Klukšanska cyrkej

Klukšanska cyrkej je ewangelski cyrkwinski twar w hornjołužiskim Klukšu. Wona słuži Klukšanskej wosadźe, kotraž je wot lěta 2022 zhromadnje z Njeswačidłom, Minakałom, Chwaćicami a Rakecami dźěl wulkowosady Hornjołužiska hola a haty.

Hač do druheje połojcy 20. lětstotka je so tam tež serbsce prědowało.

 Twarjenje 
mini|upright|Pěskowcowy wołtar
Jedna so wo noworomanisku žurlowu cyrkej, při čimž pochadźa barokna wěža při zapadnym boku hišće wot prjedawšeho twara z lětow 1701/02. Cyrkej dósta w lěće 1893 cyłkownje nowy napohlad a nowe wuhotowanje přez twarskeho mištra Theodora Quentina, nutřka wosebje wumolowany wjerch a z drjewom wupaženu emporu. Drjewjana klětka z postawu Jana Křćenika pochadźa pak z lěta 1702. Tež pěskowcowy wołtar bu hižo w tutym lěće w Klukšanskej cyrkwi nastajeny, pochadźa pak najskerje z Drježdźanskeje cyrkwje swjateje Sofije a je najskerje dźěło Christopha Waltera II. z 1580tych lět. Drjewjana dupa nasta w lěće 1688. Při sewjernej sćěnje nadeńdźe so narowny pomnik Franca z Nostitza z lěta 1576. Dalše epitafy steja w chórje (17. a spočatk 18. lětstotka) a we wěžowej hali (16. lětstotk) kaž tež zwonka cyrkwje.

Nad wołtarjom a pod wjerchom nadeńdźe so dwurěčny napis Česć budź Bohu we wysokosći // Ehre sei Gott in der Höhe. Na kěrchowje steji němskorěčny pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny z Klukšanskeje wosady kaž tež rowy wjace hač 200 němskich wojakow z poslednich dnjow Druheje swětoweje wójny.

 Stawizny 
Hižo składnostnje prěnjeho pisomneho naspomnjenja Klukša w lěće 1222 naspomni so tež tamniša cyrkej, kotraž słuša tuž k najstaršim w cyłej Hornjej Łužicy. Jako wosadnej cyrkwi přisłušachu jej 14 wsow we wokolinje.

W lěće 1737 bě farar Faber tule po namjeće hrabje Friedricha Caspara z Gersdorffa załožił łaćonsku šulu, kotraž měješe serbskich hólcow z wokoliny přihotować na gymnazij. Jako Faber šěsć lět pozdźišo zemrě, přećahny šula na hrabinski hród do Delnjeho Wujězda, tola Klukšanska wosada wostanje tež dale centrum pietizma w serbskej Łužicy.

W běhu swojich stawiznow wotpali Klukšanska cyrkej znajmjeńša trójce, a to w lětach 1680, 1792 a 1830.

Wot 1832 do 1835 skutkowaše młody Handrij Zejler jako diakon w Klukšanskej wosadźe.

1951 wotmě so Serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Klukšu. W lěće 1966 měješe ewangelski časopis Pomhaj Bóh w Klukšanskej wosadźe hišće 70 abonentow.Z wosadow. Pomhaj Bóh 2/1967, str. 3

 Wobrazy 

 Wosada 
Do poměrnje wulkeje Klukšanskeje wosady słušeja nimo Klukša samoho wokolne wjeski Čelchow, Kobjelń, Kupoj, Lěskej, Lichań, Nowa Wjes/Sprjewja, Połpica, Załhow a Zdźar kaž tež ewangelski podźěl Brěmjenja a Zdźěrje.

 Fararjo 
 doba  mjeno  ródna wjes  žiwjenske daty  přispomnjenja 1614–1633  Handrij Kocor(Andreas Garzer abo Kazor, Katzer)  Njezdašecy  1580–1633  do toho w Michałskej wosadźe (2. městno); prěni ewangelski farar w Klukšu 1633–1647  Daniel Běrlink(Daniel Bierling)  Hućina  1586–1647  do toho w Hućinje 1647–1675  Balthasar Neumann  Wojerecy  1609–1677  do toho w Hućinje; złoži 1675 zastojnstwo 1675–1679  Pawoł Prätorius  Njeswačidło  1650–1709  do toho w Njeswačidle, po tym diakon při Budyskej cyrkwi swj. Pětra 1680–1692  Christian Senzel    1644–1692  do toho w Minakale 1693–1731  Jan Kaspar Faber(Johann Kaspar Faber)  Łuty  1652–1731   1731–1748  Kryšan Bjedrich Faber(Christoph Friedrich Faber)  Bukow pola Rólan  1682–1748  syn předchadnika; do toho tule diakon 1748–1763  Jan Bohuměr Kühn(Johann Gottfried Kühn)  Budyšin  1706–1763  do toho tule diakon 1764–1769  Michael Friedrich Franz  Hamburg  1720–1769  do toho tule diakon 1770–1800  Jan Bjenada(Johannes Benade)  Budyšin  1715–1800  do toho w Minakale 1800–1832  Jurij Hajnik(Georg Hennig)  Wjelećin  1765–1832  do toho tule diakon 1834–1878  Korla Bohuwěr Konik(Karl Traugott Kanig)  Bukecy  1804–1878  do toho w Delnim Wujězdźe 1879–1915  Božidar Běrnik(Theodor Birnich)  Šćeńca  1850–1915  do toho tule diakon 1915–1926  Curt Handrik  Rudej  1885–1962  do toho we Łupoji a po tym w Poršicach  1926–1951  Jan Křižan(Johannes Zieschang)  Hodźij  1880–1959  do toho w Doninje (3. městno); potom na wuměnk 1951–1965  Awgust Meltka(August Meltke)  Rakojdy  1910–1974  do toho w Frankenthalu; po tym w Pötschau pola Lipska 1966–1976  Pawoł Wirth  Poršicy  * 1940  1976 wotchad do zapada 1977–  Wolfgang Leßmann    1932–2015  do toho we Wulkim Šunowje

Wirth bě posledni serbski farar a wopušći wosadu w lěće 1976 dla wusydlenja do zwjazkoweje republiki. Serbske bože słužby wotměwachu so hdys a hdys hišće hač do lěta 1987 z serbskimi fararjemi susodnych wosadow.

 Žórle 
  (wobšěrne wopisanje)


 Nóžki 

 Wotkazaj 

 Wopisanje Klukšanskeje wosady w Statistice Łužiskich Serbow Arnošta Muki (digitalizat)

Kategorija:Klukš
Kategorija:Ewangelsko-lutherski cyrkwinski twar
Klukš
Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1222
Kategorija:Kulturny pomnik w Budyskim wokrjesu