Տաշիր

Տաշիր, քաղաքՀայաստանի Լոռու մարզի Տաշիր համայնքում։

 Ֆիզիկա-աշխարհագրական նկարագիր 
Բնական լանդշաֆտները սևահողային տափաստաններն են և ալպյան մարգագետինները։ Շրջակայքում կան ճահճուտներ։ Մակերես՝ 79,5 կմ2։

Մարզկենտրոնից գտնվում է 42 կմ հեռավորության վրա։

 Կլիմա 
Կլիման բարեխառն է, օդի հունվարյան միջին ջերմաստիճանը - 4,9 °C, հուլիսինը՝ 18-20 °C։ Տարեկան թափվում են 420 մմ մթնոլորտային տեղումներ։

 Բնակչություն 
Բնակչություն՝ 12107 մարդ։ Քաղաքային համայնք Տաշիրի տարածաշրջանում, նախկին Կալինինոյի շրջանի վարչական կենտրոնը։

  Տարի
  1886
  1897
  1926
  1939
  1959
 2015
 2025  Բնակչություն
  2 284
  3 076
  4 042
  4 245
  4 766
  7 600
 12107 

 Պատմություն 
Տաշիր-Ձորագետի թագավորություն

Այսօրվա Տաշիրի շրջանի տարածքը եղել է Բագրատունյաց թագավորության, ապա Կյուրիկյանների և Զաքարյանների կազմում: Ապա ընկել է մոնղոլների և կարակոյունլու ու աղկոյունլու թուրքմենական պետությունների մեջ, իսկ պարսկական տիրապետության շրջանում Վրացական թագավորության կազմում էր: 1801 թվականին Վրաստանի և Հայաստանի հյուսիս-արևելյան հատվածի հետ միացվել է Ռոմանովների ռուսական կայսրությանը որպես Թիֆլիսի նահանգի Բորչալուի գավառի մաս:

Վորոնցովկա — Կալինինո

175-ամյա քաղաքը հայկական և ռուսական գյուղական ճարտարապետության համադրություն է։ Տաշիրը հիմնադրվել է 19-րդ դարի կեսին, երբ Հայաստանում կազմավորվեցին մոլոկանների առաջին բնակավայրերը: 1844 թ-ին Ռուսական կայսրության կառավարության կարգադրությամբ Սարատովի մարզից այստեղ տեղափոխված ռուս մոլոկանների գյուղը սկզբում կոչվել է Կովկասի փոխարքայի պատվին՝ Վորոնցովկա: 1935-ին վերանվանվել է հեղափոխական գործիչ Կալինինի անունով՝ Կալինինո:

Տաշիր

Տաշիր է անվանվել  1991-ին: 1961-ից քաղաքատիպ ավան Տաշիրը 1983-ից է դասվել Հայաստանի քաղաքների շարքին: Քաղաքի միջով հոսում է Դեբետի վտակ Տաշիր գետը:

Քաղաքը տեղակայված է Երևան — Թբիլիսի ավտոճանապարհի վրա՝ հարթավայրում, ծովի մակարդակից 1500 մ բարձրության վրա։ Համայնքի հիմնախնդիրների մեջ կարևորվում է ներքաղաքային ճանապարհների վերանորոգումը, դպրոցի և դպրոցական գույքի վերանորոգումը, ոռոգման և խմելու ջրի ջրագծերի, փողոցների գիշերային լուսավորության հարցը։ Առաջնային են համարվում նաև մշակութային կոթողների վերանորոգումը։

Տաշիրում բարեկարգվել է քաղաքային զբոսայգին ու կառուցվել ևս մեկը: Մինչ այդ ժամանցի վայրեր քաղաքում չկային: 

2022թ-ի սեպտեմբերի 25-ի ընտրությունների արդյունքում Տաշիր համայնքը խոշորացվեց և այժմ  կազմված է 24 բնակավայրից՝ Գետավան, Դաշտադեմ, Բլագոդարնոյե, Լեռնահովիտ, Կաթնառատ, Կրուգլայա Շիշկա, Մեդովկա, Մեղվահովիտ, Նովոսելցովո, Նորամուտ, Սարատովկա, Մեծավան, Ձյունաշող, Պաղաղբյուր, Միխայլովկա, Սարչապետ, Արծնի, Ապավեն, Նորաշեն, Պրիվոլնոյե, Պետրովկա, Ձորամուտ գյուղերից և Տաշիր քաղաքից, որը հանդիսանում է համայնքի վարչական կենտրոնը։

Համայնքի ղեկավարն է Էդգար Արշակյանը։

 Կրթություն 
Քաղաքում կա հանրակրթական 3 դպրոց, մշակույթի տուն, գրադարան, 4 նախադպրոցական ուսումնական հաստատություն, մարզադաշտեր, մարզադպրոց, արվեստի դպրոց, արտադպրոցական ուսուցման կենտրոն, համաբուժարան, հիվանդանոց, փոստային բաժանմունք: 2019-ի մայիսին վերաբացվել է Տաշիրի մշակույթի կենտրոնը։ Շենքն ամբողջությամբ վերակառուցվել է, փոխվել է թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին հարդարանքը: Շենքի բարեկարգումից և բացումից հետո ավելացել են նոր խմբակներ, հանդիսություններ հաճախ են արվում:

 Տնտեսություն 
Քաղաքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը արդյունաբերությունն է, որի մեջ մեծ տեսակարար կշիռ ունի սննդի արդյունաբերությունը։ Այստեղ կառուցված է շվեյցարական պանրի գործարանը, որն արտադրում է Լոռի, Չանախ տեսակի պանիրներ։ Ունի հացի գործարան, կաթի և կաթնամթերքի արտադրություն։ Կան թեթև արդյունաբերության արտադրամասեր։ Համայնքում զբաղվում են գյուղատնտեսությամբ։ Հողային ֆոնդի 32% կազմում քաղաքացիների սեփականությունը, որոնց 71% վարելահողերն են, 29% խոտհարքերը։ Պետական նշանակության հողերի շուրջ կեսը արոտավայրերն են՝ զբաղեցնելով 1660 հա։ Դրանք օգտագործվում են նաև որպես վարելահողեր և խոտհարքեր՝ կազմելով համապատասխանաբար 951 և 581 հա։ Զբաղվում են հացահատիկային, կերային, բանջարաբոստանային կուլտուրաների, կարտոֆիլի մշակությամբ, պտղաբուծությամբ։ Զբաղվում են խոշոր եղջերավոր անասնապահությամբ՝ կաթնամսատու ուղղությամբ, խոզաբուծությամբ, թռչնաբուծությամբ, մեղվապահությամբ։

 Պատկերասրահ 

 Տես նաև 
 Տաշիրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

 Աղբյուրներ 

Կատեգորիա:Տաշիր (քաղաք)
Կատեգորիա:Տաշիր համայնքի բնակավայրեր