Չեչեններ

Չեչեններ (ինքնանվանում՝ Նոխչիյ, Նախչու, Նախչիյ), վայնախյան ազգ է Հյուսիսային Կովկասում, Չեչենական հանրապետության հիմնական բնակչությունը։ Ընդհանուր քանակը ամբողջ աշխարհում 2.000.000 մարդ է։ Մարդաբանակ առումով եվրոպական ռասայի կովկասյան տեսակին են պատկանում։

 Բնակեցում 
Ներկայում չեչենների մեծամասնությունը ապրում է Ռուսաստանի տարածքում, հիմնականում Չեչնիայի Հանրապետությունում։ Չեչենների պատմության մեջ եղել է մի քանի բնակեցում։

1865 թվականի Կովկասյան պատերազմից հետո մոտավորապես 5000 չեչենական ընտանիքներ տեղափոխվեցին Օսմանյան կայսրության տարածք և այդ շարժումը սկսեցին կոչել մուհաջիրությունГлавный итог кавказской войны  ։ Այսօր այդ մուհաջիրների ժառանգներն էլ կազմում են Թուրքիայի, Սիրիայի և Հորդանանի չեչենական սփյուռքի հիմնական մասըМухаджирство или переселение вайнахов на Ближний Восток  ։

1944 թվականի փետրվարին ավելի քանի կես միլիոն չեչեններ տեղահանվել են իրենց մշտական ապրելավայրերից և բնակեցվել Միջին Ասիայում։ 1957 թվականի հունվարի 9-ին չեչեններին թույլատրվել է վերադառնալ իրենց կովկասյան ապրելավայրերը, սակայն ազգի որոշ մասը մնացել է Ղազախստանում և Ղրղզստանում։

Առաջին և Երկրորդ չեչենական պատերազմներից հետո շատ չեչեններ լքել են Ռուսաստանը և տեղափոխվել Արևմտյան Եվրոպա, Թուրքիա և արաբական երկրներ։ Նաև ավելացել է Ռուսաստանի Դաշնության մյուս շրջանների չեչենական սփյուռքը։

 Արտաքին հղումներ 
 Չեչենները և Չեչնիան 
 Կովկասի բնակչության մասին կայք 
առանց|մինի|373x373px|Չեչենները(Tschetschenzen). Europa 1400 H.Kieperts Historischer Schulatlas, 1879

 Գրականություն 
 Л. Ильясов. Чеченский тейп  // Чеченская республика и чеченцы: История и современность: Матер. Всерос. науч. конф. - Մոսկվա, 19 - 20 апреля 2005. М.: Наука, 2006, с. 176 - 185
 В. А. Кузнецов. «Введение в кавказоведение» - Վլադիկովկաս, 2004

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Թուրքիայի ազգեր
Կատեգորիա:Կովկասի ազգեր
*
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ազգեր
Կատեգորիա:Վայնախներ