Radšow

Radšow ( Groß Radisch) je cyrkwinska wjes na zapadźe sakskeho wokrjesa Zhorjelc, kotraž přisłuša wot lěta 1995 gmejnje Wysoka Dubrawa. Leži mjez 225 a 275 metrami nad mórskej hładźinu pod Monumentowej horu a ma  wobydlerjow.; 

 Geografija 
mini|Rozhladna wěža na Monumentnej horje pola Radšowa
Wjes leži něhdźe sydom kilometrow sewjernje Wósporka a dźesać kilometrow juhozapadnje Niskeje pod hórkami Wysokeje Dubrawy, kotraž docpěje hnydom na sewjeru Radšowa 307 metrow. Monumentna hora na wuchodźe wsy z rozhladnej wěžu je 292 metrow wysoka.

Susodne wsy su Kamjentna Wólšinka na sewjeru, Chołm na sewjerowuchodźe, Dźěže na juhowuchodźe, Drěnow a Jěrchecy na juhu kaž tež Hornje Brusy na zapadźe.

 Stawizny 
Po formje sydlišća je Radšow lěsny łanowc. Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło wěsteho Hans de Radeschaw je z lěta 1392. Ležownostne knjejstwo měješe w 17. a 18. lětstotku ryćerkubło we wsy samej. W 19. lětstotku słušeše Radšowska wosada k centram starolutherskeje cyrkwje w tutych kónčinach Pruskeje.

Hač do lěta 1995 tworješe Radšow samostatnu gmejnu, do kotrejež słušeše wot 1938 tež susodny Drěnow. 1995 wutworichu gmejny Radšow, Hbjelsk a Wukrančicy nowu wulkogmejnu Wysoka Dubrawa.

 Wobydlerstwo a rěč 
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 510 wobydlerjow, mjez nimi 389 Serbow (76 %). W cyłej Radšowskej wosadźe chodźachu tehdy 352 wosadnych k serbskej a 427 k němskej spowědźi. Po pruskim ludličenju lěta 1905 podachu tehdy pak jenož hišće 21 wot 394 Radšowčanow serbšćinu jako swoju maćeršćinu (5,3 %).

Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 2 %.

 Wobchad 
Radšow leži při wokrjesnej dróze z Chołma do Hbjelska. Wujězd Wóspork awtodróhi A 4 je sydom kilometrow zdalena. Busowa linija 31 zwjazuje wjes wodnjo hodźinsce z Niskej, Wósporkom a Lubijom.

 Wosobiny 
 Jan Awgust Janka (1764–1833), wot 1803 do 1829 Radšowski farar
 Jan Krušwica (1811–1882), farar a spisaćel nabožinskich spisow
 Jan Herman Mrózak (1841–1902), wot 1866 do 1874 Radšowski farar

 Žórła 

 Wotkaz 

Kategorija:Wysoka Dubrawa
Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy
Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu
Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1392
Kategorija:Cyrkwinska wjes