Ոսկե գնդակ

Ոսկե գնդակ (), ամենամյա ֆուտբոլային մրցանակ, որ շնորհվում էր ֆրանսիական «France Football» ամսագրի կողմից նախորդ տարվա ընթացքում լավագույն ելույթ ունեցող ֆուտբոլիստին՝ 1956-ից մինչև 2009-ը։ Մրցանակը ստեղծվել է Գաբրիել Անոյի նախաձեռնությամբ, որը խնդրեց իր գործընկերներին քվեարկել 1956-ին Եվրոպայի լավագույն խաղացողի համար. մրցանակը կոչում էին նաև Եվրոպայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ։ Առաջին հաղթողը Սթենլի Մեթյուզն էր՝ «Բլեքպուլ» ակումբիցhttp://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/7750881.stmhttps://www.cambridge.org/core/journals/perspectives-on-politics/article/abs/messi-ronaldo-and-the-politics-of-celebrity-elections-voting-for-the-best-soccer-player-in-the-world/36CB5CB44D4C06866305408163A49290https://www.sportbible.com/football/ballon-dor-votes-lionel-messi-cristiano-ronaldo-665271-20230302։

Ի սկզբանե, լրագրողները կարող էին միայն քվեարկել եվրոպական ակումբներում հանդես եկող եվրոպացի խաղացողների համար և այնպիսի ֆուտբոլիստներ, ինչպիսիք են Դիեգո Մարադոնան և Պելեն չէին կարող ստանալ այն։ 1995-ին, կանոնները փոփոխվեցին, ինչը թույլ տվեց ոչ եվրոպացի ֆուտբոլիստներին հաղթել մրցանակը, եթե նրանք խաղում էին եվրոպական ակումբում։ Առաջին ոչ եվրոպացին, որը հաղթեց մրցանակը կանոնների փոփոխությունից հետո լիբերիացի Ջորջ Վեան էրhttp://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/7750898.stm։ Հետագայում լրագրողների թվաքանակը նույնպես աճեց՝ հասնելով 96-ի։

Միայն երեք ֆուտբոլսիտներին է հաջողվել հաղթել մրցանակը երեքական անգամ. Յոհան Կրոյֆ, Միշել Պլատինի և Մարկո վան Բաստեն։ Ընդ որում Պլատինին միակն է, որը արժանացել է Ոսկե գնդակին երեք անգամ անընդմեջ՝ 1983-1985 թվականներին։ Գերմանացի և հոլանդացի ֆուտբոլիստներն ամենաշատն են արժանացել մրցանակին. 7-ական անգամ։ Իտալական Յուվենտուս և Միլան ակումբների խաղացողներն ամենաշատն են ստացել մրցանակը. վեց ֆուտբոլիստներ ստացել են ութ Ոսկե գնդակ նշված ակումբներում հանդես գալու ընթացքում։ Վերջին ֆուտբոլիստը, որը արժանացել է «Ֆրանս ֆուտբոլի» Ոսկե գնդակին համարվում է Լիոնել Մեսսին։

Լև Յաշինը միակ դարպասապահն է, որը ստացել է այդ մրցանակը (1963-ին)։

2010 թվականին «France Football»-ի Ոսկե գնդակ և ՖԻՖԱ-ի տարվա ֆուտբոլիստ մրցանակները միավորվեցին։ Աշխարհի լավագույն ֆուտբոլիստը սկսեց նոր մրցանակ ստանալ, այն կոչվում է «ՖԻՖԱ Ոսկե գնդակ»։ Այս տիտղոսի առաջին մրցանակակիրը դարձավ Լիոնել Մեսսին։

