Cyrkej swjateju Symana a Judy Tadeja

Cyrkej swjateju Symana a Judy Tadeja je serbsko-katolska wosadna cyrkej w Chrósćicach. Wona steji na kopcu we wuchodnym dźělu wsy, wyše Satkule. K wosadźe słušatej nimo wosadneje cyrkwje tež klóšterska cyrkej w Pančicach-Kukowje a kapałce swj. Jana Křćenika w Dobrošicach kaž tež Marije Maćerje Božeje we Worklecach.

Dźensniša cyrkej natwari so wot 1769 do 1772 w stilu rokoka a je třiłódźowa halowa cyrkej z 19 metrow wysokej hłownej łódźu.

 Twarske stawizny 
mini|upright|Cyrkwinska łódź z hłownym wołtarjom
Prěnja cyrkej w Chrósćicach natwari so prawdźepodobnje hižo w 13. lětstotku na městnje stareho pohanskeho swjatnišća, bu pak hakle w lěće 1346 k prěnjemu razej pisomnje naspomnjena. Při wottorhanju stareje šule při sewjernej kěrchowskej muri namakachu pak w lěće 2004 stare narowne kamjenje z 11. abo 12. lětstotka, kiž słušeja tuž k najstaršim swědkam křesćanskeje wěry w tutej kónčinje. Do załoženja wosady běchu Chrósćicy a wokolne wsy hišće słušeli k Hodźijskej wosadźe. Spočatnje słušachu nimale wšitke dźensniše serbsko-katolske wjeski – hač na Njebjelčicy a Kulowsku wokolinu – ke Chróšćanskej wosadźe a hakle pozdźišo załožichu so dalše wosady w Ralbicach (1752), Wotrowje (1758) a Baćonju (1911). W lěće 1491 – za čas móroweje epidemije – załoži so we wosadźe Bratrowstwo swjateho Bosćana.

Najstarši dźěl dźensnišeho cyrkwinskeho twara je wěža z lěta 1508, kotraž wobsteji z łamaneho kamjenja a při kotrejž so hišće srjedźowěkowske elementy pokazaja. Wěžowa hawba pochadźa hakle z 18. lětstotka. Cyrkej sama bu wot 1769 do 1772 w barokowym stilu znowa natwarjena a w lětomaj 1898/99 přetwarjena. Srjedźowěkowska cyrkej bě gotiske twarjenje, nowa cyrkej bu w stilu rokoka pod nawodom klóšterskeho bohota Marijineje hwězdy Heinricha Loba natwarjena a dnja 27. oktobra 1771 wot z Chrósćic pochadźaceho biskopa Jakuba Jana Wóskeho poswjećena. Nowa cyrkej měješe nimo hłowneho wołtarja hišće štyri pódlanske wołtarje, kiž běchu swjatej Mariji, swjatemu Bosćanej, swjatej swójbje a swjatemu Pětrej poswjećene. 1773 zatwarichu nowe pišćele. 1865 bu dźensniše wołtarne swjećo – předstajenje Jězusoweho donjebjesspěća – wot profesora Ehrhardta z Drježdźan zhotowjene a poswjećene.

Při přetwarje lětow 1898/99 pod nawodom fararja Jakuba Wornarja a Sernjanskeho twarskeho mištra Rocha dósta Chróšćanska cyrkej nowy cyhelowy wjelb, wulke wołtarnišćo a dwě wěžičce ze schodami nad pobóčnymaj chóromaj kaž tež nowu klětku. 1910 instaluje so elektrika. W lěće 1921 wopyta nuncius Eugenio Pacelli, pozdźiši bamž Pius XII., w zwisku z nowozałoženjom Mišnjanskeho biskopstwa tež Chrósćicy.

W lěće 1952 buchu dwójne chóry zwottorhane, pobóčnej wołtarkaj (swjateje swójby a swjateho Pětra) wotstronjenej a klětka přestajena. 1970 buštej tež pobóčnej wołtarkaj swjateje Marije a swjateho Bosćana wotstronjenej. Dotal posledni raz bu cyrkej wot 1988 do 1990 přetwarjena, při čimž dósta tež nowe pišćele Budyskeje firmy Eule (tehdy VEB Orgelbau Bautzen) z 31 registrami. Tež předchadne pišćele z lěta 1914 běchu ze samsneho zawoda.Orgeldatenbank Sachsen: Crostwitz 

Dnja 20. septembra 1975 wopyta kardinal Karol Wojtyła, pozdźiši bamž Jan Pawoł II., Chrósćicy. Při wonkownej muri cyrkwineje wěže nadeńdźe so wopomnjenska tafla.

