Matinik

Matinik - nan Matinik Kreyòl Matinik oswa Matnik, (ansyen yo rele Iouanacaera oswa Jouanacaera, Yanacouaera, Wanakaera, Madinina... "Iguana Island" nan lang Kalinago oswa tou Madinina (Zile Fanm yo) pa natif natal yo) ak surnome "zil la ak flè" , se yon peyi ki sitiye nan Karayib la ak pi presizeman nan achipèl la nan ti Zantiy yo. Se yon sèl kolektivite teritoryal.

Premye peple pa Arawak Amerindiens, yo te kouri soti nan nevyèm syèk la, anvan fèk vini, tou Amerindiens, Kalinagos yo te fè pati fanmi Arawak la. Kristòf Kolon te premye Ewopeyen ki te mete pye la an 1502, anba regans Panyòl la. Kolonizasyon franse te kòmanse la nan 1635, ki te dirije pa Pierre Belain d'Esnambuc

Matinik sitiye nan arc vòlkanik nan ti Zantiy yo, nan lanmè Karayib la, ant Dominik nan nò ak Sent Lisi nan sid, apeprè 420 km nan nò-nòdès kòt Venezyela, ak apeprè 865 km lès-sidès la. Repiblik Dominikèn. Te etajè kontinantal eksplwate sèlman pa Lafrans te pwolonje a 350 mil soti nan kòt la nan 2015 (sa vle di pi lwen pase zòn nan ekonomik eksklizif, ki rete fiks nan 200 mil soti nan kòt la), apre opinyon an favorab nan Òganizasyon Nasyonzini yo 

Matinik oubyen Matnik se yon il ki sitiye nan zòn jewografik Karayib nan mitan Sent Lisi ak Dominik. Se yon depatman franse outremè (depatman 97.2), ak youn nan 18 rejyon Repiblik Fransèz.
 Demografi 
Moun Matinik se moun ki soti nan peyi Afrik, Ewòp (beke, "blan-peyi" ak Endyen), moun jwif, siryen.
 Lang 
Nan Matinik, lang franse se lang ofisyèl. Moun ap pale tou kreyòl Matinik.

Lang Atik prensipal: Lang nan Matinik ak lang nasyonal oswa minorite nan Majorite popilasyon an pale kreyòl Matinik, yon lang ki konpoze de mo ki gen plizyè orijin (lang Ewopeyen, lang Afrik Lwès, Kalinagos) atikile pa yon sentaks. , yon gramè ak yon konjigezon ki gen orijin Afriken. Apeprè 10% elèv yo anseye kreyòl nan lekòl la.

 Moun matinikè 

Kèk pèsonalite matinikè :

 Powèt, ekriven 
 René Ménil
 Xavier Orville
 Vincent Placoly
 Joseph Zobel
 Rene Maran
 Aime Cesaire
 Edouard Glissant
 Raphaël Confiant
 Patrick Chamoiseau
 Frantz Fanon
 Tony Delsham
 Suzanne Dracius
 Gilbert Gratiant
 Georges Mauvois
 Jean Bernabe
 Sésaire
 Georges Desportes
 Aristide Maugee
 Camille Darsières
 Yva Lero
 Georges Fitte-Duval
 Daniel Boukman
 Guy Cabort-Masson
 Simone Henry-Valmore
 Clement Richer
 Daniel Thaly
 Monchoachi
 Andre Lucrèce
 Juliette Smeralda

 Kèk pent matinikè  
 Henri Guedon
 Hector Charpentier
 Alexandre Bertrand
 Victor Anicet

 Sineyas, senaris, aktè 
 Guy Deslauriers
 Lucien Jean-Baptiste
 Viktor Lazlo
 Darling Légitimus
 Chris Macari
 Euzhan Palcy
 France Zobda

 Chantè, mizisyen, gwoup matinikè 
 Jocelyne Beroard - (Kassav')
 Clemence Bringtown - (konpayi kreyòl)
 Mario Canonge
 Cyril Cinelu
 Mino Cinelu
 Marius Cultier
 Miss Dominique
 Kali
 Lord Kossity
 Perle Lama
 Philippe Lavil
 Viktor Lazlo
 Edith Lefel
 Princess Lover - (zouk)
 Malavoi
 David Martial
 Jean-Philippe Marthely - (Kassav')
 Jean-Claude Naimro - (Kassav')
 Patrick Saint-Eloi - (Kassav')
 Dédé Saint Prix
 Alexandre Stellio
 Ralph Thamar

 Foto 

 Gade tou 
 Kreyolite
 Zantiy franse
 Karayib

 Referans 

 Lyen deyò 
 Depite Matinik sou manomerci.com
 Ofis Touris Matinik sou martinique.org

Kategori:Il nan Karayib
Kategori:Depatman franse
Kategori:Matinik