Azerbajdźanšćina

Azerbajdźanšćina (azerbajdźansce Azərbaycan dili) słuša k juhozapadnej hałuzy turkowskich rěčow a je hłowna a hamtska rěč w Azerbajdźanje. Wona rěči so wot někak 20 do 30 milionow ludźi,Azerbaijani// A language of Azerbaijan, Ethnologue při čimž njebydli wjetšina rěčnikow w Azerbajdźanje, ale w sewjerozapadnym Iranje. Južna azerbajdźanšćina, kotraž so tam rěči a kotraž je najwažniša turkowska rěč w Iranje, ma někak 17 milionow rěčnikow, sewjerna azerbajdźanšćina w Azerbajdźanje samym jenož sydom milionow. Azerbajdźanskorěčne mjeńšiny bydla tež na wuchodźe Georgiskeje a w Dagestanje.

Moderna spisowna rěč bazěruje na Bakuskim dialekće.

 Alfabet 
Azerbajdźanšćina pisaše so hač do lěta 1929 z persisko-arabskim alfabetom a bě husto z osmaniskej turkowšćinu zwjazana. Po zawjedźenju jednotneho turkowskeho alfabeta wužiwaše so wot 1929 łaćonski alfabet, doniž njezawjedźechu w lěće 1939 jako znamjo jednoty Sowjetskeho zwjazka kyriliski alfabet. Jako prěni turkowskorěčny stat něhdyšeho Sowjetskeho zwjazka zawjedźe Azerbajdźan krótko po njewotwisnosći w lěće 1991 znowa turkowsku wariantu łaćonskeho alfabeta z pjeć přidatnymi pismikami. W Iranje wužiwa so porno tomu hač do dźensnišeho arabski alfabet, w Dagestanje kyriliski.

Azerbajdźanske alfabetyarabscełaćonscekyriliscełaćonsceIPA –1929  1929–1939  1958–1991  1991– ﺍ  A a  А а  A a   ﺏ  B в  Б б  B b   ﺝ  C c  Ҹ ҹ  C c   چ  Ç ç  Ч ч  Ç ç   ﺩ  D d  Д д  D d   ﻩ  E e  Е е  E e   ع  Ə ə  Ә ә  Ə ə   ﻑ  F f  Ф ф  F f   گ  G g  Ҝ ҝ  G g   ﻍ  Ƣ ƣ  Ғ ғ  Ğ ğ   ﺡ,ﻩ  H h  Һ һ  H h   ﺥ  X x  Х х  X x   ی  Ь ь  Ы ы  I ı   ی  I i  И и  İ i   ژ  Ƶ ƶ  Ж ж  J j   ک  K k  К к  K k   ﻕ  Q q  Г г  Q q   ﻝ  L l  Л л  L l   ﻡ  M m  М м  M m   ﻥ  N n  Н н  N n   ﻭ  O o  О о  O o   ﻭ  Ɵ ɵ  Ө ө  Ö ö   پ  P p  П п  P p   ﺭ  R r  Р р  R r   ﺙ,ﺱ,ﺹ  S s  С с  S s   ﺵ  Ş ş  Ш ш  Ş ş   ﺕ,ﻁ  T t  Т т  T t   ﻭ  U u  У у  U u   ﻭ  Y y  Ү ү  Ü ü   ﻭ  V v  В в  V v   ی  J j  Ј ј  Y y   ﺫ,ﺯ,ﺽ,ﻅ  Z z  З з  Z z  

 Literatura 
 Nemat Rahmati, Korkut Buğday: Aserbaidschanisch Lehrbuch. Unter Berücksichtigung des Nord- und Südaserbaidschanischen. Harrassowitz, Wiesbaden 1998, ISBN 3-447-03840-3.
 Nemat Rahmati: Wörterbuch Aserbaidschanisch – Deutsch. Verlag auf dem Ruffel, Engelschoff 1999, ISBN 3-933847-01-X.
 Angelika Landmann: Aserbaidschanisch. Kurzgrammatik. Harrassowitz, Wiesbaden 2013, ISBN 978-3-447-06873-4.

 Nóžki 

 Wotkazy 

 Glottolog – Literatura wo azerbajdźanšćinje

Kategorija:Azerbajdźanšćina
Kategorija:Azerbajdźan