Այդպես են վարվում բոլորը

Այդպես են վարվում բոլորը, KV 588, (ամբողջական անունը՝ «Այդպես են վարվում բոլորը կամ Սիրահարների դպրոց», ), Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի ստեղծած կատակերգական օպերա-բուֆֆա  երկու գործողությամբ։ Լիբրետոյի հեղինակ՝ Լորենցո դա Պոնտե։ 

Առաջին ներկայացումը կայացել է 1790 թվականի հունվարի 26-ին Վիեննայի արքունական թատրոնում (Theater an der Burg)՝ արժանանալով ջերմ ընդունելությանW.A. Mozart, Così fan tutte By Bruce Alan Brown, p 164։ Սակայն 5 ներկայացումից հետո այն առժամանակ հանվել է խաղացանկից Ավստրիայի Յոզեֆ II կայսեր մահվան պատճառով։ Սուգի ժամանակաշրջանն անցնելուց հետո կայացել է ևս 5 ներկայացում։ Ներկայումս, շնորհիվ այն հանգամանքի, որ օպերան պարունակում է Մոցարտի երբևիցե ստեղծած առավել գեղեցիկ երաժշտությունը, այն երգահանի հաճախ բեմադրվող ստեղծագործություններից մեկն է։

 Գործող անձինք 
ԴերերգՁայնԱռաջին ներկայացման դերաբաշխում, 1790 թ. հունվարի 26 (դիրիժոր՝ Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ) Ֆիորդիլիջի, օրիորդ Ֆերարա քաղաքից, Դորաբելլայի քույրը, ապրում է ՆեապոլումսոպրանոԱդրիանա Ֆերարեզե դել Բենե Դորաբելլա, օրիորդ Ֆերարայից, Ֆիորդիլիջիի քույրը, ապրում է Նեապոլումմեցցո-սոպրանոԼուիզա ՎիլնյովԳուլիելմո, Ֆիորդիլիջիի սիրելին, զինվորական բարիտոնՖրանչեսկո Բենուչչի Ֆերանդո, Դորաբելլայի սիրելին, զինվորտենորՎինչենցո Կալվեզի Դեսպինա, սպասուհիսոպրանոԴորոթեա Բուսսանի Դոն Ալֆոնսո, տարեց փիլիսոփաբասՖրանչեսկո ԲուսսանիԵրգչախումբ՝ զինվորներ, սպասավորներ, նավաստիներ

 Կարճ բովանդակություն 
Օպերայի գործողությունները տեղի են ունենում Նեապոլ քաղաքում մոտ 1790 թվականին։

 Առաջին գործողություն 
 Տեսարան 1. Սրճարան 
Նեապոլի սրճարաններից մեկում Ֆերանդոն և Գուլիելմոն (երկու սպաներ) համոզվածություն են հայտնում, որ իրենց նշանածները (համապատասխանաբար՝ Դորաբելլան և Ֆիորդիլիջին) հավերժ հավատարիմ են լինելու իրենց։ Դոն Ալֆոնսոն միանում է բանավեճին և առաջարկում է գրազ առ այն, որ նա կարող է մեկ օրվա ընթացքում ապացուցել, որ ո՛չ Դորաբելլան և ո՛չ էլ Ֆիորդիլիջին ոչնչով չեն տարբերվոմ այլ կանանցից, ունեն նույն փոփոխական բնավորությունը։ Ֆեռնանդոն և Գուլիելմոն ընդունում են գրազը։ Պայմանները պարզ են. երկու սպաները պարտավոր են մոտակա օրը իրենց սիրելի կանանց փորձության ենթարկելու նպատակով անել այն ամենն, ինչ նրանց կկարգադրի դոն Ալֆոնսոն, ոչ մի դեպքում չբացահայտելով նրանց գրազի առարկան։

 Տեսարան 2. Ծովափնյա զբոսայգի  
Ֆիորդիլիջին և Դորաբելլան գովաբանում են իրենց տղամարդկանց (զուգերգ՝ «Ah guarda sorella» — «Ահ, տե՛ս քույրիկ»)։ Ներս է մտնում Ալֆոնսոն, որը վատ լուր է հայտնում. սպաներին կանչել են պատերազմի։ Ներս են մտնում Ֆերնանդոն և Գուլիելմոն գալիս են սրտով կոտրված և հրաժեշտ տալիս (կվինտետ՝ «Sento, o Dio, che questo piede è restio» — «Ես զգում եմ, ո՜վ Աստված, որ իմ ոտքը դժկամ է»)։ Մինչ տղամարդկանց հետ նավը հեռանում է, Ալֆոնսոն և քույրերը մաղթում են նրանց ապահով ճանապարհորդություն (տերցետ՝ «Soave sia il vento» — «Թող քամին մեղմ լինի»)։ Ալֆոնսոն, մենակ մնացած, ուրախությամբ գուշակում է, որ կանայք (ինչպես բոլոր կանայք) հավատարիմ չեն լինի (արիոզո՝ «Oh, poverini, per femmina giocare cento zecchini?» - «Օ՜, խեղճ տղաներ, կնոջ վրա 100 ցեխին գրազ գալ»)։ .

