Լիվերպուլ ՖԱ

Լիվերպուլ (; արտասանություն։ ), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ համանուն Լիվերպուլ քաղաքից։ Ակումբը ստեղծվել է 1892 թվականին և ներկայումս հանդես է գալիս Պրեմիեր Լիգայում։ Անգլիայում ակումբը ընդհանուր տիտղոսների թվով առաջինն է, իսկ Պրեմիեր լիգայի հաղթանակներով երկրորդն է՝ 19 տիտղոս, Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի՝ 8 և Ֆուտբոլային լիգայի գավաթում 10 ռեկորդային հաղթանակներով։ միակ Անգլիական ակումբերից «Լիվերպուլը» նվաճել է ամենաշատ թվով եվրոպական տիտղոսներ. «կարմիրները» հաղթել են 6 Եվրոպական Գավաթ (վերջինը 2019 թվականին), 3 ՈՒԵՖԱ Գավաթ և 3 ՈՒԵՖԱ Սուպեր Գավաթ։ 

Ակումբի հիմանդրումից ի վեր իր տնային հանդիպումները անց է կացնում «Էնֆիլդ» մարզադաշտում, որն ներկայումս Անգլիայի՝ տարողությամբ հինգերորդ մարզադաշտն է, այն վերակառուցումից հետո տեղավորում է գրեթե 61000 հանդիսական։

«Լիվերպուլը» հիմնադրվել է 1892 թվականին և հաջորդ տարի արդեն խաղացել Ֆուտբոլի Լիգայում։ Իր կազմավորման օրից ի վեր ակումբը խաղում է «Էնֆիլդում»։ Ամենահաջողված ժամանակահատվածը Լիվերպուլի պատմության մեջ եղել է 1970-ական և 1980-ական թվականները, երբ Բիլ Շենքլին և Բոբ Փեյսլին ակումբին բերեցին լիգայի 11 տիտղոս և եվրոպական 7 հաղթանակ։ Լիվերպուլը մրցակցում է միևնույն քաղաքը ներկայացնող՝ «Էվերթոն» և մոտակա Մանչեսթեր քաղաքը ներկայացնող «Մանչեսթեր Յունայթեդի» ֆուտբոլային ակումբների հետ։ Ակումբի հիմնն է հանդիսանում Լիվերպուլյան «Gerry & The Pacemakers» Ռոք խմբի «Դու երբեք միայնակ չես քայլի» ստեղծագործությունը։

Ակումբը իր պատմության ընթացքում անցել են երկու ծանր ողբերգությունների միջով, որոնք հայտնի էն որպես Էյսելի և Հիլսսբորոի դեպքեր։

Առաջինը տեղի է ունեցել 1985 թվականի Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթի եզրափակիչ խաղի ժամանակ, Բրյուսելի Էյսել մարզադաշտում, որտեղ տրիբունաներից մեկի փլուզման պատճառով զոհվեց 39 երկրպագու, որոնց մեծամասնությունը Թուրինի Յուվենտուսի երկրպագուներ էին։ Այս պատահարից հետո Լիվերպուլը հեռացվեց Եվրոպական մրցաշարերից 6 տարով, իսկ մնացած Անգլիական ակումբներիը 5 տարի ժամկետով։

Մյուս նշանակալի ողբերգությունը ակումբի պատմության մեջ տեղի է ունեցել «Շեֆֆիլդ Ուենսդեյ» ֆուտբոլային ակումբի տնային մարզադաշտ Հիլլսբորոյում, որտեղ Լիվերպուլի 97 երկրպագուներ զոհվեցին հրմշտոցի արդյունքում, որը առաջացել էր Սքոթլանդ յարդի իրավապահների հակաիրավական գործողությունների պատճառով։

 Ներկա կազմ 
2024 թվականի օգոստոսի 30-ի դրությամբ

13px|Ավագ



 Վարձավճարով տրված խաղացողներ 

 (Ուիգան Ատլետիկ -ում մինչև 2025 թվականի հունիսի 30-ը)

