Lisćina stołpow a swjatych křižow we wokrjesu Budyšin

Stołpy a swjate křiže we wokrjesu Budyšin w Sakskej pochadźeja hłownje ze 17. do 20. lětstotka a namakaja so we wsach abo jich wokolinje. W Sakskej su mnoho nabožnych małopomnikow w serbskej katolskej kónčinje Hornjeje Łužicy zdźeržane, kotrež su přewažnje serbsce popisane.

Naličuja so tež postawy swjatych, dalokož woni charakter stołpow maja, to rěka na swójskim spódku a nic we wukuće twarjenja nastajene njejsu.

 Rozjasnjenja k lisćinje  
Lisćina je zdźěla rjadujomna. Popisanja pomnikow podawaja so kaž su widźeć, njehladajo na prawopis. Lisćina wopřija slědowace kategorije:
 wjes
 połoženje: adresa resp. koordinaty
 wopis: charakter pomnika
S = stoł, modlerski abo martrarski stołp 
SK = swjaty křiž, pólny abo ležownostny křiž 
WT = wobrazowa tafla (do sćěny zamurjowana) 
 napis: nabožne hrónčko
 lěto: lěto natwara
 mjeno: mjeno załožerja
 dodatny napis: dalše popisanje
 wobnowjenje: lěto a mjeno wobnowjerja

