Echèk (jwèt)

Echèk se yon jwèt tablo ki pran plast ant de ozopan.  Yo chak gen 16 moso ke yo mete sou yon tablo 64 kare (8x8) altène nwa ak blan.  Nan kòmansman an, jwè gen: yon wa, yon larenn, de touf, de evèk, de kavalye at uit pyon.  Moso yo tou distinge youn ak lòt pa koulè (nwa/blan).   

Objektif la nan jwèt la se make mat wa advèsè a, ki rive lè wa se anba atak epi li pa gen okenn fason yo defann tèt li.        

 Tradiksyon  
Lòt kreyòl:
Franse: jeu d'échecs
Angle: chess
Alman: Schach
Panyòl:ajedrez

 Istwa  
Istwa mo sa

 Echèck(jwèt)korespondans
Li se yon varyant nan jwèt la nan echèk kote jwè yo pa fè fas a youn ak lòt, ak tablo a nan mitan an, men nan kote byen lwen.

Fason chak pyès teyat yo emisyon chanje akòz amelyorasyon nan kominikasyon.  Okòmansman mesaje yo te itilize, pita lèt ak kat postal.  Telegraph ak telefòn se te yon lòt opsyon.  Le sa a, ta vini faks la ak imèl.

Tan pou reflechi sou chak mouvman mezire an jou epi yon jwèt ka dire semèn, mwa oswa ane.

 Federasyon ayisyen 
Federasyon ayisyen korespondans echèk (Haitian Correspondence Chess Federation-HCCF) te fonde an jen 2022 e misyon li se ankouraje pratik echèk korespondans nasyonalman e entènasyonalman.  Komite Egzekifit li a kompoze de: John Cherilin (Prezidan), Amos Pierre (Sekretè) ak Ezechiel Francois (Trezorye).  Pral rantre nan Federasyon Entènasyonal Echèk Korespondans (International Correspondence Chess Federation-ICCF).

 ICCF 
Yon antite ki te fonde an 1951, se responsab pou organize tounwa prensipal echèk korespondans entènasyonal yo: chanpyona mondyal, jwèt olenpik, ICCF Cup, Veteran Cup, pami lòt moun.

Li rasanble 55 asosyasyon nasyonalki soti nan 5 kontinan yo.  Deviz li se: Amici Sumus (nou se zanmi)

 Chanpyona mondyal 

Premye chanpyona mondyal echèk korespondans lan, ki te kreye ak dirije pa Erik Larsson (SYèd), te fèt nan dap etap preliminè li soti 1ye jiyè 1947 rive 31 desanm 1949.  77 jwè ki soti nan 22 peyi te partisipe. Final la te dire soti 1ye avril 1950 rive septanm 1953, epi Cecil Purdy (Ostrali) te genyen.

Nan 2 yèm chanpyona mondyal preliminè (1953-1955) 70 ywè echèk soti nan 29 peyite patisipe.  Nan final la moun ki klase nan prelimine yo te ansanm ak twa premye yo nan chanpyona anvan an ak yon kandida nan Inyon Sovyetik, ki fèk rantre nan ICCF la.  Yon sèl la te chwazi a se Viacheslav Ragozin, ki te fini kenbe kouwòn lan.

Nan twazyèm chanpyona mondyal la, preliminè yo pa te òrganize.  Kat premye yo nan 1ye Mondyal la te envite , sis premye yo nan 2yèm lan, Balogh (li te patisipe nan tou de) ak yon reprezantan nan:Amerik di Nò, Amerik di Sid, Ostrali, Inyon Sovyetik ak Ewòp (nan ka sa a Alberic O´Kelly, ki moun ki ta genyen  konperisyon an).  Tou de Purdy ak Ragozin te refize envitasyon an.

Nan semifinal (yo chanje nan premye etap la: olye de preliminè li te rele semifinal depi kounye a) katriyèm chanpyona mondyal la, 106 jwè ki soti nan 29 peyi te patisipe, pou premye fwa soti nan tout senk kontinan yo.  Kat pi qwo nan final anvan an (O'Kelly te demisyone) ak Ragozin (mouri byen bonè nan konpetisyon an) te ajoute nan semifinalis yo Viktwa ta ale nan Vladimir Zagorowsky , ki moun ki ta vin yon konkiran tit pè pou de deseni kap vini yo.

