Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Փիփ)

Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի, հայկական առաքելական եկեղեցի ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանի Փիփ գյուղումՍամվել Կարապետյան, «Հյուսիսային Արցախ» RAA գիտական ուսումնասիրություններ, Գիրք Զ, ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչություն, Երևան 2004թ. ISBN 5-8080-0566-3, (հայերեն տարբերակ), (English version)։։

Շինարարության սկիզբը հայտնի չէ, բայց կառուցումը ավարտվել է 1849 թվականին, իսկ փոքրիկ զանգակատունը կառուցվել է ավելի վաղ՝ 1847 թվականին ժողովրդի և տփխեսցի (թիֆլիսեցի) Ստեփան Միրիմյանցի ջանքերով, որի մասին եկեղեցու արևմտյան պատի մեջ տեղադրված մարմարյա քարին կար արձանագրություն։

Եկեղեցին ուղղանկյուն հատակագծով գմբեթավոր դահլիճ է՝ կառուցված անտաշ քարով և կրաշաղախով։ Հիմնային հանգույցներն ու գմբեթը կառուցվել են սրբատաշ քարով։ 22 մ երկարությամբ և 12 մ լայնությամբ եկեղեցին ներսից պահվում է վեց հրաշալի կառուցված սյուներովՀայաստանի ազգային արխիվ, ֆ. 53, ց.1, գ. 3814, թ. 105:«Արձագանք», 1886, N 23, էջ 329։Սամվել Կարապետյան, Հյուսիսային Արցախ, Երևան, 2004, էջ 265։։

Եկեղեցում պահվել է չորս ձեռագիր ավետարան«Արձագանք», 1886, N 23, էջ 329-330։Բարխուտարեանց Մ., Արցախ, Բաքու, 1895, էջ 296-298։, որոնց գտնվելու վայրը ներկայումս անհայտ է։ Հայտնի է, որ 1862 թվականին եկեղեցին նորոգվել էՀայաստանի ազգային արխիվ, ֆ. 53, ց.1, գ. 3836, թ. 40-41։ և գործել մինչև 1928 թվականին ու Խորհրդային Միության իշխանության կողմից անվերադարձ փակվել։

Մուտքի մոտ կար խաչքար, իսկ պատին 1849 թվականով թվագրվող արձանագրություն՝ «ՌՄՂԸ թվին»Բարխուտարեանց Մ., Արցախ, Բաքու, 1895, էջ 296։։ Փիփ գյուղի հայությանը բռնագաղթից և Ադրբեջանի Հանրապետության վերահսկողությանը անցնելուց հետո եկեղեցին վերածվել է անասնագոմի։

Ադրբեջանի իշխանություններն այն անվանում են «իրենց նախնիների կառուցած ալբանական եկեղեցի»։

 Տես նաև 
 Փիփ
 Սուրբ Փեփրոնյա եկեղեցի (Փիփ)
 Չարեք վանք
 Հարանց մատուռ
 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Փիփ գյուղի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով