Վանաշեն

Վանաշեն (նախկին անվանումը՝ Թայթան), գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզի Արարատի տարածաշրջանում՝ Վեդի գետի ափին։ Գտնվում է մարզկենտրոնից 16 կմ հարավ-արևմուտք։

Գյուղն ունի մոտ 2364 բնակիչ2011 թ Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները, միջնակարգ դպրոց, գրադարան և մարզադաշտ։

Վանաշենը հիմնվել է 1873 թվականին։

 Անվանում 
Գյուղը մինչև 1978 թվական կոչվել է Թայթան։ Գյուղի անվանափոխության մեջ ներդրում ունի Հովհաննես ՇիրազըԹե ինչպես Շիրազը գյուղ անվանափոխեց, գյուղում պահպանվում է նրա այդ նամակ-առաջարկությունը։ 1889 թվականին գյուղը նշված էր արդեն քարտեզներում։ Եղիշե Չարենցը 1921 թվականին գրում է, որ ինքը այցելել է այս գյուղը։ Վանաշենում է ծնվել գրող, գրականագետ, լրագրող Հովիկ Չարխչյանը։

 Բնակչություն 
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Վանաշենի մշտական բնակչությունը կազմել է 2364, առկա բնակչությունը՝ 2024 մարդ։ Մինչև 1918 թ. եղել է ադրբեջանաբնակ, այնուհետ ունեցել խառը հայ-ադրբեջանական բնակչությունԶավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»։ 1988-1989 թթ. գյուղում բնակություն են հաստատել Ադրբեջանից բռնագաղթած 40 տուն հայեր«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 4, էջ 754։

Վանաշենի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

 Տնտեսություն 
Բնակչությունը զբաղվում է այգեգործությամբ, բանջարաբուծությամբ և անասնապահությամբ։

 Պատմամշակութային կառույցներ 
Վանաշենից 27 կմ արևելք գտնվում է «Սրբաշեն» գյուղատեղին (միջնադար-XIX-XX դարեր.), 38 կմ արևելք.՝ «Սևահող» գյուղատեղին (X-XIV դարեր., XIX-XX դարեր)։ Վերջինում է գտնվում Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին (XII-XIII դարեր)։

 Տես նաև 
Վանաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Վանաշեն)

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:1873 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գյուղեր