Měrkow

Měrkow ( Merka) je hornjołužiska wjeska  we wuchodźe Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1994 k Radworskej gmejnje.

 Geografija 
Wjeska leži sydom kilometrow sewjernje Budyšina při sewjernej kromje hornjołužiskich honow. Susodne wjeski su Kamjenej w sewjeru, Mała Dubrawa we wuchodźe a Lutobč w juhu.

 Stawizny 
Prěnje historiske naspomnjenje jako Merkhe abo Merko sta so w lěće 1524. Dalše zapisane formy wjesneho mjena běchu Mergkaw (1658), Mörckau (1732) a Mercka (1768/91). Ležownostne knjejstwo měješe we 18. lětstotku Małsečanske ryćerkubło.

Hižo w 17. lětstotku wobsteješe w Měrkowje cyhelnja. W lěće 1842 namakachu blisko wjeski łožišća brunicy njehłuboko pod zemju a započachu je wot 1844 z małkich jamow wudobywać. Pod brunicowymi worštami wotkrychu nimo toho tež woršty běłeje hliny, kiž wužiwachu za Margarěćinu hětu w susodnej Wulkej Dubrawje. Tež z jamy jako pódlanski produkt wudobywany pěsk hodźeše so wot lěta 1906 přez nowonatwarjenu železnisku čaru Lubij–Radwor rozposyłać.

Hač do lěta 1936 bě Měrkow samostatna krajna gmejna, potom zagmejnowa so najprjedy do Lutobča a 1994 do Radworja.

 Wobydlerstwo 
 Podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Radwor   Měrkow  gmejna ličba wobydlerjow  142  3299 ličba domjacnosćow  55  1293 wosoby na domjacnosć  2,6  2,5 swójby  46  1031 bydlenske twarjenja  47  1087 bydlenska přestrjeń na wosobu (m²)  40,1  43,1 přerězna staroba w lětach  41,2  44,3 kwocient młodostnycha  31  26 kwocient starychb  25  29 podźěl prózdne stejacych bydlenjow  3,4 %  6,8 % a: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65b: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65

W lěće 1884 měješe Měrkow po Mukowej statistice 146 wobydlerjow, mjez nimi 137 Serbow (94 %). Arnošt Černik zwěsći 1956 w Lutobčanskej gmejnje serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 67,4 %.Ludwig Elle: Sprachpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, s. 245 Ličba wobydlerjow stupaše wot 1834 (110) do 1925 (162) wo połojcu. W druhej połojcy 20. lětstotka, wosebje po přewróće, woteběraše zaso.

Katolscy Měrkowčenjo přisłušeja Radworskej a protestanća z lěta 1899 Chwačanskej wosadźe.

 Wosobiny 
 Achim Brankačk (1926–2013) – wučer, chórowy nawoda a awtor
 Bjarnat Cyž (* 1951) – jednaćel Domowiny
 Hana Delanowa (1913–47) – ludowa spěwarka, antifašistka
 Marja Michałkowa rodź. Cyžec (* 1949) – politikarka CDU, zapósłanča zwjazkoweho sejma

 Hospodarstwo a infrastruktura 
Měrkow měješe wot 1906 swójske zastanišćo při železniskej čarje Radwor–Lubij, kotrež bě pak po susodnym gmejnskim sydle Lutobču pomjenowane. Čara wužiwaše so zwjetša wot industrijnych zawodow regiona, hač do nazymy 1972 jězdźachu pak tež wosobowe ćahi. Hač do zawrjenja w lěće 1998 wužiwachu čaru dale za tworowy wobchad, mjeztym su kolije wottwarjene.

Dźensa běži statna dróha 106 (Mały Wjelkow–Minakał) přez Měrkow. Najbliši wujězd awtodróhi 4 Budyšin-zapad je sydom kilometrow zdaleny.

 Literatura 


 Žórła 

 Wotkazaj 



Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu
Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy
Kategorija:Radwor
Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje
Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1524
Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)
Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1936