 Ռեկորդներ 
 Ակումբային ռեկորդներ 

 Առաջին 
 Առաջին հանդիպում. «Լիվերպուլ» 7–1 «Ռոտերեմ Թաուն», ընկերական խաղ, սեպտեմբերի 1, 1892
 Առաջին հանդիպում Լանկաշիրի առաջնությունում. «Լիվերպուլ» 8–0 «Հայեր Վալտոն», սեպտեմբերի 3, 1892
 Առաջին հանդիպում առաջնությունում. «Լիվերպուլ» 2–0 «Միդլսբրո Իրոնոպոլիս», Երկրորդ դիվիզիոն, սեպտեմբերի 2, 1893
 Առաջին հանդիպում Անգլիայի գավաթում. «Լիվերպուլ» 4–0 «Նենտվիչ Ռոուդ», առաջին որակավորման փուլ, հոկտեմբերի 15, 1892
 Առաջին հանդիպում Անգլիայի Լիգայի գավաթում. «Լիվերպուլ» 5–0 «Լուտոն Թաուն», երկրորդ ռաունդ, հոկտեմբերի 19, 1960
 Առաջին հանդիպում Եվրոպական մրցաշարերում. «Լիվերպուլ» 5–0 «Ռեյկյավիկ», Եվրոպական գավաթ, օգոստոսի 17, 1964

 Հաղթանակներ 
 Ամենախոշոր հաշվով հաղթանակ. 11–0 «Ստրյոմգոդսետի» դեմ ՈՒԵՖԱ Գավաթակիրների գավաթում, սեպտեմբերի 17, 1974
 Ամենախոշոր հաշվով հաղթանակ առաջնությունում. 10–1 «Ռոտերեմ Թաունի» դեմ Երկրորդ դիվիզիոնում, փետրվարի 18, 1896
 Ամենախոշոր հաշվով հաղթանակ Անգլիայի գավաթում. 9–0 «Նյութաունի» դեմ որակավորման երկրորդ փուլում, հոկտեմբերի 29, 1892
 Ամենախոշոր հաշվով հաղթանակ Անգլիայի լիգայի գավաթում. 10–0 «Ֆուլհեմի» դեմ երկրորդ փուլում, սեպտեմբերի 23, 1986
 Ամենաշատ հաղթանակներ առաջնության 1 մրցաշրջանում. 30 հաղթանակ 42 խաղերում (1978–1979 մրցաշրջանում)
 Ամենաքիչ հաղթանակներ առաջնության 1 մրցաշրջանում. 7 հաղթանակ 30 խաղերում (1894–1895 մրցաշրջանում)

 Պարտություններ 
 Ամենախոշոր հաշվով պարտություն. 1–9 «Բիրմինգհեմ Սիթիի» դեմ Երկրորդ դիվիզիոնում, դեկտեմբերի 11, 1954
 Ամենախոշոր հաշվով տնային պարտություն. 0–6 «Սանդերլենդի» դեմ Առաջին դիվիզիոնում, ապրիլի 19, 1930
 Ամենագոլառատ պարտություն. 2–9 «Նյուքասլ Յունայթեդի» դեմ Առաջին դիվիզիոնում, հունվարի 1, 1934
 Ամենախոշոր հաշվով պարտություն Անգլիայի գավաթում. 0–5 «Բոլտոնի» դեմ չորրորդ փուլում, հունվարի 26, 1946
 Ամենախոշոր հաշվով պարտություն Անգլիայի Լիգայի գավաթում. 3–6 «Արսենալի» դեմ հինգերորդ փուլում, հունվարի 9, 2007
 Ամենաշատ պարտություններ առաջնության 1 մրցաշրջանում. 23 պարտություն 42 խաղերում (1953–1954 մրցաշրջանում)
 Ամենաքիչ պարտություններ առաջնության 1 մրցաշրջանում. 0 պարտություն 28 խաղերում (1893–1894 մրցաշրջանում)

 Գոլեր 
 Ամենաշատ խփած գոլեր 1 մրցաշրջանում. 106 գոլ 30 խաղերում (1895–1896 մրցաշրջանում Երկրորդ դիվիզիոնում)
 Ամենաշատ գոլեր բարձրագույն դիվիզիոնի 1 մրցաշրջանում. 101 գոլ 38 խաղերում (2013–2014 մրցաշրջանում Պրեմիեր Լիգայում)
 Ամենաքիչ խփած գոլեր 1 մրցաշրջանում. 42 գոլ 34 և 42 խաղերում (1901–1902 և 1970–1971 մրցաշրջաններում Առաջին դիվիզիոնում)
 Ամենաշատ բաց թողած գոլեր առաջնության 1 մրցաշրջանում. 97 գոլ 42 խաղերում (1953–1954 մրցաշրջանում Առաջին դիվիզիոնում)
 Ամենաքիչ բաց թողած գոլեր առաջնության 1 մրցաշրջանում. 16 գոլ 42 խաղերում (1978–1979 մրցաշրջանում Առաջին դիվիզիոնում)

