Երվանդ Մանարյան

Երվանդ Քրիստափորի Մանարյան (), հայ դերասան, ռեժիսոր, սցենարիստ։ Հայաստանի ժողովրդական արտիստ (2018)Երվանդ Մանարյանին ժողովրդական արտիստի կոչում է շնորհվել։ Երևանի պատվավոր քաղաքացի (2019)«Երևանը ես եմ». Երևանի պատվավոր քաղաքացի Երվանդ Մանարյան։

Ռեժիսոր Արման Մանարյանի եղբայրը, Քրիստ Մանարյանի հայրը։

 Կենսագրություն 
Երվանդ Մանարյանը ծնվել է 1924 թվականին Իրանի Արաք քաղաքում։ Սովորել է տեղի Հայկազյան դպրոցում, ապա՝ Թեհրանի ամերիկյան և պարսկական քոլեջներումԵՐՎԱՆԴ ՄԱՆԱՐՅԱՆ ՍԻՄՎՈԼԸ։ 1946 թվականին ներգաղթել է Հայաստան, սովորել Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում, որի ռեժիսորական ֆակուլտետն ավարտել է 1952 թվականին։ Որպես դերասան և ռեժիսոր աշխատել է Երևանի Հ. Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում և Գ. Սունդուկյանի թատրոնում։ 1957-1959 թվականներին եղել է Հովհաննես Թումանյանի անվան տիկնիկային թատրոնի գլխավոր ռեժիսորը, 1988 թվականից՝ «Ագուլիս» տիկնիկային թատրոն-ստուդիայի գեղարվեստական ղեկավարըՃանաչենք Մերոնց․ Երվանդ Մանարյան։ 1959-1961 թվականներին նույն պաշտոնը վարել է Գորիսի թատրոնում, 2007 թվականից՝ Կիևի տիկնիկային հայկական թատրոնի հիմնադիր-գեղարվեստական ղեկավար։ Այնուհետև աշխատել է Երևանի փաստագրական ֆիլմերի ստուդիայում և «Երևան» կինոմիավորումում։ Եղել է Երևանի պետական տիկնիկային թատրոնի գլխավոր ռեժիսորներից։ Շուշիում բացվել է Երվանդ Մանարյանի անվան տիկնիկային թատրոն։

Մահացել է 2020 թվականի փետրվարի 20-ին Երևանում, 96 տարեկան հասակում։

 Ստեղծագործական ուղի և ճանաչում 
Նկարահանել է վավերագրական և գեղարվեստական մի շարք ֆիլմեր, ինչպիսին են՝ «Հայկական մանրանկարչություն», «Միքայել Նալբանդյան», «Կառամատույցի կրպակը», «Լույս», «Դեղերի ծնունդը», «Նորից եկավ ամառը» և այլն։

Գրել է սցենարներ «Տժվժիկ», «Տերն ու ծառան», «Սպիտակ ափեր» և այլ ֆիլմերի համար։ Մամուլում հրատարակել է պատմվածքներ և հոդվածներ։

 Մրցանակներ և պարգևներ 
2003 - Հայաստանի արվեստի վաստակավոր արտիստ
2005 - ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ
2019 - Երևանի պատվավոր քաղաքացի

 Բեմադրություններ 
Հովհաննես Թումանյանի «Հազարան բլբուլ»
Հովհաննես Թումանյանի «Անհաղթ աքլորը»
Երվանդ Մանարյան, «Ժամանակ էն ժամանակն էր» («Բարեկամության ջահ» միջազգային փառատոնի մրցանակ, Զեստաֆոն, Վրաստան, 1987)
Շիրվանզադեի «Պատվի համար»

 Ֆիլմագրություն 
 Դերերը կինոյում 
ՏարեթիվՖիլմԴեր1999Արմենիկում ՈՒՊՍԱՄաեստրո1997Հարսնացուն Ջերմուկից1992Ընկեր ՓանջունիՍարսափունի1985Կապիտան ԱռաքելԿապիտան Առաքել1983Մասնավոր դեպք1978Եվս հինգ օրԱթայան1978ԱրևիկՄարտուն1977Խոհարարները եկել են մրցույթիԵրվանդ1967Նորից ամառ եկավՍողո1975Հարսնացուն հյուսիսիցԵրվանդ1973ՔաոսՍուլյան1972Վերադարձպրոֆեսոր Բաբկեն Սեթյան1969Մորգանի խնամինԲեռնար1967Կարինելուսանկարիչ1966Մեր քաղաքի մարդիկ. Քայլերթ

 Ռեժիսոր 
ՏարեթիվՖիլմ1976Ժառանգները1975Նորից ամառ եկավ1975Ծիածանի բոլոր գույները1971Մարգարի ակոսը1969Լույս1968Միքայել Նալբանդյան1968Կրպակ կառամատույցում1967Դեղանյութի ծնունդը1967Հոկտեմբերյան օրերը Հայաստանում1967Քննություններ1966Հայկական մանրանկարներ

 Սցենարիստ 
ՏարեթիվՖիլմ1985Կապիտան Առաքել1977Խոհարարները եկել են մրցույթի1975Նորից ամառ եկավ1975Հանապազօրյա մեր ջուրը1973Լույսը և ստվերները1968Ларёк на перроне1968Հանդիպում ցուցահանդեսում1967Դեղանյութի ծնունդը1967Հոկտեմբերյան օրերը Հայաստանում1967Քննություններ1962Տերն ու ծառան1961Տժվժիկ1959Հայրենի հողի վրա

 Հիշատակ 
2024 թվականին արտիստի 100-ամյակի առթիվ Երևանի Հովհաննես Թումանյանի անվան պետական տիկնիկային թատրոնի մոտակայքում` Սայաթ-Նովա 4 հասցեում, տեղադրվել է նրա հուշարձանը։ Նաև շրջանառության մեջ է դրվել «Մեծանուն հայեր. Երվանդ Մանարյանի 100-ամյակ» նամականիշը՝ 380 դրամ անվանական արժեքով։

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:1924 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Երևանի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ աթեիստներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 10 ծնունդներ