Franc Rajš

Franc Rajš ( Franz Reisch; * 16. oktobra 1925 w Trachenbergu, dźensa Żmigród, Delnja Šleska, † 10. julija 2000 w Budyšinje) bě serbski wučer, stawiznar a publicist.

Rodźeny Delnjošlezičan wopyta gymnazij swj. Mateja we Wrócławju a słužeše jako wojak w Druhej swětowej wójnje. Z pomocu Domowiny, ke kotrejž bě z wójnskeje jatby styki nawjazał, poradźi so jemu přesydlenje k staršimaj, kotrajž běštaj mjeztym jako wusydlencaj we Łužicy žiwaj. Tam wopytowaše w lěće 1948 Serbski wučerski wustaw w Radworju a nastupa 1949 prěnje městno jako nowowučer w Čornym Chołmcu. 1950 złoži swoje 1. a 2. wučerske pruwowanje. W lěće 1954 přewza načolnistwo tehdy załoženeje redakcije za serbske wučbnicy. 1958 powabi so na městno prěnjeho direktora nowozałoženeho Ludoweho nakładnistwa Domowina. Po zwrěšćenju kandidatury dźěłaše wěsty čas jako sekretar Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny. W 1960tych a 1970tych lětach běše wědomostny sobudźěłaćer Akademije pedagogiskich wědomosćow w Budyšinje. Wot 1976 do 1982 skutkowaše jako nawoda dokumentacije a archiwa w LND a potom jako wědomostny sobudźěłaćer Instituta za serbski ludospyt.

Wón bě mjez druhim jedyn z hłownych zamołwitych za němske wudaće štyrizwjazkowych Stawiznow Serbow. Rajš bě wot 1951 do 1965 čłon Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny a přez 35 lět předsyda Budyskeje měšćanskeje skupiny.

Rajš bě wot lěta 1955 woženjeny a měješe tři dźowki, mjez nimi serbska basnica Měrana Cušcyna. Jeho mandźelska Erika pochadźeše z Mješic a bě serbska wučerka.

 Spisy 
 Stawizny Domowiny we słowje a wobrazu. Budyšin 1987

 Nastawki (wuběr) 
 K zakazej Domowiny před 55 lětami. RZ 42 (1992), čo. 10, str. 360–364
 Tři dotal njeznate wopory fašizma. RZ 42 (1992), čo. 12, str. 445–448
 "K woprawdźitej dwurěčnosći: Wukńmy serbsce!" RZ 43 (1993), čo. 10, str. 342–349
 Serbske nakładnistwa a ćišćernje. 5 dźělow, RZ 43/44 (1993/1994), č. 6 a 9–12
 Dopomnjenki na prof. dr. Pawoła Neda. 2 dźělej, w RZ 46 (1996), č. 11/12, str. 405–407, 439–442
 Jeho cyłe žiwjenje bě dźěło za serbstwo. [K stotym narodninam dr. Jana Cyža], w RZ 48 (1998), čo. 1, str. 2–7
 Před 35 lětami 7. wuwjedźenske postajenje. 3 dźěle, w RZ 49 (1999), č. 4, 5, 6, str. 144–147, 192–198, 235–236
 Před 60 lětami. Serbja – mjenjehódni podčłowjekojo wuchoda abo lud nadobneje nordiskeje rasy? W RZ 50 (2000) čo. 3, str. 92–95

 Žórło 
 Manfred Laduš: Za Francom Rajšom. Nekrolog, Serbske Nowiny, 12. julija 2000

Kategorija:Muž
Kategorija:Rodź. 1925
Kategorija:Zemr. 2000
Kategorija:Serb
Kategorija:Němc
Kategorija:Stawiznar
Kategorija:Awtor
Kategorija:Serbska literatura
Kategorija:Literatura (20. lětstotk)
Kategorija:Wosoba (Budyšin)
Kategorija:Institut za serbski ludospyt