 Միավորներ 
 Ամենաշատ միավորներ 1 մրցաշրջանում.
 2 միավոր հաղթանակի համար. 68 (42 խաղերում 1978–1979 մրցաշրջանում Առաջին դիվիզիոնում) 
 3 միավոր հաղթանակի համար. 90 (40 խաղերում 1987–1988 մրցաշրջանում Առաջին դիվիզիոնում)
 Ամենաքիչ միավորներ 1 մրցաշրջանում.
 2 միավոր հաղթանակի համար. 22 (30 խաղերում 1894–1895 մրցաշրջանում Առաջին դիվիզիոնում) 
 3 միավոր հաղթանակի համար. 52 (38 խաղերում 2011–2012 մրցաշրջանում Պրեմիեր Լիգայում)

 Հանդիսականներ 
 Ամենաշատ հանդիսական առաջնությունում. 58,757 («Չելսիի» դեմ 1949–1950 մրցաշրջանում Առաջին դիվիզիոնում)
 Ամենաշատ հանդիսական Անգլիայի Լիգայի գավաթում. 50,880 («Նոթինգհեմ Ֆորեստի» դեմ 1979–1980 մրցաշրջանում)
 Ամենաշատ հանդիսական Եվրոպական մրցաշարերում. 55,104 («Բարսելոնայի» դեմ 1975–1976 մրցաշրջանում)
 Ամենաքիչ հանդիսական. 1,000 («Լաֆբորոյի» դեմ 1895–1896 մրցաշրջանում Երկրորդ դիվիզիոնում)
 Ամենաքիչ հանդիսական Անգլիայի գավաթում. 4,000 («Նյութաունի» դեմ 1892–1893 մրցաշրջանում)
 Ամենաքիչ հանդիսական Անգլիայի Լիգայի գավաթում. 9,902 («Բրենտֆորդի» դեմ 1883–1884 մրցաշրջանում)
 Ամենաքիչ հանդիսական Եվրոպական մրցաշարերում. 12,021 («Դանդոլկի» դեմ 1882–1883 մրցաշրջանում)
Լիվերպուլը ունեցել է ռեկորդային 95,446 հանդիսական Մելբուրն Վիկտորիի դեմ մինչմրցաշրջանային ընկերական խաղում 2013 թվականի հուլիսին Մելբուրն Կրիկետ Գրաունդում։

 Անհատական ռեկորդներ 
 Ամենաշատ անցկացրած խաղեր 
Ֆուտբոլիստների ցանկը ներառում է ակումբի կազմում ամենաշատ հանդիպումներ անցկացրած ֆուտբոլիստներին։ Փակագծերի մեջ առանձնացված է փոխարինման դուրս եկած խաղերի քանակը:
#ԱնունՏարիներԱռաջնությունԳավաթԼիգայի գավաթԱյլԸնդհանուր1Իան Կալագան1960–1978640 (4)79 (2)42 (7)96 (1)857 (14)2Ջեյմի Կարագեր1996–2013508 (24)40 (1)35 (7)152 (3)737 (35)3Սթիվեն Ջերարդ1998–2015504 (39)42 (5)30 (5)134 (14)710 (63)4Ռեյ Կլեմենս1967–1981470 (0)54 (0)55 (0)86 (0)665  (0)Էմլին Հյուզ1967–1979474 (0)62 (0)46 (0)83 (0)665  (0)6Իան Ռաշ1980–1987
1988–1996469 (22)61 (5)78 (0)45 (3)660 (30)7Ֆիլ Նիլ1974–1985455 (2)45 (0)66 (0)81 (0)650  (2)8Թոմի Սմիթ1962–1978467 (0)52 (0)30 (0)89 (1)638  (1)9Բրյուս Գրոբելար1980–1994440 (0)62 (0)70 (0)46 (0)628  (0)10Ալան Հանսեն1977–1991434 (0)58 (1)68 (0)53 (1)620  (2)

