Հայաստանի վարչական բաժանում

40px Հայաստանի վարչական բաժանում 250px 
Մարզեր Վարչատարածքայինմիավոր  Մարզկենտրոն Արագածոտն  Աշտարակ Արարատ  Արտաշատ Արմավիր  Արմավիր Գեղարքունիք  Գավառ Կոտայք  Հրազդան Լոռի  Վանաձոր Շիրակ  Գյումրի Սյունիք  Կապան Տավուշ  Իջևան Վայոց ձոր  Եղեգնաձոր

Հայաստանի վարչատարածքային միավորներն են մարզերը և համայնքներըՀայաստանի Սահմանադրություն, 06.12.2015 թ. փոփոխություններով։ Հոդված 121.։ Վարչատարածքային բաժանումը, Կառավարության ներկայացմամբ, սահմանվում է օրենքովՀայաստանի Սահմանադրություն, 06.12.2015 թ. փոփոխություններով։ Հոդված 121։։ Համայնքը կարող է ընդգրկել մեկ կամ ավելի թվով բնակավայրեր։

Կառավարությունը մարզերում իր տարածքային քաղաքականությունն իրագործում է մարզպետների միջոցով։ Մարզպետներին նշանակում և ազատում է Կառավարությունը։ Մարզպետները համակարգում են պետական կառավարման մարմինների տարածքային ստորաբաժանումների գործունեությունը, բացառությամբ օրենքով սահմանված դեպքերիՀայաստանի Սահմանադրություն, 06.12.2015 թ. փոփոխություններով։ Հոդված 160, մաս 1, մաս 2։։

Երևանում տարածքային կառավարման առանձնահատկությունները սահմանվում են օրենքովՀայաստանի Սահմանադրություն, 06.12.2015 թ. փոփոխություններով։ Հոդված 160, մաս 3։։

Մարզերում իրականացվում է պետական կառավարում, իսկ համայնքներում՝ տեղական ինքնակառավարում՝ Հայաստանի սահմանադրությամբ և «Տեղական ինքնակառավարման մասին» օրենքով սահմանված կարգով։

 Մարզեր 

Հայաստանի վարչատարածքային միավորներն են մարզերը և համայնքները։ Վարչատարածքային բաժանումը, Կառավարության ներկայացմամբ, սահմանվում է օրենքով։

Ստորև ներկայացվում է Հայաստանի մարզերի ցուցակն՝ աղյուսակի տեսքով։ Ներառված են տվյալները տարածքի մակերեսի, բնակչության թվի և տարաբնակեցման խտության՝ 2011 թվականի դրությամբ։ Մարդահամարի տվյալները վերցված են Հայաստանի պետական վիճակագրական ծառայության պաշտոնական կայքիցProvinces: area, population and density Գեղարքունիք մարզի տարածքի մեջ ներառվել է Սևանա լճի ջրային մակերեսը, որը կազմում է 1278 կմ2։ Տեղեկատվությունն ընտրելու համար պետք է օգտագործել աղյուսակի գլխամասում գտնվող սլաքները։

 Մարզ Բնակչություն հազար(2025 հուլիս) ՀՀ բնակչության մեջ մասնաբաժինը՝ % Տարածքի մակերես (կմ2) Բնակչության խտություն (մարդ/կմ2) Քաղաքայինհամայնքներ Գյուղականհամայնքներ ՄարզկենտրոնԱրագածոտն135,604․4%2,77348.93111ԱշտարակԱրարատ269,08.72%2,090128.71493ԱրտաշատԱրմավիր265,778.62%1,231215.9394ԱրմավիրԳեղարքունիք216,77.03%5,34940.51587ԳավառԼոռի229,17.43%3,79960.318105ՎանաձորԿոտայք294,99.56%2,076142.05760ՀրազդանՇիրակ242,27.85%2,68090.373116ԳյումրիՍյունիք117,3 3.8%4,50626.037102ԿապանՎայոց ձոր49,41.6%2,30821.4341ԵղեգնաձորՏավուշ117,73.82%2,70443.53557ԻջևանԸնդհանուր3084,4100%29,743103.7

