Հենրիկ Մալյան

Հենրիկ Սուրենի Մալյան (), հայ նշանավոր կինոռեժիսոր, թատերական ռեժիսոր, սցենարիստ, թատերական ուսուցիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1977), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1982)։ Պետական մրցանակի դափնեկիր։

ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Դավիթ Մալյանի (1904-1976) եղբոր որդին, բեմադրիչ, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Նարինե Մալյանի հայրը։

 Կենսագրություն 
Հենրիկ Մալյանը ծնվել է 1925 թվականին Թելավիում։ 1942-1945 թվականներին աշխատել է Թբիլիսիի ավիագործարանում որպես գծագրիչ, փականագործ։ 1945-1951 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսորական բաժնում՝ Լևոն Քալանթարի արվեստանոցում։ 1953 թվականին ավարտել է Ա. Լունաչարսկու անվան պետական թատերական արվեստի ինստիտուտի (ГИТИС) ռեժիսուրական ընդլայնված դասընթացները։ 1951-1954 թվականներին աշխատել է որպես ռեժիսոր Հայաստանի տարբեր թատրոններում (Արտաշատ, Կիրովական, Ղափան) և հեռուստատեսությունում։ 1954 թվականից՝ ռեժիսորի օգնական, այնուհետև ռեժիսոր Հայֆիլմ-ում։ 1961-1962 թվականներին «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում ստաժավորում է անցել ռեժիսորներ Կալատոզովի և Բոնդարչուկի մոտ։ 1980 թվականին Հայֆիլմին առընթեր հիմնադրեց «Մալյան թատրոն-ստուդիա»։ Առաջին բեմադրությունը Վ․ Սարոյանի պատմվածքի հիման վրա «Իմ հայրենիքի խրատական հեքիաթները» ներկայացումն էր։
մինի|Հենրիկ Մալյանի հուշատախտակը Երևանի Մաշտոցի պողոտայում
1982 թվականից դասավանդում էր Երևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում, պրոֆեսորМАЛЯН Генрих Суренович։ 1971–1988 թվականներին դասավանդել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտում, 1975–1988 թվականներին եղել է ռեժիսուրայի և դերասանի վարպետության ամբիոնի վարիչ։

1980 թվականին Երևանում հիմնել է կինոդերասանի թատրոնը, որը 1988 թվականից անվանակոչվել է նրա անունով։
Եղել է դերասան, ռեժիսոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Դավիթ Մալյանի (1904-1976) եղբոր որդին, բեմադրիչ, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Նարինե Մալյանի հայրըՀենրիկ Մալյանի մասին kino-teatr.ru կայքում։

Մահացել է 1988 թվականի մարտի 14-ին Երևանում։ Թաղված է Թոխմախի գերեզմանոցում։

 Պարգևներ և կոչումներ 
 ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1977)
 ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1982)
 ՀԽՍՀ պետական մրցանակ (1975)
 «Պատվո նշան» շքանշան
 Երկրորդ մրցանակ Համամիութենական կինոփառատոնում «Եռանկյունի» ֆիլմի համար (1968, Լենինգրադ)
 «Մեծ Պրոմեթևս» գլխավոր մրցանակ, առաջին աստիճանի դիպլոմ Անդրկովկասի և Ուկրաինայի կինոփառատոնում Եռանկյունի ֆիլմի համար (1968)
 Սան Ռեմոյի հեղինակային ֆիլմերի միջազգային կինոփառատոնում մրցանակ «Մենք ենք, մեր սարերը» ֆիլմի համար (1976, Իտալիա)
 Գլխավոր մրցանակ Համամիութենական կինոփառատոնում Նահապետ ֆիլմի համար (1978, Երևան)
 Մրցանակ լավագույն ռեժիսուրայի համար՝ «Կտոր մը Երկինք» ֆիլմի համար (1981, Վիլնյուս)

 Գրականություն 
 Մաթոսյան Ռ., Հենրիկ Մալյան, Երևան, 1980։

 Ֆիլմագրություն 
 Ռեժիսոր 
 Տարի  Անվանում 1950  Եկամտաբեր պաշտոն 1952  Վենետիկյան երկվորյակներ 1953  Պաղտասար ախպար 1953  Արջը 1960  Նվագախմբի տղաները (Հենրիկ Մարգարյանի հետ) 1963  Ճանապարհ դեպի կրկես (Լևոն Իսահակյանի հետ) 1964  Կեղծ լրտեսը (կարճամետրաժ) 1967  Եռանկյունի 1969  Մենք ենք, մեր սարերը 1972  Հայրիկ 1977  Նահապետ 1980  Կտոր մը երկինք 1982  Մի կաթիլ մեղրը

 Սցենարիստ 
 Տարի  Անվանում 1977  Նահապետ 1979  Անմահություն (վավերագրական) 1980  Կտոր մը երկինք (Վահան Թոթովենցի և Ստեփան Ալաջաջյանի հետ) 1980  Մեր բակի աստղերը (կարճամետրաժ) 1982  Մի կաթիլ մեղրը 1982  Գիքոր 1987  Առատություն (վավերագրական) 1982  Կարոտ (Ռուբեն Հովսեփյանի հետ)

 Երկեր 
 Հենրիկ Մալեան. «Երկխոսություն երրորդի համար. հուշերի գիրք», խմբագիր՝ Հրաչուհի Տատուրյան, (առաջին հրատ. Երևան, «Նաիրի», 1997 թվական, երկրորդը - 2010 թվական)

 Տես նաև 
Հենրիկ Մալյանի անվան թատրոն

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 

Կատեգորիա:20-րդ դարի թատերական մանկավարժներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թոխմախի գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Կատեգորիա:Խորհրդային թատերական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հայ թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