 Լավագույն ռմբարկուներ 
Ֆուտբոլիստների ցանկը ներառում է ակումբի կազմում ամենաշատ գոլեր հեղինակած ֆուտբոլիստներին։ Փակագծերի մեջ առանձնացված է անցկացրած հանդիպումների քանակը։
#ԱնունՏարիներԱռաջնությունԳավաթԼիգայի գավաթԱյլԸնդհանուր1Իան Ռաշ1980–1987
1988–1996229 (469)39 (61)48 (78)23 (45)346 (660)2Ռոջեր Հանթ1958–1969245 (404)18 (44)5 (10)18 (34)286 (492)3Գորդոն Հոջսոն1925–1936233 (358)8 (19)0 (0)0 (0)241 (377)4Բիլլի Լիդդել1938–1961215 (492)13 (42)0 (0)0 (0)228 (534)5Մուհամեդ Սալահ2017-այժմ155 (210)6(12)2 (6)1 (6)211 (349)6Սթիվեն Ջերարդ1998–2015120 (503)15 (40)9 (28)42(132)186 (710)7Ռոբի Ֆաուլեր1993–2001
2006–2007128 (266)12 (24)29 (35)14 (44)183 (369)8Քենի Դալգլիշ1977–1990118 (355)13 (37)27 (59)12 (58)172 (515)9Մայքլ Օուեն1996–2004118 (216)8 (15)9 (14)23 (52)158 (297)10Հարրի Չեմբերս1915–1928135 (315)16 (28)0 (0)0 (1)151 (339)

 Նվաճումներ 
Լիվերպուլն առաջին հաջողությունը գրանցեց ակումբի կազմավորումից հետո առաջին իսկ մրցաշրջանում, հաղթելով Լանկաշիրի առաջնությունում։  1901 թվականին ակումբն առաջին անգամ հաղթեց անգլիայի առաջնությունում, իսկ առաջին հաջողությունը անգլիայի գավաթում գրանցվել է 1965 թվականին։

Նվաճած տիտղոսների տեսանկյունից Լիվերպուլի համար ամենահաջողված տասնամյակը 1980-ականներն էին, որտեղ ակումբը հաղթեց` Անգլիայի առաջնությունը 6 անգամ, Անգլիայի գավաթը 2 անգամ, Անգլիայի լիգայի գավաթը 4 անգամ, Ֆուտբոլի Անգլիայի Սուպերգավաթը 5 անգամ, Ֆուտբոլի լիգայի սուպերգավաթը (ScreenSport) 1 անգամ և Եվրոպական չեմպիոնների գավաթը 2 անգամ։

Լիվերպուլը եվրագավաթներում ամենահաջողած Բրիտանական ակումբն է, ընդհանուր առմամբ 14 եվրոպական տիտղոսներով։ Ուեֆա-ի ամենահեղինակավոր Եվրոպական գավաթ/ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի գավաթում Լիվերպուլը հաղթել է 6 անգամ, այս մրցաշարում ավելի շատ հաղթանակներ տարել են միայն Ռեալը Մադրիդը (15) և Միլանը (7)։ Լիվերպուլի հինգերորդ Չեմպիոնների լիգայի գավաթը 2005-ին նշանակում էր, որ ակումբին գավաթը շնորհվել է մշտական, ինչպես նաև ակումբը ստացել է բազմակի հաղթողի կրծքանշան։ Լիվերպուլը Բրիտանական ակումբների մեջ ռեկորդակիր է նաև ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթում (4 տիտղոս) և նշանակությամբ երկրորդ ՈՒԵՖԱ Գավաթում (3 տիտղոս) հաղթանակների քանակով։ 2019 թվականին ակումբն առաջին անգամ դարձավ աշխարհի ակումբային առաջնության հաղթող, ինչի շնորհիվ մտավ պատմության մեջ որպես առաջին անգլիական ակումբ, որին հաջողվել է հաղթել Եվրոպական «Թրեբլ»՝ Աշխարհի ակումբային առաջնություն, Չեմպիոնների լիգա և ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթ։

