Akuzatiw

Akuzatiw (wot łaćonskeho accūsātum), tež žadak, je gramatiski pad, kotryž direktny objekt w nominatiwnych rěčach wupraji.

W akuzatiwje steji objekt transitiwnych werbow, mjeztym zo so při njetransitiwnych werbach druhi pad za objekt jewi abo žadyn objekt njejewi.

 W serbšćinje 
W serbšćinje rozeznawa so akuzatiw jenož při singularnych žónskich substantiwach twjerdeho skłonjowanja wot nominatiwa. Při žiwych muskich substantiwach w singularje ma samsnu formu kaž genitiw.

 Warju poliwku. (singularny žónski substantiw)
 Widźu nana. (singularny muski substantiw, wosoba)
 Słyšu ptaka. (singularny muski substantiw, zwěrjo)
 Widźu polo. (singularny srjedźny substantiw)

W pluralu ma akuzatiw při wšěch substantiwach z wuwzaćom muskich wosobow samsnu kóncowku kaž nominatiw. Při muskich wosobach ma samsnu formu kaž genitiw.
 Julija jě běrny. (pluraliski žónski substantiw)
 Frico widźi nanow druhich šulerjow. (pluraliski muski substantiw, wosoba)
 Anka słyši ptaki. (pluraliski muski substantiw, zwěrjo)
 Stary bur wora pola. (pluraliski srjedźny substantiw)

 W němčinje 
W němčinje rozeznawa so akuzatiw jenož při singularnych maskulinych formach artikla a při pronomenje třećeje muskeje wosoby wot nominatiwa.

 Otto baut ein Haus. (Otto twari dom., singularny srjedźny substantiw)
 Jule kocht die Suppe. (Julija wari poliwku., singularny žónski substantiw)
 Fritz sieht einen Esel. (Frico widźi wosoła., singularny muski substantiw)
 Josef aß Äpfel. (Jozef je jabłuka jěł̇., plural)
Wězo so zwjetša markěrowanje na substantiwje njestanje, ale na artiklu. Jenož małko maskulinych słowow ma rozdźěl mjezy nominatiwom a akuzatiwom.
 Jana sieht einen Raben. (Jana widźi rapaka.)

 Po prepozicijach 
Někotre prepozicije žadaja sej akuzatiw:
 durch
 für
 gegen
 ohne
 um

 Adwerbialny akuzatiw 
Tež eksistuje adwerbialny akuzatiw, kotryž traće (1) abo čaru (2 a 3) wupraji. Wón so njemóže přez pronomen narunać. Nimo toho so wot werba nježadaja a tohodla samo móže při werbach stać, kotrež předmjet w akuzatiwje nimaja.

 Sie besucht ihn jeden Monat. (Wona wopyta jeho kóždy měsac., 1)
 Paul hat die Katze den ganzen Weg getragen. (Pawoł je kóčku cyły puć njesł., 2)

Samo při přeměnje do pasiwa zawostanje.
 Die Katze wurden den ganzen Weg getragen. (Kóčka bu cyły puć njesena., 3)

 Žórła 


Kategorija:Gramatiski kazus