Zwony z lěta 1955
es', 2050 kg – „Ave Maria! Škitaj, Božo, serbski lud a kraj!“ (swj. Marja)
ges', 1150 kg – „Swjataj Symanje a Juda, proštaj za nas!“ (swj. Syman a Juda)
as', 760 kg – „Swjaty Bosćano! Chorosćam wobaraj, njebjesa wotamkaj!“ (swj. Bosćan)

Zwony pochadźeja z firmy Schilling w Apoldźe a buchu dnja 11. septembra 1955 poswjećene.

Barokne drjewjane postawy
Swj. Syman a Juda Tadej
Ławrjenc z Pankrac
Jan Křćenik
Jan Nepomuk

 Bože słužby 
Kemše swjeća so wot póndźele do soboty jenož serbsce a njedźelu dwójce serbsce a jónu němsce.

 Galerija 

 Wosada 
Ke Chróšćanskej wosadźe słušeja nimo Chrósćic samych tež katolscy wobydlerjo slědowacych wsow: Časecy, Bóšicy, Dobrošicy, Hora, Horni Hajnk, Hórki, Hrańca, Jaseńca, Jawora, Kanecy, Kopšin, Kozarcy, Łomsk, Łusč, Lejno, Liša Hora, Miłoćicy, Nowa Wjeska, Nuknica, Pančicy-Kukow, Prawoćicy, Smječkecy, Stara Cyhelnica, Swinjarnja, Wěteńca, Wětrow, Worklecy, Wučkecy, Wudwor a Zejicy. 

Po přestrjeni a ličbje katolikow je Chróšćanska najwjetša serbsko-katolska wosada. Jej přisłušachu w lěće 2018 cyłkownje 3851 wěriwych (2007: 4082).Statistika wosadow w atlasu Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa 

Kermuša swjeći so w Chrósćicach kónc oktobra.

 Fararjo 
 doba  mjeno  ródna wjes  žiwjenske daty do 1248  Přibysław  Zadil pola Mišna  ? 1336–1355  Filip  ?  ? 1540–1559  Brictius Jenč  Stróžišćo  ? 1559–1573  Jan Jurij Temler  ?  1500–1573 1573–1574  Handrij Pěčik  ?  † po 1587 1574–1590  Mikławš Glawš  Róžant  † 1595 1591–1600  Jurij Kowar  ?  † 1600 1600  Mikławš Brycka  ?  † po 1603 1600–1611  Jurij Kokla  Chrósćicy  1562–1620 1611–1618  Hórban Krawc (Sartorius)  Worklecy  ~1560–1618 1618–1622  Jan Jurij Krječmar  Kulow  ~1580–1622 1622–1626  Jan Młynk (Molitor)  Kulow  ~1570–1635 1626–1645  Jakub Jan Lebza  Worklecy  ????–1645 1645–1657  Jan Jakub Čunka  Chrósćicy  1607–1660 1657–1659  Jurij Grós (administrator)  Chrósćicy  ~1615–1671 1659–1680  Měrćin Šewc (Sutorinus)  Kukow  ~1629–1680 1680–1706  Jurij Franc Zynda  Kulow  1652–1706 1706–1719  Jan Józef Nowotnik  Kulow  1674–1719 1719–1742  Hrjehor Józef Just  Kukow  1671–1742 1743–1763  Handrij Kocor (Cato)  Kulow  1699–1763 1763–1769  Maćij Mróz (Wrobl)  Nowa Wjes  1721–1769 1769–1791  Jurij Cyž  Róžant  1739–1791 1791–1794  Matej Just  Kukow  1745–1794 1794–1816  Michał Ryćer  Nuknica  1752–1816 1816–1824  Jan Domaška  Dubrjenk  1763–1824 1824–1834  Jan Michał Haška  Kulow  1778–1854 1834–1881  Jakub Bart  Chrósćicy  1796–1881 1881–1910  Jakub Wornar  Dubrjenk  1828–1910 1910–1922  Bjarnat Hicka  Ralbicy  1867–1923 1922–1933  Jakub Šewčik  Baćoń  1867–1935 1933–1940  Jan Wjenka  Róžant  1882–1971 1940–1945  Lucius Teichmann  ze Šleskeje  1905–???? 1945–1965  Jan Wjenka  Róžant  1882–1971 1966–1978  Jurij Kral  Radwor  1926–1994 1978–1997  Měrćin Salowski  Worklecy  1932–2010 1997–2015  Clemens Hrjehor  Worklecy  * 1953 wot 2015  Měrćin Deleńk   

 Žórła 

 Měrćin Salowski: Chrósčanska wosada. W: Měrćin Salowski (wud.): Wosady našeje domizny. Krajan 3. Nakładnistwo swj. Bena, Lipsk 1984, str. 85–106

 Nóžki 

 Wotkazy 

 Webstrona wosady
 Digitalizowane cyrkwinske knihi Chróšćanskeje wosady na matricula-online.eu

Kategorija:Chrósćicy
Syman a Juda
Symana a Judy Tadeja
Kategorija:Kulturny pomnik w Budyskim wokrjesu