Տարոնիկ

Տարոնիկ (նախկին անվանումները՝ Փոքր Զեյվա, Վերին Զեյվա), գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատի տարածաշրջանում, Վաղարշապատ քաղաքից մոտ 7 կմ հարավ-արևմուտք։ Մարզկենտրոն Արմավիրից հեռավորությունը կազմում է 15 կմ, գտնվում է ծովի մակերևույթից 845 մ բարձրության վրա։ Վերանվանվել է Տարոնիկ 1978 թ. հունվարի 25-ին«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 5, էջ 58։

 Բնակչություն 
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Տարոնիկի մշտական բնակչությունը կազմել է 1892, առկա բնակչությունը՝ 1846 մարդ2011 թ Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները։ Մինչև 1919 թ. բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներովԶավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)», այնուհետ` հայերով, որոնց նախնիների մի մասը 1915-1920 թվականներին գաղթել են Վանի, Բիթլիսի, Մուշի գյուղերից։

Տարոնիկի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.
 Տարի 1831 1873 1922  1931 1950 1970  1979 1989  2001  2011 Բնակիչ 658 492 339 560 248 1243 1448 1822 2017 1892

 Տնտեսություն 
Բնակչությունը զբաղվում է այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։

 Պատմական կառույցներ 
Գյուղում ունի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի։ Տարոնիկ գյուղի արևմտյան կողմում է գտնվում մ.թ.ա. 4-րդ-1-ին հազարամյակների Մեծամոր բլուր-հնավայրը։ 1965 թվականից մինչև այժմ Մեծամորում պարբերաբար պեղումներ են կատարվում։ Պեղված մշակութային շերտերը վերաբերում են բրոնզի և երկաթի ժամանակաշրջաններին։ Թանգարանում հավաքվել և ցուցադրվում է հնավայրում պեղված 27 000-ից ավելի առարկա։ Առաջին հարկում ցուցադրվում են ամրոցում և դամբարանադաշտում հայտնաբերված նյութերը, որոնք վերաբերում են վաղ բրոնզի շրջանից մինչև ուշ միջնադար։ Երկրորդ հարկում ներկայացված են Մեծամորի հնագույն արհեստներն ու ծեսերը։ Նկուղային հարկում է հատուկ զետեղարանը, ուր ներկայացված են Վանի թագավորության շրջանի ոսկե, արծաթե, սաթե, կիսաթանկարժեք քարերից պատրաստված եզակի մշակութային արժեքներ։ Գյուղը գրավում է զբոսաշրջիկներին, որոնք աշխարհի տարբեր վայրերից գալիս են տեսնելու Տարոնիկի հարստությունը։

 Հայտնի մարդիկ 
Այստեղ է ծնվել մեծացել ազատամարտիկ՝ Գառնիկ Զավենի ԳառնիկյանըԾնվել է 1962 թ. մարտի 22-ին Հայաստանի Արմավիրի մարզի Տարոնիկ գյուղում։ Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով և ՀՀ «Արիություն» մեդալով, որի անունն է կրում Տարոնիկի միջնակարգ դպրոցը։

Տարոնիկում է ապրել և ուսանել Ապրիլյան պատերազմի հերոս՝ 19 ամյա, Բորիս Ռաֆիկի Օզմանյանը, ազգությամբ եզդի։ Բորիսն այն անհետ կորած զինծառայողներից էր, որի մարմինը հակառակորդը հանձնեց ապրիլի 5-ին, զինվորների մարմինների փոխանակման ժամանակ։ Նա հերոսաբար մարտնչեց մինչև վերջին շունչը և զոհվեց հանուն հայրենիքի։

 Տես նաև 
 Տարոնիկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արմավիրի մարզ)

 Աղբյուրներ 

Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի գյուղեր