Franc Józef I.

Franc Józef I. ( Franz Joseph I.,  I. Ferenc József; * 18. awgusta 1830 na hrodźe Schönbrunn pola Wiena jako Erzherzog Franz Joseph Karl von Österreich, † 21. nowembra 1916 runje tam) bě wot lěta 1848 hač do swojeje smjerće wosrjedź Prěnjeje swětoweje wójny předposledni kejžor Rakusko-Wuherskeje. Z knježerstwowej dobu wot nimale 68 lět knježeše dlěje hač kóždy druhi z Habsburgskeje dynastije. Zdobom bě kral Čechow a japoštołski kral Madźarskeje.

Franc Józef knježeše wot lěta 1851 absolutistisce a centralistisce. Poražce w Sardiniskej wójnje (1859) a Němskej wójnje (1866) donućištej jeho k wurunanju z Wuherskej a k přetwarjenju jednotneho kejžorstwa Rakuskeje do dwójneje monarchije z dweju awtonomneju połojcow.

Pod Francom Józefom posylništej so zwjazk z nowym Němskim mócnarstwom pod wjednistwom Pruskeje a konflikt z Ruskej. Napjeća na Balkanskej połkupje a předewšěm mjez Rakusko-Wuherskej a Serbiskej kaž tež nadhódnoćenje swójskich wojerskich mocow wjedźeše w lěće 1914 do Prěnjeje swětoweje wójny.

Smjerć Franca Józefa płaći jako započatk kónca Rakusko-Wuherskeje w nazymje 1918. Nachwilny naslědnik Franca Józefa bě jeho bratrowy wnuk Korla I., bratrowc 1914 zamordowaneho trónoweho naslědnika Franca Ferdinanda.

 Wotkazaj 



Kategorija:Muž
Kategorija:Rodź. 1830
Kategorija:Zemr. 1916
Kategorija:Rakusko-Wuherska
Kategorija:Kejžor
Kategorija:Čěski kral
Kategorija:Madźarski kral
Kategorija:Wosoba (Wien)