 Հաղթողներ 

 Տեղ Ֆուտբոլիստ  Երկիր Միավ. 1956 1 Սթենլի Մեթյուզ   47 2 Ալֆրեդո դի Ստեֆանո    44 3 Ռայմոն Կոպա   334 Ֆերենց Պուշկաշ   32 5 Լև Յաշին   19 1957 1 Ալֆրեդո դի Ստեֆանո   72 2 Բիլլի Ռայթ    19 3 Դանքան Էդվարդս   16 3 Ռայմոն Կոպա   16 5 Լադիսլաո Կուբալա   15 1958 1 Ռայմոն Կոպա   71 2 Հելմուտ Ռան    40 3 Ժյուստ Ֆոնտեն   23 4 Կուրտ Համրին    15 4 Ջոն Չառլզ    15 1959 1 Ալֆրեդո դի Ստեֆանո   80 2 Ռոյմոնդ Կոպա    42 3 Ջոն Չարլզ   24 4 Լուիս Սուարես Միրամոնտես    22 5 Ագնե Սիմոնսոն    20 1960 1 Լուիս Սուարես Միրամոնտես   54 2 Ֆերենց Պուշկաշ    37 3 Ուվե Զելեր   33 4 Ալֆրեդո դի Ստեֆանո    32 5 Լև Յաշին    28 1961 1 Օմար Սիվորի   46 2 Լուիս Սուարես Միրամոնտես    40 3 Ջիմմին Հայնս   22 4 Լև Յաշին    21 5 Ֆերենց Պուշկաշ    16 1962 1 Յոզեֆ Մասոպուստ   65 2 Էյսեբիո    53 3 Կարլ-Հայնց Շնելինգեր   33 4 Դրագոսլավ Շեկուլարաչ    26 5 Արմանդ Ժուրիոն    15 1963 1 Լև Յաշին   73 2 Ջաննի Ռիվերա    56 3 Ջիմմի Գրիվզ   51 4 Դենիս Լոու    45 5 Էյսեբիո    19 1964 1 Դենիս Լոու   61 2 Լուիս Միրամոնտես Սուարես    43 3 Ամանսիո   38 4 Էյսեբիո    31 5 Պոլ վան Հիմստ    28 1965 1 Էյսեբիո   67 2 Ջիաչինտո Ֆակետտի    59 3 Լուիս Մրիամոնտես Սուարես   45 4 Պոլ վան Հիմստ    25 5 Բոբի Չարլթոն    19 1966 1 Բոբի Չարլթոն   81 2 Էուսեբիո    80 3 Ֆրանց Բեկենբաուեր   59 4 Բոբբի Մուռ    31 5 Ֆլորիան Ալբերտ    23 1967 1 Ֆլորիան Ալբերտ   68 2 Բոբի Չարլթոն    40 3 Ջիմմի Ջոնսթոն   39 4 Ֆրանց Բեկենբաուեր    37 5 Էուսեբիո    26 1968 1 Ջորջ Բեսթ   61 2 Բոբի Չարլթոն    53 3 Դրագան Ձայիչ    46 4 Ֆրանց Բեկենբաուեր    36 5 Ջակինտո Ֆաչետտի    30 1969 1 Ջաննի Ռիվերա   83 2 Լուիջի Ռիվա    79 3 Գերդ Մյուլլեր    38 4 Յոհան Կրոյֆ    30 5 Օվե Քինդվալ    30 1970 1 Գերդ Մյուլլեր   77 2 Բոբբի Մուռ    70 3 Լուիջի Ռիվա   65 4 Ֆրանց Բեկենբաուեր    32 5 Վոլֆգանգ Օվերաթ    29 1971 1 Յոհան Կրոյֆ   116 2 Սանդրո Մացցոլա    57 3 Ջորջ Բեսթ   56 4 Գյունտեր Նետցեր    30 5 Ֆրանց Բեկենբաուեր    27 1972 1 Ֆրանց Բեկենբաուեր   81 2 Գերդ Մյուլլեր    79 3 Գյունտեր Նետցեր   79 4 Յոհան Կրոյֆ    73 5 Պյետ Կեյցեր    13 1973 1 Յոհան Կրոյֆ   96 2 Դինո Ձոֆֆ    47 3 Գերդ Մյուլլեր   44 4 Ֆրանց Բեկենբաուեր    30 5 Բիլլի Բրեմներ    22 1974 1 Յոհան Կրոյֆ   116 2 Ֆրանց Բեկենբաուեր    105 3 Կազիմեժ Դեյնա   35 4 Փոլ Բրեյտներ    32 5 Յոհան Նեեսկենս    21 1975 1 Օլեգ Բլոխին   122 2 Ֆրանց Բեկենբաուեր    42 3 Յոհան Կրոյֆ    27 4 Բերտի Վոգտս    25 5 Սեպպ Մայեր    20 1976 1 Ֆրանց Բեկենբաուեր   91 2 Ռոբ Ռոնսենբրինկ    75 3 Իվո Վիկտոր    52 4 Քևին Քիգան    32 5 Միշել Պլատինի    19 1977 1 Ալան Սիմոնսեն   74 2 Քևին Քիգան    71 3 Միշել Պլատինի    70 4 Ռոբերտո Բետտեգա    39 5 Յոհան Կրոյֆ    23 1978 1 Քևին Քիգան   87 2 Հանս Քրանքի    81 3 Ռոբ Ռոնսենբրինկ    50 4 Ռոբերտո Բետտեգա    28 5 Պաոլո Ռոսսի    23 1979 1 Քևին Քիգան   118 2 Կառլ-Հայնց Ռումենիգե    52 3 Ռուուդ Կռոլ    41 4 Մանֆրեդ Կայց    27 5 Միշել Պլատինի    23 1980 1 Կառլ-Հայնց Ռումենիգե   122 2 Բեռնդ Շուստեր    34 3 Միշել Պլատինի    33 4 Վիլֆրեդ վան Մոյեր    27 5 Յան Կոլեմանս    20 1981 1 Կառլ-Հայնց Ռումենիգե   106 2 Փոլ Բրեյտներ    64 3 Բեռնդ Շուստեր    39 4 Միշել Պլատինի    36 5 Օլեգ Բլոխին    14 1982 1 Պաոլո Ռոսսի   115 2 Ալեն Ժիրես    64 3 Զբիգնև Բոնեկ    53 4 Կառլ-Հայնց Ռումենիգե    51 5 