.uk

.uk, Միացյալ Թագավորության ինտերնետային երկրի կոդի վերին մակարդակի դոմեն (ccTLD): Այն առաջին անգամ գրանցվել է 1985 թվականի հուլիսին՝ .com-ի նման սկզբնական ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեններից և .us-ից հետո առաջին երկրի կոդից յոթ ամիս անց։

2021 թվականի ապրիլի դրությամբ այն աշխարհում հինգերորդ ամենատարածված վերին մակարդակի տիրույթն է (.com, .cn, .de և .net-ից հետո), ավելի քան 10 միլիոն գրանցմամբ ։

.uk-ը OpenDNSSEC-ն օգտագործում է 2010 թվականի մարտից։

 Պատմություն 
1984 թվականի հոկտեմբերին RFC 920-ը սահմանել է ccTLD-ների ստեղծումը՝ օգտագործելով ISO 3166-1 ցանկում համապատասխան երկտառ կոդից ստացված երկրի կոդերը։ «GB»-ն Մեծ Բրիտանիայի ISO 3166 երկրի կոդն է: Այնուամենայնիվ, Մեծ Բրիտանիայի ակադեմիական ցանցի անունների գրանցման սխեման՝ JANET NRS-ը, «UK»-ն սահմանել էր որպես վերին մակարդակի դոմեն՝ ISO-ից ստացված ցանկի կազմումից մի քանի ամիս առաջ: Հետևաբար, .uk-ն ընտրվել է և գրանցվել 1985 թվականի հուլիսի 24-ին։ .gb-ն պահպանվել է, բայց երբեք լայնորեն չի օգտագործվել, և այլևս հնարավոր չէ դոմեններ գրանցել այդ ccTLD-ի ներքո: Ինչպես մյուս ccTLD-ների դեպքում սկզբնական շրջանում, այն սկզբնապես Ջոն Փոսթելի կողմից լիազորվել էր «վստահելի անձի»՝ կառավարելու համար։ UCL- ի Էնդրյու ՄաքԴաուելին է հանձնարարվել .uk-ը՝ առաջին երկրի կոդի լիազորությունը։

Մինչև 2014 թվականի հունիսի 10-ը հնարավոր չի եղել դոմենի անուն ուղղակիորեն .uk անվան տակ գրանցել (օրինակ՝ internet.uk ). դա հնարավոր է եղել միայն որպես երրորդ մակարդակի դոմեն (օրինակ՝ internet.co.uk ): Այնուամենայնիվ, Nominet UK-ի ստեղծումից առաջ պատվիրակված որոշ դոմեններ գոյություն են ունեցել նույնիսկ 2014 թվականի հունիսի 10-ից առաջ, օրինակ՝ mod.uk (Պաշտպանության նախարարություն), parliament.uk ( Խորհրդարան ), bl.uk և british-library.uk (Բրիտանական գրադարան), nls.uk ( Շոտլանդիայի ազգային գրադարան), nhs.uk (Ազգային առողջապահական ծառայություն) և jet.uk (UKAEA ՝ որպես Joint European Torus փորձարարական միաձուլման տոկամակի օպերատոր):

2025 թվականի դրությամբ .uk դոմենի անվան կառավարումը IANA- ի կողմից հանձնարարված է Nominet UK-ին։ Հնարավոր է դոմենի անունը անմիջապես գրանցել Nominet UK-ում՝ 80 ֆունտ ստեռլինգ + ԱԱՀ վճարով 2021 թվականից սկսած, սակայն ավելի արագ և էժան է դա անել Nominet-ի կողմից հավատարմագրված դոմենի գրանցողի միջոցով, որի արժեքը 2021 թվականին կազմում է մոտ 10 ֆունտ ստեռլինգ + ԱԱՀ։

