Մալաթիա

Մալաթիա (; ;Μαλάτεια, Τουρκία   Malīṭīná)՝ քաղաք և շրջան Թուրքիայի Արևելյան Անատոլիա տարածաշրջանում, Մալաթիայի մարզի կենտրոն։ Բնակչությունը՝ 426,381մարդTURKISH STATISTICAL INSTITUTE ։

Միջին բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ 954 մետր։

 Անվանում 
Մալաթիան Փոքր Հայքի հնագույն քաղաքներից է։ Այն Մելիտա անունով հիշատակվում է խեթական Մելիդ, Միլիդա, Մելիդի անուններով, ասորեստանյան և Մելիտեիա անունով՝ ուրարտական սեպագիր արձանագրություններում։ Հայերեն անվանվել է նաև Մելետինե անունով։ Ներկայիս թուրքական պաշտոնական անունն է՝ Մալաթյա։

 Պատմություն 
Հեթական թագավորությունների ժամանակաշրջանում քաղաքի շրջակայքում գտնվել է Մելիդ (Արսլանթեփե) քաղաքըHawkins, John D. Corpus of Hieroglyphic Luwian Inscriptions. Vol. 1: Inscriptions of the Iron Age. Walter de Gruyter, 2000.Strabo Geographica, Translated from the Greek text by W. Falconer (London, 1903);Book XII, Chapter I։ Մ.թ.ա. VI դարից մինչ 1071 թ. եղել է Փոքր Հայքի կազմում։ Մանազկերտի ճակատամարտից հետո, 1071 թ. քաղաքը զավթել են սելջուկ թուրքերը, որից հետո մտել է Կոնիայի սուլթանատի կազմ։ XVI դարում գրավվել է Օսմանյան կայսրության կողմից։ Մինչ Հայոց ցեղասպանությունը քաղաքի բնակչության հիմնական մասը կազմել են հայերը։

Պատմական Մալաթիան ժամանակակից Մալաթիայից 7–8 կմ հարավ-արևմուտք էր գտնվում։ Այն այժմ շատ քիչ թվով բնակիչներ ունի, ավերված ու ամայի է, և թուրքերի կողմից ստացել է Էսքի Մալաթիա անունը։ Ջրառատ քաղաք է, նրա տարբեր թաղերում բխում են աղբյուրներ, իսկ ավերված պարսպի տակով հոսում է Թուխմա կոչված գետակը։ Նոր և Հին Մալաթիաները բավական տուժել են 1893 թ. տեղի ունեցած աղետաբեր երկրաշարժից։

Մալաթիա քաղաքի մոտ, Եփրատի հովտում գտնվում է Գարագան լեռ։

 Հայտնի մարդիկ 
 Հրանտ Դինք, թուրքահայ լրագրող
 Ռուբեն Որբերյան, արևմտահայ բանաստեղծ
 Էրմենի Սուլեյման Փաշա, ազգությամբ հայ Օսմանյան կայսրության գլխավոր վեզիր (1655-1656 թթ.)İsmail Hâmi Danişmend, Osmanlı Devlet Erkânı, Türkiye Yayınevi, İstanbul, 1971, p. 40.Meydan Larousse Büyük Lugât ve Ansiklopedi, 1965
 Չեթին Ալփ, երգիչ
 Ահմեթ Քայա, երգիչ
 Օքթայ Քայնարջա, դերասան
 Մեհմեթ Գյուլեն, ֆուտբոլիստ

 Քույր քաղաքներ 

 Գրականություն 
 Հ. Ասմարյան, Մելիտենե-Մալաթիա, Երևան, 1998։

 Ծանոթագրություններ 

Կատեգորիա:Թուրքիայի հռոմեական քաղաքներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ
Կատեգորիա:Մալաթիայի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Փոքր Հայքի բնակավայրեր