2005

2005 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi. 

 Podawki 
 We Łužicy 
 Załoženje Serbskeje ludoweje strony w Delnjej Łužicy.
 14.–17. julija: VI. mjezynarodny folklorny festiwal „Łužica“ wotmě so w Budyšinje, Hochozy a Chrósćicach.
 Załoženje serbskeje metaloweje skupiny Widła
 Zagmejnowanje Stróže a Wulkich Ždźarow do Rakec

 Druhdźe 
 14. januara: Přizemjenje europskeje swětnišćoweje sondy Huygens na Saturnowym měsačku Titan.
 19. apryla: Po smjerći bamža Jana Pawoła II. bu kardinal Joseph Ratzinger wot konklawe za noweho bamža wuzwoleny.
 25. apryla: Socialdemokrat Jiří Paroubek sta so z nowym ministerskim prezidentom Čěskeje.
 10. meje: W Berlinje poswjeći so pomnik za zamordowanych Židow Europy.
 25. junija: W Iranje dobudźe Teheranski měšćanosta Mahmud Ahmadinedźad prezidentske wólby.
 29./30. awgusta: Wjerćaty wichor Katrina načini wulke škody w juhu Zjednoćenych statow. Wulki dźěl města New Orleans bu powodźeny.
 18. septembra: Předčasne wólby k 16. němskemu zwjazkowemu sejmej: SPD a Zwjazk 90/Zeleni pod kanclerom Gerhardom Schröderom zhubja wjetšinu w sejmje; z najsylnišej frakciju sta so CDU/CSU. Nimo toho zaćahnjetej Lěwica a FDP do parlamenta.
 30. oktobra: Wjace hač 60 lět po zničenju w Druhej swětowej wójnje bu nowonatwarjena cyrkej našeje Knjenje w Drježdźanach swjatočnje poswjećena.
 22. nowembra: Němski zwjazkowy sejm woli Angelu Merkel za prěnju zwjazkowu kanclerku w němskich stawiznach. 
 Załoženje websydła YouTube

 Narodniny 
 15. oktobra: Christian z Danskeje – danski trónowy naslědnik

 Wumrěće 
 9. januara: Antonín Klimek – čěski stawiznar (* 1937)
 14. januara: Rudolph Moshammer – němski tworićel mody (* 1940)
 17. januara: Zhao Ziyang – chinski reformowy politikar (* 1919)
 20. januara: Per Borten – něhdyši norwegski ministerski prezident (* 1913)
 29. januara: Ephraim Kishon – israelski satirikar a awtor (* 1924)
 2. februara: Max Schmeling – němski pjasćowar (* 1905)
 3. februara: Surab Šwania – georgiski premier (* 1963)
 5. februara: Gnassingbé Eyadéma – togoski statny prezident (* 1935)
 10. februara: Arthur Miller – US-ameriski spisowaćel (* 1915)
 13. februara: Fritz Deumlich – němski geodet (* 1923)
 8. měrca: Brigitte Mira – němska hrajerka, kabaretistka a šansonowa spěwarka (* 1910)
 26. měrca: James Callaghan – britiski politikar a něhdyši premier (* 1912)
 1. apryla: Harald Juhnke – němski filmowy hrajer, spěwar a synchronowy rěčnik (* 1929)
 2. apryla: Jan Pawoł II. – romsko-katolski bamž (* 1920)
 5. apryla: Saul Bellow – US-ameriski spisowaćel (* 1915)
 6. apryla: Rainier III. – wjerch wot Monaco (* 1923)
 7. apryla: Max von der Grün – němski spisowaćel (* 1926)
 24. apryla: Ezer Weizmann – israelski politikar a prezident (* 1924)
 26. apryla: Maria Schell – awstrisko-šwicarska filmowa hrajerka (* 1926)
 2. meje: Wee Kim Wee – singapurski statny prezident (* 1915)
 6. meje: Gerat Hendrich – serbski wučer, kulturnik a publicist, Maćicar (* 1932)
 6. meje: Joe Grant – US-ameriski comicowy rysowar (* 1908)
 11. meje: Jurij Bětnar – serbski wučer a kulturnik (* 1922)
 17. julija: Edward Heath – britiski premier (* 1916)
 31. julija: Wim Duisenberg – nižozemski ekonom a politikar, prěni prezident Europskeje centralneje banki (* 1935)
 1. awgusta: Fahd bin Abdul Aziz al Saud – kral Sawdi-Arabskeje (* 1923)
 6. awgusta: Robin Cook – britiski politikar a wonkowny minister (* 1946)
 6. awgusta: Ibrahim Ferrer – kubanski spěwar skupiny Buena Vista Social Club (* 1927)
 28. awgusta: Hans Clarin – němski filmowy hrajer a synchronowy rěčnik (* 1929)
 3. septembra: Ekkehard Schall – němski dźiwadźelnik a filmowy hrajer (* 1930)
 10. septembra: Erich Kuby – němski žurnalist a spisowaćel (* 1910)
 20. septembra: Simon Wiesenthal – awstriski architekt, publicist, spisowaćel a přežiwjenc Holocausta (* 1908)
 24. oktobra: Rosa Parks – US-ameriska wojowarka wo byrgarske prawa (* 1913)
 3. nowembra: Aenne Burda – němska nakładnica (* 1909)
 16. nowembra: Henry Taube – US-ameriski chemikar, nošer Nobeloweho myta (* 1915)
 25. nowembra: George Best – sewjeroirski kopar (* 1946)
 27. nowembra: Franz Schönhuber – němski prawicarski politikar, žurnalist a awtor (* 1923)
 10. decembra: Gyula Trebitsch – němsko-madźarski filmowy producent (* 1914)

 Myta 
 Nobelowe myto
 za fyziku: Theodor Hänsch, John Hall, Roy Glauber
 za chemiju: Yves Chauvin, Richard Schrock, Robert Grubbs
 za medicinu: Barry Marshall, Robin Warren
 za literaturu: Harold Pinter
 Měrowe Nobelowe Myto: Mohammed el-Baradei (Mjezynarodny atomoenergijowy zarjad)
 za hospodarske wědomosće: Robert Aumann, Thomas Schelling
 Myto Ćišinskeho: Pětš Janaš (hłowne myto) a Tanja Donatec (spěchowanske myto)

 Dalše 
 Kulturna stolica Europy: Cork

 Wotkaz 


Kategorija:Lěto (21. lětstotk)