Bukecy

Bukecy ( Hochkirch) su wjes a gmejna na wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Leža při zwjazkowej dróze 6 mjez Budyšinom a Lubijom. Gmejnski teritorij rozpřestrěwa so w hornjołužiskich honach wot wjerškow Čornoboha a Rubježneho hroda na juhu nimale hač do doliny Lubaty na sewjeru. Wjes sama ma  wobydlerjow.; 

Nimo Wujezda słušeja wšitke gmejnske dźěle oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.

 Stawizny 
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1222 pod swojim serbskim mjenom jako Bukewiz a měješe tehdy hižo swójsku cyrkej. Němske mjeno Hoynekirche abo Hoenkirche so hakle 1368 jewi a poćahuje so na cyrkej, kotruž běchu na najwyšim blaku wjeski twarili. Prěnjotnja serbska wjes ležeše najskerje dale deleka při haće.

Bukecy stachu so znate přez „nadpad w Bukecach“ w Sydomlětnej wójnje, při kotrymž překwapichu a přemóžichu rakuske jednotki pod hrabju Daun dnja 14. oktobra 1758 Prusow pod Bjedrichom II.

W běhu wupućowanja wjele łužiskich swójbow w 19. lětstotku dóstachu so tež mnohe serbske swójby z Bukečanskeje wosady a Bukec samych do Ameriki abo Awstralskeje. Tak załožichu w lěće 1853 w awstralskim staće Victoria štyri serbske a jedna němska swójba wjes pod mjenom Bukecy, pozdźišo Hochkirch, kotraž je so 1918 na Tarrington přemjenowała. W lěće 1884 mějachu Bukecy po Mukowej statistice 530 wobydlerjow, mjez nimi 404 Serbow (76 %). Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 43,4 %.

Dnja 16. awgusta 1921 załoži so w Bukecach pod nawodnistwom Hermana Ranicha a Jana Zoby jednota Serbskeho Sokoła.Přehlad něhdyšich jednotow Sokoła, wotwołane dnja 25. januara 2020

Posledni serbski farar w Bukecach bě Gerat Lazar (1910–1992), kotryž so 1976 na wuměnk poda. Dźensniši farar Thomas Haenchen je serbsce nawuknył. W Bukečanskej wosadźe wobsteji Serbska bjesada, kotraž so prawidłownje zetka. Nimo toho wotměwa so kóžde lěćo Serbski dworowy swjedźeń we Wuježku. Na delnim (nowym) pohrjebnišću nadeńdu so pjeć serbskich narownych pomnikow, na kěrchowje tři.

Wot wobeju gmejnskeju zarjadow faworizowane zjednoćenje Bukec a Wósporka je so wot Bukečanskeho wobydlerstwa 2012 we wothłosowanju wotpokazało.

 Ležownostne mjena 
Michał Rostok naliči 1887 za same Bukecy slědowace serbske ležownostne mjena: Hromadnik, Wulki zahon, Mały zahon, Wěčniki (tež Wěnčiki, hórka při puću do Mješic), Popec kut, Skopcy (hórka), Měšeŕskec hórka, Na Palmani, W Móstkach (Móski), W łužach, Pola sraneho kamjenja, W Swědom nic haće, Pod srěnjej dróhu, Pola Mitašec mjezy, Pola Křižanec keŕkow, W topołach, W Mičkec łukach, W jězorach, Na Kosmaču, Šibjeńca, W Włosančkach, Pola pěskoweje jamy,Michał Rostok: Ležownostne mjena. W: ČMS 40 (1887), str. 3–50, tu str. 7 (digitalizat). Dźěłošća, Hajk, Awstralska, Zła łuka, Chlěbowe pola, Wolace kloki, Šćerkawka, Maleny, Rynčec hród, Hozowy keŕk, Zwisyla, Kopica, Sćěna.Michał Rostok: Ležownostne mjena. W: ČMS 40 (1887), str. 3–50, tu str. 30 (digitalizat).

