Cyrkej swjateho Měrćina

Cyrkej swjateho Měrćina ( St. Martini Episcopi Confessoris) je serbsko-katolska wosadna cyrkej w Njebjelčicach. Wona steji na zornowcowym kopcu w sewjerowuchodnym dźělu wsy, sewjernje hłowneje dróhi. K wosadźe słušatej nimo wosadneje wsy tež wjesce Serbske Pazlicy a Pěskecy (wot 1765). Wona wobsteji znajmjeńša z 15. lětstotka a bě klóštrej Marijina hwězda podstajena. Tak wosta tež po reformaciji katolska.

K Njebjelčanskej wosadźe słušeše w lěće 2018 799 zwjetša serbskorěčnych katolikow w třoch wsach (2007: 819).Statistika wosadow w atlasu Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa 

 Twar a wuhotowanje
Prěnja drjewjana Njebjelčanska cyrkej steješe wosrjedź wsy na kěrchowje a bu w lěće 1739 přez woheń zničena. 

Nowa cyrkej swjateho Měrćina bu wot 1740 do 1743 w barokowym stilu po naćisku italskeho architekta a twarskeho mištra Drježdźanskeje dwórskeje cyrkwje Gaetano Chiaveri při puću do Serbskich Pazlic natwarjena. Kóšty přewza po zdaću kurwjerchowski guwerner Sakskeje, Egon Anton Fürst zu Fürstenberg, kiž bě Budyskemu tachantstwu před swojeje smjerće 1716 za nowotwar katolskeje cyrkwje předwidźane pjenjezy darił. Na zapadnej stronje cyrkwinskeje łódźe namaka so wěža, na wuchodnej stronje sakristija. Prěnjotna trojoposchodowa króna wěže, podobna na Budysku radnicu, bu w lěće 1830 wottorhana a masiwna nowa kupola natwarjena, kotrejž so w ludowym erće „latarnja“ praji.

1907 je farar Kubaš ju nutřka wobnowić dał a 1938 slědowaše wonkowne wobnowjenje pod fararjom Handrikom. W lěće 1976 bu wěža znowa wobmjetana. W cyrkwi namakatej so 16 metrow wysoki a 5,5 metrow šěroki běły hłowny wołtar a retabla z drjewa w barokowym stilu. Při wołtarje su swjećo swjateje Marije donjebjeswzaća, nad tym swjećo swjateho Měrćina a na bokomaj swjatej Katyrna a Marhata. Při drjewjanej běłej baroknej klětce předstaja so ewangelisća. 

Drjewjany južny wołtar, swjećeny swjatemu Měrćinej, je 8,5 metrow wysoki a nimale štyri metry šěroki a bu wot fararja Kubaša z Hainsbergskeje cyrkwje pola Aachena kupjeny a 1892 w Njebjelčicach nastajeny. Wobraz swjateho Měrćina, prošerjej płašć dawaceho, bu w lěće 1899 wot sakskeje princesny Mathildy darjene. Sewjerny wołtar je runje tak drjewjany a swjatej Mariji swjećeny. Šěsć metrow wysoki a 270 cm šěroki běły, zdźěla pozłoćany wołtar pokaza na wołtarnym wobrazu Mariju, Jězusa Chrystusa z křižom a Boha Wótca kaž tež postawje swjateju Hańže a Marhaty na bokomaj.

Na wjacorych městnach namaka so wopon klóštra Marijineje hwězdy z pismikami C.S.A.M., poćahowacymi so na abatisu Cordulu Sommer (Cordula Sommer Abbatissa Mariastellensis).

Hač do lěta 1917 měješe Njebjelčanska cyrkej dwaj zwonaj a wot 1923 tři nowe (Marijiny, Měrćinowy a Józefowy), kiž buchu pak w Druhej swětowej wójnje zebrane. 1964 dósta cyrkej štyri nowe zwony z Apoldy.

Cyrkej so w lěće 1993 k poslednjemu razej wobšěrnje saněrowaše.

 Bože słužby 
Kemše swjeća so njedźelu, wutoru (za seniorow), srjedu (za dźěći) a pjatk jenož serbsce, sobotu serbsce a němsce. Štwórtk su serbske kemše w Pěskečanskej kapałce.

Njebjelčanska kermuša swjeći so započatk nowembra.

 Galerija 

 Fararjo 
 doba  mjeno  ródna wjes  žiwjenske daty wok. 1485  Maćij Lipič  Njebjelčicy  ? wok. 1500  Pawoł Borgmann  Wotrow  ? 1570–1578  Bosćij Zacharias  Njebjelčicy  1544–1627 1579–1618  Pětr Brusk  Chrósćicy  ? 1618–1622  Jan Wolenk  ?  1590–???? 1622–1648  Bartrołm Fulk  Chrósćicy  ????–1648 1648–1657  Jurij Grós  Kanecy  1615–1671 1658–1675  Bartrołm Miklica  Konjecy  1675–???? 1676–1679  Donat Józef Ćěsla  Chrósćicy  1644–1690 1679–1687  Pětr Anton Čoch  Miłoćicy  1649–1687 1687–1701  Jan Józef Droža  Kulow  1660–1715 1701–1703  Franc Ignac Meškank  Kulow  1656–1706 1703–1732  Jakub Józef Młynk  Kulow  1732–???? 1732–1754  Handrij Mróz  Nowa Wjes  1695–1754 1754–1763  Maćij Mróz  Nowa Wjes  1722–1769 1763–1770  Mikławš Brězan  Dubrjenk  1732–1770 1770–1774  Jurij Nuk (Mark)  Nowa Wjes  1739–1783 1774–1796  Anton Seifert  Kukow  1734–1802 1796–1829  Jakub Čunka  Chrósćicy  1755–1829 1829–1848  Jakub Šołta  Salow  1793–1848 1848–1864  Mikławš Kokla  Pozdecy  1806–1864 1864–1890  Mikławš Smoła  Wotrow  1818–1890 1890  Mikławš Bjedrich-Radlubin  Smjerdźaca  1859–1930 1890–1918  Jurij Gustav Kubaš  Šunow  1845–1924 1918–1940  Michał Mič  Dobrošicy  1879–1946 1940–1945  Romuald Wagner  ze Šleskeje  ? 1945–1946  Michał Mič  Dobrošicy  1879–1946 1946–1963  Jurij Handrik  Jaseńca  1897–1963 1963–1975  Pawoł Horjeń  Pančicy  1905–1975 1975–1976  Měrćin Salowski    1932–2010 1976–1985  Jurij Herrmann  Nowa Wjeska  1915–? 1986–2006  Michał Brězan    2006–2015  Beno Jakubaš    wot 2015  Michał Nawka   

 Žórła 

 Michał Anders: Njebjelčanska wosada. W: Měrćin Salowski (wud.): Wosady našeje domizny. Krajan 3. Nakładnistwo swj. Bena, Lipsk 1984

 Wotkazaj 

 Digitalizowane cyrkwinske knihi Njebjelčanskeje wosady na matricula-online.de

Kategorija:Njebjelčicy
Měrćin
Měrćin
Kategorija:Kulturny pomnik w Budyskim wokrjesu