ուիք-ենդի ժամանակ, ինչը թույլ է տալիս «Los Angeles Times»-ին այն անվանելու «տարվա ամենամեծ ձախողումներից մեկը»։ Ֆիլմը հիմնականում վաստակում է բացասական արձագանքներ քննադատների մոտ, ունենալով 35 % «Rotten Tomatoes» -ում, 111 արձագանքներով, 2010 թվականի դեկտեմբերի վերջի դրությամբ։

Այնուհետև Ռիզի համար լինում է երկրորդ ֆիլմը, հիմնված սիրային եռանկյունու վրա, 1930-ական թվականների «Ջուր փղերի համար» («Water for Elephants») կրկեսային դրամայի էկրանավորումը։ Ռիզը կրկեսային ուսուցումը սկսում է 2010 թվականի մարտից։ Նրա դեր Մառլենա, հմայիչ երգչուհի է, ով ամուսնացած է կրկեսի օդային ակրոբատի հետ (Քրիստոֆ Վալց), սակայն հետաքրքրված է կրկեսի նոր անասնաբույժով (Ռոբերտ Պատիսոն)։ Ֆիլմի նկարահանումները կայանում են 2010 թվականի մայիսի վերջի և օգոստոսի սկզբի միջև, տարբեր վայրերում՝ Թենեսիում, Ջորջիայում և Կալիֆորնիայում։ Այն թողարկվում է 2011 թվականի ապրիլի 22-ին և արժանանում է քննադատների խառը արձագանքներին, մեծ մասամբ վկայակոչելով Ուիզերսփունի և Պատիսոնի խաղերում նրանց միջև կայծի բացակայությանը։

2010 թվականի սեպտեմբերին Ռիզի մոտ սկսվում են երրորդ ֆիլմի նկարահանումները Վանկուվերում։ «20th Century Fox» կինոընկերության «Ուրեմն պատերազմ» («This Means War»), ռեժիսոր Մակ Ջիի լրտեսական կատակերգությունը, որտեղ Ռիզը խաղում է երկու լավագույն ընկերների (Քրիս Պայն և Թոմ Հարդի) միջև պայքարի կենտրոնում հայտնված կնոջ դերը, ովքեր սիրահարված են նրան։ Համաշխարհային պրեմիերան կայանում է 2012 թվականի փետրվարի 14-ին։

Հայտարարվում է, որ Ռիզը պետք է նկարահանվի «Ֆարմ աղջիկը»՝ կնոջ մասին, ով աշխատում է ֆարմակոլոգիական արտադրությունում և «Պեգի Լի»՝ ռեժիսոր Նորա Էֆրոնի մասին կենսագրական ֆիլմերում։ Ուիզերսփունի անունը հիշատակվում է նաև մի շարք այլ հնարավոր ֆիլմերում, այդ թվում «Universal Pictures»-ի 1939 թվականի «Կեսգիշեր» կատակերգության ռեմեյկի, ըստ Մայքլ Արնդտի սցենարի և «Մեր ընտանեկան խառնաշփոթները» սարսափ ֆիլմում, որը նա պետք է պրոդյուսավորի Ջենիֆեր Սիմփսոնի հետ համատեղ, «Օրենքով շիկահերը 2»-ի համապրոդյուսերի։ Ռիզը նաև, ըստ լուրերի, իր վրա է վերցնում Փոլ Թոմաս Անդերսոնի դերը, Ֆիլիպ Սեյմուր Հոֆմանի հետ, նախատեսվող ֆիլմում, հիմնված սաենթոլոգի պատմության վրա, «Վարպետ» աշխատանքային անվանումով։ Ուիզերսփունը Աստղի է արժանանում Հոլիվուդի փառքի ծառուղիում, 2010 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, Hollywood Blvd 6262 հասցեում։

 Այլ գործունեություն 
Վրդովված պապարացիների հաստատակամությամբ, Ռիզը Քեմերոն Դիազի, Լինդսի Լոհանի և Հոլի Բերիի հետ միասին վարկաբեկող տեղեկություններ է հավաքում լուսանկարիչների վարքագծի վերաբերյալ և ներկայացնում է նահանգապետ Առնոլդ Շվարցենեգերին, որից հետո ընդունվում է օրենք, որը 2006 թվականի հունվարի 1-ից սահմանափակում է լուսանկարիչների իրավունքները (տուգանք առանց համաձայնության նկարի հրապարակման համար)։

