Smělna

Smělna ( Schmölln) je hornjołužiska wosadna wjes , kotraž słuša ke gmejnje Smělna-Póckowy. Nadeńdźe so štyri kilometry wuchodnje Biskopic při hornim běhu Čornicy na samym juhu Budyskeho wokrjesa.

 Geografija 
Wjes je typiski hornjołužiski łanowc a nadeńdźe so na sewjerozapadnej kromje Hornjołužiskich hór pod Klóšterskej horu (394 m) mjez Zemicami-Tumicami na sewjeru a Póckowami na juhu. Susodna wjes na wuchodźe je Trjechow. W Smělnej namaka so zastanišćo železniskeje čary Drježdźany–Žitawa.

 Ležownostne mjena 
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Smolica (tež Šmolica, die Dorfbach), Slěbornčanski młyn (Schliefermühle), Slěbornica (Silberbach), Łupno (die Laupe, bei Wölkau).Michał Rostok: Ležownostne mjena. W: ČMS 40 (1887), str. 3–50, tu str. 19 (digitalizat).

 Stawizny 
mini|left|Hornjosmělnjanske ryćerkubło a młynski hat wokoło 1850
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1359 jako Smollen a 1412 jako knježe sydło Smolin. Serbska wjes na sewjeru dźensnišeje Smělneje wobsteješe pak prawdźepodobnje hižo we 8. lětstotku. Mjeno pochadźa wot smoły, štož so tež we wjesnym woponju wotbłyšćuje, hdźež je horjeka nalěwo smolernja widźeć. Smělna měješe hižo w 14. lětstotku wosadnu cyrkej a w 19. lětstotku samo dwě ryćerkuble – Hornjo- a Delnjosmělnjanske. Prěnja šula so 1735 zahaji.

Smělna je srjedźišćo ewangelskeje wosady, w kotrejž so hač do spěšneje industrializacije w druhej połojcy 19. lětstotka tež serbsce rěčeše. Posledni serbski farar w Smělnej bě Jan Awgust Sykora, kiž skutkowaše tam wot 1863 do 1899. Poslednje serbske Bože słužby běchu pak hižo 1880.

W lěće 1994 zjednoćichu so dotal samostatne gmejny Smělna, Póckowy a Trjechow do noweje gmejny Smělna-Póckowy.

 Wobydlerstwo 
Po Mukowej statistice běchu wot 935 wobydlerjow Smělneje w lěće 1884 hišće 35 Serbow (4 %). Po hamtskim ličenju měješe wjes w lěće 1925 hižo 1934 wobydlerjow, z nich 1796 ewangelskich a 110 katolskich. W samsnym lěće natwarichu we wsy mału katolsku cyrkej.

 Wosobiny 
 Jan Langa (1669–1727) – přełožer biblije do serbšćiny, 1704–10 farar w Smělnej
 Jan Bjedrich Langa (1709–1757) – ewangelski farar, přełožowar nabožinskeho pismowstwa; w Smělnej narodźeny
 Handrij Palman (1788–1862) – farar a wudawar prěnich serbskich Misionskich powěsćow; 1817–62 farar w Smělnej
 Korla Herman Robert Rjeda (1816–1900) – ewangelski farar, prěni serbski protykar; w Smělnej narodźeny
 Jan Awgust Sykora (1835–1921) – farar a awtor; 1863–99 posledni serbski farar w Smělnej

 Wobrazy 

 Žórła 

 Wotkaz 

Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu
Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy
Kategorija:Smělna-Póckowy
Kategorija:Sydlišćo při Čornicy
Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1359
Kategorija:Cyrkwinska wjes
Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)
Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1994