Oswald Durand

Charles Alexis Oswald Durand, ke yo konnen plis sou non Oswald Durand fèt 17 septanm 1840 nan vil OKap nan depatman nò (Ayiti). Li se ekriven ayisyen, ke yo konsidere tou kòm powèt nasyonal peyi an. Li mouri 22 avril 1906 nan Pòtoprens (Ayiti).

 Biyografi 
Li te fèt 17 septanm 1840 nan Okap. Li te pitit pitit gason bawon Vastey ke yo rele Pompée Valentin Vastey. Manman li te rele Aricie de Vastey e papa li menm Louis Dolcé Durand. Tranblemantè 18 me 1842 ki te pwodui nan epòk lan ta pral rann li òfelen. Li te pèdi manman l ak papa l nan katastwòf lan.Men li menm ak sè li Juliette te sòti vivan. Yo ta pral ta pral viv ak grann manman yo. Oswald grandi Wanament, li pral ekri premye powèm li lè li gen sèzan (16). Li te pwofesè aprè sa li te vin direktè nan lise. 

Li pral marye pou premye fwa nan lane 1863 avèk Virginie Sampeur, yon pwofesè popilè ak fanm powèt, ke yo konnen nan literati ayisyen kòm premye powetès peyi an konnen. Yo pral divòse uit (8) lane aprè. Oswald te remarye yon mwa aprè sa a avèk Rose Thérèse Lescot. 
Li te gran fonksyonè (sekretè nan Konsèy Minis lan an 1868, aprè li vin delege an 1885). Li reyeli jiska sis (6) fwa. Answit li prezidan chanm lan 3 lane aprè. Li te menm tou jounalis epi te fonde yon kou ki pote non Les Bigailles. Nan lane 1883 yo ta pral menm arete li pou ideyoloji politik li, se la yo di ke l ekri powèm Choucoune lan, tèks li genyen ki pi popilè ekri nan lang kreyòl. Avèk mizik Michel Mauléart Monton tèks sa a prèske atenn pou ayisyen estati dezyèm im nasyonal peyi an.
Yo menm adapte li nan lang anglè sou tit sa a Yellow Bird li pral plis popilè pa Harry Belafonte. Powèm sa a literalman wvayaje toupatou nan mond lan. Ekstrè de tèks Choucoune lan :
Ti zwezo nan bwa ki tape koute
Ti zwezo nan bwa ki tape koute
Lè mwen sonje sa
Mwen genyen lapenn
Ka depi jou sa
De pye mwen nan chenn
Lè mwen sonje sa
Mwen genyen lapenn
Ka depi jou sa
De pye mwen nan chenn

Nan lane 1888, Oswald Durand ta pral konkretize youn nan pi gwo rèv  li yo, li te rantre Lafrans kote yo resevwa li nan Société des gens de lettres pa yon gran nan domèn literati ki rele François Coppée. Powèm li Chant national te vini im prezidansyèl peyi a. Li pat tann jouk 1896 pou li kolekte powèm yo li te bay jounal pou ven ane, nan de (2) liv rele "Rires et pleurs". Oswald Durand konsidere tankou powèt lanmou. Li pat sèlman powèt men li te yon pent epi  yon mizisyen.

Li mouri 22 avril 1906 nan Pòtoprens, Ayiti.

 Zèv li yo 
 1872 : Ces Allemands
 1883 : Choucoune
 1893 : Quand nos Aïeux brisèrent leurs entraves, chan nasyonal ak im nasyonal peyi Ayiti soti 1893 rive 1904.
 1896 : Rires et Pleurs
 1899 : Quatre nouveaux poèmes

Choucoune : nou genyen kèk ekstrè

1. Dèyè yon gwo touf pengwen
Lòt jou mwen kontre Choukoun
Li souri lè li wè mwen
Mwen di: "Syèl, ala bèl moun!"
Mwen di: "Syèl, ala bèl moun!"
Li di: "Ou trouve sa chè?"

Ti zwezo nan bwa ki tape koute
Ti zwezo nan bwa ki tape koute
Kon mwen sonje sa
Mwen genyen lapenn
Ka depi jou sa
De pye mwen nan chenn

Kon mwen sonje sa
Mwen genyen lapenn
De pye mwen nan chenn

2. Choukoun se yon marabou
Je li klere kou chandèl
Li genyen tete debou
A si Choukoun te fidèl
A si Choukoun te fidèl
Nou rete koze lontan

Jis zwezo nan bwa te parèt kontan
Jis zwezo nan bwa te parèt kontan
Pito bliye sa
Se twò gran lapenn
Ka depi jou sa
De pye mwen nan chenn

Pito bliye sa
Se twò gran lapenn
De pye mwen nan chenn

3. Ti dan Choukoun blan kou lèt
Bouch li koulè kayamit
Li pa gwo fanm, li gwosèt
Fanm konsa plè mwen touswit
Fanm konsa plè mwen touswit
Tan pase pa tan jodi!

Zwezo te tande tout sa li te di
Zwezo te tande tout sa li te di
Si ou sonje sa
Yo dwe nan lapenn
Ka depi jou sa
De pye mwen na chenn

Si ou sonje sa
Yo dwe nan lapenn
De pye mwen na chenn

4. Nale lakay manman li
Yon granmoun ki byen onèt
Sito li wè mwen li di:
"A mwen kontan sila nèt"
"A mwen kontan sila nèt"
Nou bwè chokola nwa

Eske tout sa fini, ti zwezo nan bwa
Eske tout sa fini, ti zwezo nan bwa
Pito bliye sa
Se two gran lapenn
Ka depi jou-sa
De pye-mwen nan chenn

Pito bliye sa
Se two gran lapenn
De pye-mwen nan chenn

5. Yon ti blan vini rive
Ti bab wouj, bèl figi wòz
Mont sou kote, bèl chive
Malè mwen, li ki lakòz
Malè mwen, li ki lakòz
Li trouve Choukoun joli

Li pale Franse, Choukoun renmen li
Li pale Franse, Choukoun renmen li
Pito bliye sa
Se two gran lapenn
Choukoun kite mwen
De pye mwen nan chenn

Pito bliye sa
Se two gran lapenn
De pye mwen nan chenn

 Referans 

 Lyen deyò 
 Oswald Durand sou ile-en-ile.org
 Le fils du noir d'Oswald Durand sou sitwèb poeme.a-lire.fr

Kategori:Moun
Kategori:Literati
Kategori:Ekriven
Kategori:Ekriven ayisyen
Kategori:Literati kreyòl ayisyen
Kategori:Nesans nan lane 1840
Kategori:lanmò 1906