Ռիզը մասնակցություն է ունենում ԱՄՆ-ի և Կանադայի անտուն երեխաների համար իրերի հավաքման գործընթացում։ 2007 թվականի օգոստոսին նա դառնում է «AVON»-ի դեմքը, ինչպես նաև բարեգործական ֆոնդի պատվավոր նախագահը և խոսնակը։

 Լրատվամիջոցներում 
Գովազդում է «AVON»-ի օծանելիքները։

 Անձնական կյանք 
1999—2008 թվականներին Ռիզն ամուսնացած էր դերասան Ռայան Ֆիլիպի հետ։ Այդ ամուսնությունում Ռիզը ունենում է երկու երեխա՝ դուստր Ավա Էլիզաբեթ Ֆիլիպ (ծնված 1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ին) և որդի Դիկոն Ռիզ Ֆիլիպ (ծնված 2003 թվականի հոկտեմբերի 23-ին)։

2011 թվականի մարտի 26-ին Ռիզը ամուսնանում է գործակալ Ջիմ Տոտի հետ, ում հետ հանդիպում էր ամուսնությունից մեկ տարի առաջ։ Այդ ամուսնությունում 2012 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ծնվում է Ռիզի երրորդ երեխան՝ որդի Թենեսի Ջեյմս Տոտ։

