Դետերմինիզմ

Դետերմինիզմը այն տեսակետն է, որ ամեն իրադարձություն ինչպես մարդկային իմացությունը, վարքը, որոշումը և գործողությունը պատճառականորեն որոշված է չընդհատված նախկին պատահարների շղթայովVan Inwagen, Peter, 1983, An Essay on Free Will, Oxford: Clarendon Press.։ Մեծաքանակ բանավեճերի հետ միասին, դետերմինիզմի առարկայի մասին շատ տարատեսակներ և փիլիսոփայական դիրքեր կան աշխարհի տարբեր ավանդույթներից։

 Փիլիսոփայություն 
Դետերմինիզմն անհրաժեշտաբար ներառում է, որ մարդկությունը կամ առանձին մարդիկ չեն կարող փոխել ապագայի ընթացքը կամ նրա իրադարձությունները (դիրքորոշում, որ հայտնի է ճակատագրապաշտություն անունով). սակայն, որոշ դետերմինիստներ հավատում են, որ մարդկանց իրենց ապագայի վրա ազդեցությունը ինքը միայն ներկայի և անցյալի վրա է կախված։ 

Պատճառական դետերմինիզմը կապ ունի և կախված է մատերիալիզմ և պատճառականություն հասկացությունների վրա։ Որոշ հիմնական փիլիսոփաներից, որոնք այս հարցի շուրջ բանակցել են, Մարկոս Ավրելիոս, Օմար Խայամ, Թոմաս Հոբս, Բարուխ Սպինոզա, Գոթֆրիդ Լայբնից, Դեյվիդ Հյում, Բարոն Դ'Օլբախ, Պիեր-Սիմոն Լապլաս, Արթուր Շոպենհաուեր, Վիլյամ Ջեյմս, Ֆրիդրիխ Նիցշե, Ալբերտ Այնշտայն, Նիլս Բոր, Ռալֆ Ուալդո Էմերսոն և վերջերս, Ջոն Սիրլ, Թեդ Հոնդերիխ և Դանիել Դենեթն են եղել։

Մեքա Չիեսան նշում է, թե Բ.Ֆ. Սկիների հավանականային կամ ընտրողականային դետերմինիզմը դետերմինիզմի ամբողջովին տարբեր հասկացություն էր ներկայացնում, որը ամբողջովին մեխանիստիկական չէրChiesa, Mecca (2004) Radical Behaviorism: The Philosophy & The Science.։ Մի մեխանիստիկական դետերմինիզմ ենթադրում է, որ ամեն իրադարձություն անընդհատված նախկին իրադարձությունների շղթայից է կապված, սակայն ընտրողականային կամ հավանականային մոդելը դա չի ենթադրումնախկինRingen, J. D. (1993). Adaptation, teleology, and selection by consequences. Journal of Applied Behavior Analysis. 60,3–15.  ։

 Աղբյուրներ 

Կատեգորիա:Փիլիսոփայական ուղղություններ և դպրոցներ
Կատեգորիա:Գոյաբանություն
Կատեգորիա:Գիտության փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տեսություններ
Կատեգորիա:Պատճառականություն
Կատեգորիա:Մետաֆիզիկական տեսություններ