Lis dezas natirèl an Ayiti

tanpèt ak siklòn twopikal, toransyèl lapli, inondasyon, inondasyon, tranblemantè regilyèman afekte Ayiti . 
Sezon siklòn la soti nan mwa jen rive nan fen novanm.

Men yon lis ki pa exhaustive de dezas natirèl ki frape Ayiti yo dwe konplete kòm evènman yo ap pwogrese.

 Lis katastwòf natirèl ann Ayiti 
vignette|Vè sou mikroplak Gonâve kote fay Enriquillo a ye.
16yèm - 18yèm syèk
1564
 TranblemanntèJules Trousset, Nouvo Diksyonè Ansiklopedi Inivèsèl Illustrè, 1886-1891, volim 3, 

1684
 TranblemantèTranblemantè ann Ayiti: mit oswa reyalite?

1691
 Tranbleman tè

 Tranbleman tè nan Port Royal. 

1701
 Tranbleman tè

1713
 Tranbleman tè

1734
 Tranbleman tè

1751
 18 oktòb: a 2è nan apremidi, nan tan kalm ak trankilite, tranbleman tè nan Pòtoprens ak 2 tranbleman vyolan ki dire  apeprè. Vil la detwi. Istoryen Moreau de Saint-Méry fè konnen nan Pòtoprens, an 1751 “sèlman youn nan kay masonry yo pa t ranvèse”. vil Sendomeng te pèdi plizyè bilding: kazèn yo, magazen jeneral la ansanm ak yon pati nan komisarya tonbe. Nan , yo te santi 3 tranbleman, nan  2 tranbleman ak  2 tranbleman trè fò apre yon lòt nan . Soti  rive , 25 tranbleman te santi.

1767
 27 desanm: a 4:30 a.m., tranblemanntè, ki pa fè okenn domaj.

1768
 10 oktòb: Tranbleman tè (3 tranbleman)

1769
 14 out: Tranbleman tè (1 tranbleman)

1770
 20 janvye: Tranbleman tè
 12 avril: Tranbleman tè
 3 jen: a 7:15 p.m., tranblemanntè ak 2 tranblemanntè ki dire apeprè  nan Pòtoprens ak rejyon sid yo. Vil yo detwi. An 1770, istoryen Moreau de Saint-Méry fè konnen "tout vil la te ranvèse"Moreau de Saint - Méry, “Deskripsyon topografik, fizik, sivil, politik ak istorik nan pati fransè zile Sen Domeng”, Claude Prepetit site, Tranblemanntè ann Ayiti, mit oswa reyalite?, Le Matin, 33082, 9 oktòb 2008.

1771
 10 jiyè: a 6 a.m. tranblemanntè ki dire .

1783
 11 ak 12 fevriye: 3 tranblemanntè

1784
 Jiyè : 2 tranblemanntè
 28 out: Tranbleman tè
 11 desanm: Tranbleman tè

1785
 20 jiyè: Tranbleman tè

1786
 29 out: Tranbleman tè

1787
 30 janvye: Tranbleman tè
 23 avril: 2 nouvo chok

1788
 10 me: Tranbleman tè a 2 a.m.

1789
 6 oktòb: Tranbleman tè a 1:30 nan apremidi

1793
 31 me, kòmandan  volontè Morbihan Jean-Marie Debray te ekri:  Annals of Brittany. Volim 19 nimewo 4, 1903. paj 601 rive 628:  volontè nasyonal Morbihan 1791-1795 pa Doktè de Closmadeuc.

1797
 Tranbleman tè

19yèm syèk
1816
 18-19 novanmMadiou, Thomas. Istwa Ayiti. Volim V: 1811-1818; p. 368: yon siklòn lakòz gwo dega nan pwovens Depatman Lwès ak nan Gòlf Lagonav.

1818
 20 novanm : Tranbleman tè nan Kap Henri (2 tranbleman)memwa Akademi an, Volim 45 , Paj 345

 1824

 6 jen: Tranbleman tè nan Pòtoprens

 1825

 19 novanm: Tranbleman tè nan Pòtoprens

 1831

 12-19 out: Gwo lapli lakòz inondasyon nan Okay, ki fè plizyè santèn viktim.

 1842

 7 me: vè 5:30 nan apremidi, tranblemanntè ki te swiv pa yon sounami nan Okap ak tout rejyon nò yo. Vil Kap Ayisyen (komin) te detwi ansanm ak vil Pòdepè, Gonayiv, Fòlibète ak plizyè vil nan Repiblik Dominikèn te afekte.

 1860

 Tranbleman tè

 1881

 Tranbleman tè

 1887

 23 septanm : tranblemanntè nan rejyon nò Ayiti.

20yèm syèk
 1904

 Tranbleman tè nan nò peyi a. Pòdepè ak Kap Ayisyen (komin) trè sevè.

1909
 12 novanm: siklòn nan depatman Lwès. Anviwon 150 viktim yo te anrejistre, patikilyèman nan Plenn Kildesak.

1910
 Tranbleman tè

1911
 Tranbleman tè

1912
 Tranbleman tè

1915
 12-13 out : siklòn nan sid penensil la ki devaste Jakmèl, Okay, Koto, Aken, Jeremi.

1917
 Tranbleman tè

1918
 Tranbleman tè

1922
 Tranbleman tè

1924
 Tranbleman tè

1935
 21 oktòb: siklòn nan Sid ak Sidès.  peri.

1946
 Tranbleman tè nan nòdès Repiblik Dominikèn akonpaye pa yon sounami nan rejyon Nagua. Ayiti tou afekte.
 Tranbleman tè

1952
 27 oktòb : tranblemanntè nan Ansavo (komin) nan Depatman Grandans fè 6 viktim ak plizyè milye moun ki san kay.

1954
 11-12 oktòb : Siklòn Hazel ki afekte tout rejyon Ayiti. Nan plis pase , siklòn twopikal la te ravaje peyi a, li te fè plizyè milye viktim.

1956
 Tranbleman tè

1962
 Tranbleman tè

1963
 3 oktòb: Flora Siklòn afekte Depatman Sid ak Lwès lakoz preske .
 14 novanm : inondasyon Grann Rivyè dinò  fè prèske 500 viktim.

1964
 24 out: Siklòn Cleo frape kòt Sid la ak plis patikilyèman rejyon Kayjakmèl lakoz .

1966
 29 septanm: Siklòn Inès devaste, plis pase , Departman Sid ak Lwès

1972
 20 me : inondasyon nan rejyon Cayes. Rezilta: 20 manke ak konsiderab pèt nan machandiz materyèl.

1980
 5 out: Siklòn Allen balaye, nan plis pase , kòt Sid la ak plis patikilyèman Rejyon Okay ki lakòz apeprè .

1984
 10 jen: inondasyon nan Pòdepè.

1986
  : inondasyon nan rejyon Okay. Rezilta:  ekta ki inonde ak plizyè milye kay domaje.
 23 oktòb: inondasyon Lagonav. Rezilta: , 906 san kay, plis pase  detwi oswa domaje.

1987
 27 avril: inondasyon nan Pòdepè.
 8 me: inondasyon nan Tyòt nan Depatman Sidès ak nan zòn Dèlma ak Karade nan Pòtoprens.

1988
 27 janvye: inondasyon nan Nòdwès.
 20 jen : inondasyon Lestè nan Latibonit.
 11 septanm: Siklòn Gilbert ravaje Kot Sid la ak plis patikilyèman rejyon Ansavo, Kanperen , Kavayon, Okay, Lilavach, Jakmèl, Jeremi, Kenscoff ak Pòsali. Lè sa a, yon bon pati nan Lwès la ki gen ladan Tigwav ak alantou li. Tigwav  (Kote li fèt René Depestre, Luné Roc Pierre Louis, Liliane Pierre Paul ak Kervins Belfort.....) se vil sentiwon ki konekte gran Sid la ak rès peyi a, ki te rann li difisil pou rezèv nan zòn ravaje yo. pa èd nan kapital la.
 8 oktòb : inondasyon nan plenn Leyogàn.

1989
 23 fevriye : inondasyon sou zile Lagonav. Rezilta:  afekte,  detwi ak 1640 domaje.

1994
 12 ak 13 oktòb: Siklòn Gordon travèse Depatman Sidès   ak Sid Penensil ki lakòz inondasyon epi kite anviwon 2,000 moun mouri ak disparèt.

1998
 23 septanm: Siklòn Georges ravaje rejyon Sidès ak Nòdwès Ayiti kite 147 mò, 34 blese grav, 40 disparèt, ak  viktim.

21yèm syèk
Premye deseni 
2002
 24-27 me: inondasyon Sid Penensil. Vil Kaperen ak lokalite Lazil ak Ansavo se douch twopikal sa yo ki pi afekte. . Rezilta: , 14 moun ki disparèt ak plis pase  viktim nan Depatman SidDapre Biwo Sivil la. Pwoteksyon Haiti-Pres Network te site le 5 jen 2002.

2004
 23-24 me: gwo lapli ki tonbe sou pati sidès peyi Dayiti pandan lannwit 23 me rive  lakoz ,  ki disparèt ak  moun ki afekte yoDapre yon nòt pou laprès ki soti 8 jen 2004 nan pwoteksyon sivil ayisyen an. MapouKri Mapou Bèlans ak , Bodary ak 350 lanmò ak Fonvèrèt ak 237 viktim ki sitiye nan Departman Sidès se te lokalite ki pi afekte yo. Gravite katastwòf sa a te pouse gouvènman pwovizwa Boniface/Latortue fè vandredi  tounen yon jou dèy nasyonal.
 10 septanm: Siklòn Ivan frape Sid Penensil la ak Kòt Lwès la, sa ki lakòz gwo domaj materyèl nan plizyè rejyon akòz inondasyon.
 18-19 septanm: Siklòn Jeanne travèse zòn nò peyi Dayiti ak Anwo Latibonit fè dega inondasyon ki te koze  lanmò. Nimewo a kanpe nan  blese, 846 disparèt ak  viktim ak plis pase , Gonayiv, se vil ki pi frapeSous: Pwoteksyon Sivil ki date 4 oktòb 2004.

2005
 6 ak 7 Jiyè : Siklòn Denis frape kòt Sidès Ayiti, li lakòz inondasyon nan plizyè vil nan Sid (Benè, Grangwav, Okay...) epi fè plis pase 500 moun san kay.
 4 oktòb: inondasyon nan plizyè rejyonn nan peyi a ki gen ladan Petyonvil ak Grangwav nan Depatman Lwès, kote inondasyon yo te lakòz anpil pèt. Gouvènman an pa bay okenn evalyasyon sou dezas sa a.
 17-18 oktòb: Siklòn Wilma afekte lwès ak sid Ayiti.
 23 oktòb: Tropical Storm Alpha travèse Sid Penensil la ki enkli depatman Grandans ak Tip tete.
 25 oktòb: Inondasyon ki te koze pa gwo lapli ki tonbe nan plizyè Rejyon Nòdwès ki gen ladan minisipalite Pòdepè, Bansenn ble, Ansafolè ak Sen Lwi dinò.

2006
 22 ak 23 Novanm: gwo lapli ki lakòz inondasyon nan Grandans, depatman Nip ak Nòdwès, sa ki lakòz domaj nan estrikti wout yo tankou efondreman yon pon nan ravin Sable nan komin BonbonInondasyon an Ayiti 25 Novanm 2006.

 2007

 17 mas: inondasyon akòz lapli ak gwo lapli tonbe pandan plis pase yon semèn sou yon gwo pati nan teritwa Ayiti. sis depatman yo te frape patikilyèman:
 Grandans: Jeremi, Abriko, Bonbon, Lèziwa ;
 Sidès: Jakmèl;
 Lwès: Site solèy, Dèlma, Pòtoprens (Kafoufèy, Kanapevè);
 Nòdwès : Pòdepè, Sen Lwi dinò, Ansafolè;
 Nò: Okap;
 Nodès: Ferye, Wanament.
 8-9 me: gwo lapli ki lakòz gwo dega nan plizyè rejyon nan peyi a sitou nan depatman Nò, nan Nòdès ak Sid. Vil Wanament te frape patikilyèman epi pon ki te konekte Ayiti (soti nan Wanament) ak Repiblik Dominikèn (Dajabón) te andomaje anpil.

vignette|Trajetwa 2008 Siklòn Hanna anvan tranzisyon ekstratropikal li.

 2008

 16 out: Tropical Storm Fay travèse tout peyi agif Tras tanpèt twopikal Fay an 2008ak rekòt ravaje.
 26 Out: Siklòn Gustav travèse Penensil Sid la ki gen ladan Depatman Sid ak Grandans ak apeprè  ak 8 ki disparèt ak gwo domaj materyèl.  te afekte pa tanpèt la ki te detwi  ak domaje  lòt moun.
 1e septanm: Siklòn Hanna ravaje depatman Latibonit ak Nodès. Plizyè vil inonde tankou Gonayiv. Vil la inonde epi nan kèk kote dlo a rive nan de mètPawòl direktè pwoteksyon sivil la, Alta Jean-Baptiste.. Anpil rezidan yo pran refij sou do kay yo depi yè aswè pou yo chape anba dlo k ap monte yo. Rapò ofisyèl la montre . Bò kote Gonayiv plizyè vil Jakmèl, ak nan plizyè vil nan Nòdès, nan [ [Sid (depatman Ayiti)|Sid]] ak Sidès te inonde.
 6 septanm : Siklòn Ike, ki klase nan kategori 4, touche kòt nò peyi Dayiti ki lakòz gwo lapli nan depatman Nò, Lwès ak Nòdwès.

2009
 20 oktòb: gwo lapli nan kapital Ayiti ak tout savann pou bèt li yo. Vil Kafou, nan katye sid kapital la, inonde nèt.

Dezyèm deseni
2010
 12 janvye: Tranbleman tè an Ayiti 2010 ak yon mayitid 7.3 te fèt nan  a  , lè lokal. episant li a sitiye apeprè  soti nan Pòtoprens, kapital Ayiti. Yon douzèn tranbleman segondè nan grandè ant 5.0 ak 5.9 yo te anrejistre nan èdtan ki te swiv yo. Tranbleman tè a te lakòz plis pase 200,000 moun mouri.
 20 janvye: Dezyèm tranbleman tèmagnitude_haiti_6.html hits Haiti-de-magnitude-6- 1-394595-14-451.html Ayiti: nouvo tranblemanntè mayitid 6.1 yon mayitid 6.1 ki te fèt nan  nan , lè lokal. episant li a sitiye apeprè  nan lwès Pòtoprens, ak mwens pase  anba sifas la .
: Siklòn Tomas lakòz glisman tè nan sid peyi a ak inondasyon nan Pòtoprens, sa ki lakòz .

2012
Me-Jen: Lapli yo te sispann pi bonè pase nòmal, nan mwa Oktòb, sechrès ekstrèm tabli nan nòdwès zile a ak sou kòt nò a.
24-25 Out: Siklòn Isaac lakòz inondasyon ak gwo van siklòn nan depatman Sidès ak Lwès ki te afekte pandan tranbleman tè an janvye 2010 ki te lakòz  ki gen ladan 6 nan Sidès, 5 nan Lwès ak 2 nan Latibonit.
24 oktòb: Gwo lapli Siklòn Sandy te frape Depatman Lwès yo, Sid ak Grandans. Omwen  ki san kay, yo kwè ki soti nan 60 rive nan  te mouri, yon nouvo epidemi kolera gaye, epi 70% rekòt nan sid peyi a te detwi.

2013-2014
-: Gwo sechrès patikilyèman nan Nòdwès men Nòdès ak yon pati nan Sant ak Lwès yo pa epanyeSechrès ann Ayiti: rekòt an danje.
Epidemi de koleraAn Ayiti, senk ane apre tranblemanntè a, rekonstriksyon enposib la

2015
Avril-Jiyè: SechrèsPèspektiv AYITI sou sekirite alimantè

2016
 : Inondasyon nan Nò. Vil Okap te bloke pandan plizyè jou.  te inonde.

Oktòb: Siklòn Matthew ravaje Depatman Grandans, e an patikilye vil Jeremi, depatman sid yo , Nippes ak yon bon pati nan Lwès la ki enkli Tigwav.
2017
 Septanm: Gwo lapli Siklòn Irma te frape depatman yo, sitou Depatman Nòdès plis pase  k ap viv nan vil yo. yo afekte.

2018
 6 Oktòb: Tranblemanntè ak yon mayitid 5.9 te fèt nan . Tranblemanntè a touye 17.

Twazyèm deseni 
2021
 14 out: Tranblemanntè ak yon mayitid 7.2 ki te fèt nan . Tranbleman de tè a kite omwen 2.207 moun mouri-08-2024 .

 Atik ki gen rapò 
 Nomenklati siklòn twopikal
 Lis non yo retire nan siklòn yo
 Tranblemandetè

Referans 

 Lyen ekstèn 
 Claude PREPETIT, Enjenyè jewolojik: TRABLEMANDE TÈ AN AYITI: MIT OSWA REALITE?

  Sit entènèt Sant Nasyonal Siklòn
 GWO DEZA NATIRÈL AN AYITI PANDAN LANE 2000 LA

Kategori:Istwa Ayiti
Dezas
Ayiti