 Lisćina stołpow a swjatych křižow  
wobrazwjes połoženjewopisnapis lěto mjenododatny napiswobnowjenje100pxBaćońBaćońSK (kamjeń)–1861Juri Robel H. R. z BaczonaBaćońBaćońSK (kamjeń)„Chrysće kraluj nam“Baćońpři puću do ČornecSK (kamjeń)–1851J. Schultze100pxBaćońpři puću do PrawoćicSK (kamjeń)„Mój Jězuso smilnosć!“1862100pxBoranecypři puću do RadworjaSK (kamjeń)„Kryšće, kraluj nam!“1867100pxBronjona nawsySK na stołpje100pxBronjona nawsy (wuchodny dźěl)SK (kamjeń)„Budź chwalen Jězus Chrystus!“100pxBronjopři puću do RadworjaSK (kamjeń)„Chwalen Jězus Chrystus!“1786100pxČornowPři lětanišću, při róžku Łučneho pućaS1564100pxĆemjercypři puću do BudyšinaSK (kamjeń)„Jesus unser Hirte. Jězus naš pastyr.“ (horjeka) „O wy wšitcy, kotřiž tu po puću nimo khodźiće, hlejće, hač je žana bolosć runja mojej bolosći. Jerem. 1.12.“ (deleka)1899Jan Młynk1991100pxĆemjercypři puću do ZajdowaSK (kamjeń)„Was will das Kreuz, das am Wege steht? Es will jedem, der vorüber geht, Das süsse Wort der Hoffnung sagen. Das Kreuz hilft Dich zum Himmel tragen.“1899J.E.M.100pxĆemjercywosrjedź wsy při mosćiku přez rěčkuSK (kamjeń)1875J.T.M./M.M.100pxĆemjercywosrjedź wsySK (kamjeń)–~1900J.E.M.DobrošicyDobrošicySK (drjewo)„Mój Jězu smilnosć“1961H. G.100pxDźěžnikecyBudyska dróha 187S (kamjeń)100pxHoraHorjanska hłowna dróhaSK (kamjeń)„CREDO“1874HórkiHłowna dróhaSK (kamjeń)„Najswjećiša wutroba Jězusowa smil so nad nami!“K Božej česčiHórkiHłowna dróhaSK (drjewo)„Twoje hórke ćerpjenje, daj nam zbóžne skónčenje!“1968J. Š.HórkiHłowna dróhaSK (drjewo)„Zakazajće so a wěrće dobremu poselstwu!“100pxHórkiChróšćanskaSK (kamjeń)„Kralo pokoja, chlěbje žiwjenja, sławimy će!“1862Horezwedźene Kwetžej Tžeßczi Božej pžes Jurja Hejduschku Dreždźanach rodž. Hórkach2004HórkiJasčanskaSK (kamjeń)„Křiž je znamjo dobyća, křiž je kluč ći do njebja!“1901M. SchmidtHórkipři puću do DobrošicSK (kamjeń)„Mamy přez mnohe horja přeńč do Božeho kralestwa.“1909Bo. J. a M. M. 1972H. a M. M. 2006Hórkipři puću do JaseńcySK (kamjeń)„Chwaleny Jězus Chrystus!“1855Jurij Hejduška 2003100pxChrósćicypři puću do NowoslicS (kamjeń) 2009100pxChrósćicyCyrkwinska horaS (kamjeń)100pxChrósćicyCyrkwinska horaSK (kamjeń)„Kiž sy ćerpjeł za mnje, spomn hdyž wumru na mnje!“100pxChrósćicyMichała Hórnikowa 27SK (kamjeń)„Křiž je znamjo dobyća, křiž je kluč ći do njebja!“1860?100pxChrósćicyMichała HórnikowaSK (kamjeń)„Budź chwalen Jězus Chrystus“1863P. Lebzae. WetzerTzeßczi Božej ha kpolěpschwaczom Pźikwadei tem kiž za nami pźincz budźa.100pxChrósćicyMichała HórnikowaSK (kamjeń)„Kročće w lubosći, kaž je Chrystus nas lubował.“1864J. W. 1995100pxChrósćicyMichała HórnikowaSK (kamjeń)„Lubosć jenička to bě, a nic wina, zo na křižu za was ćerpjach.“1867 ChrósćicyMichała HórnikowaSK (kamjeń)„Tak je Bóh swět lubował“Tu narodźi so biskop JAKUB WOSKI – dobroćel serbskich wosadow – *1692 †1770Chrósćicypři puću do HórkowSK (kamjeń)„Das Leiden und Sterben Jesu Christi, zu ewigen Zeiten.