Փառիսոսի բերդ

Փառիսոսի բերդ (Ադրբեջանում հայտնի է որպես  Քյորօղլու կալասը), միջնադարյան հայկական բերդ Գարդմանում, ներկայումս՝ Ադրբեջանական Հանրապետության Գետաբեկի շրջանի Ղալաքենդ գյուղի հյուսիսային մասում, գետի ձախափնյա ժայռոտ լեռնագագաթի վրաՍամվել Կարապետյան, Հյուսիսային Արցախ, Երևան, 2004, էջ 127։

 Պատմություն 

Փառիսոսի բերդը կառուցվել է IX-X դդ.։

 Ճարտարապետություն 
Շրջապատի նկատմամբ Փառիսոսի բերդը ունի իշխող դիրք։ Հարավից լեռնագագաթը վիմահերձ է և բնական անառիկություն է հաղորդում ռազմական կառույցին։ Մյուս կողմերն ամրացված են բրգաշատ պարիսպներով, որոնք կառուցված են անմշակ կրաշաղախով (հյուսիսային և արևմտյան կողմերում կրկնաշարք են) կամ կոպտատաշ քարով։ Պարիսպների հաստությունը կազմում է 2,5 մետր, իսկ պահպանված բարձրությունը՝ 8-9 մետր։ Կիսաբոլորակ աշտարակների թիվն անցնում է մեկ տասնյակից։ Բերդի մուտքն արևելյան կողմից է։ Պարսպապատ տարածքում պահպանվել են տարբեր չափի բազմաթիվ շինությունների հետքեր, կիսավեր մատուռ, իսկ հյուսիսային պարսպապատին կից կան ընդհանուր մուտքով միմյանց հետ հաղորդակցվող թաղակապ 2 սենյակներ, որոնցից մեկը մեկը ծառայել է իբրև ջրամբար։

Ըստ ավանդության, ջուրը այստեղ է հասցվել ստորգետնյա առվովՍմբատ Մ., Հնութիւններ Գետաբէկի շրջակայքում, «Նոր-Դար», 1893, N 36, էջ 3՝ ։

IX-X դարավերջին բերդն այցելած մի քանի հեղինակներ թողել են նկարագրական ուշագրավ նյութեր։ Դրանցից է 1890 թվականի ամռանը բերդ է բարձրացել Ս. Քամալյանը և գրել հետևյալը՝

 Տես նաև 
 Փառիսոսի արշավանք (1003)
 Բերդը տիեզերքից նկարված քարտեզում

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Ադրբեջան)
Կատեգորիա:9-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Կատեգորիա:Փառիսոս գավառի շենքեր և կառույցներ