 .uk գրանցման իրավունք 
Nominet-ը .uk տիրույթի ներքո անմիջապես նոր գրանցումներ է ընդունում 2014 թվականի հունիսի 10-ից, ժամը 08:00 BST-ից։ Սակայն, գոյություն է ունեցել ամրագրման ժամանակահատված այն գործող հաճախորդների համար, ովքեր արդեն ունեցել են .co.uk, .org.uk, .me.uk, .net.uk, .ltd.uk կամ .plc.uk դոմեն, որպեսզի նրանք կարողանային պահանջել համապատասխան .uk դոմենը, որը գործել է մինչև 2019 թվականի հունիսի 25-ը՝ ժամը 06:00 BST-ը։

Եթե դոմենը գրանցվել է մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ի՝ UTC ժամը 23:59-ը, օգտատերն ունեցել է համարժեք .uk դոմենի իրավունքները (եթե գրանցված չէր այլ համապատասխան .co.uk, .org.uk, me.uk, .ltd.uk, .plc.uk կամ .net.uk)։ Օրինակ, եթե «your-company.co.uk»-ը պահվել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 2-ից, «your-company.co.uk»-ի գրանցողն ունեցել է «your-company.uk»-ը գրանցելու իրավունքը մինչև 2019 թվականի հունիսի 25-ի՝ BST ժամը 06:00-ն: 123-reg-ը և NamesCo-ն երկուսն էլ անվճար ստեղծել են նման դոմեններ իրենց հաճախորդների համար, բայց հետո սկսել են պահանջել վճարում 2019 թվականի սեպտեմբերին։

 Երկրորդ մակարդակի դոմեններ 
 ac.uk – ակադեմիական (բարձրագույն կրթություն, հետագա կրթության քոլեջներ, հետազոտական հաստատություններ (օրինակ՝ Բրիտանական Անտարկտիդայի հետազոտություն) և գիտական ընկերություններ)
 .bl.uk – օգտագործվում է միայն Բրիտանական գրադարանի համար
 .co.uk – առևտրային կազմակերպություններ և նպատակներ (.uk-ի համար ամենատարածված երկրորդ մակարդակի դոմենը, .uk գրանցումների մեծ մասը .co.uk դոմենի վրա է):
 .gov.uk – կառավարություն (կենտրոնական, ապակենտրոնացված և տեղական)
 .judiciary.uk – Անգլիայի և Ուելսի դատական համակարգ
 .ltd.uk – սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններ
 .me.uk – անձնական անուններ
 .mod.uk – զինված ուժեր և Պաշտպանության նախարարության հաստատություններ և համակարգեր
 .net.uk – ինտերնետ մատակարարներ և ցանցային ընկերություններ (ի տարբերություն .net-ի, օգտագործումը սահմանափակված է այս օգտատերերով)
 .nhs.uk – NHS կազմակերպություններ և հիմնադրամներ
 .nic.uk – միայն ցանցային օգտագործման համար (բացառապես Nominet UK-ի համար)
 .org.uk – ոչ առևտրային կազմակերպություններ
 .parliament.uk – Միացյալ Թագավորության խորհրդարանը և ապակենտրոնացված ազգային խորհրդարաններն ու ժողովները
 .plc.uk – բաց բաժնետիրական ընկերություններ
 .police.uk – Մեծ Բրիտանիայի ոստիկանական ուժեր և իրավապահ կազմակերպություններ։
 .rct.uk – օգտագործվում է բացառապես Royal Collection Trust-ի համար
 .royal.uk – օգտագործվում է միայն թագավորական ընտանիքի կայքի համար
 .sch.uk – տեղական կրթական մարմիններ, դպրոցներ, տարրական և միջնակարգ կրթություն, համայնքային կրթություն
 .ukaea.uk – օգտագործվում է բացառապես Միացյալ Թագավորության Ատոմային էներգիայի վարչության համար

.co.uk, .ltd.uk, .me.uk, .net.uk, .nic.uk, .org.uk, .plc.uk և .sch.uk դոմենները կառավարվում են Nominet UK-ի կողմից և, բացառությամբ .nic.uk-ի, հասանելի են հանրության գրանցման համար (չնայած դրանք բոլորն ունեն տարբեր աստիճանի սահմանափակումներ): Երկրորդ մակարդակի մյուս դոմենները կառավարվում են տարբեր պետական գործակալությունների կողմից և, ընդհանուր առմամբ, ավելի խիստ վերահսկվում են։

