Mnišonc (hora)

Mnišonc (tež Mnišonska hora; ) je 448 metrow wysoka hora we Łužiskich horach. Wón namaka so w Budyskim wokrjesu w Sakskej, přibližnje tři kilometry sewjernje wot Wjelećina. Na wjeršku Mnišonca steji hórska chata z wuhladowej wěžu a wusyłanski sćežor firmy Deutsche Telekom.

 Mjeno 
Najstarše znate pomjenowanje hory běše Wetzkischer Wald abo tež Wilthener Berg (Wjelećanska hora). W lěće 1558 załožichu klóšter a pozdźišo tež wjes Mnišonc (Mönchswalde) a hórka poča so po njej mjenować Mnišonc, resp. Mönchswalder Berg. Němske mjeno wobsteji ze słowow Mönch (mnich), Wald (lěs) a Berg (hora), serbske mjeno wotwodźuje so potom tež wot słowa mnich.

 Přirodne poměry 
Južny a zapadny dźěl hory a tež wjeršk leži na teritoriju města Wjelećina, sewjerne skłoniny přisłušeja gmejnje Hornja Hórka (wjesne dźěle Hornja Hórka, Mnišonc a Debsecy) a wuchodny Budestečanskej gmejnje (wjesny dźěl Zahor) a městu Šěrachow-Korzym (měšćanski dźěl Bójswecy). Mnišonc přisłuša němskemu dźělej Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Na zapadźe na Mnišonc nawjazuje Adlerberg (434 m) a na wuchodźe Słónčna hora (384 m). Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty granodiorit a žiłka dolerita. Najrozšěrjeniši pódowy typ je bruna póda a dale tež wustupuje pseudoglej a glej hač koluvisol. Na sewjerozapadnej skłoninje žórli Mnišonska rěčka, pola južne skłoniny běži Butřanka a pola wuchodnej Sprjewja. Cyła hórka słuša k přitočnišću Łobja a Sewjerneho morja. Přewažny dźěl hory je zalěsnjeny lisćowym hač měšanym lěsom. Mnišonc leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

 Wuhladna wěža a hórska bawda 
W lěće 1884 załoži so Budyske hórske towarstwo w Sprjewinym dole (Bautzener Gebirgsverein im Spreetal), kotrež započa wuhladnicu a hórsku bawdu twarić. Zakładny kamjeń twara połožichu 1. meje 1884 a swjatočnje 23. septembra 1885 wotewrěchu. Wuhladna wěža je 23 metrow wysoka a 104 schodow na nju wjedźe. W 80. lětach 20. lětstotka dyrbješe so rozpadana wuhladna wěža zawrěć, w lěće 1995 pak přeńdźe cyłkowne saněrowanje a so znowa wotewrě. Hórska bawda je w šwicarskim stilu natwarjena.

 Rozhlad 
Najlěpši rozhlad ma wopytowar wot wuhladoweje wěže. Wot tam su Łysa, Jedlová, Motydłowska wyšina, Wulki Pichow a Sokolnik kaž tež Hamorska milinarnja widźeć. Při dobrym wjedrje móžeš w dalinje tež Kyrkonoše z wjerškom Sněžki, Jizerske horiny, Jěšćed a někotre wjerški Sakskeje Šwicy spóznać.

 Galerija 

 Žórła 

 Literatura 

 Wotkazaj 

 Mapy.com: pućowanska karta , Mnišonc a wokolina

Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy
Kategorija:Hora w Sakskej
Kategorija:Rozhladna wěža w Sakskej
Kategorija:Hornja Hórka
Kategorija:Wjelećin
Kategorija:Hora w Europje
Kategorija:Łužiske hory