150 patisipan ki soti nan 27 nasyon  te fè konpetisyon nan semifinal 5yèm chanpyona mondyal la.  Anplis de kalifikasyon yo, sa ki annapre yo te envite: premye kat yo nan tounwa anvan an, twa premye nan Koup Ewopeyen an ak premye chanpyon Ewopeyen an.  Kouwòn lan te ale nan reprezantan Etazini an Hans Berliner (fèt nan Almay) ak yon pèfòmans inegalabl: 87,5% (14/16).

 #  Ane  Chanpyon   1 1.Chanpyona mondyal ICCF  1953-1958  Cecil Purdy   2  2.Chanpyona mondyal ICCF  1956-1959  Viacheslav Ragozin (Inyon Sovyetik)   3  3.Chanpyona mondyal ICCF  1959-1962  Alberic O'Kelly    4  4.Chanpyona mondyal ICCF  1962-1965  Vladimir Zagorovsky (Inyon Sovyetik)  5  5.Chanpyona mondyal ICCF   1965-1968  Hans Berliner   6  6.Chanpyona mondyal ICCF   1968-1971 Horst Rittner (Almay de Lès)  7  7.Chanpyona mondyal ICCF   1972-1976 Jakob Estrin (Inyon Sovyetik)  8  8.Chanpyona mondyal ICCF  1975-1980  Jorn Sloth (Denmark)  9  9.Chanpyona mondyal ICCF  1977-1983 Tõnu Õim (Inyon Sovyetik) 10  10.Chanpyona mondyal ICCF  1978-1984  Vytas Palciauskas   11  11.Chanpyona mondyal ICCF  1983-1989  Fritz Baumbach (Almay de Lès) 12  12.Chanpyona mondyal ICCF  1984-1991  Grigory Sanakoev (Inyon Sovyetik) 13  13.Chanpyona mondyal ICCF  1989-1998   Mikhail Umansky   14  14.Chanpyona mondyal ICCF   1994-2000  Tõnu Õim (Estoni)  15  15.Chanpyona mondyal ICCF   1996-2002  Gert Timmerman   16  16.Chanpyona mondyal ICCF   1999-2004  Tunc Hamarat (Latiki)  17  17.Chanpyona mondyal ICCF  2002-2007  Ivar Bern (Nòvèj)  18  18.Chanpyona mondyal ICCF  2003-2005  Joop van Oosterom   19  19.Chanpyona mondyal ICCF  2004-2007   Christophe Léotard (Lafrans)  20  20.Chanpyona mondyal ICCF  2004-2011  Pertti Lehikoinen (Fenlann)  21  21.Chanpyona mondyal ICCF  2005-2008  Joops van Oosterom   22  22.Chanpyona mondyal ICCF   2007-2010   Aleksandr Dronov    23  23.Chanpyona mondyal ICCF   2007-2010   Ulrich Stephan (Almay)  24  24.Chanpyona mondyal ICCF   2009-2011   Marjan Šemri(Sloveni)  25  25.Chanpyona mondyal ICCF   2009-2013   Fabio Finocchiaro   26  26.Chanpyona mondyal ICCF   2010-2014   Ron Langeveld   27  27.Chanpyona mondyal ICCF   2011-2014   Aleksandr Dronov  28  28.chanpyona mondyal ICCF   2013-2016  Leonardo Ljubičič (Kwoasi) 29  29.Chanpyona mondyal ICCF   2015-2018   Aleksandr Dronov  30  30.Chanpyona mondyal ICCF   2017-2019  Andrey Kochemasov  31  31.Chanpyona mondyal ICCF  2019-2022  Fabian Stanach ,   Christian Muck (Otrich),  Ron Langeveld  32  32.Chanpyona mondyal ICCF   2020-2022  Jon Edwards 

 Referans 

 Lyen deyò