Հարանց վանք

Հարանց վանք, կամ Բոյուկ Գարամուրադ Վենքի (ադր։ Böyük Qaramurad Vəngi) հայկական վանական համալիր, ներկայումս՝ Ադրբեջանի Հանրապետության Գետաբեկի շրջանում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։ Գտնվում է Մեծ Ղարամուրատ գյուղից մոտ 1 կմ դեպի հյուսիս-արևելք՝ երկու ձորակների միջև առանձնացած բլրի վրաՍամվել Կարապետյան, Հյուսիսային Արցախ, Երևան, 2004, էջ 92-93։

1659 թվականին ստեղծված ավետարանի հիշատակարանում նշված է՝

1679 թվականին Ավետիս աբեղա Քամալեցու ընդօրինակած ավետարանի հիշատակարանում նշված է՝

1682 թվականի Հարանց վանքում ընդօրինակվել է «Մաշտոց Ձեռացը». գրիչ՝ Ղուկաս երեց«Ցուցակ ձեռագրաց», հ. Բ, Երևան 1970, էջ 200, ձեռ. N 5868: Սամվել Կարապետյան, Հյուսիսային Արցախ, Երևան, 2004, էջ 96։

 Ճարտարապետություն 
Եպիսկոպոս Մակար Բարխուտարյանցը վկայում է՝ 

Մ. Բարխուտարյանցը Հարանց վանքը նույնացրել է Զակամ գավառին հարևան Միափոր գավառում (ներկայիս Գետիկ գետի ավազանը) գտնվող Խամշի վանքին, սակայն ուրիշ հետազոտողներ կարծում են, որ պետք չէ նմանեցնել երկու տարբեր վանքերըՍամվել Կարապետյան, Հյուսիսային Արցախ, Երևան, 2004, էջ 95։

1890 թվականին Հարանց վանք այցելած Ս. Քամալյանը նշել է՝

Վանքն ունեցել է բնակելի և օժանդակ շինություններ, որոնք հավելվել են 17-րդ դարի կեսին՝ վանահայր Եղիա միայնակյացի ջանքերով։ Վանքը ունեցել է շրջապարիսպ, որի ներսում եղել է խաչքարերով ընդարձակ գերեզմանոց։ Հայկական Ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության (RAA) անդամների 1980 թվականի այցելության ժամանակ վանքը արդեն ավերված էր։ Վանքի տարածքը մի ղարամուրատցի թուրք հերկել էր ու այդ ընթացքում բոլոր խաչքարերն ու տապանաքարերը՝ որպես յուրացված խոպանի անպետք մաս, կոտրատել, տեղահանել, հավաքել ու շարել էր հողամասի նոր շրջապարսպին։

 Տես նաև 
 Մեծ Ղարամուրատ

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:12-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Գարդման
Կատեգորիա:Գետաբեկի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով