Lisćina wotbagrowanych wsow we Łužicy

Lisćina wotbagrowanych wsow we Łužicy wobsahuje wsy, wjesne dźěle a kolonije w Hornjej a Delnjej Łužicy, kotrež buchu za wudobywanje brunicy we Łužiskim a Hornjołužiskim rewěrje, ale tež za twar rěčnych zawěrow dospołnje abo zdźěla dewastěrowane. 

Prěnja wjes, kotraž bu wotbagrowana, běše Nowy Lubuš blisko Wojerec w lěće 1924. Wjetšina dewastěrowanych wsow ležeše w serbskim sydlenskim rumje.

Cyłkownje so dotal wjac hač 80 wjeskow a wjesnych dźělow dospołnje a 30 wsow zdźěla wotbagrowachu. Energijowy koncern Vattenfall planowaše hač do lěta 2042 wotbagrowanje Wótšowaša, Grabka a Keŕkojc za Janšojsku, Prožyma a dźěla Wjelceja za Wjelčansku kaž tež Rownoho, Miłoraza a Mułkec za Wochožansku jamu. Po planach noweho mějićela LEAG je wotbagrowanje Wótšowaša, Grabka, Kerkojc, Rownoho a Miłoraza wot měrca 2017 z blida.

 Brunicowe jamy 
Slědowace wulke brunicowe jamy we Łužicy wobstachu abo do dźensnišeho wobsteja:
Bjerwałd (Bärwalde; 1971–1993), wuchodnje Wojerec
Bzež-wuchod (Seese-Ost; 1979–1993), južnje Lubnjowa
Bzež-zapad (Seese-West; 1960–1978), južnje Lubnjowa
Grabice (Gräbendorf; 1979–1992), zapadnje Drjowka
Choćebuz-sewjer (Cottbus-Nord; wot 1974), wuchodnje Choćebuza
Chóžyšća-juh (Schlabendorf-Süd; 1972–1992), južnje Lubnjowa
Chóžyšća-sewjer (Schlabendorf-Nord; 1956–1976), južnje Lubnjowa
Janšojce (Jänschwalde; wot 1971), mjez Baršćom a Choćebuzom
Kleinleipisch (Kleinleipisch; 1946–1980), juhowuchodnje Grabina
Klěśišća-sewjer (Klettwitz-Nord; 1983–1990), juhowuchodnje Grabina
Klěśišća (Klettwitz; 1937–1990), mjez Grabinom a Złym Komorowom
Košyna (Koschen; 1979–1992), wuchodnje Złeho Komorowa
Maliń (Greifenhain; 1935–1994), zapadnje Drjowka
Murjow (Meuro; 1956–1999), sewjernje Złeho Komorowa
Rychwałd (Reichwalde; wot 1980), južnje Běłeje Wody
Sedlišćo (Sedlitz; 1921–1980), sewjernje Złeho Komorowa
Šiboj (Scheibe; 1985–1996), wuchodnje Wojerec
Škódow (Scado; 1939–1977), juhowuchodnje Złeho Komorowa
Werminghoff I (1914–1944), wuchodnje Wojerec
Werminghoff II/Glückauf II (1934–1960), wuchodnje Wojerec
Werminghoff III/Glückauf III, wot 1968 Łazowska jama (1944–1980), wuchodnje Wojerec
Wjelcej-juh (Welzow-Süd; wot 1958), zapadnje Grodka
Wochozy (Nochten; wot 1968), zapadnje Běłeje Wody

Po kóncu wudobywanja buchu brunicowe jamy rekultiwěrowane resp. z wodu pjelnjene. Wjetšina tych nowych jězorow přisłuša Łužiskej jězorinje; wjacore buchu po wotbagrowanych wsach pomjenowane, kaž na přikład Parcowski jězor.

 Rěčne zawěry 
Budyska rěčna zawěra (Talsperre Bautzen; wot 1968), sewjernje Budyšina
Rěčna zawěra Kwětanecy (Talsperre Quitzdorf; wot 1965), zapadnje Niskeje

 Dewastěrowane městna 
 mjeno  němsce  połoženje  lěto  přesydlency  jama přispomnjenki karta Barak  Vorberg  juhozapadnje Lubnjowa  1964  99  Bzež-wuchod  wot 1957 dźěl gmejny Groźc-Barak  frameless|upright=0.8 Bartono  Berzdorf  sewjerowuchodnje Bernstadta  1969/1970  400  Bartono  naposledk dźěl gmejny Schönau-Berzdorf auf dem Eigen Bošac  Boschwitz  juhozapadnje Lubnjowa  1960    Chóžyšća-sewjer  wudwór Buchowa  frameless|upright=0.8 Brjazynka  Presenchen  juhowuchodnje Łukowa  1987/1988  55  Chóžyšća-juh  wot 1950 gmejnski dźěl Chóžyšćow  Bukojna  Buchwalde  wuchodnje Kulowa  1929/1932  350  Werminghoff I    frameless|upright=0.8 Bukow  Groß Buckow  sewjerozapadnje Grodka  1984/1985  547  Wjelcej-juh    frameless|upright=0.8 Bukowina  Buchholz  juhozapadnje Drjowka  1964  261  Maliń   frameless|upright=0.8 Bukowk  Klein Buckow  sewjerozapadnje Grodka  1987/1988  180  Wjelcej-juh   frameless|upright=0.8 Bukowka  Bückgen  južnje Ranja  1988/1989  2510  Murjow  z koloniju "Grube Ilse", wot 1945 dźěl Ranja pod mjenom Rań-juh  frameless|upright=0.8 Buschmühle    sewjerozapadnje Kalawy  1976/1977  15  Chóžyšća-juh  wodowy młyn blisko Jazorow  frameless|upright=0.8 Bzež  Seese  juhozapadnje Lubnjowa  1969  390  Bzež-zapad   frameless|upright=0.8 Čelno  Tzschelln  juhozapadnje Běłeje Wody  1979  195  Wochozy    frameless|upright=0.8 Dolań  Dollan  sewjerowuchodnje Wjelceje  1988/1989    Wjelcej-juh  wudwór Klěšnika  frameless|upright=0.8 Dubrawa  Dubrau  zapadnje Wětošowa  1988  94  Bzež-wuchod  naposledk Kósojc  Gižkojce  Geisendorf  sewjerowuchodnje Nowych Wikow  2001  41  Wjelcej-juh  zwosta jeničce kubło Gižkojce  frameless|upright=0.8 Glichow  Gliechow  sewjerozapadnje Kalawy  1978/1979  100  Chóžyšća-juh   frameless|upright=0.8 Gora  Bergheide (Gohra)  juhowuchodnje Grabina  1987/1988  170  Klěśišća-sewjer    frameless|upright=0.8 Gozdź  Haidemühl  zapadnje Grodka 2004/2010  662  2) Wjelcej-juh  hač do 31. decembra 2005 gmejna we wokrjesu Sprjewja-Nysa, nowa wjes leži sewjernje Grodka Górki  Göhrigk  južnje Drjowka  1980  ?    