Իշխան Խաչատրյան (մաթեմատիկոս)

Իշխան Գվիդոնի Խաչատրյան (), հայ մաթեմատիկոս, գիտության և կրթության ականավոր գործիչ։ Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտություններ դոկտոր (1982), պրոֆեսոր (1991)։

 Կենսագրություն 
Ծնվել է 1947 թվականին Մարտունիում։ 1964 թ. ավարտել է ծննդավայրի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը։ 1969 թ. ԵՊՀ-ի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը՝ մաթեմատիկա մասնագիտությամբ։ 1977 թ. շնորհվել է ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուի, 1988 թ. ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորի աստիճան, 1982 թ. ավագ գիտաշխատողի, 1991 թ. պրոֆեսորի կոչում։

Խաչատրյանը 1971-1989 թթ. աշխատել է Հայաստանի Գիտությունների Ակադեմիայի մաթեմատիկայի ինստիտուտում, 1989 թ. սկսած՝ Երևանի պետական համալսարանում։ Սկսած 1979 թ. դասավանդել է ԵՊՀ մաթեմատիկայի ֆակուլտետում, մինչև 1989 թ. համատեղության կարգով, այնուհետև որպես հիմնական աշխատող՝ դիֆերենցիալ հավասարումներ ամբիոնի վարիչ պաշտոնումhttp://phone.ysu.am/index.php?search=byFacultis&department=37&chair=192։

Հրատարակել է մեկ մենագրություն, համահեղինակ է մեկ ուսումնական ձեռնարկի, ունի 32 գիտական ձեռնարկ։

Գիտական աշխատանքը
Խաչատրյանի գիտական հոդվածները հիմնականում վերաբերվում են դիֆերենցիալ օպերատորների սպեկտրալ տեսության ուղիղ և հակադարձ խնդիրներին, ինչպես նաև դրանց կիրառություններին մաթեմատիկական ֆիզիկայի ոչ գծային որոշ դիֆերենցիալ հավասարումների լուծման հարցում։ Նրա կողմից լուծվել է բարձր կարգի երկանդամ դիֆերենցիալ օպերատորի վերականգման խնդիրը ըստ օպերատորի սեփական արժեքների։ Խաչատրյանին հաջողվել է պարզել բարձր կարգի դիֆերենցիալ հավասարումների համար ձևափոխության օպերատորի գոյության պայմանները և լուծել բարձր կարգի դիֆերենցիալ օպերատորների համար ցրման հակադարձ խնդիրը։ Մասնավորաբար, դուրս է բերել առնչություն ցրման տվյալների միջև, որի ստացման մեթոդը կիրառել է նաև մատրցային պոտենցիալով Շտուրմ-Լիուվիլի օպերատորի համար, և այդ դեպքում, ի տարբերություն հայտնի առնչության, ստացել է ավելի ընդհանուր, եզրային պայմանների նկատմամբ անփոփոխ տեսքի և նոր բովանդակություն կրող առնչություն, որն իրենից ներկայացնում է ցրման տվյալներով կառուցված որոշակի օպերատորի ինդեկսի համար բանաձև։

 Երկեր 
 Մաթեմատիկայի խնդիրների ժողովածու։ Հայաստանի Բուհ-երի դիմորդների համար (Լուծումների ուղեցույց)։ Երևան, Գառնի, 1991։
 Մաթեմատիկայի խնդիրների ժողովածու։ Հայաստանի ԲՈՒՀ-երի դիմորդների համար (Լուծումների ուղեցույց)։ Երևան, Գառնի, 1991 (համահեղինակ)։
 Մաթեմատիկայի ընդունելության քննությունների տարբերակներ առաջադրված 1991 թվականին (Լուծումներ, ցուցումներ, պատասխաններ)։ Երևան, «Ինդեքս», 1992։
 Կուրսային և ավարտական աշխատանքների թեմաների ժողովածու «Դիֆերենցիալ հավասարումներ», «Մաթեմատիկական ֆիզիկայի հավասարումներ» և «Ֆունկցիոնալ անալիզ» առարկաներից։ Երևանի պետաական համալսարան, Դիֆերենցիալ հավասարումների ամբիոն։ Երևան, Երևանի համալսարանի հրատ., 2008 (համահեղինակ)։
 Բանախյան հանրահաշիվներ և սպեկտրալ տեսություն։ Դասագիրք բուհերի ֆիզմաթ. մասնագիտ. ուսանողների համար։ Երևան, Երևանի պետական համալսարանի հրատ., 2008 (համահեղինակ)։
 Пространства с операцией предела / И.Г. Хачатрян. 2-е изд., перераб. и доп. Ереван, Изд-во ЕГУ, 2009.

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարտունի (Գեղարքունիքի մարզ) քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