Իրանում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ

Իրանի տարածքում գտնվում են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկի 22 օբյեկտներ (2017 թ), որոնք կազմում են ընդհանուր թվի 2,1%-ը (1073՝ 2017 թվականի դրությամբ)։ 21 օբյեկտներ այդ ցանկի մեջ են ներառվել մշակութային չափանիշներով, այդ թվում 9-ը ճանաչված են մարդկային ստեղծագործ հանճարի գլուխգործոցներ, և 1 օբյեկտ ընդգրկված է բնական չափանիշով։

Բացի դրանից 2017 թվականի դրությամբ ևս 56 օբյեկտներ ընդգրկված են թեկնածու ցանկում։

Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը վավերացրել է Համաշխարհային ժառանգության պաշտպանության կոնվենցիան 1975 թվականի փետրվարի 26-ին։ Իրանի տարածքում առաջին օբյեկտներն ընդգրկվել են ցանկում 1979 թվականին, Համաշխարհային ժառանգության հանձնաժողովի 3-րդ նիստում։

 Ցանկ 
Տվյալ աղյուսակում օբյեկտները ներկայացված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ մտնելու հերթականությամբ։

#ՊատկերԱնվանումՏեղագրությունՍտեղծման ժամանակՀայտի ներկայացման տարի№Չափանիշներ 1 150px Չողա Զանբիլ() Ամենամոտիկ քաղաք՝ Դիզֆուլ Նահանգ՝ Խուզեսթան մոտ 1250 1979 113 iii, iv 2 150px Պերսեպոլիս () Քաղաք՝ Մարվդաշտ Նահանգ՝ Ֆարս 518 1979 114 i, iii, vi 3 150px Նաղշե Ջահան հրապարակ() Քաղաք՝ Սպահան Նահանգ՝ Սպահան 16-17-րդ դարեր 1979 115 i, v, vi 4 150px Թախթե Սոլեյման հնագիտական համալիր() Ամենամոտիկ քաղաք՝ Թաքաբ Նահանգ՝ Արևմտյան Ադրբեջան 2003 1077 i, ii, iii, iv, vi 5 150px Պասարգադ () Ամենամոտիկ քաղաք՝ Մարվդաշտ Նահանգ՝ Ֆարս 546 2004 1106 i, ii, iii, iv 6 150px Բամ քաղաքը և նրա մշակութային լանդշաֆտ () Նահանգ՝ Քերման 2004 1208 ii, iii, iv, v 7 120px Սոլթանիե () Նահանգ՝ Զանջան 1305-1313 2005 1188 ii, iii, iv 8 150px Բեհիսթունի արձանագրություն () Ամենամոտիկ քաղաք՝ Քերմանշահ  Նահանգ՝ Քերմանշահ Մ.թ.ա. 5-րդ դար  2006 1222 ii, iii 9 Հայկական վանական համալիներ 2008 1262 ii, iii, vi 9.1 150px Սուրբ Թադևոս վանք  () Ամենամոտիկ քաղաք՝ Մակու Նահանգ՝ Արևմտյան Ադրբեջան 6-րդ դար 9.2 150px Սուրբ Ստեփանոս վանք  () Ամենամոտիկ քաղաք՝ Ջուղա Նահանգ՝ Արևմտյան Ադրբեջան 9-րդ դար  9.3 150px Ծոր Ծոր Նահանգ՝ Արևմտյան Ադրբեջան 10 150px Ոռոգման պատմական համակարգ Շուշթարում քաղաքում () Ամենամոտիկ քաղաք՝ Ահվազ Նահանգ՝ Խուզեսթան Մ.թ.ա. 5-րդ դար 2009 1315 i, ii, v 11 150px Սաֆի ալ-Դինի դամբարան
آرامگاه صفی‌الدین اردبیلی Քաղաք՝ Արդաբիլ Արդաբիլի նահանգ 16-18-րդ դարեր 2010 1345 i, ii, iv 12 150px Թավրիզի շուկա  بازار تبریز Քաղաք՝ Թավրիզ Արևելյան Ադրբեջան անհայտ 2010 1346 ii, iii, iv 13 150px Պարսկական այգիներ باغ ایرانی Սպահան Մ.թ.ա. 10-րդ դար 2011 № 1372 i, ii, iii, iv, vi 14 150px Ջամե մզկիթ Սպահանումمسجد جامع اصفهان Սպահան 8-րդ դար 2012 № 1397 ii 15 150px Գոնբադե Քավուս گنبد کاووس Գոլեսթան նահանգ 11-րդ դար 2012 № 1398 i, ii, iii, iv 16 150px Գոլեսթանի պալատکاخ گلستان Քաղաք՝ Թեհրան  Թեհրան 16-17-րդ դարեր 2013 № 1422 i, ii, iii, iv 17 150px Շահրե-Սուխթե شهر سوخته Մոտակա քաղաք՝ Զաբոլ  Սիստան և Բելուջիստան Մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակ 2014 № 1456 ii, iii, iv 18 150px Մեյմանդ մշակութային լանդշաֆտ میمند Քերման 3-րդ դար 2015 № 1423 v 19 150px Շոշشوش Խուզեսթան նահանգ Մ.թ.ա. 3-րդ դար 2015 № 1455 i, ii, iii, iv 20 150px Դաշթե Լութ کویر لوت Քերման — 2016 № 1505 vii, viii 21 150px Պարսկական ավանդական ջրային համակարգگناباد Ռազավի Խորասան, Հարավային Խորասան, Յազդ, Կենտրոնական, Սպահան Մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակ 2016 № 1506 iii, iv 22 150px Յազդ պատմական քաղաքشهر تاریخی یزد Յազդ Մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակ 2017 1544 iii, v

