Սուրեն Քոչարյան

Սուրեն Հովակիմի Քոչարյան (), խորհրդային էստրադայի արտիստ, ասմունքող։ ՀԽՍՀ (1945) և ՌԽՖՍՀ (1967) ժողովրդական արտիստ։ Արժանացել է ԽՍՀՄ (Ստալինյան մրցանակ 1951), ՀԽՍՀ պետական մրցանակների (1975) , պարգևատրվել «Պատվո նշան» շքանշանով։

 Կյանք ու գործունեություն 
Սուրեն Քոչարյանը ծնվել է 1904 թվականին, Թիֆլիսում։ Թատերական կրթությունը ստացել է Մոսկվայի հայկական դրամատիկական ստուդիայում (1921-1925)։ 1925-1932 թվականներին՝ Երևանի Առաջին պետական թատրոնի (այժմ՝ Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոն) դերասան։

Դերերից են՝
 Ֆուրմանով՝ Ֆուրմանովի «Խռովություն»
 Վասկա Պեպել՝ Մաքսիմ Գորկու «Հատակում»,
 Կակուլի՝ Գաբրիել Սունդուկյանի «Պեպո»
 Գիժ Մոզի՝ Սունդուկյանի «Քանդած օջախ»,
 Վիշնևսկի՝ «Եկամտավոր պաշտոն»,
 Քարյան՝ «Ցասում»։

Ասմունքի արվեստին ամբողջությամբ նվիրվել է 1932 թվականից։ 1939 թվականից՝ Մոսկվայի ֆիլհարմոնիայի մենակատար։ Մոսկվայում առաջին անգամ հանդես է եկել հայ արվեստի մոսկովյան տասնօրյակի ժամանակ (ծրագրում՝ «Սասունցի Դավիթ»)։ Ստեղծել է ավելի քան երեք տասնյակ գրական կոմպոզիցիա (հայերեն և ռուսերեն)։

Ստեղծագործական նախասիրությունը գրական նշանավոր երկերի ասմունքն էր, որոնք Քոչարյանի խաղացանկում պահպանվել են տասնյակ տարիներ։
 Շոթա Ռուսթավելի, «Ընձենավորը»
 Բոկաչչո, «Դեկամերոն»
 Խաչատուր Աբովյան, «Վերք Հայաստանի»
 Հոմերոս, «Ոդիսական»
 Շեքսպիր, «Հանուն հայրենիքի» - Կոմպոզիցիա
 Լև Տոլստոյ, «Կրեյցերյան սոնատ»
 Գաբրիել Սունդուկյան, «Մակակո» - ըստ «Վարինկի վեչերը» պատմվածքի
 Բորիս Պոլևոյ, «Ոսկի»
 «Հայ ժողովրդական հեքիաթները»
 «Հազար ու մեկ գիշեր»:
Ասմունքի տաղանդավոր վարպետին հավասարապես մատչելի էին և Շեքսպիրի վեհաշունչ խոսքը, և Լև Տոլստոյի հոգեբանական թափանցումները, և Խաչատուր Աբովյանի արարատյան բարբառը, և Սունդուկյանի թիֆլիսահայերենը, և Թումանյանի, Չարենցի և ռուս ժամանակակից գրողների ոճն ու լեզուն։ Քոչարյանի ասմունքի գերիշխող հնչերանգը պատմողականն է, գլխավոր սկզբունքը՝ կերպարների անձնավորումը հնչող խոսքի և դիմախաղի միջոցով։ Քոչարյանը իր արվեստով ստեղծել է «մի դերասանի թատրոն»։ Քոչարյանի ասմունքային վերջին ծրագիրն էր «Հայ ժողովրդական հեքիաթները» (ՀԽՍՀ պետական մրցանակ 1975 թ.)։

Մահացել է Մոսկվայում 1979 թվականին, թաղված է Երևանում։

 Երկեր 
 Կենդանի խոսքի ոլորտներում, [Երևան], 1963

 Թարգմանություններ 

 Խորհրդային քուրդ գրողներ։ Անթոլոգիա.- Երևան։ Պետհրատ, 1936.- 154, 1 չհ. էջ։

 Ծանոթագրություններ 

 Գրականություն 
 Լ. Հախվերդյան, Սուրեն Քոչարյանի արվեստը, Երևան, 1959
 Алянский Ю., Сурен Кочарян, Москва 1983 

 Արտաքին հղումներ 
 Սուրեն Քոչարյան 

Կատեգորիա:1904 ծնունդներ
Կատեգորիա:1979 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հայ ասմունքողներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