Ալդան (քաղաք)

Ալդան (), քաղաք Ռուսաստանում, Յակուտիայի Ալդանսկի շրջանի վարչական կենտրոն։ Գտնվում է Ամուրո-Յակուտական մայրուղու վրա, Ալդան գետի ավազանում, Յակուտսկից 530 կմ հարավ։ Քաղաքում կա օդանավակայան։

 Պատմություն 
Քաղաքի ծննդյան օրը համարվում է 1924 թվականի հունիսի 19-ը։ Մինչև 1932 թվականը համարվել է ավան և կոչվել Նեզամետնի (ռուսերեն՝ Незаметный, բառացի՝ «աննկատելի, աննշմարելի»)։ 1932 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ավանը ստացավ քաղաքի կարգավիճակ, իսկ 1939 թվականի մայիսին վերանվանվեց Ալդան՝ Ալդան գետի անունով։

1990-ական թվականներին քաղաքը գտնվում էր ժողովրդագրական ճգնաժամի մեջ, սակայն 2000-2010 թվականներին վերսկսվեց մարդկանց այցը դեպի քաղաք, ի հայտ եկան առևտրային օդագնացություն, երկաթուղային կայարան։ 2009-2010 թվականներին քաղաքում սկսվեց նավթամուղային ճյուղի շինարարություն, ինչը մեծապես անդրադարձավ քաղաքի տնտեսական զարգացման վրա։

 Բնակչություն 
 1939Народная энциклопедия «Мой город». Алдан (город)  1959Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу (рус.). Демоскоп Weekly. Проверено 25 сентября 2013. Архивировано из первоисточника 28 апреля 2013  1967  1970Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. (рус.). Демоскоп Weekly. Проверено 25 сентября 2013. Архивировано из первоисточника 28 апреля 2013  1979Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. (рус.). Демоскоп Weekly. Проверено 25 сентября 2013. Архивировано из первоисточника 28 апреля 2013  1989Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения. Архивировано из первоисточника 22 августа 2011  1992  1996 14 000  ↘12 358  ↗15 000  ↗17 689  ↗20 173  ↗27 090  ↘26 400  ↘24 000 1998  2000  2001  2002Численность городского и сельского населения Республики Саха (Якутия) (xls). Проверено 10 января 2013. Архивировано из первоисточника 28 января 2013  2003  2005  2006  2007 ↘22 900  ↘21 500  ↘21 200  ↗24 715  ↘24 700  ↘24 300  ↘24 000  ↘23 900 2008  2009Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. Проверено 2 января 2014. Архивировано из первоисточника 2 января 2014  2010Всероссийская перепись населения 2010 года. Якутия. Таб. 5. Численность населения по районам, городским и сельским населённым пунктам. Проверено 5 апреля 2016. Архивировано из первоисточника 5 апреля 2016  2011  2012Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. Проверено 31 мая 2014. Архивировано из первоисточника 31 мая 2014  2013Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). Проверено 16 ноября 2013. Архивировано из первоисточника 16 ноября 2013  2014Якутия. Оценка численности населения на 1 января 2009-2015 годов  2015Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года ↘23 800  ↘23 486  ↘21 275 ↗21 300  ↗21 673  ↘21 538  ↘21 364  ↘21 092 2016Численность населения по районам республики Саха(Якутия) на 1 января 2016 года. Проверено 13 апреля 2016. Архивировано из первоисточника 13 апреля 2016         ↘20 892        

 Կլիմա 
Ալդանում կլիման խիստ ցամաքային է, որն էականորեն մեղմ է, քան Յակուտսկում. ձմռանն Ալդանում ավելի տաք է, իսկ ամռանը ավելի հով։ Ձմեռը չափավոր ցուրտ է` ամսեամիս ջերմաստիճանի ոչ մեծ տատանումներով։ Դեկտեմբերից մինչև փետրվար ձնհալը բացառվում է։

 Տնտեսություն 
Ալդանի տնտեսության հիմքը կազմում է ոսկու արդյունահանությունը։ Կա նաև փայտամշակման մի քանի փոքր ձեռնարկություն և մեքենաների վերանորոգման գործարան։ Քաղաքում են գտնվում «Յակուտիայի երկաթուղիներ» ընկերության գլխամասը և դրա հիմնական ստորաբաժանումները։

 Սպորտ 
Ալդանի «Մետալուրգ» ֆուտբոլային ակումբը 1993 թվականին հանդես է եկել Ռուսաստանի առաջնության առաջին լիգայում։

2012 թվականից գործում է Դահուկավորների պատրաստման Ալդանի կենտրոնը, որտեղ մարզվում են նաև ռուս հայտնի մարզիկներ, բիաթլոնիստներ և դահուկավորներ, Ռուսաստանի հավաքականի անդամներЛыжные гонки:  Российские спринтеры приняли участие в открытии центра подготовки лыжников в АлданеДорога к «золоту» Сочи-2014 начинается с Алдана: фото | News.Ykt.Ru: служба новостей։

 Նշանավոր անձինք 
 Ալդանում է ծնվել խորհրդային գրող Վիկտոր Կոլուպաևը (1936—2001)։
 Երկար ժամանակ քաղաքում է ապրել և այստեղ մահացել գրող, հասարակական գործիչ Նիկոլայ Սաբաևը (1941—2003)։
 Այստեղ է ծնվել խորհրդային պետական գործիչ Գենադի Վեդերնիկովը (օգոստոսի 5, 1937 — հուլիսի 27, 2001)։
 Քաղաքում է ծնվել Ռուսաստանի բարձրագույն կրթության աշխատակից, ակադեմիկոս Վլադիմիր Կլյուշինը (1939)։
 Մանկության տարիներից մինչև բանակ զորակոչվելը (1942) այստեղ է ապրել Խորհրդային միության ապագա հերոս Միխայիլ Կոսմաչյովը (1920-1944)։
 Այստեղ է ծնվել ռուս դերասան, հեռուստահաղորդավար, նկարիչ Իգոր Գրիգորևը (1962)։

 Ծանոթագրություններ 

 Գրականություն 


 Արտաքին հղումներ 
 Ալդանի պաշտոնական կայքը
 Տեղագրական քարտեզի էջ 

Կատեգորիա:1924 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սախա-Յակուտիայի հանրապետություն