 Ֆիլմագրություն 
 Դերակատարումներ 
Թիվ  Ֆիլմի անուն  Բնօրինակի անվանումը Դերը  Ժանր  Ռեժիսոր  Խաղընկերներ  1975  Շաբաթ երեկո ուղիղ եթերում  Saturday Night Live  փոքրիկ ջրահարս / Աննա Հեչ  Սերիալ, Կատակերգություն, Երաժշտական  Դեյվ Ուիլսոն Բետ ՄակԿարտի-Միլեր Դոն Ռոյ Կինգ  Դոն Պարդո,Լեննի Պիկեթ,Դարել Խեմոնդ,Սետ Մայերս,Ֆրեդ Արմիզեն 1989  Սիմփսոնները  The Simpsons  Գրետա Ուոլֆքասլ (հնչյունավորում)  Սերիալ, Մուլտֆիլմ, Կատակերգություն, Ընտանեկան  Մարկ Կերկլենդ Սթիվեն Դին Մուր Ջիմ Ռիրդոն  Դեն Կասթելանետա,Ջուլի Կավներ,Նենսի Կարտրայտ,Յարդլի Սմիթ,Գարի Շիրեր 1991  Մարդը լուսնի վրա  The Man in the Moon  Դանիելլա 'Դանի' Տրանտ  Դրամա, Մելոդրամա  Ռոբերտ Մալիգան  Սեմ Ուոտերսթոն,Տես Հարպեր,Գեյլ Ստրիկլենդ,Ջեյսոն Լոնդոն 1991  Վայրի ծաղիկ  Wildflower  Էլլի Պերկինս  Դրամա, Մելոդրամա  Դայան Կիտոն  Բո Բրիջես,Սյուզան Բլեյկլի,Ուիլյամ ՄակՆամարա,Պատրիսիա Արկեթ 1992  Անտանելի ընտրություն։ Երեխայի պահպանում  Desperate Choices: To Save My Child  Քեյսի Ռոբինս  Դրամա  Էնդի Տեննանտ  Ջոեննա Կերնս,Բրյուս Դևիսոն,Ջոզեֆ Մացցելո,Ջերեմի Սիսթո,Բրյուս ՄակԳիլ 1993  Գերություն ավազների մոտ  A Far Off Place  Նոնի Պարկեր  Դրամա, Մելոդրամա, Արկածային, Ընտանեկան  Միկաել Սալոմոն  Իտեն Էմբրի,Ջեք Թոմպսոն,Սարել Բոկ,Ռոբերտ Ջոն Բյորկ 1993  Արջ Ջեքը  Jack the Bear  Կարեն Մորիս  Դրամա, Ընտանեկան  Մարշալ Հերսկովից  Դեննի Դե Վիտո,Ռոբերտ Ջ. Ստայնմիլեր կրտ.,Միկո Խյուզ,Գերի Սինիզ,Արտ ԼաՖլյոր 1993  Միայնակ աղավնու վերադարձը  Return to Lonesome Dove  Ֆերիս Դունինգան  Մինի սերիալ, Դրամա, Վեստեռն  Մայկ Ռոուբ  Ջոն Վոյտ,Բարբարա Հերշի,Ռիկ Շրոդեր,Լուիս Գոսետ մլ.,Ուիլյամ Լ. Փիթերսեն 1994  Ճապոնական ոստիկանը  S.F.W.  Վենդի Պֆիստեր  Դրամա, Կատակերգություն  Ջեֆրի Լևի  Սթիվեն Դորֆ,Ջեյք Բյուզի,Ջոի Լորեն Էդամս,Պամելա Գիդլի 1994 – 2004  Ընկերները  Friends  Ջիլ Գրին  Սերիալ, Մելոդրամա, Կատակերգություն  Գարի Հելվորսոն Քևին Բրայթ Մայքլ Լեմբեկ  Ջենիֆեր Էնիսթոն,Քորթնի Քոքս,Լիզա Կուդրոու,Մեթ ԼեԲլան,Մեթյու Փերի 1996  Վախ  Fear  Նիկոլ Ուոլքեր  Թրիլեր, Դրամա  Ջեյմս Ֆոուլի  Մարկ Ուոլբերգ,Ուիլյամ Լ. Փիթերսեն,Էմի Բրեննեման,Ալիսա Միլանո 1996  Մայրուղի  Freeway  Վանեսա Լուտց  Թրիլեր, Դրամա, Կատակերգություն, Քրեական  Մեթյու Բրայտ  Կիֆեր Սազերլենդ,Վոլֆգանգ Բոդիսոն,Դեն Հեդայյա,Ամանդա Պլամեր 1997 – 2010  Բլրի արքան  King of the Hill  Դեբբի  Սերիալ, անիմացիոն սիտկոմ, Դրամա, Կատակերգություն  Քլեյ Հոլ Տրիշիա Գարսիա Կյոնգ Խի Լիմ  Մայք Ջաջ,Կետի Նեջիմի,Պամելա Ադլոն,Ջոնի Հարդվիկ,Սթիվեն Ռութ 1998  Մթնշաղ  Twilight  Մել Ամես  Թրիլեր, Դրամա, Քրեական, Դետեկտիվ  Ռոբերտ Բենտոն  Փոլ Նյուման,Սյուզեն Սարանդոն,Ջին Հեկմեն,Ստոքարդ Չեննինգ 1998  Գիշերային ծանրոց  Overnight Delivery  Իվի Միլեր  Մելոդրամա, Կատակերգություն  Ջեյսոն Բլում  Փոլ Ռադ,Քրիստին Տեյլոր,Սարա Սիլվերման,Բաֆի Սեդլաչեկ 1998  Պլեզանտվիլ  Pleasantville  Ջենիֆեր  Ֆենտեզի, Դրամա, Կատակերգություն  Գերի Ռոս  Տոբի Մագուայր,Ուիլյամ Խ. Մեյսի,Ջոան Ալեն,Ջեֆ Դենիելս 1999  Դաժան խաղեր  Cruel Intentions  Աներետ Հարգրով  Թրիլեր, Դրամա, Մելոդրամա  Ռոջեր Կամբլ  Սարա Միշել Գելար,Ռայան Ֆիլիփ,Սելմա Բլեր,Լուիզա Ֆլետչեր 1999  Դուրս պրծուկ  Election  Տրեյսի Ֆլիկ  Դրամա, Կատակերգություն  Ալեքսանդր Պեյն  Մեթյու Բրոդերիկ,Քրիս Կլեյն,Ջեսիկա Քեմփբել,Ֆիլ Ռիվզ 1999  Լավագույն ծրագրեր  Best Laid Plans  Լիզա  Թրիլեր, Դրամա, Քրեական  Մայկ Բարկեր  Ալեսանդրո Նիվոլա,Ջոշ Բրոլին,Ջին Վոլանդ,Ջոնաթան ՄակՄարտրի 2000  Ամերիկյան մոլագարը  American Psycho  Էվելին Ուիլյամս  Դրամա, Քրեական  Մերի Հերոն  Քրիստիան Բեյլ,Ուիլեմ Դեֆո,Ջոշ Լուկաս,Կերա Սեյմուր 2000  