ewakuěrowane dla hórnistwowych škodow  frameless|upright=0.8 Gózdź  Gosda  zapadnje Grodka  1968/1969  130  Wjelcej-juh    frameless|upright=0.8 Grabice  Gräbendorf  sewjerozapadnje Drjowka  1989  40  Grabice  wot 1928 gmejnski dźěl Rědorja  frameless|upright=0.8 Groźc  Kückebusch  južnje Lubnjowa  1964  183  Bzež-zapad  wot 1957 dźěl gmejny Groźc-Barak  frameless|upright=0.8 Grünhaus    južnje Grabina  1975  50  Kleinleipisch  wot 1929 dźěl města Grabin  frameless|upright=0.8 Hněwsecy  Nimschütz  sewjernje Budyšina  1972/1973  135  Rěčna zawěra Budyšin  wot 1936 gmejnski dźěl Bórka  frameless|upright=0.8 Chóšć  Laasdorf  sewjerozapadnje Drjowka  1989  15  Grabice  wot 1928 gmejnski dźěl Rědorja  frameless|upright=0.8 Chusej  Kausche  južnje Drjowka  1995   Wjelcej-juh   frameless|upright=0.8 Jaseń  Jessen  zapadnje Grodka  1972/1973  650  Wjelcej-juh    frameless|upright=0.8 Jawora  Groß Jauer  sewjerowuchodnje Ranja  1985/1986  54  Maliń  wot 1928 gmejnski dźěl Stareje Darbnje  frameless|upright=0.8 Jaworka  Klein Jauer  sewjerowuchodnje Ranja  1985/1986  116  Maliń  naposledk gmejnski dźěl Stareje Darbnje  frameless|upright=0.8 Jazowa  Jasua  zapadnje Niskeje  1987/1988  28  Bjerwałd    frameless|upright=0.8 Josephsbrunn   sewjerozapadnje Grodka  1977/1978  100  Wjelcej-juh  wot 1928 gmejnski dźěl Rajca  frameless|upright=0.8 Kanjow  Kaana  juhozapadnje Niskeje  1981  90  Rěčna zawěra Kwětanecy  wot 1936 němske mjeno Reichendorf wot 1950 gmejnski dźěl Němskich Jenkec Kisylk  Geißlitz  wuchodnje Wojerec  1960  150 1)  Łaz  gmejnski dźěl Radskeje, wot 1938 Łaza  frameless|upright=0.8 Klěšnik  Wolkenberg  juhowuchodnje Drjowka  1992/1993  172  Wjelcej-juh   frameless|upright=0.8 Klingmühl    juhowuchodnja Grabina  1989  236  Klěśišća-sewjer  wot 1930 dźěl Załhozdźa  frameless|upright=0.8 Klinka  Klinge  zapadnje Baršća  1981  432  Janšojce    frameless|upright=0.8 Kołpin  Kolpen  juhowuchodnje Wojerec  1960  150 1)  Łaz  gmejnski dźěl Radskeje, wot 1938 Łaza  frameless|upright=0.8 Kwětanecy  Quitzdorf  juhozapadnje Niskeje  1969/1970  200  Rěčna zawěra Kwětanecy    Łakoma  Lakoma  sewjerowuchodnje Choćebuza  2006/2007  95 3)  Choćebuz-sewjer  gmejnski dźěl Rogozna, měšćanski dźěl Choćebuza  frameless|upright=0.8 Łućo  Merzdorf  juhozapadnje Běłeje Wody  1978/1979  182  Bjerwałd     frameless|upright=0.8 Liškow  Groß Lieskow  sewjerowuchodnje Choćebuza  1983/1984  255  Choćebuz-sewjer    frameless|upright=0.8 Liškowk  Klein Lieskow  sewjerowuchodnje Choćebuza  1986/1987  205  Choćebuz-sewjer  wot 1974 gmejnski dźěl Liškowa  frameless|upright=0.8 Lubuš  Laubusch  sewjerozapadnje Wojerec  1940/1941  250  Erika   frameless|upright=0.8 Małe Górki  Klein Göhrigk  