Հարավարևելյան Ասիա

Հարավարևելյան Ասիան (բենգալերեն՝ দক্ষিণ-পূর্ব%20এশিয়া দক্ষিণ-পূর্ব এশিয়া, չինարեն՝ 東南亞 東南亞, թայերեն՝ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้, վիետնամերեն՝ Đông am Đông Nam Á), տարածաշրջան Ասիայ ում։

 Աշխարհագրական դիրք 
290px|մինի|ձախից|հարավարևելյան Ասիայի քարտեզը

Հարավարևելյան Ասիան գտնվում է Հարավային Ասիայից արևելք և Արևելյան Ասիայից հարավ։ Հարավարևելյան Ասիան իր տարածքի մեծությամբ (4.5 միլիոն կմ քառ.) հավասար է Հարավային Ասիային։ Մայրցամաքային ենթատարածաշրջանի արևմտյան մասում Մյանման է՝ Յանգոն մայրաքաղաքով, Մյանմայից արևելք է գտնվում Թաիլանդը, նրան է պատկանում նաև Մալակկա թերակղզու նեղ մասը։ Թաիլանդին սահմանակից են հարավում Կամբոջան, հյուսիս-արևելքում՝ Լաոսը, որը տարածաշրջանի միակ ցամաքային (ծովափից զուրկ) երկիրը։ Հնդկաչին թերակղզու արևելյան ծովափնյա գոտում Վիետնամ պետությունն է։ Կղզային ենթատարածաշրջանի հարավում Ինդոնեզիա պետությունն է՝ ավելի քան 17 հազար կղզու վրա, իսկ հյուսիսում Ֆիլիպինները՝ 7 հազար կղզու վրա, այս երկու պետությունների միջև է Մալայզիա պետությունը, որն զբաղեցնում է Մալակա թերակղզու մի մասը և Բոռնեո կղզու հյուսիսային մասը, Սինգապուր քաղաք-պետությունը և Բրունեյ Դարուսալամ (Բրունեյ) պետությունը, Արևելյան Թիմորը, որն անկախացավ 2002 թվականին Ինդոնեզիայից և դարձավ ինքնիշխան պետություն Թիմոր Լեշթի անվանմամբ։

 Ընդհանուր աշխարհագրական ակնարկ 
Հարավարևելյան Ասիա տարածաշրջանը զբաղեցնում է Հարավային Ասիայի տարածաշրջանից արևելք ընկած թերակղզային տարածքները՝ Հնդկաչին թերակղզին և մի շարք կղզիներ ու կղզեխմբեր։ Դրանք են Փոքր Զոնդյան, Ֆիլիպինյան, Մոլուքյան կղզեխմբերը, Նոր Գվինեա կղզին։ Տարածաշրջանը միավորում է թվով 10 անկախ պետություններ։ Հարավարևելյան Ասիան ունի շատ հարմար աշխարհագրական դիրք։ Այստեղով են անցնում Հնդկական և Խաղաղ օվկիանոսների ավազանները և դրանցում գտնվող երկրները միացնող կարևոր ծովային ճանապարհները։

 Զարգացման բնական նախադրյալներ 
Հարավարևելյան Ասիա տարածաշրջանը բարձրաբերձ լեռների, ընդարձակ ծովափնյա հարթավայրերի, լեռնային հովիտների շրջան է։ Լեռնակազմական երևույթները այժմ էլ շարունակվում են, որի վկան են գործող հրաբուխները, հաճախակի կրկնվող երկրաշարժերը, ցունամիները։ Գտնվում է արևադարձային կլիմայական գոտում, ուստի և եղանակները ամբողջ տարին խոնավ են ու տաք, առատ տեղումներով։ Միայն ծովից հեռու ներքին շրջաններում երբեմն լինում են չորային եղանակներ։ Հարթավայրային շրջանները ծածկված են ալյուվիալ, բերրի հողերով։

 Պետություններ 
 Պետություն Տարածք() Բնակչություն Բնակչության խտություն(1 կմ² հաշվով) ՀՆԱUSD (2020) ՀՆԱ (ԳՀ)մեկ շնչի հաշվով,Int$ (2020) ՄՆԶԻ (2018 թ.) Մայրաքաղաք Բրունեյ 5,765 437,47974 12,455,000,000 $85,011 0.845 Բանդար Սերի Բեգավան Կամբոջա 181,035 16,718,96590 26,730,000,000 $5,044 0.581Պնոմպեն Արևելյան Թիմոր 14,8741,267,97485 2,938,000,000 $5,321 0.626 Դիլի Ինդոնեզիա 1,904,569267,670,543141 1,111,713,000,000 $14,841 0.707 Ջակարտա Լաոս 236,8007,061,50730 19,127,000,000 $8,684 0.604 Վիետնամ Մալայզիա 329,84731,528,03396 365,303,000,000 $34,567 0.804Կուալա Լումպուր Մյանմա 676,57853,708,32079 65,994,000,000 $7,220 0.578 Նեյպիդո Ֆիլիպիններ 300,000 106,651,394356 356,814,000,000 $10,094 0.712 Մանիլա Սինգապուր 719.25,757,4998 005 362,818,000,000 $105,689 0.935 Սինգապուր Թաիլանդ 513,12069,428,453135 529,177,000,000 $21,361 0.765 Բանգկոկ Վիետնամ 331,21095,545,962288 261,637,000,000 $8,677 0.693 Հանոյ

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 
 Topography of Southeast Asia in detail  
 CityMayors.com article
 Southeast Asian Archive  
 Southeast Asia Digital Library 
 "Documenting the Southeast Asian Refugee Experience" 
 Southeast Asia Visions, a collection of historical travel narratives 
 SoutheastAsia.org Official website of the ASEAN Tourism Association 

Կատեգորիա:Ասիա