Կրտսեր Նիկկի  Little Nicky  Սուրբ  Ֆենտեզի, Կատակերգություն  Սթիվեն Բրիլ  Ադամ Սենդլեր,Պատրիսիա Արկեթ,Հարվի Քեյթել,Ռիս Իվանս,Թոմ ’Տայնի’ Լիսթեր կրտ. 2001  Կարապային խողովակ  The Trumpet of the Swan  Սերենա (հնչյունավորում)  Մուլտֆիլմ, Երաժշտական, Դրամա  Տերի Լ. Նոս Ռիչարդ Ռիչ  Ջեյսոն Ալեքսանդր,Մերի Ստինբերգեն,Սետ Գրին,Քերոլ Բյորնեթ 2001  Օրենքով շիկահերը  Legally Blonde  Էլլե Վուդ  Մելոդրամա, Կատակերգություն  Ռոբերտ Լուկետիչ  Լյուկ Ուիլսոն,Սելմա Բլեր,Մեթյու Դևիս,Վիկտոր Գարբեր 2002  Որքան կարևոր է լուրջ լինել  The Importance of Being Earnest  Սեսիլ Կարդև  Դրամա, Մելոդրամա, Կատակերգություն  Օլիվեր Փարկեր  Ռուպերտ Էվերեթ,Քոլին Ֆյորտ,Ֆրենսիս Օ’Կոնոր,Ջուդի Դենչ 2002  Քաղցրիկը Ալաբամայից  Sweet Home Alabama  Մելանի Սմուտեր  Մելոդրամա, Կատակերգություն  Էնդի Տեննանտ  Ջոշ Լուկաս,Պատրիկ Դեմպսի,Կենդիս Բերգեն,Մերի Կեյ Պլեյս 2003  Օրենքով շիկահերը 2  Legally Blonde 2: Red, White & Blonde  Էլլե Վուդս  Կատակերգություն  Չարլզ Հերման-Վյորմֆելդ  Սալի Ֆիլդ,Ռեջինա Կինգ,Ջենիֆեր Քուլիջ,Բրյուս ՄակԳիլ 2004  Փառամոլության տոնավաճառ  Vanity Fair  Բեքի Շարպ  Դրամա  Միրա Նաիր  Ռոմոլա Գարայ,Ջեյմս Պյուրֆոյ,Ջոնաթան Ռիզ Մայերս,Անջելիկա Մենդի 2005  Սահմանը անցնելով  Walk the Line  Ջուն Քարտեր  Դրամա, Մելոդրամա, Կենսագրական, Երաժշտական  Ջեյմս Մենգոլդ  Հոակին Ֆենիքս,Ջեննիֆեր Գուդվին,Ռոբերտ Պատրիկ,Դալաս Ռոբերտս 2005  Երկնքի և երկրի միջև  Just Like Heaven  Էլիզաբետ  Ֆենտեզի, Մելոդրամա, Կատակերգություն  Մարկ Ս. Ուոտերս  Մարկ Ռուֆալո,Դոնալ Լոգ,Դինա Սպայբի,Բեն Շենկման 2006  Պենելոպե  Penelope  Էննի  Ֆենտեզի, Մելոդրամա, Կատակերգություն  Մարկ Պալանսկի  Քրիստինա Ռիչի,Ջեյմս ՄակԷվոյ,Կետրին Օ’Հարա,Ռիչարդ Է. Գրանտ 2007  Տարբերակ  Rendition  Իզաբելլա Ֆիլդս Էլ-Իբրահիմի  Թրիլեր, Դրամա  Գևին Հուդ  Ջեյք Ջիլենհոլ,Մերիլ Ստրիպ,Ալան Արկին,Փիթեր Սարսգաարդ 2008  Չորս Սուրբ Ծնունդ  Four Christmases  Քեյթ  Դրամա, Մելոդրամա, Կատակերգություն  Սետ Գոռդոն  Վինս Վոն,Ռոբերտ Դյուվալ,Սիսի Սպեյսեկ,Ջոն Վոյտ 2009  Հրեշներն ընդդեմ այլմոլորակայինների  Monsters vs Aliens  Սուզան Մերֆի / Գինոմիկա (հնչյունավորում)  Մուլտֆիլմ, Ֆանտաստիկ, Մարտական, Կատակերգություն  Ռոբ Լեթերման Կոնրադ Վերնոն  Սետ Ռոգեն,Հյու Լորի,Ուիլ Արնեթ,Կիֆեր Սազերլենդ 2009  Հրեշներն ընդդեմ բանջարեղենների  Monsters vs Aliens: Mutant Pumpkins from Outer Space  Սուզան Մերֆի / Գինոմիկա (հնչյունավորում)  Կարճամետրաժ, Մուլտֆիլմ, Ֆանտաստիկ, Ֆենտեզի, Կատակերգություն, Ընտանեկան  Փիթեր Ռեմսի  Սետ Ռոգեն,Հյու Լորի,Ուիլ Արնեթ,Կիֆեր Սազերլենդ 2010  Ի՞նչպես իմանալ  How Do You Know?  Լիզա  Դրամա, Մելոդրամա, Կատակերգություն  Ջեյմս Լ. Բրուքս  Փոլ Ռադ,Ջեք Նիկոլսոն,Օուեն Ուիլսոն,Կետրին Հան 2011  Ջուր փղերի համար  Water for Elephants  Մարլենա  Դրամա, Մելոդրամա  Ֆրենսիս Լոուրենս  Ռոբերտ Պատինսոն,Քրիստոֆ Վալց,Փոլ Շնայդեր,Ջիմ Նորտոն 2012  Ուրեմն պատերազմ  This Means War  Լաուրեն  Մարտական, Մելոդրամա, Կատակերգություն  ՄակՋի  Թոմ Հարդի,Քրիս Պայն,Թիլ Շվայգեր,Չելսի Խենդլեր 2012  Մադ  Mud  Յունիպեր  Դրամա  Ջեֆ Նիկոլս  Մեթյու Մակքոնահի,Տայ Շերիդան,Մայքլ Շեննոն,Սարա Փոլսոն 2013  Վիշապի հանգույց  Devil's Knot  Պամ Հոբս  Թրիլեր, Դրամա, Քրեական, Կենսագրական  Ատոմ Էգոյան  Դեյն ԴեՀաան,Քոլին Ֆյորտ,Քևին Դյուրան,Բրյուս Գրինվուդ 2013  Տղամարդիկ Մարսից են, կանայք՝ Վեներայից  Men Are from Mars, Women Are from Venus   Մելոդրամա, Կատակերգություն  Բրայան Բակլի   2013  Մեծ աչքեր  Big Eyes  Margaret Keane  Դրամա  Սքոթ Ալեքսանդեր Լարի Կարացևսկի  Ռայան Ռեյնոլդս, 2013  Ցանկությունների ցուցակ  Wish List    Փոլ Ֆայգ  