“1838R. W.100pxChrósćicypři puću do HórkowSK (kamjeń)„Budź chwaleny Jězus Chrystus“1859Michaw MitschJ. R.h. R. 1993100pxChrósćicypři puću do JaseńcySK (kamjeń)„Štóž z tobu dźe, tón dobudźe“1861Chrósćicypři puću do Stareje CyhelnicySK (kamjeń)„Lubosć jeničce bě a nic wina, zo na křižu za was ćerpjach!“1867M. WoskijB. W. 2009100pxChrósćicypři puću do ZejicSK (kamjeń)„Božo, žohnuj nas!“1871J. HS. ?100pxJaseńcapři puću do HórkowSK (kamjeń)„Mój Jězuso smilnosć!“1860P. JustA. W. 1992100pxKamjenej p. Radworjapři sewjernym kóncu wsySK (kamjeń)„Wy wschitcy, kiž tu nimo khodžiće, hlejcźe hač je žana bolosć runja mojej bolosći Jer. 1.12“1892J. DomanjaKamjenej p. Radworjawosrjedź wsySK (kamjeń)1865Kamjenej p. Radworjakónc wjeski do směra na RadworSK (kamjeń)1822100pxKamjenej p. Radworjaw lěsu wuchodnje wsySK (kamjeń)„Božo, budž miły, zdźerž strowy a čiły do skónčenja časow mój serbski lud!“ (při křižu); „Tudy stoješe hač do 14. stoletka wjes Ronowy z młyna a třoch žiwnosćow wobstojaca. Mjena Ronowčanow wjacy njeznajemy. Twoje mjeno, Khryšće, wěčnje khwalić chcemy. Přelutuj nas, o Knježe!“ (při kamjenju)1860M. Mróz2018100pxKamjenej p. Radworjawuchodnje wsy při puću do Wulkeje DubrawySK (kamjeń)„Mój Jězuso smilnosć! Tu běše w 14. stolěće wjes Hronowy. Młyn a 3 žiwnosće.“1910B. a H. Ć.1966, 2018100pxKašecyŠosejaSK (kamjeń)„Hdyž tu w swěće wšitko zhubju, ty budź moja domizna.“100pxKašecypři puću do WotrowaSK (kamjeń)„Knježe, ty sy naš wućek!“100pxKonjecypři kapałceS (kamjeń) 1762KopšinZa hrodźišćomSK (kamjeń)„A hdyž w swěće wšitko zhubju, ty budź moja domizna!“1874J. BuckKoslowKoslowSK (kamjeń)„Ow Jězu, kiž sy ćerpjeł za nas, hladaj z miłym wóčkom na nas!“1897Přez křiž k ?Lebzec swójba 1996KoslowKoslowSK (kamjeń)„Jězuso, budź nam smilny!“2010LejnoPři pěstowarniSK (kamjeń)„Mój Jězuso smilnosć!“1846M. D.J. Mahr 1963F. M. 2006100pxMiłoćicyHalštrowskaSK (kamjeń)„Ow Jězu, kiž sy ćerpjeł za nas, hladaj z miłym wóčkom na nas, daj přewinyć nam spytowanja!“1832P. F.B. Š. 1996100pxMiłoćicyHalštrowskaSK (kamjeń)„Mój Jězuso smilnosć!“1982MiłoćicyHalštrowskaSK (kamjeń)„Zbóžniko a Božo, daj mi wěčne zbožo!“100pxNowa WjeskaK Marijinej cyrkwiSK (kamjeń)„Mój Jězuso smilnosć!“1822J. Mikel100pxNowa Wjeskapři puću do HórkowSK (kamjeń)„Mój Jězuso smilnosć!“1824Nowa JaseńcaNowojasčanska hłowna dróhaSK (drjewo)„Chrystus naša nadźija.“1961H. N.100pxNuknicaNuknica 1SK (kamjeń)„Mój Jězuso smilnosć!“1869?100pxNuknicapři puću do BaćonjaSK (kamjeń)„Chwaleny Jězus Chryst na wěki. Amen“1881 (MDCCCLXXXI)100pxNuknicapři puću do LejnaSK (kamjeń)„Jězu za nas křižowany njech nas hoja twoje rany zo će bychmy lubowali a sej zbóžnosć dobywali.“1962J. a M.B.Pančicy-KukowChróšćanskaSK (kamjeń)–1842B. G.A. M.100pxPančicy-KukowChróšćanskaSK (kamjeń) z postawu swj. Bosćana„Swjaty Bosćano, proš za nas!“100pxPančicy-KukowChróšćanska 6SK (kamjeń)„Knjez je nam bliski.“100pxPančicy-KukowChróšćanskaSK (kamjeń)„Mein Jesus Barmherzigkeit“100pxPančicy-KukowRóžeńčanska 37SK (kamjeń)„Chwaleny Jězus Chrystus!“100pxPančicy-KukowRóžeńčanska 36bSK (kamjeń)„Kiž sy ćerpjeł za mnje, spomń hdyž wumru na mnje!