Հոռոմ

Հոռոմ, գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզի Արթիկի տարածաշրջանում, մարզկենտրոնից 19 կմ հարավ, Մանթաշ գետի ափերին։ Գտնվում է Երևան-Գյումրի ավտոմայրուղուց 2 կմ հեռավորության վրա, շրջապատված է արգավանդ հանդամասերով։

Տները տուֆակերտ են, թեք տանիքով ու հարմարավետ։ Խմելու ջուրը բերված է մոտ 20 կմ հեռավորությունից։

 Կլիմա 
Կլիման ցուրտ է։ Գյուղում կան դեկորատիվ ու մրգատու ծառեր։

 Բնակչություն 
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Հոռոմի մշտական բնակչությունը կազմել է 2032, առկա բնակչությունը՝ 1710 մարդ։ 1831 թվականից ի վեր գյուղի բնակիչները հայեր ենԶավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)», որոնց նախնիների մասը 1829-1830 թվականներին գաղթել են Կարսից և Արևմտյան Հայաստանի տարբեր շրջաններից«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 3, էջ 437։

Հոռոմի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

 Տարի 1831 1873 1897 1926 1939 1949 1970 1979 1989 2001 2011 Բնակիչ 459 1421 1939 1564 1867 1660 1949 1841 2495«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 5, էջ 759 2166 20322011 թ Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները

 Տնտեսություն 
Բնակչությունը զբաղվում է հացահատիկի, շաքարի ճակնդեղի, կերային կուլտուրաների մշակությամբ, մեղվաբուծությամբ, անասնապահությամբ։

 Օգտակար հանածոներ 
Ունի բազալտի պաշարներ։

 Պատմամշակութային կառույցներ 
Հոռոմում՝ բլուրների վրա, գտնվում է «Արծնաբերդ» Կիկլոպյան ամրոցը (տեղացիների կոչմամբ՝ Ղալաչի), բարձունքների և լեռնալանջերի վրա նշմարվում են բնակարանների հետքեր։ Այստեղ պեղումներ են կատարել Թորոս Թորամանյանը (1914 թ.- ին), Բ. Պիստրովսկին, Ա. Աջյանը, Լ. Գյուզալյանը (1930 թ.-ին)։ Հոռոմում և շրջակայքում կան հին գերեզմաններ, դամբարաններ։

Հոռոմն ունի սուրբ Հռիփսիմե (1861) և սուրբ Աստվածածին (1868 թ.) եկեղեցիներ, XII-XIII դդ. «Թուխ Մանուկ» մատուռ։

 Հասարակական կառույցներ 
Ունի միջնակարգ դպրոց (իբրև տարրական դպրոց բացվել է 1868 թ.- ին), մշակույթի տուն, մանկապարտեզ և հիվանդանոց։

2016 թվականին համայնքում ստեղծվել է մարզահրապարակ՝ խրախուսելու համայնքի առողջ ապրելակերպը։

 Հայտնի Հոռոմեցիներ 
Այստեղ է ծնվել Սովետական Միության հերոս, փոխգնդապետ Վ. Օգանեսովը (Հովհաննիսյան), Սովետական Միության հերոս, երկաթուղային Թ. Պողոսյանյ, բանասիրական գիտություննորի դոկտոր Գ. Վ. Աբգարյանը (1920)։ 

 Ավանդություն 
Գոյություն ունի անվանման ծագման երկու ավանդություն․

 Անիի թագավորի Հռիփսիմե անունով աղջիկը ժամանակին եկել է այստեղ ամառանոց։ Ղալաչի լեռան վրա նա հիմնել է մի փոքրիկ ամրոց։ Այդ աղջկա անունով գյուղը կոչվել է Հոռոմ՝ Հռիփսիմե։
 Պարսկաստանում ապրող մի հռոմեացի ժամանակին եկել է այստեղ, գյուղ հիմնել, որը նրա անունով կոչվել է Հոռոմ։

 Տես նաև 
 Հոռոմի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 
 Հոռոմ գյուղի մասին Armeniapedia.org կայքում

Կատեգորիա:Արթիկի շրջան
Կատեգորիա:Հոռոմի բերդ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գյուղեր