Brunicowa jama Wjelcej-juh

mini|Powětrowy wobraz z lěta 2016 z městom Wjelcej při delnjej kromje wobraza

Brunicowa jama Wjelcej-juh ( Tagebau Welzow-Süd) je wotkryta brunicowa jama zapadnje Grodka w Delnjej Łužicy, kotraž so wot firmy Lausitz Energie Bergbau AG (LEAG) wobhospodarja. Wona bu pomjenowana po bliskim městačku Wjelcej a je jedna z třoch hišće aktiwnych brunicowych jamow we Łužiskim brunicowym rewěrje. Wjelčanska jama zastaruje milinarnju Čorna Pumpa z brunicu.

We Wjelčanskej jamje wudobywa so brunica z dźesać do šěsnaće metrow šěrokeje woršty, kotraž nadeńdźe so 90 do 130 metrow pod zemi. Po přiměrjenym planje kónči so wudobywanje brunicy we Wjelcejskej jamje w lěće 2030.Leag stoppt Braunkohle-Förderung in Welzow Süd schon 2030. rbb24.de; wotwołane 23. januara 2025 

 Geografija 
Aktiwna jama rozpřestrěwa so we wokrjesu Sprjewja-Nysa mjez Grodkom na wuchodźe a Wjelcej na zapadźe a słuša do teritorijow wobeju městow kaž tež zdźěla do teritorija města Drjowk a gmejny Nowe Wiki. Hižo rekultiwěrowane płoniny we wuchodnym dźělu słušeja do Grodka.

 Stawizny 
Z prěnjeje brunicoweje woršty wudobywachu hižo w 19. lětstotku wuhlo z podkopkow, zdźěla njepřizjewjenych. Prěnja wotkryta jama bě „Clara I“, kotraž dźěłaše wot lěta 1866.

W lěće 1957 zahajichu prěnje trjebjenja a planěrowanja za dźensnišu jamu; 1959 započa wotwódnjenje terena. Poprawne wotkryće Wjelčanskeje jamy zahaji so 19. nowembra 1962 a 14. nowembra 1966 wudobywachu z njeje prěnju brunicu za płunowy kombinat Čorna Pumpa.

Dnja 13. meje 2016 wobsadźi wjace hač 1600 aktiwistow pod hesłom „Ende Gelände“ brunicowu jamu a blokěrowachu wudobywanje wuhla.

Za jamu wotbagrowachu hač do lěta 2011 cyłkownje 17 wjeskow, w kotrychž so zdźěla hišće hač k wotbagrowanju serbsce rěčeše: Bukow (1985), Bukowk (1988), Dolań (1989), Gižkojce (2001), Górki (1980), Gózdź a Haidemühl (1969/2004), Chusej (1995), Jaseń (1973), Josephsbrunn (1978), Klěšnik (1993), Lutoboŕ (zdźěla; 1976), Radojz (1986), Rajc (1978), Tšadow (1984), Tšuckojce (1988) a Zagroda (2001). Z tutych wsow přesydlichu so po hamtskich ličbach znajmjeńša 3200 wosobow, při čimž wopušći wjele – wosebje w NDRskim času – swoju wjes hižo do oficielneho přesydlenja a so tuž sobu njeličachu.

 Wotkazaj 

 Wobrazy z Wjelčanskeje jamy na ostkohle.de 

Kategorija:Wokrjes Sprjewja-Nysa
Kategorija:Geografija Delnjeje Łužicy
Kategorija:Łužiski brunicowy rewěr