 Չգործող դոմեններ 
 .govt.uk – նախկին կառավարական դոմեյն, այժմ ջնջված և փոխարինված .gov.uk-ով։
 .orgn.uk – նախկին ոչ առևտրային կազմակերպությունների դոմեյն, որն այժմ ջնջվել է և փոխարինվել .org.uk-ով։
 .lea.uk – տեղական կրթական մարմիններ, որը դուրս է եկել օգտագործումից։
 .mil.uk – Պաշտպանության նախարարությունը միշտ օգտագործել է .mod.uk-ը իր արտաքին դոմեյնի համար, բայց օգտագործում է .mil.uk-ը իր մասնավոր ցանցում: .mil.uk-ը գոյություն ունի միայն որպես CNAME .mod.uk-ի համար .uk գոտու ֆայլում:

 Մերժված դոմեններ 
 .cym.uk – Ուելսի երկրորդ մակարդակի դոմեյն։ Այն չուներ Ուելսի ինտերնետային համայնքի աջակցությունը, և առաջարկվել էր .cym դոմեյն, որը հետագայում մերժվել էր։ .cymru և .wales վերին մակարդակի դոմեյնները 2014 թվականից ի վեր փոխանցվել են root-ին։
 .scot.uk – Շոտլանդիայի երկրորդ մակարդակի դոմեյն, որը մերժվել է Nominet-ի կողմից։.scot վերին մակարդակի դոմեյնը հաստատվել է 2014 թվականի հունիսի 10-ին և 2014 թվականի հունիսի 13-ից ի վեր վստահվել է root-ին
 .sco.uk – Շոտլանդիայի երկրորդ մակարդակի դոմեյն։
 .soc.uk – առաջարկվում է սոցիալական և հասարակական օգտագործման համար։

 Դոմենային անունների բաշխում 
Հատկացումները կատարվում են խիստ կարգով՝ որակավորված դիմորդներին՝ ըստ հերթականության : Տարածքային սահմանափակումներ չկան. դիմորդները պարտավոր չեն որևէ կապ ունենալ Մեծ Բրիտանիայի հետ, բացի ստորև նշվածներից՝ .ltd.uk և այլ սահմանափակված դոմեյնների համար: .co.uk-ը, անկասկած, ամենաշատ օգտագործվող դոմեյնն է, որին հաջորդում են .org.uk-ը, ապա .me.uk-ը։ .plc.uk-ը և .ltd.uk-ը հազվադեպ են օգտագործվում։ .uk դոմեյններից յուրաքանչյուրի համար ամսական նոր գրանցումների քանակը կարելի է տեսնել Nominet UK կայքումwww.nominet.org.uk/intelligence/statistics/registration/ ։

 Միացյալ Թագավորության հետ կապված վերին մակարդակի դոմեյններ (TLD) 
 Երկրի կոդով TLD-ներ (ccTLD-ներ) 
ԴոմեյնՏարածք.acՀամբարձման կղզի.aiԱնգիլիա.aqԲրիտանական անտարկտիդային տարածք.bmԲերմուդյան կղզիներ.fkՖոլկլենդյան կղզիներ.gbՄիացյալ Թագավորություն (նախկինում).ggԳերնսիի Բեյլիվիկ.giՋիբրալթար.gsՀարավային Ջորջիա և Հարավային Սենդվիչյան կղզիներ.imՄեն կղզի.ioԲրիտանական Հնդկական օվկիանոսի տարածք.jeՋերսիի Բեյլիվիկ.kyԿայմանյան կղզիներ.msՄոնսերատ.pnՓիթքերն կղզիներ.շՍուրբ Հեղինե.tcԹերքս և Քայքոս կղզիներ.vgԲրիտանական Վիրջինյան կղզիներ

 GeoTLD-ներ 
DomainTerritory.cymruՈւելս.wales.londonԼոնդոն.scotՇոտլանդիա

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 
 IANA .uk whois տեղեկություն 

Կատեգորիա:1985 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորություն
uk