Jabłońc

Jabłońc ( Gablenz) je hornjołužiska gmejna na sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc, při braniborskej hranicu. Leži 138 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 1800 wobydlerjow.

Gmejna słuša oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.

 Geografija 
Jabłońc nadeńdźe so w lěsojtej krajinje Mužakowskeje hole. Susodne gmejny su Jemjelica-Źěwink (wokrjes Sprjewja-Nysa) na sewjeru, Mužakow a Krušwica na wuchodźe, Běła Woda na juhu a Dźěwin na zapadźe.

Přez wjes ćeče rěčka Radošnica (Räderschnitza), kotraž so pola Mužakowa do Nysy wuliwa.

 Stawizny 
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1268 jako Gabelenze a słušeše přez lětstotki jako wudwór k Mužakowskemu stawowemu knjejstwu. Hižo wokoło lěta 1500 steješe tu farska cyrkej.

 Wobydlerstwo a rěč 
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 755 wot cyłkownje 793 Jabłońčanow serbsce (95 %). Njehladajo na to chodźachu w cyłej wosadźe 740 wosadnych k němskej a jenož 371 k serbskej spowědźi. Hač do smjerće fararja Alwina Konika w lěće 1876 so w Jabłońcu tež serbsce prědowaše. Po tym měješe wosada němskeho fararja, kotryž pak Jabłońc dla falowacych rěčnych kmanosćow zaso wopušći. Wšitke pačerske dźěći lěta 1884 běchu hižo němske.

Po pruskim ludličenju 1910 běchu tehdy přiwšěm hišće 56,8 % Jabłońskich wobydlerjow Serbja.Michael Richter: Wendische/sorbische Mehrheiten? Umstrittene Volkszählungen zwischen 1925 und 1951. W: Lětopisu 1/2018, str. 21–46, tu str. 44. Arnošt Černik zwěsći potom w lěće 1956 serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 24,3 %.

Gmejnskej dźělej 
 Jabłońc
 Kromola (Kromlau)

 Politika 
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 (Zhorjelc 1) a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157 (Zhorjelc).

 Wosobiny 
 Pětr Bjedrich Halka (1761–1833) – farar, domiznowědnik; 1786–1833 w Jabłońcu

 Žórła 

 Wotkaz 

Kategorija:Jabłońc
Kategorija:Sydlišćo w Zhorjelskim wokrjesu
Kategorija:Gmejna w Sakskej
Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy
Kategorija:Wokrjes Zhorjelc
Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje
Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1268
Kategorija:Cyrkwinska wjes