Kap Ayisyen (komin)

Kap Ayisyen (oubyen “Okap”; nan franse: Cap-Haïtien) se yon vil nan peyi Ayiti. Liberatè peyi Ayiti Tousen Louvèti te fèt nan Okap sou 20 me 1746.

Komin sa a se souprefekti an pou awondisman an ki gen mem non.

Komin sa a se chèflye an pou depatman Nò.

Dezyèm vil peyi Ayiti, nan Nò peyi a. 

 Jewografi 
Okap se yon vil ki gen yon pò ki sitiye sou kòt septantriyonal Repiblik Ayiti epi ki te konsidere tankou nan XIXe syèk la tankou pò nan Ayiti.

Vil sa sitiye sou kote lwès bè Kap Ayisyen an, nan anbouchi rivyè Odikap Mòn Jan ki domine li sou plis ke 718 mèt altitid. Sou kote lwès lan aglomerasyon Kap Ayisyen nou jwenn bè Lakil.

 Istwa 
Kap Ayisyen lontan yo te rele li Kap-Fransè oubyen Kap-Enri.

Istwa vil sa kòmanse nan tan kolonizasyon. Istwa rakonte anpil bagay sou wòl vil sa te jwe nan lagè pou endepandans peyi a.

Vil sa te pran dife depi 21 rive 23 jen 1793.

 Demografi 
Vil sa te genyen 15 000 abitan nan ane 1790.

 Administrasyon 
Komin sa a gen 3 seksyon kominal :
 Banndinò
 Wodikap
 Pitit-Ans (ki gen ladan katye « Pitit-Ans »).

 Pèsonalite nan relasyon nan Kap Ayisyen 
 Jean II Stapleton (Kap-Franse, 1696 - 1776), pwopriyetè ak plantè sik nan Santo Domingo, soti nan emigrasyon jacobit nan Ilandè nantè.
 Antoine Walsh (Saint-Malo, 1703 - Kap-Franse, 1763), biznisman soti nan emigrasyon jacobit nan Ilandè nantè.
 Jacques Bonnaud (1740-1792), prèt jezwit, mati Revolisyon franse fèt nan Kap Ayisyen.
 Toussaint Louverture (Kap-Franse, 1743 - La Cluse-et-Mijoux, 1803), gwo lidè Revolisyon ayisyèn an, pita te vin gouvènè nan Santo Domingo (non an nan Ayiti nan moman an).
 Antoine René de Mirondel, rele Mirdonday, (1747-1797), jeneral Lame Repiblik, te mouri nan lafyèv jòn nan vil sa a.
 Jean-Baptiste-Joseph Brelle (Douai, 1754 - Kap Ayisyen, 1819), pè kapisin franse, Achevèk Ayiti.
 Vincent Ogé (Dondon, 1755 - rouye vif nan Kap-Franse, 1791), manm Revolisyon ayisyèn.
 François Marie Sébastien Pageot (Kap-Franse, 1766 - Pari, 1834), jeneral Lame Repiblik franse ak Anpi, ki fèt nan Kap-Franse, ki mouri nan Pari.
 Frantz Zéphirin, ki fèt nan Kap Ayisyen nan lane 1968, pent.
 Philomé Obin (Lenbe, 1892 - Kap Ayisyen, 1986), pent.
 François Gayot, Achevèk Kap Ayisyen ant 1974 ak 2003
  Maximilien Laroche, Pwofesè nan inivèsite Laval, konferansye ak eseyis literati franse, kebekwa ak frankofòn Karayib. Li fèt nan Kap Ayisyen sou 5 avril 1937. Li mouri sou 27 jiyè 2017 nan Kebèk, Kanada.

 Referans 

 Lyen deyò 
 Kap Ayisyen an “Konkou Biznis Ayiti”
 Kap Ayisyen (franse)
 Kat satelit Wikicommons: Kap Ayisyen
 Kat satelit Kap Ayisyen
 Kat Kap Ayisyen

Kategori:Vil nan Kap Ayisyen