 Տեսարան 3. Քույրերի առանձնատուն 
Գալիս է Դեսպինան (սպասուհին) և հարցնում է, թե ի՞նչ է պատահել։ Դորաբելլան ողբում է մենակ մնալու տանջանքների համար (արիա՝ «Smanie implacabili» — «Տանջանքներն անհաշտելի»)։ Դեսպինան ծաղրում է քույրերին՝ խորհուրդ տալով նրանց նոր սիրեկաններ վերցնել, քանի դեռ նրանց նշանածները բացակայում են (արիա՝ «In uomini, in soldati, sperare fedeltà?» - «Տղամարդկանցից, զինվորականներից դուք հավատարմությու՞ն եք ակնկալում»)։ Քույրերի հեռանալուց հետո գալիս է Ալֆոնսոն։ Երկյուղ կրելով, որ Դեսպինան կճանաչի կերպարանափոխված տղամարդկանց՝ նա կաշառում է սպասուհուն, որպեսզի նա օգնի գրազը շահելու գործում։ Այնուհետև ժամանում են երկու տղամարդիկ՝ բեղավոր ալբանացիների հագուստով (սեքսետ՝ «Alla bella Despinetta» — «Հանդիպեք գեղեցիկ Դեսպինետային»)։ 

Ներս են մտնում քույրերը, որոնք տագնապած են իրենց տանը տարօրինակ տղամարդկանց առկայությունից։ «Ալբանացիները» քույրերին ասում են, որ իրենց քույրերի հանդեպ սերն է այստեղ բերել։ Սակայն քույրերը հրաժարվում են ընդունել նրանց սիրահետումները։ Ֆիորդիլիջին խնդրում է «ալբանացիներին» հեռանալ և խոստանում է հավատարիմ մնալ իր նշանածին (արիա՝ «Come scoglio» — «Ինչպես ժայռ»)։ «Ալբանացիները» շարունակում են քույրերի սրտերը գրավելու փորձերը, Գուլիելմոն այնքան հեռու է գնում, որ մատնանշում է իր բոլոր տղամարդկային հատկանիշները (արիա՝ «Non siate ritrosi» — «Մի՛ ամաչեք»), բայց ապարդյուն։ Ֆերանդոն, մնալով մենակ և կանխազգալով հաղթանակը, գովաբանում է իր սերը (արիա՝ «Un'aura amorosa» — «Սիրող շունչ»)։

 Տեսարան 3. Ծովափնյա զբոսայգի 
Քույրերը տխրության մեջ են` հիշելով պատերազմ գնացած իրենց նշանածներին։ Հանկարծ հայտնվում են «ալբանացիները» և սպառնում թույն խմել, եթե քույրերը չընդառաջեն իրենց սիրահետումներին։ Մինչ Ալֆոնսոն փորձում է հանգստացնել նրանց, նրանք խմում են «թույնը» և ձևացնում, թե կորցրել են գիտակցությունը։ Շուտով դեպքի վայր է գալիս «բժիշկը» (դա զգեստափոխված Դեսպինան է) և, օգտագործելով մեծ մագնիսի բուժիչ ուժը, կարողանում է վերակենդանացնել «ալբանացիներին»։ Տղամարդիկ, ձևացնելով, թե դեռ ամբողջովին ուշքի չեն եկել, Դորաբելլայից և Ֆիորդիլիջիից համբույր են պահանջում՝ համարելով որ դրախտում են և նրանց անվանելով աստվածուհիներ։ Քույրերը հրաժարվում են, նույնիսկ երբ Ալֆոնսոն և բժիշկը (Դեսպինա) հորդորում են նրանց համաձայնվել։