 Օբյեկտների աշխարհագրական դիրք 

</center>

 Նախնական ցանկ 
Աղյուսակում օբյեկտները դասավորված են նախնական ցանկում դրանք ավելացնելու հերթականությամբ։ Ցանկում նշված են այն օբյեկտները, որոնք Իրանի կառավարության կողմից առաջարկվել են որպես թեկնածուներ համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկվելու համար։
#ՊատկերԱնվանումՏեղադրությունՍտեղծման ժամանակՑանկում ընդգրկվելու տարին№Չափանիշներ 1 150px Ջամե մզկիթ Սպահանումمسجد جامع اصفهان Նահանգ՝ Սպահան 8-րդ դար 1997 888 մշակութային 2 150px Ղասրե Շիրինقصر شیرین Նահանգ՝ Քերմանշահ 6-րդ դար 1997 889 մշակութային 3 150px Ֆիրուզաբադ համալիրفیروزآباد Նահանգ՝ Ֆարս անհայտ 1997 893 մշակութային 4 150px Պեղումներ Շոշ քաղաքի մոտشوش Նահանգ՝ Խուզեսթան Մ.թ.ա. 3-րդ դար 1997 894 մշակութային 5 150px Նաղշե Ռաջաբ نقش رجب Նահանգ՝ Ֆարս անհայտ 1997 898 մշակութային 6 150px Սիալք تپه سیلک Նահանգ՝ Սպահան Մ.թ.ա. 6-րդ դար 1997 900 մշակութային 7 150px150px150px Սասանյանների ժամանաշրջանի պատմական հուշարձաններա) Բիշապուր բ) Ֆիրուզաբադգ) Սերվեսթանبیشاپور, فیروزآباد, سروستان Նահանգ՝ Ֆարս 3-րդ դար 2007 5181 ii, iv 8 150px Թաղե Բոսթանطاق‌بستان Նահանգ՝ Քերմանշահ 4-րդ դար 2007 5182 i, ii, iii, iv 9 150px Քուհե Խաջա լեռան պատմական հուշարձաններخواجه Մոտակա քաղաք՝ Զաբոլ  Նահանգ՝ Սիստան և Բելուջիստան 3-րդ դարից սկսած 2007 5184 ii, iii, iv 10 150px Պերսեպոլիսի ընդլայնում تخت جمشید/پارسه Քաղաք՝ Մերվդեշտ Նահանգ՝ Ֆարս Մ.թ.ա. 518 2007 5186 ii, iv, vi 11 150px150px150px Սպահանի նահանգի մշակութային-պատմական լանդշաֆտա) Ֆին պալատբ)Սիալքգ)Քաշանکاشان, تپه سیلک, باغ فین Նահանգ՝ Սպահան 2-13-րդ դարեր 2007 5187 i, ii, iii, iv, vi 12 150px Ղասրե Շիրին համալիրقصر شیرین Նահանգ՝ Քերմանշահ 6-րդ դար 2007 5188 ii, vi 13 150px Քանգավարի պատմական հուշարձաններکنگاور Նահանգ՝ Քերմանշահ 3-րդ դարից սկսած 2007 5189 iii 14 150px Մեյդոբ քաղաքի պատմական կենտրոնمیبد Նահանգ՝ Յազդ 14-րդ դար 2007 5193 i, ii, iii, iv, v 15 150px Սիրաֆի պատմական նավահանգիստسیراف Նահանգ՝ Բուշեհր 9-րդ դար 2007 5195 16 150px Լար քաղաքի շուկաلار Նահանգ՝ Ֆարս 15-րդ դար 2007 5196 17 150px Պատմական հուշարձաններ Աբյանե գյուղումابیانه Նահանգ՝ Սպահան 3-րդ դարից սկսած 2007 5197 18 150px Բասթամ ամրոցبسطام (خوی Նահանգ՝ Արևմտյան Ադրբեջան Մ.թ.ա. 6-րդ դար 2007 5198 19 150px Դամղան քաղաքի պատմական հուշարձաններدامغان Նահանգ՝ Սեմնան 11-րդ դարից սկսած 2007 5200 20 150px Ռամսար քաղաքի մշակութային-պատմական լանդշաֆտرامسر Նահանգ՝ Մազանդարան 20-րդ դարի սկզբից սկսած 2007 5201 21 150px Թավրիզի կապույտ մզկիթمسجد کبود تبریز Նահանգ՝ Արևելյան Ադրբեջան 1465 2007 5202 22 150px Թուս քաղաքի մշակութային-պատմական քաղաքتوس Նահանգ՝ Ռազավի Խորասան Մ.թ.ա. 4-րդ դարի սկսած 2007 5203 23 150px Մասուլե գյուղماسوله Նահանգ՝ Գիլան 1006 2007 5204 24 150px Իզադխասթ քաղաքի պատմամշակութային լանդշաֆտایزدخواست Նահանգ՝ Ֆարս 3-րդ դարից սկսած 2007 5205 25 150px Ալամութ ամրոց دژ الموت Նահանգ՝ Ղազվին 840 2007 5206 26 150px Զոզան անտիկ քաղաք بخش جلگه زوزن Նահանգ՝ Հարավային Խորասան  անհայտ 2007 5208 27 150px Խորրամաբադի հովիտخرمآباد Նահանգ՝ Լոռեսթան 6-րդ դարից սկսած 2007 5209 28 150px Ջիրոֆթجیرفت Նահանգ՝ Քերման Մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակ 2007 5210 29 150px Ղազնևիների և Սելջուկների ժամանակաշրջանի պատմական հուշարձաններ Խորասանումرباط شرف Նահանգ՝ Խորասան 10-13-րդ դարեր 2007 5211 30 150px Ուրամանաթ գյուղի պատմամշակութային լանդշաֆտچناره Նահանգ՝ Քուրդիստան անհայտ 2007 5212 31 150px Շոմալ մերձկասպյան անտառներ جنگلهای ایران Նահանգներ՝ Գիլան, Մազանդարան, Գոլեսթան — 2007 5214 32 150px Ղեշմ կղզիجزیره قشم Նահանգ՝ Հորմոզգան — 2007 5215 33 150px Արասբարան արգելոցارسباران Նահանգ՝ Արևմտյան Ադրբեջան — 2007 5217 34 150px Սավալանفیروزآباد Նահանգ՝ Արդաբիլ — 2007 5218 35 150px Խաբր ազգային պարկفیروزآباد Նահանգ՝ Քերման - 2007 5219 36 150px Ալի-Սադր քարանձավغار علیصدر Մոտակա քաղաք՝ Համադան  Նահանգ՝ Համադան - 2007 5220 37 150px Մետաքսի ճանապարհ Իրանում جاده ابریشم Քաղաքներ՝ Նիշապուր, Սաբզևար  Նահանգ՝ Ռազավի Խորասան Մ.թ.ա. 2-րդ դարից սկսած 2008 5268 38 150px Իզե քաղաքի պատմամշակութային լանդշաֆտ شهرستان ایذِه Նահանգ՝ Խուզեսթան Մ.