 Պրոդյուսեր 
Թիվ  Ֆիլմի անուն  Բնօրինակի անվանումը  2003  Օրենքով շիկահերը 2։ Կարմրահեր, սպիտակահերը և շիկահերը  Legally Blonde 2: Red, White & Blonde  2006  Պենելոպե  Penelope 2009 Օրենքով շիկահերը  Legally Blondes  Աշխարհի շուրջը 80 ժամադրության ընթացքում  Around the World in 80 Dates  Դեղագործուհին  Pharm Girl

 Մրցանակներ և անվանակարգումներ 
 Մրցանակներ 
 2006 թվական — «Օսկար» — «Լավագույն դերասանուհի», «Սահմանը անցնելով» ֆիլմի համար
 2006 թվական — «Ոսկե Գլոբուս» — «Լավագույն դերասանուհի կատակերգությունում կամ մյուզիքլում», «Սահմանը անցնելով» ֆիլմի համար
 2006 թվական — BAFTA — «Լավագույն դերասանուհի», «Սահմանը անցնելով» ֆիլմի համար
 2006 թվական — ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիա — «Լավագույն դերասանուհի», «Սահմանը անցնելով» ֆիլմի համար

 Անվանակարգումներ 
 2000 թվական — «Ոսկե Գլոբուս» — «Լավագույն դերասանուհի կատակերգությունում կամ մյուզիքլում», «Դուրս պրծուկ» ֆիլմի համար
 2002 թվական — «Ոսկե Գլոբուս» — «Լավագույն դերասանուհի կատակերգությունում կամ մյուզիքլում», «Օրենքով շիկահերը» ֆիլմի համար
 2015 թվական — «Օսկար» — «Լավագույն դերասանուհի», «Վայրին» («Wild») ֆիլմի համար
 2015 թվական — «Ոսկե Գլոբուս» — «Լավագույն դերասանուհի դրամայում», «Վայրին» ֆիլմի համար
 2015 թվական — BAFTA — «Լավագույն դերասանուհի», «Վայրին» ֆիլմի համար
 2015 թվական — ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիա — «Լավագույն դերասանուհի», «Վայրին» ֆիլմի համար

 Ծանոթագրություններ 

 Աղբյուրներ 


Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