Ukraina

Ukraina ( Україна, starše serbske mjeno Wukrajina)Pomocny terminologiski słownik němsko-serbski, Berlin 1957 je wulki njewotwisny stat we wuchodnej Europje a jedna z republikow nastatych po rozpadźe Sowjetskeho zwjazka w lěće 1991. Wona je najwjetši kraj, kotryž leži dospołnje w Europje.

Kraj mjezuje z Ruskej na wuchodźe, z Moldawskej a Rumunskej na juhozapadźe, na zapadźe z Madźarskej, Słowakskej a Pólskej a na sewjerje z Běłoruskej. Južnu hranicu tworitej Čorne a Azowske morjo. Stolica a najwjetša metropola kraja je Kijew, dalše wulkoměsta su Charkiw, Dnipro, Donjeck, Odesa a Lwów.

Nimo ukrainšćiny so předewšěm na wuchodźe a juhu kraja wjele rusce rěči. Wuchod a juh stej tuž kulturno-politisce, na rozdźěl wot zapadneho krajneho dźěla, bóle na Rusku orientowanej.

Kijewska Rus bě srjedźowěkowski předchadnik dźensnišich statow Ruskeje, Běłoruskeje a Ukrainy. Narok na knjejstwo nad teritorijom dźensnišeje Ukrainy měnješe so wjacekróć. Wot rozpada Sowjetskeho zwjazka 1991 je Ukraina wot njewotwisna. W februarje 2014 wudyri po aneksiji połkupy Krim přez Rusku hač do dźensnišeho trajacy wobrónjeny konflikt mjez Ruskej a Ukrainu w dźělach wuchodneje Ukrainy. Krim a dźěle wuchodoukrainskeju oblasćow Donjeck a Luhansk su wot 2014 pod ruskej kontrolu.

Dnja 24. februara 2022 zahaji Ruska wojersku inwaziju do teritorija Ukrainy, kotruž nimale wšě staty na swěće raznje zasudźeja. Ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj wozjewi dla ruskeje inwazije wójnski staw kaž tež wójnske prawo w kraju.

 Mjeno 
Prěnje historiske naspomnjenje mjena Ukraina je z lěta 1187. Wosebje w historiskich pólskich a ruskich žórłach 18. a 19. lětstotka je so pak husto tež mjeno wuchodneho dźěla Małorus (малоросіяни) wužiwało, kotrež jewi so tež w serbskej literaturje do Druheje swětoweje wójny.

 Rozrjadowanje 
Ukraina wobsteji ze 24 oblasćow, awtonomneje republiki Krim a dweju městow ze specialnym statusom (Sewastopol a hłowne město Kijew). Najwjetše města su Kijew, Charkiw a Dnipro. Krim a z njej město Sewastopol stejitej wot lěta 2014 pod kontrolu Ruskeje.

 Žórła 

 Wotkazy 

!
Kategorija:Stat w Europje
Kategorija:Čłonski stat Zjednoćenych narodow