Leslie Manigat

Leslie Manigat, ki fèt  16 out 1930 nan Pòtoprens epi ki mouri 27 jen 2014« Haiti Ex-President Leslie Manigat Has Died » sou abcnews.go.com, 27 jen 2014, se yon ekriven. Li ekri liv konsène Ayiti oubyen kreyòl ayisyen oubyen nan karayib la. Li te vin Prezidan Ayiti nan lane 1988 , LI te pase kat (4) mwa sou pouvwa avan li te pran egzil.
 Biyografi 
Li se pitit gason pwofesè François Saint-Surin Manigat, yon pwofesè matematik ak Haydée Augustin, yon pwofesè lekòl. Leslie Manigat, sòti nan elit pwogresis rejyon Nò Ayiti. Li te pousuiv etid inivèsitè li nan Sorbonnehttps://fr.wikipedia.org/wiki/Sorbonne, kote li te resevwa yon doktora nan Filozofi. Fòmasyon akademik li te chita sou yon baz teyorik solid, ki te pèmèt li devlope yon refleksyon pwofon sou zafè politik ak relasyon entènasyonal.

Nan ane 1950 yo, li te okipe fonksyon Direktè Afè Politik nan Ministè Afè Etranjè. Pandan peryòd sa a, li te idantifye kòm yon sipòtè François Duvalier. Nan ane 1958, li te fonde École des hautes études internationales, yon enstitisyon ki te vize ranfòse fòmasyon siperyè nan domèn etid entènasyonal ak diplomasi.

Relasyon li avèk François Duvalier te vin degrade tanzantan. Otorite yo te akize li dèske li t ap soutni mouvman grèv etidyan yo nan kòmansman ane 1960 yo. Poutèt sa, li te pran prizon pandan de (2) mwa nan ane 1963, anvan li te ale an egzil siksesivman an Frans, Ozetazini ak Venezyela.

Pandan li te an egzil, li te resevwa envitasyon pou anseye nan plizyè enstitisyon inivèsitè renome, pami yo Inivèsite Johns Hopkins nan Baltimore (Ozetazini), Enstiti Etid Politik nan Pari, kapital peyi Lafrans, Inivèsite End Oksidantal yo nan Trinite ak Tobago, Inivèsite Yale (pou yon peryòd kout), ansanm ak Inivèsite Caracas nan Venezyela, ki rele jodi a Inivèsite Santral Venezyela. Aktivite ansèyman sa yo te konsolide pwofil li kòm entèlektyèl ak espesyalis nan syans politik ak relasyon entènasyonal.

Sou plan politik, li te milite nan opozisyon an depi aletranje. Nan ane 1979, nan vil Caracas, li te kreye pati politik ki rele "Rassemblement des démocrates nationaux progressistes (RDNP)", yon pati politik ki te reklame li nan kouran demokrasi kretyen an. Apre depa Jean-Claude Duvalier, li te prezante kandidati li nan eleksyon ki te prevwa pou fèt 29 novanm 1987. Anplis angajman politik li, li te yon kolaboratè regilye nan jounal Le Nouvelliste, kote li te kontribye atravè analiz ak refleksyon sou kestyon politik ak nasyonal.

Apre zak vyolans ak yon masak ki te fèt nan yon biwo vòt yo, zak sa yo te atribiye a manm òganizasyon paramilitè yo rele Tontons Macoutes, Konsèy Nasyonal Gouvènman (KNG) te deside anile eleksyon yo epi li pran dispozisyon pou kraze Konsèy Elektoral Pwovizwa (KEP). Nan sans sa, Manigat te refize kritike piblikman KNG a, e li te menm fè konprann KEP a te pote yon pati nan responsablite pou echèk pwosesis elektoral la.

Li te fè konnen enstitisyon militè a se yon aktè enpòtan ki pa ka evite nan estrikti pouvwa Leta a, epi li te deklare lè fòs ame yo afime yo kapab òganize eleksyon ki lib ak onèt, li nesesè pou pran angajman sa a oserye. Se nan kad sa a li te prezante kandidati li pou eleksyon 17 janvye a, ki te òganize anba sipèvizyon fòs militè yo. Apre pwosesis sa a, li te vin Prezidan Repiblik Ayiti 7 fevriye 1988, avèk sipò Fòs Lame Dayiti yo.
Li te 39yèm prezidan peyi a.

Sepandan, kondisyon politik ki te antoure aksè li sou pouvwa a te soulve kesyon sou lejitimite pwosesis la. Nan kad egzèsis fonksyon egzekitif li, li te revoke epi mete an rezidans siveye Jeneral Henri Namphy, ki te idantifye kòm yon aktè ki pwòch rezo divalyeris yo, pou zak endisiplin. Desizyon sa a, ki te gen yon karaktè odasye sou plan enstitisyonèl, te vin akselere fen manda prezidansyèl li.

Nan nuit 19 pou rive 20 jen 1988, li te ranvèse atravè yon koudeta militè kèk manm nan Fòs lame a te òganize, epi ki te retabli Jeneral Henri Namphy nan tèt pouvwa egzekitif la. Apre evènman sa a, Leslie Manigat te antre an egzil ankò, e li pa t retounen nan peyi a jis lè te gen eleksyon jeneral nan ane 1990 yo.

Nan yon dinamik politik ki pwolonje enfliyans fanmi an nan chan elektoral la, madanm li, Mirlande Manigat, te kandida nan eleksyon prezidansyèl 2010–2011 yo. Li te rive an premye pozisyon nan premye tou a avèk yon ti kras plis pase 31 % nan vòt yo. Sepandan, nan dezyèm tou a, chantè a ki vin aktè politik Michel Martelly te ranpòte eleksyon an avèk 67,5 % nan vòt yo, dapre rezilta ofisyèl yo.

 Zèv li yo 
 1962: Une date littéraire, un événement pédagogique, esè, Pòtoprens
 1973: L'Amérique latine au XXe Siècle, istwa, Inivèsite Pari I (Sorbonne)

 Referans 

 Lyen deyò 
 Leslie Manigat sou bnf.fr
 Leslie Manigat sou haiti-reference.com

Kategori:Moun
Kategori:Literati
Kategori:Ekriven
Kategori:Ekriven ayisyen
Kategori:Prezidan Ayiti
kategori:nesans nan lane 1930
Kategori:lanmò 2014