Wulki Wjelkow

Wulki Wjelkow ( Großwelka) je hornjołužiska wjes staw: ; statistiska rozprawa města Budyšina, kotraž słuša wot lěta 1999 k městu Budyšinej.

 Geografija 
Wulki Wjelkow leži něhdźe štyri kilometry sewjerozapadnje Budyskeho stareho města njedaloko Małeho Wjelkowa. Susodne wjeski su Chelno (gmejna Radwor) na sewjeru, Mały Wjelkow na wuchodźe, Zajdow na juhowuchodźe, Słona Boršć na juhozapadźe a Smochćicy na zapadźe. Južnje wsy zběha so 249 metrow wysoka hórka Wiwalca, kotraž słužeše prjedy jako straža.

 Stawizny 
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1416 jako großin Welkaw. Starše naspomnjenje sydła wěsteho knjeza Everhardus de Wilchow z lěta 1225 so jasnje přirjadować njehodźi a snano k Wjelkowej pola Halštrowa słuša. Přiwšěm měješe tež Wulki Wjelkow swoje ryćerkubło, kotrež wukonješe přez lětstotki ležownostne knjejstwo we wjesce. Jeho wokolne murje su tež dźensa hišće widźeć a steja pod pomnikoškitom.

Hač do lěta 1936 bě Wulki Wjelkow samostatna gmejna, potom so do Małeho Wjelkowa zagmejnowa, z kotrymž přińdźe 1999 do Budyšina.

 Wobydlerstwo 
 staroba wosoby podźěl 0–6 lět  11  4,4 % 6–18 lět  29  11,7 % 18–30 lět  33  13,3 % 30–40 lět  22  8,9 % 40–50 lět  55  22,2 % 50–65 lět  59  23,8 % 65–80 lět  29  11,7 % > 80 lět  10  4,0 %

We 1880tych lětach měješe Wulki Wjelkow po Arnošta Mukowej statistice 204 wobydlerjow, mjez nimi 165 Serbow (81 %) a 39 Němcow.

W lěće 2010 bě přerěznemu Wulkowjelkowčanej 42,5 lět (hlej tabulku). 16,1 % wobydlerjow bě młódšich hač 18 lět a 15,7 % bě w rentnarskej starobje.

 Nabožina 
2010 bě wot 248 wobydlerjow 53 ewangelskich (21,4 %) a 37 katolskich (14,9 %). Wjetšina wot 63,7 % wobydlerjow njepřisłušeše žanomu nabožinskemu zhromadźenstwuMěšćanske zarjadnistwo Budyšin: Statistiska rozprawa po měšćanskich dźělach. Februar 2011. (pdf; 2,0 MB) Ewangelscy wěriwi słušeja wot lěta 1930 k Budyskej Michałskej wosadźe.

 Kubłanje 
Hač do lěta 2002 měješe Wulki Wjelkow swójsku šulu, wot toho časa chodźa dźěći ze wsy pak do Budyšina, pak do Radworja.

 Wosobiny 
 Michał Haupt (1750–99), wučer, přełožowar, kěrlušer; zemrěty we Wulkim Wjelkowje
 Ernst Rychtar (1810–72), rěčnik, narodny prócowar; rodźeny we Wulkim Wjelkowje

 Hlej tež 
 Kulturne pomniki we Wulkim Wjelkowje

mini|center|upright=1.7|Powětrowy wobraz Wulkeho Wjelkowa

 Literatura 



 Žórła 

 Wotkazaj 



Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu
Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy
Kategorija:Měšćanski dźěl Budyšina
Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje
Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1416

Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)
Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1936