južnje Drjowka  1995/1996  19  Wjelcej-juh  gmejnski dźěl Chuseje  frameless|upright=0.8 Małsecy  Malsitz  sewjernje Budyšina  1972/1973  155  Rěčna zawěra Budyšin  wot 1936 gmejnski dźěl Bórka  frameless|upright=0.8 Mały Borow  Klein Bohrau  sewjerozapadnje Baršća  1986/1987  20  Janšojce  gmejnski dźěl Borowa  frameless|upright=0.8 Mały Rjasnik  Klein Briesnig  sewjerozapadnje Baršća  1987/1988  50  Janšojce  gmejnski dźěl Rjasnika  frameless|upright=0.8 Mochowc  Mocholz  južnje Běłeje Wody  1993  56  Rychwałd  wot 1938 gmejnski dźěl Štyri Dubow  frameless|upright=0.8 Mosty  Reichwalder Schäferei  južnje Běłeje Wody  1986  22  Rychwałd  naposledk gmejnski dźěl Wunšowa Neuberzdorf   sewjerowuchodnje Bernstadta  1989/1990  185  Bartono  dźěl gmejny Schönau-Berzdorf auf dem Eigen Njabodojce  Nebendorf  zapadnje Drjowka  1975/1976  46  Maliń  wot 1928 gmejnski dźěl Pricyna  frameless|upright=0.8 Nowa Wjas  Neudorf  zapadnje Drjowka  1981/1982  15  Maliń  wot 1822 gmejnski dźěl Pricyna  frameless|upright=0.8 Nowy Łaz  Neu-Lohsa  wuchodnje Kulowa  1943/1944  60  Werminghoff II    frameless|upright=0.8 Nowy Lubuš  Neu-Laubusch  sewjerozapadnje Wojerec  1924  125  Erika    frameless|upright=0.8 Nydej  Neida  juhowuchodnje Wojerec  1952/1953  90  Glückauf II  wot 1938 gmejnski dźěl Łaza  frameless|upright=0.8 Pakosnica  Schadendorf  južnje Běłeje Wody  1984/1985  31  Rychwałd  wot 1924 gmejnski dźěl Wunšowa  frameless|upright=0.8 Parcow  Groß Partwitz  wuchodnje Złeho Komorowa  1969/1970  415  Škodow    frameless|upright=0.8 Pódmokła  Pademagk  sewjerozapadnje Kalawy  1975/1976  34  Chóžyšća-juh  wot 1945 gmejnski dźěl Synjeńc  frameless|upright=0.8 Publik  Publick  južnje Běłeje Wody  1986  15  Rychwałd  wot 1945 gmejnski dźěl Wunšowa  frameless|upright=0.8 Radojz  Radeweise  sewjerozapadnje Grodka  1986  80  Wjelcej-juh   frameless|upright=0.8 Radska  Ratzen  juhowuchodnje Wojerec  1960  150  Łaz  wot 1938 gmejnski dźěl Łaza  frameless|upright=0.8 Rajc  Roitz  zapadnje Grodka  1977/1978  109  Wjelcej-juh    frameless|upright=0.8 Rěpišćo  Reppist  sewjernje Złeho Komorowa  1986/1987  170  Murjow  wot 1974 měšćanski dźěl Złeho Komorowa  frameless|upright=0.8 Rogow  Horno  sewjerozapadnje Baršća  2004/2005  350  Janšojce   frameless|upright=0.8 Römerkeller   sewjerozapadnje Rólan  1980  29  Klěśišća  gmejnski dźěl Kósćerjowa  frameless|upright=0.8 Rowna  Rauno  sewjernje Złeho Komorowa  1983/1984  60  Murjow  wot 1974 měšćanski dźěl