 Wjesne dźěle 
mini|Napohlad Koporc z Bukec
mini|Powětrowy wobraz Rodec
mini|Tykowana chěža we Wuježku
 wjes  wob.  <small>přer.staroba  ♀/♂a  kwocientmłodychb  kwocientstarychc  wosoby/domjacnosć Błócany  108  47,7  116  24  35  2,4 Bukecy  703  46,6  92  22  36  2,5 Čornjow  118  48,2  100  20  39  2,3 Jawornik  15  61,3  88  0  114  2,1 Kołwaz  103  42,8  94  25  28  2,4 Koporcy  71  49,1  103  30  62  2,4 Lejno  112  43,0  120  25  21  2,1 Mješicy  175  46,6  122  14  25  2,3 Něćin  52  45,4  108  26  23  2,5 Nowe Koporcy  27  48,0  93  25  44  2,3 Nowy Wuježk  28  48,2  115  16  32  2,3 Pomorcy  201  40,1  103  32  21  2,3 Rodecy  120  47,5  103  13  28  2,2 Trjebjeńca  125  44,4  119  22  31  2,5 Wawicy  76  49,2  138  19  58  2,1 Wujezd  172  45,2  126  22  30  2,5 Wuježk  137  39,5  90  40  31  2,5 Žornosyki  77  48,7  108  21  40  2,3 gmejna Bukecy  2420  45,6  104  23  33  2,4 podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Bukecy a: ličba mužow na 100 žonowb: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65c: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65

Po ludličenju lěta 2011 bě 45,7 % wobydlerjow Bukečanskeje gmejny ewangelskeje a 4,2 % katolskeje konfesije.Wuslědki censusa 2011 za Bukečansku gmejnu: Nabožina 2022 běchu to jenož hišće 37,1 % resp. 3,4 %.Datowe łopjeno za gmejnu Bukecy na zensus.sachsen.de; wotwołane 16. februara 2025 (pdf-dataja) Přerězna staroba Bukečanow ležeše w tutym lěće pola 46,2 lět.

 Politika 
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 56 (Budyšin 5) a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156 (Budyšin I).

 Wjesnjanosta 
Wjesnjanosta Bukec je wot 2022 Thomas Meltke.

+wólby wjesnjanostywólbawjesnjanostanamjetwuslědk (%)2022Thomas MeltkeMeltke59,82015Norbert WolfCDU97,3200897,0200167,7

 Kubłanje 
W Bukecach wobsteji zakładna šula, na kotrejž so tež serbšćina wuwučuje.Lisćina šulow z poskitkom serbskeje wučby na webstronje Rěčneho centruma WITAJ WITAJ-skupina w Bukečanskej pěstowarni nošerja AWO bu 2024 krótkodobnje ze strony nošerja rozpušćena.

 Wosobiny 
 W Bukecach so narodźili 
 Křesćan Bohachwał Kowar (1703–78) – farar, spisowaćel
 Jan Awgust Janka (1764–1833) – farar, sobuwudawaćel prěnjeho serbskeho časopisa
 Handrij Króna (1855–1937) – bur, narodny prócowar
 Pawoł Lubjenski (1895–1970) – blidarski mišter, narodny prócowar, župan Lubijskeje župy
 Marko Grojlich (* 1948) – rozhłosownik a awtor

 W Bukecach skutkowali 
 Hrjehor Martini (1575–1632) – farar a přełožer; 1600–1605 Bukečanski farar
 Jan Wawer (1672–1728) – farar, nabožinski a kulturny prócowar; wot 1702 w Bukecach
 Jan Bjedrich Langa (1709–1757) – duchowny, přełožowar nabožinskeho pismowstwa; 1739–57 Bukečanski farar
 Michał Mjeń (1791–1875) – farar, narodny prócowar; 1826–68 Bukečanski farar
 Handrij Kerk (1822–1894) – kubler, sejmski zapósłanc; předsyda Bukečanskeho serbskeho towarstwa wot 1876
 Korla Awgust Kubica (1842–1914) – farar, předsyda wuběrka Maćicy Serbskeje; 1881–1910 Bukečanski farar
 Arnošt Lodni (1878–1969) – wučer, kantor, kulturny prócowar; wot 1913 w Bukecach
 Gustaw Alwin Mjerwa (1882–1958) – farar, kulturny prócowar, redaktor časopisa Pomhaj Bóh; 1910–41 a 1946–58 Bukečanski farar
 Pawoł Grojlich (1908–92) – pismikistajer, ćišćer, ludowy spisowaćel; 1933–92 w Bukecach

Za dalšich fararjow hlej zapisk wo Bukečanskej cyrkwi.

 Literatura 
 800 Jahre Hochkirch – 800 lět Bukecy. Wudał Lars-Arne Dannenberg. Via Regia Verlag, Kinspork 2022.
 Pawoł Grojlich: Bukecy − něhdy a dźensa. W Rozhledźe 42 (1992), čo. 3, str. 82–85.

 Žórła 

 Wotkazaj 

 Gmejna Bukecy

Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu
Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy
Kategorija:Gmejna w Sakskej
!
Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje
Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1222
Kategorija:Cyrkwinska wjes