Dźamilja

Dźamilja (kirgisce Жамийла) je lubosćinska nowela Čingiza Ajtmatowa, kotraž je so 1958 wozjewiła. Originalna rěč knihi je kirgizišćina, hewak je wona hač dotal tež we wjele tamnych rěčow wušła. W němskej rěči wuda so tuta kniha 1960 w nakładnistwje Kultur und Fortschritt (NDR) pod titulom Djamila, w serbskej rěči 1973 w LND pod titulom Džamilja.

 Wobsah 
15 lětny hólc Sejit (Сейит) powěda lubosćinsku stawiznu swojej swakowej Dźamili:
Zahe hižo je dyrbjała so wudać na muža, kotrehož poprawom njelubuje, Sadyka (Садык). W Druhej swětowej wójnje dyrbješe wón sobu na frontu (pod nawodom Rusow), a dołho Dźamilja jeho njewidźeše, skoro sej mysleše zo je mortwy. Wona zeznaje Danijara (Данияр) při wšědnych transportach žita na dwórnišćo. Wón je zdźěla inwalidny, dokelž bu při fronće ćežko zranjeny, a wobchadźa jenož zrědka z ludnosću. Je spłóšiwy a tež jara zasonjeny, a bu tež wot wjesnjanow wotwlakowany. Jednoho dnja započa při transporće spěw spěwać, a Dźamilja spózna, zo tča w Danijaru wěste kwality. Spěwa wo ludnosći, krajinje a žiwjenju. Tež Sejit jeho wobdźiwa. Poprawom bě hač dotal spytał, Dźamilju Sadyka dla wot mužow izolować, jako so pak Dźamilja a Danijar zalubujetaj, přizwoli do toho. Tež wón lubuje Dźamilju na wěste wašnje. Jako so Sadyk z wójny wróći, eskalěruje situacija. Dźamilja njeje ženje prawu lubosć za njeho začuwała. Mjez nimaj běše poprawom přeco wšitko jara „zymne”. Jako to spóznaje, wopušći wona z Danijarom wjesku, a łama na te wašnje staru tradiciju, zo by město toho z Danijarom wjesoła a zbožowna była.

 Recepcija 
„Oui, pour moi, c'est la plus belle histoire d'amour du monde.” – „Haj, za mnje je to najrjeńša lubosćinska stawizna swěta.” (Louis Aragon) http://www.livr-esse.com
Tež dźensa so kniha hišće we wučbje wobjednawa, tak tež w serbskich šulach.

Kniha bu tež wjacekróć sfilmowana:
 prěni króć 1969, scenarij wot Ajtmatowa, režija pod Irinu Poplawskajej.
 1994 pod režije Monica Teuber
 2008 pod nowym titulom Tengri, bazuje nad stawizny knihi Dźamilja

 Wudaća 
 Kirgiskorěčna wersija:
 Чыңгыз Айтматов, Жамийла. Tekst w interneće:.
 Prěnje wozjewjenje po rusku, załožk najwjace přełožkow:
 Чингииз Айтмаатов, „Джамиля”, w Новый мир (Nowyj mir), 1958, № 8. Tekst w interneće:.
 Němske wudaće (tři titulowe warianty):
 Tschingis Aitmatow: Djamila. Novelle. Aus dem Russischen übertragen von Hartmut Herboth. Berlin: VEB Verlag Kultur und Fortschritt, 1960.
 Dshingis Ajtmatov: Dshamilja. Aus dem Russischen übertragen von Gisela Drohla. Frankfurt a.M. : Insel-Verlag, 1962.
 Tschingis Aitmatow: Dshamila. Novelle. Aus dem Russischen übertragen von Hartmut Herboth. Berlin: Verlag Volk und Welt, 1977.
 Serbskej wudaći:
 Čingiz Ajtmatow: „Džamilja”, z rušćiny přełožiłoj Kata Malinkowa, w Čingiz Ajtmatow, Džamilja, powědančce, Budyšin: Ludowe nakładnistwo Domowina, 1973.
 ~, 2., přehladany nakład, Budyšin: Ludowe nakładnistwo Domowina, 1982.

 Wotkazy 
 Wudaća kniha w katalogu Němskeje Narodnobiblioteki 
 Open Library: Džamilja 
 Google Books:  Džamilja 

 Nóžki 

 Literatura 
 Tschingis Aitmatow: Dshamilja. Unionsverlag Zürich, 1988, ISBN 3-293-00135-1

Kategorija:1958
Kategorija:Kniha
Kategorija:Kirgiska
Kategorija:Literatura (20. lětstotk)