Սյորեն Կիերկեգոր

Սիորեն Օբյու Կիերկեգոր (, ), դանիացի փիլիսոփա, բողոքական աստվածաբան և գրող։ 19-րդ դարի առաջին կեսում եվրոպական փիլիսոփայության մեջ ձևավորված իռացիոնալիստական ուղղության խոշորագույն դեմքերից մեկը։ Ի հակադրություն գերմանական դասական իդեալիզմի ուսմունքի (իսկ ավելի ճիշտ՝ այն զարգացմանը, որը նրան հաղորդեց Հեգելը) պնդում էր ռացիոնալականության երկրորդական բնույթի վրա՝ առաջնությունը տալով մաքուր կեցությանը (էքզիստենցիային), որը անձի որոշակի դիալեկտիկական զարգացման ուղի անցնելուց հետո պետք է գտնի իր իմաստը հավատի մեջ։

Գրել է շուրջ 28 հատոր աշխատություն, որի մեծ մասը օրագրեր են։ Նրա հիմնական փիլիսոփայական երկերն են՝ «Հեգնանքի հասկացության մասին» (1841), «Կամ-կամ» (1843), «Կյանքի ճանապարհի վաղերը» (1845), «Եզրափակող ոչ գիտական հետգրություն» (1846) և ուրիշներ։

Կիերկեգորի փիլիսոփայության կենտրոնում մարդն է, ընդ որում, ոչ թե վերացական, այլ կոնկրետ մարդը, անհատի էկզիստենցիան, որը լինելով եզակի, անկրկնելի էակ, չի կարող մտածվել բանականության հասկացությունների միջոցով։ Բանականությունը գործառում է վերացական, ընդհանուր հասկացություններով, որոնց միջոցով հնարավոր չէ արտահայտել եզակին, անհատականը, առհասարակ գոյությունը։ Այս կապակցությամբ նա սուր քննադատության է ենթարկում Հեգելի փիլիսոփայությունը, նշելով, որ մարդը նրա փիլիսոփայության մեջ ոտնակոխ է արվում բացարձակ ոգու կողմից։ Հեգելի համակարգում մարդը դիտվում է որպես բացարձակ ոգու «գործիք», րնդամենը միջոց՝ այդ ոգու ինքնաբացահայտման ու զարգացման գործընթացում։ Կիերկեգորի կարծիքով, էկզիստենցիան չի ենթարկվում օբյեկտիվացման, հետևաբար այն չի կարող ուսումնասիրվել որպես օբյեկտ։ Իսկ դա նշանակում է, որ էկզիստենցիայի էությունն անհասանելի է բանականության և գիտության համար, դրան կարելի է հասու լինել միայն զգայական ապրումների, ինտուիցիայի, ինքնահայեցողության և հավատի միջոցով։

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 

 Սյորեն Կիերկեգոր «Զրույցներ» (մաս 1)
 Սյորեն Կիերկեգոր «Զրույցներ» (մաս 2)
 Սյորեն Կիերկեգոր «Զրույցներ» (մաս 3)
 Սյորեն Կիերկեգոր «Զրույցներ» (մաս 4)
 Սյորեն Կիերկեգոր «Գայթակղեցնողի օրագիրը» (հատվածական թարգմ.)

Կատեգորիա:Դանիացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Կոպենհագեն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Կոպենհագենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Դանիացի հումանիստներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Դանիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Դանիացի գրողներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Դանիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Դանիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա