Kriz Ayiti (2018-prezan)

Manifestasyon te kòmanse nan vil toupatou nan peyi Dayiti 7 jiyè 2018 an repons a ogmantasyon pri gaz. Apre yon tan, manifestasyon sa yo te evolye nan revandikasyon pou demisyon Jovenel Moïse, ki te prezidan ann Ayiti. Dirije pa politisyen opozisyon an Jean-Charles Moïse (pa gen okenn relasyon), manifestan yo te deklare ke objektif yo se kreye yon gouvènman tranzisyon, bay pwogram sosyal, ak pouswiv ofisyèl swadizan koripsyon. Soti 2019 rive 2021, te gen yon gwo manifestasyon ki te mande pou gouvènman Jovenel Moïse demisyone. Moïse te vini an premye nan eleksyon prezidansyèl 2016 la, pou ki patisipasyon elektè yo te 21%. Eleksyon 2015 yo te anile akòz fwod. Nan dat 7 fevriye 2021, patizan opozisyon an te swadizan eseye yon koudeta, ki te mennen nan 23 arestasyon, ansanm ak eklatman ant manifestan yo ak lapolis.

7 jiyè 2021, Jovenel Moïse te asasinen, swadizan pa yon gwoup 28 mèsenè etranje; twa nan asasen yo sispèk yo te touye ak 20 arete, pandan y ap yon chas pou lòt mesye ame yo, osi byen ke pou lide yo nan atak la, rete kontinyèl nan mwa Jiyè 2021. 20 jiyè 2021, Ariel Henry te pran biwo premye minis enterimè.

Nan mwa septanm 2022, plis manifestasyon te eklate an repons a ogmantasyon pri enèji, epi yon federasyon gang te kreye yon blokaj alantou pi gwo depo gaz Ayiti. Ansanm ak yon epidemi kolera ak gwo grangou toupatou, kriz la te mennen Konsèy Sekirite Nasyonzini an enpoze sanksyon sou Jimmy Chérizier, youn nan lidè gang nan peyi a. An 2022, Kanada te bay sanksyon kont twa biznisman rich—Gilbert Bigio, Reynold Deeb, ak Sherif Abdallah—ki yo te akize pou yo te "patisipe nan vyolasyon grav ak sistematik dwa moun ann Ayiti" ansanm ak anpil politisyen tankou Michel Martelly, Laurent Lamothe, Jean-Henry Céant, Joseph Lambert, ak Youri Latortue. Menm jan an tou, yon rapò Nasyonzini te bay Konsèy Sekirite a nan mwa Oktòb 2023 te idantifye Martelly, Deeb, ak Latortue kòm ki gen lyen ak gang.

Nan mwa mas 2024, premye minis enterimè Henry te anpeche retounen ann Ayiti apre yon vwayaj ki te gen entansyon jwenn èd la polis Kenya nan kwape vyolans gang. Vakyòm pouvwa a, ansanm ak dezòd nan lari yo, te mennen nan orè a nan yon reyinyon ijans CARICOM sou 11 Mas. Sou 11 Mas, Henry te anonse demisyon li anba presyon manifestan yo, gang yo, ak kominote entènasyonal la, yo dwe efikas sou nonmen yon nouvo Premye Minis ak kabinè pa yon konsèy tranzisyon.

 Gade tou 
 Manifestasyon nan Ayiti an 2019
 Lagè gang ann Ayiti

 Referans 


Kategori:Konfli travay ann Ayiti
Kategori:Manifestasyon an Ayiti