Złeho Komorowa  frameless|upright=0.8 Sćiwojce  Stiebsdorf  juhowuchodnje Łukowa  1983  51  Chóžyšća-juh  wot 1964 gmejnski dźěl Serbskeho Drjenowa  frameless|upright=0.8 Sowje  Sauo  sewjerozapadnje Złeho Komorowa  1971  760  Murjow   frameless|upright=0.8 Stary Lubolń  Altliebel  južnje Běłeje Wody  1995    Rychwałd  gmejnski dźěl Rěčic  frameless|upright=0.8 Šepšecy  Schöpsdorf  južnje Běłeje Wody  1981  55  Bjerwałd  wot 1975 gmejnski dźěl Łuća  frameless|upright=0.8 Šiboj  Scheibe  wuchodnje Wojerec  1986/1987  23  Šiboj  wot 1938 gmejnski dźěl Roholnja, wot 1979 Běłeho Chołmca  frameless|upright=0.8 Škodow  Scado  wuchodnje Złeho Komorowa  1964  220  Košyna    frameless|upright=0.8 Štotupk  Stoßdorf  juhowuchodnje Łukowa  1963/1964  86  Chóžyšća-sewjer wot 1956 gmejnski dźěl Egsdorfa  frameless|upright=0.8 Štyri Duby  Viereichen  južnje Běłeje Wody  1989/1995   Rychwałd  gmejnski dźěl Rěčicdewastowane bu tež sydlišćo Zamosty Tłukom  Schönfeld  juhozapadnje Lubnjowa  1975  119  Bzež-wuchod  wot 1974 gmejnski dźěl Dłopja  frameless|upright=0.8 Tornow  Tornow  juhozapadnje Lubnjowa  1968  364  Chóžyšća-sewjer    frameless|upright=0.8 Tšadow  Stradow  sewjerozapadnje Grodka  1983/1984  312  Wjelcej-juh    frameless|upright=0.8 Tšawnica  Tranitz  wuchodnje Choćebuza  1983/1984  174 Choćebuz-sewjer   frameless|upright=0.8 Tšuckojce  Straußdorf  juhowuchodnje Drjowka  1988  90  Wjelcej-juh  wot 1968 gmejnski dźěl Radojza  frameless|upright=0.8 Waninki  Wanninchen  juhowuchodnje Łukowa  1986  25  Chóžyšća-juh  wot spočatka 1930tych lět gmejnski dźěl Görlsdorfa (dźensniši měšćanski dźěl Łukowa)  frameless|upright=0.8 Wischgrund   sewjerozapadnje Rólan  1983  185  Klěśišća  gmejnski dźěl Kósćerjowa  frameless|upright=0.8 Woškalawa  Kahnsdorf  sewjerozapadnje Wětošowa  1986/1987  120  Bzež-wuchod   frameless|upright=0.8 Wórlica  Hörlitz-Dorf  zapadnje Złeho Komorowa  1940  500  Marga   frameless|upright=0.8  Wunšow  Wunscha  južnje Běłeje Wody  1985  105  Rychwałd  1938-1945 gmejnski dźěl Publika, wot 1945 nawopak  frameless|upright=0.8 Wusoka  Weißagk  sewjerozapadnje Baršća  1985  321  Janšojce   frameless|upright=0.8 Zamosty  Zweibrücken  sewjerozapadnje Niskeje  1992-95  15  Rychwałd    frameless|upright=0.8 Zasrjew  Rosendorf  juhozapadnje Wjelceje  1972  340 4) Sedlišćo  wot 1950 gmejnski dźěl Žarnowa  frameless|upright=0.8 Žarnow  (Wendisch) Sorno  juhozapadnje Wjelceje  1971  340 4) Sedlišćo    frameless|upright=0.8

