Թավրիզ-Մազդոկյան բարբառ

Թավրիզ-Մազդոկյան բարբառ (նաև՝ Պարսկահայոց և Աստրախանի բարաբառ, Աստրախանի բարաբառ), հայերենի բարբառներից մեկը։

Ըստ ձևաբանական դասակարգման պատկանում է «ում»  ճյուղին, ըստ բազմահատկանիշ վիճակագրական դասակարգման՝ արևելյան խմբակցության Արարատյան կամ հյուսիս–արևելյան բարբառախմբին։ Խոսվել է Հյուսիսային Կովկասում (Մոզդոկ, Ղզլար), այժմ կենդանի խոսակցական բարբառ է Իրանում (Էնզելիից մինչև Նոր Ջուղա)։

Բաղաձայնական համակարգը՝ երկաստիճան ձայնազուրկ։ Կատարվել է բաղաձայնական համակարգի առաջին տեղաշարժ, ձայնեղները խլացել են։ Գրաբարի հ>խ (հայր>խէր), տն>նն (մատնոց > մաննոց), ուա>իվա (շուար> շիվար) և այլն։

Անհնչյունափոխությամբ նման է Շամախիի բարբառին, ձևաբանական հատկանիշներով՝ Արարատյան բարբառին (բացառական և ներգոյական հոլովները կազմվում են համապատասխանորեն ից և ըմ վերջավորություններով՝ պանից, պանէրից, հայաթըմ, հայաթնէրըմ), իսկ որոշ հատկանիշներով՝ Մարաղայի (տես Մարաղայի բարբառ), Խոյի (տես Խոյի բարբառ) բարբառներին։ Վաղակատար դերբայը կազմվում է էր վերջավորությամբ, որի շրջուն ձևերում ր ընկնում է (ընկէր ա, բայց՝ ճանապար ա ընկէ)։ Անցյալ կատարյալում ջնջվել է բայերից ցոյական հիմքը (ասավ, կանաչավ, ասանք), իսկ եզակի առաջին դեմքը ստացել է մ (ասամ, տըվամ, տէսամ)։

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Ում ճյուղի բարբառներ