“??K Božej Česći.Pančicy-Kukowpři puću do WudworjaSK (drjewo)„Měr a pokoj wobradź nam, z nami dźi puć k njebjesam!“2000M. M.100pxPěskecyKamjenskaSK (kamjeń)„Mój Jězuso smilnosć!“1883M. LebzaK Wěčnej Česći BožejJ. M. 2010 M. M.100px Pěskecy  Kamjenska/Při łukach  S (kamjeń)  1837JD1989100px Pěskecy Kamjenska/Pěskowa hora   SK (drjewo) „Budźće žiwi w Chrystu!“19591999100pxPrawoćicyŁusčanski pućSK (kamjeń)„Ahdyž w swěće wšitko zhubju, ty budź moja domizna!“1907100pxPrawoćicyLipowy pućSK (drjewo)„Mamy přez mnohe horja přeńć do Božeho kralestwa“1971ML100pxPrawoćicyLipowy pućSK (kamjeń)„Kralo pokoja, chlěbje žiwjenja, sławimy će!“1872PZ100pxPrawoćicyLipowy pućSK (kamjeń)„Das Leiden und Sterben Jesu Christi.“1872PZ100pxPrawoćicypři puću do ChrósćicS (kamjeń)Das Lehmanschegut errichtete diese Statue 1810.1810I.L.100pxRadworNawjesSK (kamjeń)„Wótče do twojeju rukow poručam swojeho ducha.“1896„K wopomnjeću na dźeń poswjećenja now. far. cyrkwje 15. nowembra 1896 Gmejna Radwoŕska.“ [zadnja strona]100pxRadworNawjesSK (kamjeń)„Njech kraluje, Khrystus!“1855„Zum Andenken geſetzt von Iohann Kretſchmer, Hausbesitzer. den 1. Mai 1855.“ [při podstołpje]100pxRadworpři puću do Čorneho HodlerjaSK (kamjeń)-?„Blick auf den Dulder hin;Erwäg' in deinem Sinn,Was er für Dich gethan;Und bet' Ihn dankbar an.“[při podstołpje]100pxRóžantpři puću do SmjerdźacejeS (kamjeń) 1797 100pxRóžantpři křižowanišću Sernjanskeje a KamjenskejeS (kamjeń) 1682 RóžantPři Marijinej studničceSK (kamjeń)„CHRYSTUS NAŠA NADŹIJA“100pxSernjanypři DelanskejS (kamjeń) 1791 Georgi Buck100pxSernjanyKamjenskaSK (kamjeń)„Jězuso, napjeln moju wutrobu z lubosću k tebi!“1989J. M.Słona BoršćSłonoboršćanskaSK (kamjeń)–1850D. Sauer100pxSłona Boršćpři puću do BolborcSK (kamjeń)Chrystus, naš wumóžnik. Christus, unsere Hoffnung.1858J. Schmole aus UhnaJakob Delan 1902 1944SmječkecyKamjenskaSK (kamjeń)„Kralo pokoja, smil so nad nami!“1860100pxSmječkecyKamjenskaSK (drjewo)„Chrysće, kralo kralow, chwaleny budź na wěki!“19242008100pxSmječkecyKamjenska/WinicowaSK (drjewo)–100pxSwinjarnjaKołowaSK (kamjeń)–1866F. H.S. J.Familie Koekel100pxSwinjarnjapři puću do Noweho DworaSK (kamjeń)„Nam je křiž znamjo dobyća!“1900J. Knopf100pxWěteńcapři křižowanišću wuchodnje wjeskiS17891862100pxWěteńcapři puću do MiłoćicSK (kamjeń)„Jězuso, budź nam smilny!“1881100pxWotrowCyrkwinskaSK (kamjeń)„Chwaleny Jězus Chryst!“100pxWotrowCyrkwinskaSK (kamjeń)„Twoje hórke ćerpjenje daj mi zbóžne skónčenje.“100pxWotrowHłownaSK (kamjeń)„Chwaleny Jězus Chryst“100pxWotrowHrodźišćowaSK (kamjeń)„Božo, budź miły! Zdźerž strowy a čiły mój serbski lud.“1856Wotrowpři puću do KašecSK (kamjeń)„Chwaleny Jězus Chryst“1875Ad majorem Dei gloriamWudworpři puću do Pančic-KukowaSK (kamjeń)„Božo žohnuj lud a naš kraj!“100pxZejicypři puću do ChrósćicS (kamjeń) 1994100pxZejicypři puću do ChrósćicSK (kamjeń)„Jězuso, přez twój swjaty křiž mje k tebi zbliž.“1871I. P.

 Literatura 
 Ulrich Eichler: Marter und Bildstock – Betsäulen in Sachsen. Verlag D.J.M., Dresden 2003. 

 Wotkaz 

Stołpy a swjate křiže
Kategorija:Lisćina
Kategorija:Hornja Łužica