Ivo Andrić

mini|Višegradski móst

Ivo Andrić (kyrilisce Иво Андрић; * 9. winowca 1892 w Dolacu blisko Travnika, † 13. nalětnika 1975 w Běłohrodźe) bě najwuznamniši juhosłowjanski spisowaćel, kaž tež diplomat, politikar a jako jenički Juhosłowjan nošer Nobeloweho myta za literaturu, kotrež dósta w lěće 1961 za swoju twórbu Na Drini ćuprija („Móst nad Drinu“).

Andrić pochadźeše z katolskeje rjemjeslnikoweje swójby a bu rodźeny w bosniskej wsy Dolac blisko Travnika jako syn Antuna Andrića a jeho mandźelskeje Katariny. Po smjerći jeho nana w lěće 1894 přećahny Katarina z młodym Ivom do wuchodobosniskeho města Višegrada nad Drinu, hdźež Andrić wotrosće.

Wot lěta 1912 wón studowaše slawistiku, filozofiju a stawizny, mjez druhim w Zagrebu, Winju, Krakowje a w Štyrskim Hródku. Jako čłon rewolucionarneje skupiny Mlada Bosna („Młoda Bosniska“) bu Andrić za čas Prěnjeje swětoweje wójny w Spliće zajaty a tam, kaž tež w Travniku a Zenicy arestowany.

Po wójnje běše jako podpěrowar ideje juhosłowjanskeho zjednoćenja čłon Narodneje rady w Zagrebu a wot lěta 1919 sobudźěłaćer wonkowneho ministerstwa w Běłohrodźe. W slědowacych lětach dźěłaše hač do wobsadźenja Juhosłowjanskeje přez němske wójsko w lěće 1941 jako diplomat we Vatikanje, w Bukaresće, Tersće, Štyrskim Hródku, Parizu, Madridźe, Brüsselu, Genfu a Berlinje. Mjez 1939 a 1941 běše wupósłanc juhosłowjanskeho kralestwa w Němskim reichu.

Po Druhej swětowej wójnje sta so Andrić z předsydu Zwjazka juhosłowjanskich spisowaćelow a ze zapósłancom sejma w Běłohrodźe. Wot lěta 1954 běše wón z čłonom Komunistiskeje strony Juhosłowjanskeje.

 Wažne twórby 
 Die Entwicklung des geistigen Lebens in Bosnien unter der Einwirkung der türkischen Herrschaft. Disertacija na uniwersiće w Štyrskim Hródku, 1924.
 Na Drini ćuprija, 1945 („Móst nad Drinu“, něm. Die Brücke über die Drina, 1953)
 Gospođica, 1945 („Knježna“, něm. Das Fräulein, 1958)
 Travnička hronika, 1945 („Travničanska chronika“, něm. Wesire und Konsuln abo Audienz beim Wesir, 1961)
 Zlostavljanje, 1950 („Čwělowanje“, něm. Die Misshandlung)
 Prokleta avlija, 1954 („Poklaty dwór“, něm. Der verdammte Hof, 1957)
 Aska i vuk, 1960 („Aska a wjelk“, něm. Aska und der Wolf, 1983)
 Jelena žena koje nema, 1963 („Jelena - žona, kotraž njeje“, něm. Jelena, 1967)
 Priče iz detinjstva, 1967 („Powědki z dźěćatstwa“)
 Znakovi pored puta, 1976 („Znamja při puću“, něm. Wegzeichen, 1982)

 Wotkazy 

 Muzej Iva Andrića w Běłohrodźe (serbisce/jendźelsce)

Kategorija:Muž
Kategorija:Rodź. 1892
Kategorija:Zemr. 1975
Kategorija:Juhosłowjan
Kategorija:Serbochorwatska literatura
Kategorija:Awtor
Kategorija:Literatura (20. lětstotk)