Seriz

Seriz se yon fwi ki manjab ki soti nan pye seriz. Li se yon drip (fwi chrnèl ak nwayo), fòm esferik, jeneralman plis oswa mwens wouj fonse nan koulè nwa, pi raman jòn. Ti fwi sa a gen apeprè  pou chak . Flè a jeneralman blan.

Gen plis pase 600 varyete, pi byen konnen yo se Burlat ak Cerise de Montmorency. Seriz yo rekòlte soti nan fen me rive nan mitan mwa Out.


 Tradiksyon  
Lòt kreyòl:siriz(créole mauricien)
Franse: cerise
Angle: cherry
Alman: die Kirsche
Panyòl: cereza

 Istwa ak etimoloji 
Seriz sovaj oswa pye seriz la, Prunus avium, te prezan an Ewòp depi epòk Newolitik la, jan dekouvèt akewolojik yo montre sa.

Kiltiva seriz dous yo trè pre fòm sovaj Prunus avium ki jwenn nan tout Ewòp tanpere, nan Kokas ak nan nò Latiki . Fwi yo nan pye bwa seriz sovaj sa a se menm koulè wouj fonse. Mi, yo gen vyann dous men yo ka anmè san yo pa asid. Anvan yo te kiltive, seriz sovaj sa yo te rekòlte, jan sa pwouve pa wòch yo te jwenn sou sit Newolitik ak Laj Bwonz nan Ewòp Santral.

Kiltivasyon pye seriz la pou fwi li yo remonte nan 4yèm syèk anvan epòk nou an, dapre tras akeyolojik yo te jwenn nan Azi Minè (Kokas, Anatoly). Kilti premye yo ta grèk epi Women. Lucullus t ap pote seriz la soti nan Seras ki nan Pon nan lavil Wòm, apre kanpay li kont MithridatesPlini ansyen an,  H. N., XV, 102..

Jules Verne, nan yon travay ki pa konnen Kéraban-le-Têtu, mennen ewo li yo sou Lamè Nwa nan direksyon Istanbul, yo travèse yon vil. yo rele Kérésoum kote "seriz la gen anpil". Otè a mansyone tou lefèt ke bwa ki soti nan pye bwa sa yo tou itilize pou fè tiyo.
n|cerĕsia}}, li menm ki soti nan Latin ba  pou , prete nan grèk . Seriz la te bay non li  ak desfamilies.

An Frans, yo te kiltive pye seriz la pou fè komès depi Bonè Mwayennaj; fwi delika ak dous li yo te apresye, men tou, bwa li yo, ak teksti delika li yo ak finesse.

Jean Morelot, ki te soti nan Fontenoy-le-Château, ki te pote plant seriz nan vwayaj li nan Azi Minè, te anobli nan 1585 pa Duke nan Lorene; Li te akòde bra ki pote yon "fleuri vèt seriz pye bwa".

Sepandan, se Louis XV , ki te renmen fwi sa a anpil, ke nou dwe optimize ak kiltivasyon entansif nan pye seriz modèn nan an Frans.

 Pwodiksyon 
Rekòlt fwi a jeneralman fèt ant fen me ak mitan mwa out, selon varyete. An jeneral, li pran 45 jou ant dat flè ak dat matirite fwi a.

Pwensipal ensèk nuizib seriz yo se Drosophila suzukii ak cherry vole. Batay la fèt pa ensektisid oswa pa tretman byolojik (ajil blan, flite nan lay likid, ajan entomopatojèn nan kalite Beauveria bassiana)Fwi Arboriculture, Pomological Society of France. , 1999, .


 Referans 

Kategori:Non komen
Kategori:Fwi