Բրունո Կոնտի    48 Տեղ Ֆուտբոլիստ  Երկիր Միավ. 1983 1 Միշել Պլատինի   110 2 Քեննի Դալգլիշ    26 3 Ալան Սիմոնսեն   25 4 Գորդոն Ստրաչան    24 5 Ֆելիքս Մագատ    20 1984 1 Միշել Պլատինի   110 2 Ժան Տիգանա    57 3 Պրեբեն Էլկյաեր Լարսեն   48 4 Յան Ռաշ    44 5 Չալանա    18 1985 1 Միշել Պլատինի   127 2 Պրեբեն Էլկյաեր Լարսեն    71 3 Բերնդ Շուստեր   46 4 Միկաել Լաուդրուպ    14 5 Կառլ-Հայնց Ռումենիգե    13 1986 1 Իգոր Բելանով   84 2 Գարի Լինեկեր    62 3 Էմիլիո Բուտրագենյո   59 4 Մանուել Ամորոս    22 5 Պրեբեն Էլկյաեր    22  1987 1 Ռուուդ Գուլիտ   106 2 Պաուլո Ֆուտրե    91 3 Էմիլիո Բուտրագենյո   61 4 Միչել    29 5 Գարի Լինեկեր    13 1988 1 Մարկո վան Բաստեն   129 2 Ռուուդ Գուլիտ    88 3 Ֆրենկ Ռայկարդ   45 4 Ալեքսեյ Միխայլիչենկո    41 5 Ռոնալդ Կուման    39 1989 1 Մարկո վան Բաստեն   119 2 Ֆրանկո Բարեզի    80 3 Ֆրենկ Ռայկարդ   43 4 Լոթար Մաթեուս    24 5 Պիտեր Շիլտոն    22 1990 1 Լոթար Մաթեուս   137 2 Սալվատորե Սկիլաչի    84 3 Անդրես Բրեմե   684 Պոլ Գասկոին   43 5 Ֆրանկո Բարեզի   37  1991 1 Ժան-Պիեռ Պապեն   141 2 Դեյան Սավիչեվիչ    42 2 Դարկո Պանչև   42 2 Լոթար Մաթեուս   42 5 Ռոբերտ Պրոսինեչկի   34 1992 1 Մարկո վան Բաստեն   98 2 Խրիստո Ստոիչկով    80 3 Դենիս Բերգկամպ   534 Թոմաս Հեսսլեր   42 5 Պետեր Շմեյխել   41 1993 1 Ռոբերտո Բաջիո   114 2 Դենիս Բերգկամպ    83 3 Էրիկ Կանտոնա   344 Ալեն Բոկշիչ   29 5 Միկաել Լաուդրուպ   27 1994 1 Խրիստո Ստոիչկով   210 2 Ռոբերտո Բաջիո    136 3 Պաոլո Մալդինի   1094 Թոմաս Բրոլին   68 5 Գեորգե Հաջի   68 1995 1 Ջորջ Վեա   144 2 Յուրգեն Կլինսման    108 3 Յարի Լիտմանեն   674 Ալեսսանդրո Դել Պիեռո   57 5 Պատրիկ Կլյուվերտ   47 1996 1 Մաթիաս Զամմեր   144 2 Ռոնալդո    143 3 Ալան Շիրեր   1074 Ալեսանդրո Դել Պիեռո   69 5 Յուրգեն Կլինսման   60 1997 1 Ռոնալդո   222 2 Պրեդրագ Միատովիչ    72 3 Զինեդին Զիդան   634 Դենիս Բերգկամպ   53 5 Ռոբերտո Կառլոս   47 1998 1 Զինեդին Զիդան   244 2 Դավոր Շուկեր    68 3 Ռոնալդո   664 Մայքլ Օուեն   51 5 Ռիվալդո   45 1998 1 Ռիվալդո   219 2 Դեվիդ Բեքհեմ    154 3 Անդրեյ Շևչենկո   644 Գաբրիել Բատիստուտա   48 5 Լուիշ Ֆիգու   38 2000 1 Լուիշ Ֆիգու   197 2 Զինեդին Զիդան    181 3 Անդրեյ Շևչենկո   854 Թիերի Անրի   57 5 Ալեսսանդրո Նեստա   39 2001 1 Մայքլ Օուեն   176 2 Ռաուլ Գոնսալես    140 3 Օլիվեր Կան   1144 Դևիդ Բեքհեմ   102 5 Ֆրանչեսկո Տոտտի   27 2002 1 Ռոնալդո   171 2 Ռոբերտո Կառլոս    145 3 Օլիվեր Կան   1144 Զինեդին Զիդան   78 5 Միխայել Բալլակ   67 2003 1 Պավել Նեդվեդ   190 2 Թիերի Անրի    128 3 Պաոլո Մալդինի   1234 Անդրեյ Շևչենկո   102 5 Զինեդին Զիդան   64 2004 1 Անդրեյ Շևչենկո   175 2 Դեկո    139 3 Ռոնալդինյո   1334 Թիերի Անրի   80 5 Թեոդորոս Զագորակիս   44 2005 1 Ռոնալդինյո   225 2 Ֆրենկ Լեմպարդ    148 3 Սթիվեն Ջերարդ   1424 Թիերի Անրի   41 5 Անդրեյ Շևչենկո   33 2006 1 Ֆաբիո Կանավառո    173 2 Ջանլուիջի Բուֆֆոն    124 3 Թիերի Անրի    121 4 Ռոնալդինյո    73 5 Զինեդին Զիդան    71 2007 1 Կակա    444 2 Կրիշտիանու Ռոնալդու    277 3 Լիոնել Մեսսի    255 4 Դիդիե Դրոգբա    108 5 Անդրեա Պիրլո   41 2008 1 Կրիշտիանու Ռոնալդու   446 2 Լիոնել Մեսսի    281 3 Ֆեռնանդո Տոռես   1794 Իկեր Կասիլյաս   133 5 Չավի Էռնանդես   97 2009 1 Լիոնել Մեսսի   473 2 Կրիշտիանու Ռոնալդու    233 3Չավի Էռնանդես    1704 Անդրես Ինիեստա   149 5 Սամուել Էտո'Օ   75

