Apartheid

Apartheid (mo Afrikaans pasyèlman sòti nan FransèMo "apart" yo te transpoze nan Olandè yo vin "apart" ak sifiks "heid" la: "reyalite a nan" oswa "sitiyasyon an nan"., ki vle di "separasyon, mete sou kote"/UE1_2005_corrige_fin_TD5_urbaine.pdf TD nan UFR nan jewografi nan Paris 1 sou òganizasyon an nan espas iben .) se te yon politik nan  ( ) ki afekte, dapre kritè rasyal oswa etnik, populasyon Lafrik di sid  ki konsène yo nan zòn jeyografik espesifik yo. Politik sa a te fèt ak prezante apati 1948 nan Lafrik di sid (Inyon Lafrik di sid, Lè sa a, Repiblik Lafrik di sid) pa [[Pati Nasyonal (Lafrik di sid)|Pati Nasyonal la] ], epi finalman aboli nan . Ansuit, Tribinal Kriminèl Entènasyonal la te pwolonje  ​​nan nenpòt sitiyasyon kote  .

Politik apartheid la te gen entansyon pou yon akimilasyon enstitisyonèl nan yon politik ak yon pratik anpirik jiska prezan nan segregasyon rasyal ("Pas-lwa", "[[baasskap] ] ak  ba koulè), devlope nan Lafrik di sid depi fondasyon pa Dutch East India Company Koloni Cape an 1652. Avèk apartheid, atachman teritoryal (lè sa a nasyonalite) epi estati sosyal te depann de estati rasyal moun nan. Apartheid te aplike tou de 1959 pou rive nan 1979 nan Sid West Africa (jou jodi a Namibi), Lè sa a, te administre pa Sid Afrik.

Politik apartheid la se te {{Sitasyon|rezilta enkyetid istorik Afrikaners obsede pa pè yo pou yo te vale pa mas moun nwa ki antoure yo} <ref>Antoine Bullier, University of Paris 1, ' 'Apartheid: ekriti yon istwa 1940-1990, Palabres Vol. V,, 2003, .</ref>. Lwa rijid ki te lakòz,  kòm yon nasyon diferan, se te rezilta yon konfwontasyon, sou menm zòn jeyografik la, nan yon sosyete ki twò devlope, entegre nan premye mond lan ak yon sosyete sibzistans, toujou nan twazyèm mond lan, ki demontre refi entegrasyon premye a ak dènye aAntoine Bullier, ibid, ..

 Kategori Apartheid 
Istoryen Hermann Giliomee rapòte ke apartheid pa ta dwe konsidere okòmansman kòm yon pwojè defini klèman nan konsepsyon li, aplikasyon li te lwen imedya oswa konplè epi vizyon jeneral li pa t ni aderan ni inifòmYves Vanderhaeghen, Apartheid: Plis sou pèsonalite pase politik, 22 novanm 2012, #91;_id]=91532 Atik  pibliye nan The Witness..

 Ekstansyon tèm nan nan nivo legal, politik ak sosyal 

Depi abolisyon apartheid nan Lafrik di sid, yo te itilize tèm nan nan lòt kontèks paske krim apartheid la defini nan lwa entènasyonal, sitou nan lwa ki kreye Tribinal Kriminèl Entènasyonal ( ICC) ki te fè li yon krim kont limanite an 1973crimes/Doc.10_International%20Convention%20on% 20the%20Suppression%20and%20Punishment%20of%20the%20Crime%20of%20Apartheid.pdf Konvansyon Entènasyonal sou Sipresyon ak Pinisyon Krim Apartheid la..

Tèm apartheid la te adopte pa defansè dwa Palestinyen yo ansanm ak aktivis Izraelyen yo. ak òganizasyon dwa sou okipasyon Izrayelyen an nan West Bank la, etablisman koloni ilegal yo ak batiman yon miray alantou Gaza..{ {Atik| otè=Zacharie Goudreault |tit=Èske konfli pèp Izrayèl la ak Hamas vrèman se yon "lagè"? |periodic=Le Devoir|date=8 novanm 2023|url=https://www.ledevoir.com/monde/moyen-orient/801495/conflit-israel-hamas-conflit-israel-hamas-est-il-reellement - lagè}}.. Deziyasyon sa a ki  sepandan fòtman konteste pa pèp Izrayèl la, ki menm eseye entèdi diskisyon an .. Depi 2014, patizan politik Izraelyen yo nan teritwa yo te prezante akizasyon sa a sou apartheid kòm yon fòm antisemitis.. An Frans, yo te rejte yon rezolisyon ki te prezante bay Asanble Nasyonal la  kòm vize .

Tèm apartheid la te aplike tou nan sitiyasyon ki gen diferans ekonomik ak sosyal akòz sèks. oswa relijyon tankou nan Northern Ireland..

 Nòt ak referans 
 Nòt 

 Referans 

 Apendis