Kito Wylem Broniš

Kito Wylem Broniš ( Christian Wilhelm Bronisch; * 5. decembra 1788 w Pricynje, † 12. decembra 1881 w Drjowku) běše w Delnjej Łužicy skutkowacy serbski farar a rěčespytnik.

 Žiwjenje 
Syn fararja wopytowaše gymnazij we Łukowje a studowaše po tym wot lěta 1808 hač do 1811 teologiju w Lipsku. Na to dźěłaše wón jako domjacy wučer w Lubinje a wot 1816 jako farar w Změšowje. Po dźesać lět přiwza farske městno w ródnej wsy Pricynje, hdźež skutkowaše potom nimale 50 lět. W lěće 1874 poda so na wuměnk do Drjowka.

Broniš płaći jako jedyn z najbóle mnohostronskich sorabistow 19. lětstotka. Jeho wozjewjenja wobsahuja přinoški k onomastice kaž tež k ludowědźe a stawiznam Serbow w Delnjej Łužicy. Wyše toho přinošowaše k Smolerjowej zběrce delnjoserbskich ludowych spěwow.

Kito Wylem Broniš wozjewi serbsce w Časopisu Maćicy Serbskeje a němsce mjez druhim w Nowym łužiskim magacinje Hornjołužiskeho towarstwa wědomosćow a w rjedźe Jahrbücher für slavische Literatur, Kunst und Wissenschaft.

 Spisy 
 P. Broniš: Die slavischen Familiennamen in der Niederlausitz. Schmaler & Pech, Bautzen 1867.
 w Časopisu Maćicy Serbskeje:
 Delnjołužiske substantiva pluralia tantum, ČMS 15, 1862, s. 108–109 (Digitalisat).
 Delnjołužiske substantiva deminutiva, kiž wuznam primitivow přeměnjeja, ČMS 15, 1862, s. 109–111 (Digitalisat).
 w Nowym łužiskim magacinje:
 Einiges über die Etymologie wendischer Ortsnamen, NŁM 17, 1839, s. 57–73 (Digitalisat).
 Ueber die mannigfaltigen Formen und den sprachlichen Werth wendischer Ortsnamen, NŁM 20, 1842, s. 53–96 (Digitalisat).
 Verdient die wendische Mundart in der Niederlausitz den Vorwurf des Barbarismus?, NŁM 23, 1846, s. 241–285 (Digitalisat).
 Grundzüge der deutschen Mundart, welche inmitten der sorbischen Bevölkerung und Sprache in der Niederlausitz und in den nördlichen Theilen der Oberlausitz gesprochen wird, NŁM 39, 1862, s. 108–195 (Digitalisat).
 w Jahrbücher für slavische Literatur, Kunst und Wissenschaft:
 Mitteilungen aus einem alten Wörterbuch der niederlausitzisch-serbischen (wendischen) Mundart, Jahrbücher NF 2, 1854, s. 331–344, 537–556

 Literatura 
 Anja Pohončowa: Kito Wylem Broniš (1788–1881) – pózabyty dolnoserbski rěcywědnik. W Lětopisu 54, 2007, s. 65–89

 Wotkaz 
 Inwentar w Serbskim kulturnym archiwje (pdf-dataja)

Kategorija:Serb
Kategorija:Muž
Kategorija:Rodź. 1788
Kategorija:Zemr. 1881
Kategorija:Sorabist
Kategorija:Ewangelsko-lutherski duchowny
Kategorija:Awtor
Kategorija:Literatura (19. lětstotk)