Wuhlik

Wuhlik (tež karboneum, z łać. carbonium ze słowa carbo „(drjewowe) wuhlo“) je chemiski element 4. hłowneje skupiny ze symbolom C. Wustupuje w přirodźe w čistej  formje ale tež chemisce wjazany. Dla jeho wosebiteje elektronoweje konfiguracije (połpjelnjena L-skorpizna) kmanosć k tworjenju kompleksnych molekulow a  wot wšěch chemiskich elementow najwjetšu wšelakorosć na chemiskich wjazbow wobsedźi. Wuhlikowe wjazby tworja molekularny zakład wšeho zemskeho žiwjenja.

 Wažne wjazby 
 Oksidaj 
Wuhlik wustupuje w dwěmaj oksidomaj, při tym ma rozdźělnu hódnosć.

 CO (wuhlikowy monoksid) je jara jědojty za ludźi a wjele zwěrjatow a nastanje přez njedospołne spalenje. Wuhlik je w tutej wjazbje dwuhódnotny. 

 CO2 (wuhlikowy dioksid) je we wodźe rozpušćomny a reaguje z wodu k wuhlikowej kisalinje (H2CO3). Wón so z wjele žiwochow wudychuje, dokelž wón so z wuhlikowych hydratow a kislik  nastanje. Wuhlik je w tutej wjazbje štworohódnotny.

 Kisalina 
Wuhlik wustupuje w jednej anorganiskej kisalinje.

 H2CO3 (wuhlikowa kisalina) je słaba kisalina. Wona móže z wjele kowami sele tworić.

 Wuhlikowodźiki 
Wuhlikowodźiki wobsteja ze znajmjeńša jednoho wuhlikoweho atoma a štyrjoch wodźikowych atomow. 

Eksistuja tři skupiny, kotrež so rozeznawaja po tym, kelko syćenych wjazbow maja.
 Alkany
 Alkeny
 Alkiny

 Noty 

Kategorija:Njekow
Kategorija:Chemiski element