 Վիճակագրություն 
  Ըստ երկրների 
ԵրկիրԽաղացողներԸնդհանուր  5 7  3 7  4 6  4 5  4 5  5 5  3 3  3 3  2 3  1 3  2 2  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1 Ըստ ակումբների 
ԱկումբԽաղացողներԸնդհանուր «Յուվենտուս» 6 8 «Միլան» 6 8 «Բարսելոնա» 6 7 «Ռեալ Մադրիդ» 5 6 «Բավարիա Մյունխեն» 3 5 «Մանչեսթեր Յունայթեդ» 4 4 «Դինամո Կիև» 2 2 «Ինտեր Միլան» 2 2

 ՖԻՖԱ Ոսկե գնդակի հաղթողներ (2010-2015 թթ.) 
 Տեղ Ֆուտբոլիստ  Երկիր Միավորներ 2010 1 Լիոնել Մեսսի    22,65 % 2 Անդրես Ինիեստա    17,36 % 3 Չավի Էռնանդես    16,48 % 4 Ուեսլի Սնեյդեր    14,48 % 5  Դիեգո Ֆորլան    7,61 % 2011 1 Լիոնել Մեսսի    47,88% 2 Կրիշտիանու Ռոնալդու    21,60% 3 Չավի Էռնանդես    9,23% 4 Անդրես Ինիեստա    6,01% 5  Ուեյն Ռունի    2,31% 2012 1 Լիոնել Մեսսի    41,60% 2 Կրիշտիանու Ռոնալդու    23,68% 3 Անդրես Ինիեստա    10,91% 2013 1 Կրիշտիանու Ռոնալդու    27,99% 2 Լիոնել Մեսսի    24,72% 3 Ֆրանկ Ռիբերի    23,39% 4 Զլատան Իբրահիմովիչ    5,29% 5  Նեյմար    3,17% 2014 1 Կրիշտիանու Ռոնալդու    37.66%  2 Լիոնել Մեսսի    15.76% 3 Մանուել Նոյեր    15.72% 4 Արիեն Ռոբեն    7.17% 5  Թոմաս Մյուլեր    5.42% 2015 1 Լիոնել Մեսսի    41.33% 2 Կրիշտիանու Ռոնալդու    27.76% 3 Նեյմար    7.86% 4 Ռոբերտ Լևանդովսկի    4.17% 5  Լուիս Սուարես    3.38%

 Վիճակագրություն 
  Ըստ երկրների 
ԵրկիրԽաղացողներԸնդհանուր  1 4  1 2 Ըստ ակումբների 
ԱկումբԽաղացողներԸնդհանուր «Բարսելոնա» 1 4 «Ռեալ Մադրիդ» 1 2

 Ծանոթագրություններ 

 Աղբյուրներ 
 Մրցանակի պաշտոնական կայք 
 RSSSF

Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցանակներ