Մկնիկ

[[Պատկերv hqbishish sicheubcejbxehxbhxbeuxheixheihxienxor

echanism diagram.svg|մինի|աջից|180px|Մկնիկի կառուցվածքը]]
185px|աջից|մինի|Անլար մկնիկ՝ Apple Mighty Mouse
Համակարգչային մկնիկը սարք է նախատեսված էկրանի գրաֆիկական պատկերների հեռակառավարման համար։ Մկնիկները լինում են 2 կամ 3 կոճակներով, որոնցից երկուսը լիովին բավարարում են օգտագործողի աշխատանքին։

Ներկայումս հաճախ կիրառվում են օպտիկակամեխանիկական մկնիկները, որոնք որպես կանոն, բաղկացած են իրանից, որտեղ տեղադրված գնդիկն ամրակցված է երկու իրար ուղղահայաց պտտվող լիսեռների միջև, որոնցից մեկն արձագանքում է X-երի առանցքով տեղաշարժման դեպքում, իսկ մյուսը՝ Y-ների։ Հարթ մակերևույթի վրա մկնիկները տեղաշարժելիս գնդիկը պտտվում է՝ իր հերթին պտտեցնելով լիսեռները։ Վերջիններիս վրա կան փոքրիկ կոորդինատային սկավառակներ՝ միկրոսկոպիկ բացվածքներով։ Կուրսորի դիրքի մասին ինֆորմացիայի ստացման համար կիրառվում են ինֆրակարմիր և ֆոտո ընդունիչները։ Ինֆրակարմիր ճառագայթն անցնելով նշված բացվածքների միջով, ընկալվում է ֆոտոընդունիչներով և համապատասխան էլեկտրակական ազդանշանը հաղորդում է համակարգչին։

Օպտիկական մկնիկներից առաջինները ինֆորմացիան ստանում էին գործունեության մակերևույթից անդրադարձված լույսից։ Ժամանակակից օպտիկական մկնիկը փոքրիկ տեսախցիկ միկրոպրոցեսորներ են, որն էլ մշակում է ստացվող ազդանշանը։

Անլար մկնիկները լինում են 2 տիպի՝ ինֆրակարմիր ճառագայթի միջոցով և ռադիոհաղորդման օգնությամբ ինֆորմացիա հաղորդող մկնիկներ։

 Պատմություն 
1968 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Կալիֆորնիայում ինտերակտիվ սարքերի ցուցադրության ժամանակ ներկայացվեց համակարգչային մկնիկը։ Այս գաջեթի արտոնագիրը ստացվել է Դուգլաս Էնգելբարտի կողմից 1970 թվականին։

Առաջին համակարգիչը, որը ներառում էր մկնիկ, Xerox 8010 Star Information System մինիհամակարգիչն էր, որը ներկայացվեց 1981 թվականին:։ Xerox մկնիկը ուներ երեք կոճակ և արժեր 400 ԱՄՆ դոլար, ինչը 2012թ.-ի գնաճով ճշգրտված գներով հավասար է մոտ 1000 դոլարի։ 1983 թվականին Apple-ը թողարկեց իր սեփական մեկ կոճակով մկնիկը Lisa համակարգչի համար, որը նվազեցվեց մինչև 25 $: Մկնիկը լայն ժողովրդականություն է ձեռք բերել Apple Macintosh համակարգիչներում, իսկ ավելի ուշ Windows-ում IBM PC-ով համատեղելի համակարգիչների համար օգտագործման շնորհիվ։

Այս պահին մեծ տարածում են գտել մուտքագրման այլ սարքեր՝ սենսորային վահանակներ, սենսորային էկրաններ, գրաֆիկական պլանշետներ և այլն։ Այնուամենայնիվ, ամեն տարի հայտնվում են համակարգչային մկների նոր մոդելներ։ 2009 թվականին Apple-ը թողարկեց Magic Mouse-ը, որը տարբեր ժեստերը ճանաչելու համար կոճակի փոխարեն օգտագործում է բազմաշերտ սենսորային վահանակ։ Առանձին դաս կարելի է համարել խաղային մկները։ Նրանց պատմությունը կապված է Razer ապրանքանիշի հետ, որը 1998-ին արժանապատիվ գումար է ներդրել դիզայներների, խաղացողների և CAD օգտագործողների համար սարքի մշակման համար։ Այժմ դուք կարող եք գտնել սարքեր ցանկացած ճաշակի համար՝ բյուջե, կոմպակտ, նորաձևություն և խաղեր։ Արտադրողները հաշվի են առնում ամեն ինչ՝ բռնման տեսակից մինչև զգայունության աստիճանը և խաղի ժանրը

 Գրականություն 
 «Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների տեխնիկական բազան», ՀՊՏՀ; Երևան 2006։

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Համակարգչի բաղկացուցիչներ