Matej Bogumił Broniš

Matej Bogumił Broniš ( Mathias Gotthelf Bronisch; * 3. junija 1868 w Lutolu, † 12. januara 1937 w Berlinje-Wilmersdorfje) bě serbski farar, rěčespytnik a wodźićel delnjoserbskich Młodoserbow.

Narodźi so jako štwórty syn Lutolskeho fararja Pawoła Fryca Broniša a jeho mandźelskeje Awgusty</ref>Křćenska kniha Lutolskeje wosady, čo. 12/1868</ref> a wopytowaše wot 1877 do 1886 gymnazij w Choćebuzu. Potom studowaše ewangelsku teologiju a slawistiku w Göttingenje, Berlinje a Lipsku. Wot 1900 do 1903 bě pomocny farar při Klóšterskej (serbskej) cyrkwi w Choćebuzu, wot 1903 do 1908 z fararjom w Górjenowje a wot 1908 do 1917 w Barmenje-Elberfeldźe. Wot 1917 do 1937 skutkowaše jako wyši farar a superintendent w Čelichowje (tehdy němsce Züllichau, dźensa pólsce Sulechów) a bu 1933 po přewzaću mocy přez nacionalsocialistow na někotre měsacy zajaty.

Po zběhnjenju fakultatiwneje wučby serbšćiny na Choćebuskim gymnaziju w lěće 1888 započa Broniš swojich sobušulerjow w maćeršćinje rozwučować. Z tutoho kruha wutwori so pozdźišo pod Bogumiłom Šwjelu a Wylemom Nowym delnjołužiske młodoserbske hibanje. Broniš wobdźěleše so na zarjadowanju koncertow Młodoserbow a wustupi tež wospjet jako swjedźenski rěčnik. W lěće 1890 wudawaše za někotre tydźenje prěnju delnjoserbsku młodźinsku nowinu Serbska Wutšoba. Hromadźe z Kitom Šwjelu a Hendrichom Jordanom přełoži Robinson Crusoe do delnjoserbšćiny. Jeho wosebity zajim słušeše rěčespytnym prašenjam. Promowowaše z dźěłom wo kašubskich dialektach a dopisowaše mjez druhim rěčne powučenja do Bramborskeho Casnika.

Matej Bogumił Broniš bě sobustaw serbskeho studentskeho towarstwa Sorabicum w Berlinje. 1889 załoži serbske spěwne towarstwa w Chmjelowje, Zaspach a Škódowje.

 Spisaj 
 Die oskischen I- und E-Vocale. Eine statistisch-descriptive und sprachgeschichtlich-vergleichende Untersuchung. Leipzig: W. Drugulin, 1892 (disertacija)
 Kaschubische Dialectstudien. 2 Hefte. Leipzig: Otto Harrassowitz. 1896, 1898 

 Žórło 

 Literatura 
 Friedhelm Hinze: Zu Leben und Werk von Gotthelf Matthias Bronisch (1868–1937). W: Zeitschrift für Slawistik zwjazk 37/2, 1992, str. 283–286 (online)

 Wotkaz 
 Twórby a wotkazy wo nim pola Wikisource 

Kategorija:Muž
Kategorija:Rodź. 1868
Kategorija:Zemr. 1937
Kategorija:Serb
Kategorija:Ewangelsko-lutherski farar
Kategorija:Slawist
Kategorija:Rěčespytnik
Kategorija:Awtor
Kategorija:Serbska literatura
Kategorija:Literatura (19. lětstotk)
Kategorija:Literatura (20. lětstotk)
Kategorija:Wosoba (Choćebuz)
Kategorija:Wosoba (Berlin)