 Երկրորդ գործողություն 
 Տեսարան 1. Քույրերի ննջասենյակ 
Դեսպինան հորդորում է քույրերին ենթարկվել «ալբանացիների» սիրահետումներին (արիա՝ «Una donna a quindici anni» — «Տասնհինգ տարեկան կին»)։ Իր հեռանալուց հետո Դորաբելլան Ֆիորդիլիջիին խոստովանում է, որ ինքը հետաքրքրված է, և երկուսն էլ համաձայնում են, որ սոսկ սիրախաղը ոչ մի վնաս չի կարող պատճառել և կօգնի նրանց ժամանակն անցկացնել, մինչ նրանք սպասում են իրենց սիրեկանների վերադարձին (դուետ՝ «Prenderò quel brunettino» — «Ես կվերցնեմ թխահերին»)։

 Տեսարան 2. Ծովափնյա զբոսայգի 

 Տեսարան 3. Քույրերի առանձնատան սենյակ 
 Տեսարան 4 

 Ընտրյալ սկավառակագրություն  

ՏարիԴերերգեր (Ֆիորդիլիջի, Դորաբելլա, Դեսպինա, Ֆերանդո, Գուլիելմո, Ալֆոնսո)ԴիրիժորՁայնագրող ստուդիա1954Էլիզաբեթ Շվարցկոպֆ, Նան Ներիմեն, Լիզա Օտտո, Լեոպոլդ Սիմոնո, Ռոլանդո Պաներայի, Սեստո ԲրուսկանտինիՀերբերտ ֆոն ԿարայանEMI1955Լիզա Դելա Կազա, Քրիստա Լյուդվիգ, Էմի Լուզ, Անտոն Դերմոտա, Էրիկ Կունց, Փոլ ՇյոֆլերKarl BöhmDecca1962Էլիզաբեթ Շվարցկոպֆ, Քրիստա Լյուդվիգ, Հանի Ստեֆեկ, Ալֆրեդո Կրաուս, Ջուզեպպե Տադդեի, Վալտեր ԲերրիԿարլ ԲյոմEMI1967Լեոնտին Փրայս, Տատիանա Տրոյանոս, Ջուդիթ Ռասկին, Ջորջ Շիրլի, Շերիլ Մայլնզ, Էցիո ՖլաջելլոԷրիխ ԼեյնսդորֆRCA1971Մարգարեթ Փրայս, Իվոն Մինթոն, Լյուչիա Պոպպ, Լուիջի Ալվա, Ջերայնթ Էվանս, Հանս ՍոտինՕտտո ԿլեմպերերEMI1974Փիլար Լորենգար, Տերեզա Բերգանցա, Ժանե Բերբիե, Ռայլանդ Դևիս, Տոմ Կրաուզե, Գաբրիել ԲաքեՋորջ ՇոլթիDecca1974Մոնսերատ Կաբալիե, Ջանեթ Բեյքեր, Իլեանա Կոտրուբաշ, Նիկոլայ Գեդդա, Վլադիմիրո Գանցարոլլի, Ռիչարդ Վան ԱլանՔոլին ԴևիսPhilips1975Գունդուլա Յանովից, Բրիգիթ Ֆասբենդեր, Ռերի Գրիսթ, Փիթեր Շրայեր, Ռոլանդո Պաներայի, Հերման ՓրեյԿարլ ԲյոմDeutsche Grammophon1977Կիրի Տե Կանավա, Ֆրեդերիկա ֆոն Շտադե, Տերեզա Ստրատաս, Դևիդ Ռենդալ, Ֆիլիպ Հաթենլոքեր, Ժյուլ ԲաստինԱլան ԼոմբարErato1988Կիրի Տե Կանավա, Էն Մյուրեյ, Մարի ՄըքԼոլին, Հանս Փիթեր Բլոշվից, Թոմաս Հեմփսոն, Ֆերուչո ՖուրլանետոՋեյմս ԼիվայնDeutsche Grammophon1989Լեյլա Քուբերլի, Սեսիլիա Բարտոլի, Ջոան Ռոջերս, Կուրտ Սթրեյթ, Ֆերուչո Ֆուրլանետո, Ջոն ԹոմլինսոնԴենիել ԲարենբոյմErato1994Renée Fleming, Anne Sofie von Otter, Adelina Scarabelli, Frank Lopardo, Olaf Bär, Michele PertusiGeorg SoltiDecca2009Karita Mattila, Anne Sofie von Otter, Francisco Araiza, José van Dam, Thomas AllenSir Neville MarrinerDecca2012Miah Persson, Angela Brower, Mojca Erdmann, Rolando Villazón, Adam Plachetka, Alessandro CorbelliYannick Nézet-SéguinDeutsche Grammophon2014Simone Kermes, Malena Ernman, Anna Kasyan, Kenneth Tarver, Christopher Maltman, Konstantin WolffTeodor CurrentzisSony

 Ծանոթագրություններ և հղումներ 

Կատեգորիա:1790 բեմադրվածներ
Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