թ.ա. 8-րդ դար 2008 5269 39 150px Զանդ դինաստիայի ժամանակաշրջանի պատմամշակութային կոթողներ Շիրազում فیروزآباد Նահանգ՝ Ֆարս 18-րդ դար 2008 5270 40 150px Քերման քաղաքի պատմամշակութային լանդշաֆտکرمان Նահանգ՝ Քերման 3-րդ դարից սկսած 2008 5271 41 150px Համադանهمدان Նահանգ՝ Համադան Մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակ 2008 5272 42 150px Լոռեսթանի պատմական կամուրջների համալիրپلدختر Նահանգ՝ Լոռեսթան 4-րդ դարից սկսած 2008 5273 43 150px Թուրան ազգային պարկ Նահանգ՝ Սեմնան 1976 2008 5275 44 150px Համուն լիճ دریاچه هامون Նահանգ՝ Սիստան և Բելուջստան — 2008 5276 45 150px Հարրա արգելոցجنگل حرا (هرمزگان) Ղեշմ կղզի — 2008 5277 46 150px Դեմավենդکوه دماوند Նահանգ՝ Թեհրան — 2008 5278 47 150px Ասբադներ՝ Իրանի հողմաղացներ Նահանգներ՝ Ռազավի Խորասան, Սիստան և Բելուջստան 2017 6192 i, ii, iv, v 48 150px Քարաֆթու քարանձավի պատմական համալիր Նահանգ՝ Քրդստան — 2017 6193 ii, iii, iv, v, vii, x 49 150px Իմամ Ռեզայի դամբարան Նահանգ՝ Ռազավի Խորասան 2017 6194 i, ii, iii, iv, vi 50  Իրանի երկաթուղային ճանապարհների արդյունաբերական ժառանգություն Նահանգներ՝ Մազանդարան, Թեհրան, Խուզեսթան 20-րդ դար 2017 6195 ii, iv 51 150px Իրանական լեռնաշխարհի կենտրոնական շրջաններում տեքստիլ արդյունաբերության ժառանգություն Նահանգներ՝ Յազդ, Սպահան, Քերման 2017 6196 i, ii, iii, iv 52 150px Պարսկական քարվանսարաներ Նահանգներ՝ Յազդ, Սպահան, Ռազավի Խորասան 2017 6197 ii, iii, iv, v, vi 53 150px Իրանի աղի գմբեթներ Նահանգներ՝ Բուշեհր, Ղոմ, Զանջան, Ֆարս, Հորմոզգան - 2017 6198 vii, viii 54 150px Գորգանի Մեծ պարիսպ Նահանգ՝ Գոլեսթան 5-6-րդ դարեր 2017 6199 i, ii, iii, iv, v 55 150px Ավանդական իրանական տներ Իրանական լեռնաշխարհի կենտրոնական մասում Նահանգներ՝ Յազդ, Սպահան 2017 6200 ii, iv, v, vi 56 150px Թեհրանի համալսարան Նահանգ՝ Թեհրան 20-րդ դար 2017 6201 ii, vi

 Օբյեկտների աշխարհագրական դասավորվածություն 

 Տես նաև 
 Ասիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 


Իրան
*
Կատեգորիա:Ցանկեր:Իրան