ArXiv

arXiv.org (mjenowany „“) je dokumentowy serwer za preprinty z wobłukow fyziki, matematiki, informatiki a biologije.

 Stawizny 
Hišće před nastaćom World Wide Weba je Paul Ginsparg w lěće 1991 na Los Alamos National Laboratory (LANL) z archiwowanjom fyzikowych nastawkow započał. Jeho serwer měješe fyzikarjam k spěšnemu wuměnjenju preprintow słužić. Druhe discipliny su počasu k tomu přišli. W běhu slědowacych 10 lět wuwiwaše so arxiv.org k sylnje frekwentowanej platformje z něhdźe 3000 nowo nahratymi dokumentami a štyrjomi milionami přistupow wob měsac (staw 2002).Max Rauner, Die Zeit 47/2002: Urknall im Zeitschriften-Universum Tuchwilu so archiw na Cornell University wjedźe a swětodaloko špiheluje.

W lěće 2006 bu matematikar Grigori Perelman za dopokaz  Poincaréje hypotezy, kotryž bu jenož na arXiv-serwerje wozjewjeny, a nic – kaž je hewak z wašnjom – we fachowym časopisu, z Fields-medalju wuznamjenjeny. Perelman pak njeje wuznamjenjenje akceptował.

Dla spěšnosće mediuma internet so wozjewjenki w přiběracej měrje online na arXivje město we wotpowědnych ćišćerskich publikacijach čitaja.Open Access: Denken ist frei při ZEIT ONLINE, wotwołany 7. januara 2010

 System 
Wozjewjenja so bjez posudźenja k archiwowanju akceptuja. Wot lěta 2004 pak je wotkładowanje nastawkow na systemje jenož hišće móžne, jeli so to wot hižo etablěrowaneho awtora přizwoluje (endorsement) abo jeli so ličak dowěry hódneje domejny wužiwa. Tutón zadźěwk bu nuzny, zo by spam abo hrube přestupjenja prawidłow wědomostneho publikowanja wobešło. Wudźeržowanske kóšty za arXiv su skrótšenja etata dla poćeženje za Cornell University Library. Tohodla poprosy wona w januarje 2010 tajke institucije, kotrychž wědomostnicy ekstensiwnje arXiv-dokumenty sćahuja, wo dobrowólnu financielnu podpěru.arXiv Support FAQUlrich Herb, Telepolis 28. januara 2010: Open-Access-Förderverein für arXiv Tutón koncept njezměni wězo ničo na nałožowanju principa Open-Access: čitarjo a tež awtorojo móžeja składowanje dokumentow na arXivje tež nadal darmo wužiwać.

 Žórło 

 Eksterne wotkazy 
 arXiv.org 
 de.arxiv.org – Špihelowy serwer w Němskej
 Wužiwarski powjerch za arXiv – Fokus na matematiski dźěl 

 Hlej tež 
 Fachowa datowa banka

Kategorija:Medijowy archiw
Kategorija:Dokumentowy serwer
Kategorija:Informaciski system
Kategorija:World Wide Web