Přispomnjenki: 1) Kisylk a Kołpin zhromadnje 2) staw z lěta 2001 3) staw z lěta 19934) Zasrjew a Žarnow zhromadnje

 Zdźěla wotbagrowane 
Na dalšich městnach njemějachu so cyłe wsy wotbagrować, ale jenož jednotliwe wjesne dźěle.

 mjeno  němsce  połoženje  lěto  přesydlency  jama přispomnjenki Bluń  Bluno  Wojerecy, sewjernje   1989   3  Sprjewiny doł-sewjerowuchod  Bobošojce  Bahnsdorf  Wjelcej, zapadnje  1965   20 Maliń  wottorhanje dwórnišćoweje štwórće Bórk  Burg  Wojerecy, sewjerowuchodnje     Šiboj  wutwarki buchu wotbagrowane Dešank  Dissenchen  Choćebuz  1984/1985   2  Choćebuz-sewjer  Drjenow  Drehna  Kalawa, zapadnje 1975   2 Chóžyšća-juh  1807–1945 a wot 1990 Fürstlich Drehna Górice  Göritz  Drjowk, zapadnje  1977  njeznate  Maliń  Gózd  Gosda  Baršć, zapadnje  1980   50  Janšojce  Grěšna   Grießen  Baršć, sewjernje  1989   12  Janšojce   Groźišćo  Grötsch  Picnjo, juhowuchodnje  1993   45  Janšojce  Chórice  Göritz  Wětošow, sewjerozapadnje  1986   10  Bzež-wuchod Chóžyšća  Schlabendorf  Łukow, juhowuchodnje  1988/1989   15  Chóžyšća-juh  Klěśišća  Klettwitz  Zły Komorow, zapadnje  1963/1964   1200  Klěśišća  Łaz  Laasow  Kalawa, wuchodnje  1988   17  Grabice  Lěska  Lieske  Wjelcej, juhozapadnje  1962/1967  35  Sedlišćo  wjesny dźěl Bobošojc Lichterfeld    Grabin, wuchodnje  1988/1989   160  Klěśišća-sewjer   Lipiny  Lippen  Kulow, wuchodnje  1961/1962   95  Łaz  wjesny dźěl Łaza Lubń  Groß Lübbenau  Lubnjow, južnje 1986  154  Bzež-wuchod  Lubochow  Lubochow  Wjelcej, sewjerozapadnje 1989   4  Maliń  Lutoboŕ  Pulsberg  Grodk  1975/1976   110  Wjelcej-juh  měšćanski dźěl Grodka Miłoraz  Mühlrose  Běła Woda, zapadnje  1966/1972   195 Wochozy  dwójce; třeće a dospołne wotbagrowanje planowane Móst  Heinersbrück  Picnjo, wuchodnje  1989   5  Janšojce  Murjow  Meuro  Zły Komorow, zapadnje  1965  20  Murjow  Němski Wosyk  Deutsch Ossig  južnje Zhorjelca  1990/1992   627  Berzdorf  Nowe Małsecy  Neumalsitz  Budyšin  1972/1973   55  Budyska rěčna zawěra   Olbersdorf   Žitawa, juhozapadnje  1989  1288  Olbersdorf  Pricyn  Pritzen  Drjowk, zapadnje  1982/1983  188  1)  Maliń   Rědoŕ  Reddern  Drjowk, zapadnje  1980   2  Maliń  Sedlišćo  Sedlitz  Zły Komorow  1962/1963 a 1986/1987   685  Sedlišćo a Murjow  dwójce: 1962/1963 tak mjenowane sydlišćo při lěsnej kromje a 1986/1987 sydlišćo Anna-Mathilde Stara Darbnja  Altdöbern  Rań, sewjernje  1983/1984   10  Maliń  Synjeńce  Zinnitz  Kalawa, sewjernje  1967/1973 a 1988   12 a 14  Chóžyšća-sewjer a Chóžyšća-juh  dwójce Šejkow  Schipkau  Rólany, sewjernje  1956/1964   2000  Klěśišća  wottorhanje kolonije Vogelberg Šlichow  Schlichow  Choćebuz  1975/1986   65  Choćebuz-sewjer   Trjebin  Trebendorf  Běła Woda, zapadnje  2008–20??     Wochozy  přesydlenje wjesneho dźěla Zagora Tři Žony  Dreiweibern  Wojerecy, wuchodnje  1985   10  Łaz  Wochozy  Nochten  Běła Woda, juhozapadnje  1987   130  Wochozy  Wownjow  Oehna  Budyšin  1972/1973   35  Budyska rěčna zawěra  delni dźěl wsy a młyn při Sprjewi Wórlica  Hörlitz  Zły Komorow, zapadnje  1940 a 1960   500 a 400  Marga a Murjow  dwójce dźělnje wotbagrowana Wótšowc  Bischdorf  Kalawa, sewjernje  1984  49 Bzež-wuchod  Zabrod  Sabrodt  Grodk, juhozapadnje  1952 a 1989   15 a 8  Sprjewiny doł a Sprjewiny doł-sewjerowuchod  dwójce Zły Komorow  Senftenberg  Zły Komorow  1958/1969 a 1983/1987   125 a 1700  mjeńše jamy wokoło Złeho Komorowa a Murjowska jama  gmejnskej dźělej Rowna a Rěpišćo přez Murjowsku jamu wotbagrowanej Žylowk  Merzdorf  Choćebuz  1984/1985   16  Choćebuz-sewjer měšćanski dźěl Choćebuza

přispomnjenka: 1) kónc 1988

 Literatura 

 Archiv verschwundener Orte Forst/Horno: Dokumentation bergbaubedingter Umsiedlung. 2010.

 Wotkaz 
 Webstrona „Archiwa zhubjenych wsow“  

Kategorija:Sydlišćo we Łužicy
Kategorija:Łužiski brunicowy rewěr
Kategorija:Lisćina
Kategorija:Stawizny Němskeje
Kategorija:Stawizny Serbow
Kategorija:Stawizny Łužicy