 Ազգային 
 Անգլիայի առաջին դիվիզիոն/Պրեմիեր Լիգա 
 Հաղթող (18). 1900–01, 1905–06, 1921–22, 1922–23, 1946–47, 1963–64, 1965–66, 1972–73, 1975–76, 1976–77, 1978–79, 1979–80, 1981–82, 1982–83, 1983–84, 1985–86, 1987–88, 1989–90, 2019-20
 Անգլիայի երկրորդ դիվիզիոն/Չեմպիոնշիպ
 Հաղթող (4). 1893–94, 1895–96, 1904–05, 1961–62
 Անգլիայի գավաթ
 Հաղթող (7). 1964–65, 1973–74, 1985–86, 1988–89, 1991–92, 2000–01, 2005–06, 2021-22
 Անգլիայի Լիգայի գավաթ
 Հաղթող (8). 1980–81, 1981–82, 1982–83, 1983–84, 1994–95, 2000–01, 2002–03, 2011–12, 2021-22, 2023-24 (ռեկորդ)
 Անգլիայի սուպերգավաթ
 Հաղթող (15). 1964*, 1965*, 1966, 1974*, 1976, 1977*, 1979, 1980, 1982, 1986*, 1988, 1989, 1990*, 2001, 2006 (* միացյալ), 2022
 ScreenSport-ի սուպերգավաթ
 Հաղթող (1). 1985–86

 Միջազգային 
 Եվրոպական գավաթ/ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա
Հաղթող (6). 1976–77, 1977–78, 1980–81, 1983–84, 2004-05, 2018-19
 ՈՒԵՖԱ Գավաթ/ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգա
 Հաղթող (3). 1972–73, 1975–76, 2000–01
 ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթ
 Հաղթող (3). 1977, 2001, 2005, 2019
Աշխարհի ակումբային առաջնություն
 Հաղթող (1).  2019

 Երկրորդական մրցաշարեր 
 Լանկաշիրի առաջնություն
 Հաղթող (1). 1892–93
 Լոնդոնի շերիֆի գավաթ
 Հաղթող (1). 1906

 Դուբլներ և տրեբլներ 
 Դուբլներ 

 Առաջնություն և Անգլիայի գավաթ (1): 1985-86
 Առաջնություն և Լիգայի գավաթ (3): 1981-82, 1982-83, 1983-84
 Առաջնություն և Չեմպիոնների լիգայի գավաթ (2): 1976-77, 1983-84
 Առաջնություն և ՈւԵՖԱ գավաթ (2): 1972-73, 1975-76
 Լիգայի գավաթ և Չեմպիոնների լիգայի գավաթ (1): 1980-81 
 Անգլիայի գավաթ և Լիգայի գավաթ (1): 2021-22

 Տրեբլներ 

 Առաջնություն, Լիգայի գավաթ և Չեմպիոնների լիգայի գավաթ (1): 1983-84
 Անգլիայի գավաթ, Լիգայի գավաթ և ՈւԵՖԱ գավաթ (1): 2000-01

 Ծանոթագրություններ 

 Գրականություն 
 Cox, Richard; Russell, Dave; Vamplew, Wray (2002). Encyclopedia of British football. Routledge. ISBN 0-7146-5249-0.
 Crilly, Peter (2007). Tops of the Kops: The Complete Guide to Liverpool's Kits. Trinity Mirror Sport Media. ISBN 978-1-905266-22-7.
 Graham, Matthew (1985). Liverpool. Hamlyn Publishing Group Ltd. ISBN 0-600-50254-6.
 Kelly, Stephen F. (1999). The Boot Room Boys: Inside the Anfield Boot Room. HarperCollins. ISBN 0-00-218907-0.
 Kelly, Stephen F. (1988). You'll Never Walk Alone. Queen Anne Press. ISBN 0-356-19594-5.
 Liversedge, Stan (1991). Liverpool:The Official Centenary History. Hamlyn Publishing Group Ltd. ISBN 0-600-57308-7.
 Pead, Brian (1986). Liverpool A Complete Record. Breedon Books. ISBN 0-907969-15-1.
 Reade, Brian (2009). 44 Years With The Same Bird. Pan. ISBN 1-74329-366-6.

 Արտաքին հղումներ 
 «Լիվերպուլի» պաշտոնական կայք 
 LFCHistory.net վիճակագրական կայք
 Լիվերպուլ Ֆ.Ա. BBC Սպորտ։ Ակումբի նորություններ - Վերջին արդյունքներ  - Ակումբի վիճակագրություն
 Լիվերպուլ - Sky Sports
Հայկական կայքեր
 Լիվերպուլի մասին տեղեկություն Պրեմիեր Լիգայի հայալեզու կայքում
 Լիվերպուլ ֆուտբոլային ակումբ 

Կատեգորիա:1892 հիմնադրումներ Անգլիայում
Կատեգորիա:1892 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ
Լիվերպուլ
Կատեգորիա:Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի ակումբներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթակիրներ