Jan Michał Budar

Jan Michał Budar (němsce Johann Michael Buder; * 9. decembra 1713 w Hornjej Hórce; † 25. nowembra 1789 runje tam) bě ryćerkubler, prawiznik a zakitowar serbskich roboćanow. Wón załoži załožbu za njezamóžitych Serbow.

Žiwjenje
Jan Michał Budar, syn ryćerkublerja, wopyta w Budyšinje łaćonsku šulu a studowaše w Lipsku prawnistwo. Jako prawiznik běše zapisany do rjada sakskich adwokatow. W rozswětlerskim duchu zarjadowaše wón swoje kubła sam. Byrnjež Budar zemjanskeho pochada njebył, bě wón jako knjez nad Hornjej Hórku, tehdy k sakskemu Mišnjanskemu hamtskemu wobwodej Stołpin słušacej, njewotwisny wot hornjołužiskich knježkow, přećiwo kotrymž zastupowaše prawa serbskich burow – husto bjezpłatnje abo za niske zarunanje.

Hižo 22 lět do swojeje smjerće, w testamenće z lěta 1767, přepoda Jan Michał Budar Stołpinskemu hamtej swoje zawostajenstwo, w kotrymž wón cyłe swoje nahladne zamóženje serbskej chudźinje Hornjeje a Delnjeje Łužicy a Mišnjanskeje (njehladajo na konfesionalnu přisłušnosć) namrěje. Hakle 40 lět po jeho smjerći so pak z realizowanjom wotkazanja započinaše, 1830 w Pruskej a 1833 w Sakskej. Załožba skutkowaše hač do lěta 1924, jako inflacija zbytne srědki zniči, a podpěrowaše w tutym času tysacy Serbow we woběmaj Łužicomaj.

 Pomnik 
W lěće 1867 počesćichu jeho Serbja z pomnikom na rowje w Budestecach a składnostnje 300tych narodnin so w lěće 2013 při jeho ródnym domje w Hornjej Hórce wopomnjenska tafla wotkry. Budestečanski pomnik bu jako wuraz dźakownosće serbskeho ludu z dobrowólnych darow financowany a płaći jako prěni serbski pomnik za zasłužbneho Serba. Posledni raz bu w lěće 1989 wobnowjeny.Trudla Malinkowa: Budarjowy pomnik w Budestecach – spočatk serbskeho pomnikarstwa. W Rozhledźe 10/2017, str. 23–27

 Literatura 
 Handrij Dučman: Jan Michał Budar, jeho žiwjenje a wotkazanje. Budyšin, 1869.
 Korla Awgust Jenč: Jan Michał Budaŕ a jeho wotkazanje. W ČMS 1858, str. 23–44.
 Program poswjećenja Budarjoweho pomnika (digitalizat)

Žórła

Kategorija:Muž
Kategorija:Serb
Kategorija:Prawiznik
Kategorija:Rodź. 1713
Kategorija:Zemr. 1789
Kategorija:Wosoba (Hornja Hórka)