 Համայնքներ 

Հայաստանում համայնքները ձևավովել են Սահմանադրության ընդունումից հետո՝ 1996թ-ին։ Երևանը համարվում էր մարզ, սակայն 2005թ-ի Սահմանադրության փոփոխմամբ այն ստացավ համայնքի կարգավիճակ։ Հայաստանում գոյություն ունեցող 1001 բնակավայրերը համախմբված են համայնքների։ 1999 թ.-ի տվյալներով Հայաստանում կար 931 համայնք։ 2015 - 2022 թվականերին տեղի ունեցավ տարածքային բաժանման բարեփոխումներ, որի արդյունքում համայնքների թիվը կրճատվեց՝ հասնելով 71-ի։

 Երևան 
մինի|left|250px|Երևանի վարչական շրջաններ
Հայաստանի մայրաքաղաքը Երևանն էՀայաստանի Սահմանադրություն, 06.12.2015 թ. փոփոխություններով։ Հոդված 22։։ Երևան քաղաքը Հայաստանի վարչատարածքային բաժանման բնակչությամբ ամենամեծ միավորն է։ Մայրաքաղաք Երևանում իրականացվում է տեղական ինքնակառավարում, որի մարմիններն են Երևանի ավագանին և քաղաքապետը։ Ըստ 1995 թվականի Հայաստանի սահմանադրության, Երևանի քաղաքապետը նշանակվում էր վարչապետի ներկայացմամբ նախագահի հրամանագրով, սակայն ըստ սահմանադրության 2005 թ. փոփոխությունների, Երևան քաղաքում տեղական ինքնակառավարման առանձնահատկությունները սահմանվում են «Երևան քաղաքում տեղական ինքնակառավարման մասին» օրենքով։ Համաձայն Հայաստանի գործող Սահմանադրության (06.12.2015 թ. փոփոխություններով՝ «Երևանը համայնք է։ Երևանում տեղական ինքնակառավարման առանձնահատկությունները սահմանվում են օրենքով»Հայաստանի Սահմանադրություն, 06.12.2015 թ. փոփոխություններով։ Հոդված 187։։

Երևան քաղաքի ավագանին բաղկացած է 65 անդամից և ընտրվում է Երևան քաղաքի բնակիչների կողմից՝ համամասնական ընտրակարգով։ Երևանի քաղաքապետ է ընտրված համարվում այն կուսակցության ընտրական ցուցակի առաջին համարը, որը ստացել է ավագանու տեղերի 40 տոկոս և ավելին։ Եթե այդպիսի կուսակցություն չկա, ապա քաղաքապետն ընտրվում է ավագանու կողմից։

Երևանն իր հերթին բաժանված է 12 վարչական շրջաններիhttp://www.yerevan.am/main.php?lang=1&page_id=117։ Դրանք են Աջափնյակ, Ավան, Արաբկիր, Դավթաշեն, Էրեբունի, Կենտրոն, Մալաթիա-Սեբաստիա, Նոր Նորք, Նորք Մարաշ, Նուբարաշեն, Շենգավիթ, Քանաքեռ-Զեյթուն։

 Երևան մայրաքաղաք Բնակչություն(2025 թ.) ՀՀ բնակչության մեջ մասնաբաժինը՝ % Տարածքի մակերես (կմ2) Բնակչության խտություն (մարդ/կմ2) Քաղաքայինհամայնքներ Գյուղականհամայնքներ Երևան մայրաքաղաքԵրևան մայրաքաղաք1143,337.07%2235126.911ո/կո/կ

 Տես նաև 
Հայաստանի մարզերի ցուցակ ըստ մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսի

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 
 Հայաստանի Սահմանադրություն, 06.12.2015 թ. փոփոխություններով։
 Հայաստանի Սահմանադրություն, 26.11.2005 թ. փոփոխություններով։
 Հայաստանի Սահմանադրություն, 05.07.1995 թ. փոփոխություններով։
 Օրենքներ, հրամանագրեր, որոշումներ, նախագծեր: 

Կատեգորիա:Հայաստանի վարչական բաժանում