Minakał

Minakał ( Milkel) je cyrkwinska wjes na sewjerowuchodźe Budyskeho wokrjesa w Sakskej. Wona słuša k Hornjej Łužicy a wot 1. januara 1999 k Radworskej gmejnje. Minakał leži w serbskim sydlenskim rumje a ma ;  wobydlerjow. Do Minakała słuša wjesny dźěl Hat (Teicha).

 Geografija 
Wjeska leži 15 kilometrow sewjernje Budyšina w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow we wysokosći 136 metrow nad normalnej nulu. Wokolina je poměrnje płona a charakteristiska přez rěki a přirodne a rybjace haty. We wsy wuliwa so rěčka Łomšćanka do Małeje Sprjewje, promjenja Sprjewje.

 Ležownostne mjena 
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Deleńki, Rěžowač = stary hat, Milany, Bródki, Wuheńc, Łužk, Křiz-hat, Čorny łuh, Běły łuh, Ćernjanski hat.Michał Rostok: Ležownostne mjena. W: ČMS 40 (1887), str. 3–50, tu str. 11 (digitalizat).

 Stawizny 
mini|upright|Ewangelska cyrkej w Minakale
Wjeska so prěni raz 1322 jako Milekal naspomni a ryćerkubło prěni raz w lěće 1430. W lětomaj 1556 a 1752 so cyła wjes nimo cyrkwje wotpali.Album der Rittergüter und Schlösser im Königreiche Sachsen nach der Natur neu aufgenommen von F. Heise, Architect. III. Section: Markgrafenthum Oberlausitz, Leipzig, um 1860. 

Po Wienskim kongresu zwosta wjes w Sakskej.

Dnja 29. oktobra 1922 załožichu Minakałscy Serbja swoje towarstwo „Statok“, kotremuž přisłušachu šěsć lět pozdźišo na 80 čłonow z Minakała kaž tež z wokolnych wsow Lipiča, Psowjow, Wjesela, Drobow a Łomska. Wot 1925/26 měješe „Statok“ tež swójski chór pod nawodom Emila Krawca-Schneidera, bratra Bjarnata Krawca, kaž tež dźiwadłowu skupinu. Kónc 1920tych lět nawjedowaše chór wěstu chwilu tež wučer Jan Lajnert. Jako čłonske towarstwo Domowiny dyrbješe tež Minakałski cyłk swoju dźěławosć 1937 zastajić. W lěće 1958 spožči so Minakałskej Domowinskej skupinje čestne mjeno „Statok“.STATOK jemu rěkachu. W Předźenaku, 16. septembra 1972, str. 8.

Hač do kónca lěta 1998 běše Minakał samostatna gmejna, so pak 1. januara 1999 Radworjej přidruži.

 Wobydlerstwo a rěč 
W lětomaj 1884/85 zliči Arnošt Muka w Minakale 436 wobydlerjow, z kotrychž běchu 389 Serbow (štož wotpowědowaše 89 %). Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 57,1 %.

Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 366 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 47,2 lět (Sakska: 46,4).Wuslědki ludličenja 2011 za Radwor (pdf)

 Wosada 
Do Minakałskeje ewangelskeje wosady – dźensa dźěl wosady Minakał-Łupoj – słušeja wsy Droby, Chróst, Kamjenej, Łomsk, Lipič, Psowje a Wjesel.

 Wosobiny 
 Jan Langa (1669–1727), Minakałski farar wot 1710 do 1727
 Handrij Šała (1843–1915), wučer a składnostny basnik, rodźeny w Minakale

Za dalšich fararjow hlej zapisk wo Minakałskej cyrkwi.

 Literatura 


 Žórła 

mini|center|upright=1.8|Powětrowy wobraz Minakała a hatow z juha

 Wotkazaj 

Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu
Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy
!
Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje
Kategorija:Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty
Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1322
Kategorija:Sydlišćo při Małej Sprjewi
Kategorija:Cyrkwinska wjes
Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)
Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1999