Զվարթնոց միջազգային օդանավակայան

մինի|100px|աջից|Զվարթնոց միջազգային օդանավակայանը ՀՀ փոստային նամականիշի վրա

Զվարթնոց միջազգային օդանավակայան, Հայաստանի ամենամեծ օդանավակայանը։ Գտնվում է Զվարթնոց տաճարից ոչ հեռու, Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանից 10 կմ դեպի արևմուտք։

Տեղակայման հանգույց է հանդիսանում Հայկական Ավիաուղիներ, Armenia Airways, Էյր Դիլիջանս, FlyOne Armenia,  Wizz Air և Շիրակ Ավիա ավիաընկերությունների համար:

 Պատմություն 
Օդանավակայանի շինարարության մասին որոշումն ընդունվել է դեռևս Անտոն Քոչինյանի օրոք։ Մրցույթին ներկայացված երեք նախագծերից ոչ մեկը ժյուրիի և ղեկավարության հավանությանը չէր արժանացել։ ՀԿԿ Կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար ընտրվելուց հետո Կարեն Դեմիրճյանը, ծանոթանալով նախագծերին, հանձնարարեց երեք նախագծերից ստեղծել մեկը՝ վերցնելով յուրաքանչյուրի հաջողված մասըԿաթիլներ մեծ ծովից, Երևան, 2007 թ.։

Իր հարցազրույցներից մեկում Կարեն Դեմիրճյանն ասել է.

Օդանավակայանի առաջին հերթը ապահովելու էր ներքին՝ միութենական չվերթները, իսկ երկրորդը՝ արտաքին միջազգային չվերթները։

«Զվարթնոց» օդանավակայանի կառուցումով Հայաստանն ունեցավ հանրապետության կապը արտաքին աշխարհի հետ ապահովող հզոր փոխադրամիջոց՝ միջազգային չափանիշներին համապատասխանող թռիչքուղիներով։ Խորհրդային Միությունում՝ այդ շրջանում, Զվարթնոց օդանավակայանի նման թռիչքուղիներ ունեին միայն Մոսկվա և Կիև քաղաքները։

«Զվարթնոց» օդանավակայանի ստեղծագործական խումբը՝ Արթուր Թարխանյանը, Սպարտակ Խաչիկյանը, Ժորժ Շեխլյանը, Լևոն Չերքեզյանը, Մկրտիչ Մազմանյանը, Սերգեյ Բաղդասարյանը, Վլադիմիր Գրիգորյանը, 1985 թ. արժանացան ՀԽՍՀ պետական մրցանակիԿարեն Բալյան, «Արթուր Թարխանյան, Սպարտակ Խաչիկյան, Հրաչյա Պողոսյան», Tatlin, 2012։

Օդանավակայանը կառուցվեց շատ կարճ ժամկետում և մեծ հանդիսավորությամբ բացվեց 1982 թվականի փետրվարի 10-ին։ Այն ժամանակ ընդունում էր միայն ներքին՝ ԽՍՀՄ-ի մեջ կատարվող չվերթեր։ 1985-ին ICAO-ն շնորհեց օդանավակայանին 2-րդ կարգ։ Նոր վերջնակայաններ (տերմինալներ) բացվել են 1998-ին՝ Բեռնային համալիրը, իսկ 2007-ին՝ Նոր միջազգային ուղևորափոխադրման վերջնակայանը։ 2002 թվականի հուլիսին Հայաստանի կառավարության և «Կորպորասիոն Ամերիկա» ընկերության միջև կնքվեց պայմանագիր, ըստ որի Զվարթնոց միջազգային օդանավակայանը կոնցեսիոն կառավարման հանձնվեց  «Արմենիա» միջազգային օդանավակայաններ ընկերությանը 30 տարի ժամկետով։

2011 թվականին օդանավակայանում բացվել է ուղևորների նոր վերջնակայան 34 000 քառակուսի մետր ընդհանուր տարածքով՝ մեկնում և ժամանում սրահներով, գրանցման հարթակներով, VIP սրահներով և կայանատեղիով։ 2019 թվականին «Զվարթնոցը» ռեկորդ է սահմանել  տարվա ընթացքում սպասարկված ուղևորների թվով՝ ավելի քան 3 մլն մարդ։ 2022 թվականին օդանավակայանը սպասարկել է ավելի քան 3,5 մլն ուղևոր։ Իսկ 2023 թվականին սպասարկել է ավելի քան 5,5 մլն ուղևորի:

 Ավիաուղիներ և ուղղություններ 

 Ուղևորների համարները 
Ուղևորների ծավալն ըստ ամիսներիհունվարփետրվարմարտապրիլմայիսհունիսհուլիսօգոստոսսեպտեմբերհոկտեմբերնոյեմբերդեկտեմբեր2014128.986100.356121.958136.730171.431208.408242.098265.540197.602179.602144.096148.2512015131.91699.275117.288144.400158.292176.171212.999227.607171.659155.611130.707153.1222016137.303113.729133.666131.829147.319175.276227.410255.252220.716205.426168.596189.0182017168.741132.039165.512183.108198.182211.252270.751281.345245.364220.726178.748192.4822018178.301139.218175.605200.712202.290234.738300.687329.666262.815249.857202.926213.9122019200.731156.550188.946205.419229.974270.818347.462373.053312.241286.231223.396226.7862020223.998185.396117.3175.3717.86514.34217.28228.66146.67939.05837.38367.475202161.06984.265106.681122.496151.761185.736292.674350.765274.637247.140193.949207.0392022200.625157.853188.537207.548257.644311.604414.295453.534401.765374.838332.442349.0792023357.413313.065357.544399.745426.264507.534591.086637.735534.350473.601358.703373.2682024361.099301.576359.637379.696425.970481.595576.013622.218517.070462.716361.250398.2352025382.916286.080358.196405.463545.789521.477
ՏարիՈւղևորների թիվը20142.045.05820151.879.66720162.105.54020172.448.25020182.690.72720193.021.6082020790.82720212.278.21220223.649.76420235.330.30820245.247.075

 Բեռնափոխադրումներ 
+ԱվիաընկերությունՈւղղությունASL AirlinesԼիեժLufthansa CargoՖրանկֆուրտHayways (Հայվեյզ)Մոսկվա

 Պատկերասրահ 
Նոր մասնաշենք

Հին մասնաշենք

 Ծանոթագրություններ 

 Արտաքին հղումներ 
 Հայաէրոնավիգացիա - Օդային Երթևեկության Կազմակերպում
 Քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտե

Կատեգորիա:1961 հիմնադրված օդանավակայաններ
Կատեգորիա:Կառույցներ նամականիշների վրա
Կատեգորիա:Հայաստանի օդանավակայաններ