Ղազար Այվազյան

Ղազար Վարդանի Այվազյան (սեպտեմբերի 5, 1913, Սամարղանդ, Սամարղանդի գավառ, Ռուսական Կայսրություն - փետրվարի 6, 1998, Երևան, Հայաստան), հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1965 թ.-ից)։

 Կենսագրություն 
Ղազար Այվազյանը ծնվել է Սամարղանդում (այժմ՝ Ուզբեկստանում)։ 1929-1932 թվականներին աշխատել է «Ուզբեկիստանսկայա պրավդա», «Կարականդինսկայա կոմունա» և «Պրիբալխաշսկայա պրավդա» թերթերի խմբագրություններում որպես գրական աշխատող և բաժնի վարիչ։ 1937 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1937-1941 թվականներին դասախոսել է Երևանի ռուսական ուսուցչական ինստիտուտում և համալսարանում։ 1941-1943 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1943-1947 թվականներին եղել է Երևանի ռուսական մանկավարժական ինստիտուտի տնօրենի տեղակալը, 1947-1950 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի գիտական քարտուղարը, 1950-1971 թվականներին՝ Երևանի համալսարանի ռուս գրականության ամբիոնի դոցենտ, 1971-1978 թվականներին՝ նույն ամբիոնի վարիչ։ 1978 թվականից աշխատել է Երևանի համալսարանի հայագիտական կենտրոնում որպես ԽՍՀՄ ժողովրդների գրական կապերի ուսումնասիրության բաժնի վարիչ։ 1940 թվականին «Պոեզիայի ծագումը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։

Ռուսերեն լույս են տեսել նրա «Ռուսիայում հայերի բնակության տարեթվի մասին ըստ հայկական և ռուսական աղբյուրների» (Երևան, 1973), «Տարոնի պատմությունը և 4-7-րդ դարերի հայ գրականությունը» (Երևան, 1976), «Տարոնի հնագույն հնդիկների և Կիևի արևելյան սլավոնների հեթանոսական պանթեոնի մի զուգահեռի մասին» (Երևան, 1977) գրքերը։ Դպրոցին և մանկավարժական գիտությանը մատուցած ծառայությունների համար պարգևատրվել է Խաչատուր Աբովյանի անվան մեդալով (1973)։ 1985 թվականին պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշանով։

Կազմել է դասագրքեր, «Բրյուսովյան ընթերցումներ» ժողովածունները (7 հատոր), «Հովհաննես Թումանյանը և ԽՍՀՄ ժողովուրդների գրականությունը» (Երևան, 1968), «Ռուս կլասիկ գրականությունը (Պուշկին, Լերմոնտով, Նեկրասով, Տոլստոյ, Գորկի)», 5 հատոր, Երևան, 1968-1978)։ Կազմել է դասագրքեր, «Բրյուսովյան ընթերցումներ» ժողովածունները 7 հատոր, «Հովհաննես Թումանյանը և ԽՍՀՄ ժողովուրդների գրականությունը» Երևան, 1968, «Ռուս կլասիկ գրականությունը», 5 հատոր, Երևան, 1968-1978։ ԽՄԿԿ անդամ 1954 թվականից։

 Պարգևներ 
 Խաչատուր Աբովյանի անվան մեդալ, դպրոցին և մանկավարժական գիտությանը մատուցած ծառայությունների համար (1973) 
 Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան (1985)

 Երկերի մատենագիտություն 
 Նյութեր ռուսական գրականությունից, ռուսական բիլինաներ, Երևան, Հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի հրատարակչություն, 1946, 16 էջ։
 Կիևյան Ռուսիայի գրականություն. XI-XIII դար (հեղինակակից Զ. Յասինսկայա), Երևան, Հայկական ՍՍՀ պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի հրատարակչություն, 1949, 203 էջ։
 Ռուս առաջին գրող-ռևոլյուցոներ Ա. Ն. Ռադիշչևը, Երևան, ՀՍՍՀ Քաղաքական և գիտական գիտելիքների տարածման ընկերություն, 1949, 28 էջ։
 Նյութեր գրականության տեսությունից, Երևան, Հայկական ՍՍՀ պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի հրատարակչություն, 1950, 292 էջ։

 Մամուլ 
 Սոցիալիստական ռեալիզմի գրականությունը։ «Գրական թերթ», 1948, № 1:

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