Gonayiv (komin)

Gonayiv se yon vil nan peyi Ayiti.

Vil Gonayiv sitiye l a 171 kilomèt de kapital Ayiti a, Pòtoprens. Gonayiv jwi yon klima nòmal. Gonayiv se youn nan vil ki pi ansyen nan peyi a.  Administrativman, Gonayiv sibdivize kounye a an senk (5) seksyon kominal. Li gen pou pi piti desanswasanteyen(261) lokalite ak san sèz (116) lojman. Li genyen tou yon distri, Bayonnais, ki tonbe anba 3yèm seksyon kominal Petite Rivière de Bayonnais.

Chèf depatman Latibonit, komin Gonayiv limite nan nò ak komin Pilat, Gros Morne, Terre Neuve ak Anse Wouj; nan sid, pa Gòlf Gonâve ak minisipalite Lestè, Desalin ak Saint-Michel de l'Attalaye; sou bò solèy leve, pa minisipalite Plaissance, Pilat ak Ennery ak nan lwès, pa Gòlf Gonâve ak minisipalite Terre Neuve ak Anse Rouge.

Nan epòk Endyen yo, Gonayiv te pote non Gonaïbo, non tèm Endyen an ki te deziyen yon lokalite Caciquat de la Maguana. Gonayiv se yon komin transvèsal ki konekte depatman nò ak depatman lwès. Li rich nan kiryozite, tou de istorik ak kiltirèl.

Moun ki rete nan komin nan rele gonaïviennes, gonaïviennes. Fèt patwonal sen patwon yo, Saint Charles Borromeo ak Our Lady of Visitation, selebre 4 novanm ak 2 jiyè respektivman.

Yon vil istorik, Gonayiv te temwen anpil evènman politik. Pandan Lagè Endepandans lan, li te konsidere kòm yon vil nan ostilite kont kolon franse. Nan mwa fevriye 1802, batay nan ravin koulèv la toupre Gonayiv montre premye konfwontasyon ant lame Tousen Louvèti a ak twoup Rochambeau yo. Se te toujou nan Gonayiv ke Tousen Louvèti te arete e yo te anbake pou Okap e apre an Frans. Gonayiv te sit rankont ensije premye janvye 1804 devan lotèl peyi a pou te deklare endepandans epi bay Jean Jacques Dessalines otorite siprèm1. Nan dat 1ye janvye 1904 ak 2004, se te plas komemorasyon santyè a ak bisantnè endepandans peyi a.

Kidonk, Gonayiv te prezan nan kèk gwo evènman ki make listwa peyi a. Egzanp yo enkli siyen Lwa Endepandans lan, leve kanpe popilè kont diktati Divalye a, rebelyon kont ansyen Prezidan Jean Bertrand Aristide.

Soti nan pwen de vi nan pwodiksyon ekonomik, li se pi popilè pou sèl li yo (klori sodyòm). Gonayiv toujou kenbe anprent kiltirèl zansèt nou yo. Nan tanp vodou rejyon Gonayiv yo menm fèt jodi a gwo seremoni ki dedye ak lespri fanmi wayal Dahomey; chante, dans, sakrifis elatriye. Temwen kote yo pi popilè tankou Soukri, Lakou Souvenans.

 Istwa 
Gonayiv te fonde an 1422 pa Endyen yo. Gonayiv se yon Vil  senbolik, akòz patisipasyon li nan revolisyon an Ayisyen, vil sa a pral pwouve nan tout listwa peyi Dayiti se yon vil rezistans epi li rekonèt kòm bèso Endepandans pou tout mond lan. 

 Jewografi 

 Demografi 

 Administrasyon 

 Moniman 

 Estati Jan Jak Desalin
 Plas Dam
 Plas Boutèy
 Memoryal Endepandans
 Kilti 

 Espò 

 Pèsonalite 
 Maurice Sixto (1919-1984), imoris ayisyen ki fèt nan Gonayiv
 Jacques Stephen Alexis
 Jacques-Édouard Alexis
 Ralph Chapoteau, pent
 Samuel F. Dauphin (1987-), powèt-ekriven ayisyen ki fèt nan Gonayiv
 Yacinthe Valmy, powèt-ekriven ayisyen ki fèt nan Gonayiv
 Glaude Japhet (1971-), powèt-ekriven ayisyen ki fèt nan Gonayiv
 Thélyson Orélien (1988-), ekriven-powèt ayisyen ki fèt nan Gonayiv
 Wilbert Estiverne, jounalis, manm Fondatè nan mouvman an Idevèt
 Johnny Joseph
 Emeline Michel, chantèz
 Wilguens Régis (1985-), ekriven, ki fèt nan Gonayiv. Otè sèl liv sou politik kiltirèl pòs-sismik an Ayiti : Comment penser la politique culturelle haïtienne de reconstruction et de valorisation du patrimoine bâti après le séisme?

 Referans 

 Lyen deyò 

Kategori:Vil nan Gonayiv