Aachen

thumb
mini|left|Aachenska katedrala

Aachen je wulkoměsto z něhdźe 250.000 wobydlerjemi na samym zapadźe Němskeje w Sewjerorynsko-Westfalskej. Leži na juhozapadźe zwjazkoweho kraja bjezposrědnje při hranicy Nižozemskeje a Belgiskeje a je najzapadniše wulkoměsto zwjazkoweje republiki.

Město je znate za swoje dołhe stawizny a z tym zwjazane bohate kulturne herbstwo. Aachenska katedrala je so w lěće 1978 do lisćiny swětoweho kulturneho herbstwa UNESCO zapisała. Aachen je biskopske sydło a stejišćo jedneje z najwjetšich techniskich uniwersitow Europy.

 Stawizny 
mini|left|Aachen wokoło 1647
Stawizny města hakle ze załoženjom kraloweje pfalcy, rezidency Korle Wulkeho, we wosmym lětstotku njezapočnu. Hižo do toho běchu Romjenjo wužiwali ćopłe žórła we wokolinje, wot kotrychž bu tež mjeno sydlišća wotwodźene (łaćonsce aqua = „woda“). Korla Wulki wutwari pod swojim nanom Pippinom jako Aquis villa załoženu Aachensku kralowu rezidencu ke kejžorskej pfalcy a leži tak zakład za wuznam Aachena jako srjedźišćo Frankowskeho mócnarstwa. 

Wot frankowskeho kejžora Lothara I. přez Oty I. (936) je so hač do lěta 1531 cyłkownje 30 němskich kralow w Aachenskej katedrali krónowało. Kejžor Barbarossa spožči městu w lěće 1166 – lěto po swjatoprajenju Korle Wulkeho – titul caput et sedes regni Theutonici („hłowa a sydło němskeho kralestwa“) a z tym status swobodneho mócnarstwoweho města.

W Druhej swětowej wójnje bu město ćežko wobškodźene a dnja 21. oktobra 1944 jako prěnje město w Němskej wot zwjazkarjow wobsadźene.

 Mjeno města 
Dla swojeho wulkeho wuznama ma město mjena we wšelakich rěčach.

 rěč  mjeno  wurjekowanje němčina Aachen francošćina Aix-la-Chapelle  łaćonšćina Aquae Granni, Aquisgranum španišćina Aquisgrán limburgšćina Aoke  luxemburgšćina Oochen  nižozemšćina Aken  čěšćina Cáchy  pólšćina Akwizgran  italšćina Aquisgrana 

 Wotkazaj 

 Oficielna webstrona města

Kategorija:Město w Sewjerorynsko-Westfalskej