Worklecy

Worklecy ( Räckelwitz) su wjes a gmejna w sakskej Hornjej Łužicy. Wone su čłonska gmejna zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe. Gmejna leži w katolskim jadrje serbskeho sydlenskeho ruma; wulki dźěl wobydlerstwa su Serbja.

 Geografija a wobchad 
mini|left|Powětrowy wobraz Worklec (2017)
Gmejna leži něhdźe wósom kilometrow na wuchod wot wokrjesneho města Kamjenc a wokoło 15 kilometrow sewjerozapadnje wot Budyšina w serbskich Horjanach. A 4 je přez najězd na awtodróhu Horni Wujězd (wokoło 6 km) docpějomna. Gmejna leži w zapadnej Hornjej Łužicy na kromje Zapadołužiskeje pahórčiny, w přechodźe mjez płonymi hatnišćemi na sewjer a Łužiskich hór na juhu. Přez Worklecy běži Klóšterska woda, prawy přitok Čorneho Halštrowa.

 Stawizny 
Worklecy buchu w lěće 1280 jako Rokolewicz prěni raz přez wopismo naspomnjene. Wot lěta 1304 běše tu ryćerkubło. Poslednja wobsedźerka kubła, hrabina Monika von Stollberg, wotkaza knježi dom Malteskemu rjadej. W dobje wot 1903 do 2000 běše potom w něhdyšim knježim domje katolska chorownja tutoho rjada. Wulki dźěl wobydlerjow wokoliny je so we Worklecach narodźił.

 Wobydlerstwo 
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 522 wot cyłkownje 539 Worklečanow a Nowowješćanow serbsce. Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 we Worklečanskej gmejnje serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot hišće 86,4 %.

Po němskim censusu lěta 2022 přisłuša 83 % wobydlerstwa romsko-katolskej cyrkwi a 5,3 % ewangelskej. Přerězna staroba ležeše w gmejnje pola 42,6 lět, štož bě mjenje hač lětdźesatk do toho.Datowe łopjeno za gmejnu Worklecy na zensus.sachsen.de; wotwołane 6. januara 2025 (pdf-dataja)

 Politika 
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 53 (Budyšin 2) a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156 (Budyšin I).

 Gmejnska rada 
Gmejnska rada ma tuchwilu dwanaće čłonow, mjez nimi dwě žonje. Komunalne wólby lěta 2024 mějachu slědowace wuslědki:Wuslědki komunalnych wólbow dnja 9. junija 2024 we Worklecach na wahlen.sachsen.de

 Strony a zjednoćenstwa 2024 2019 2014 % sydła % sydła % sydłaKřesćansko-demokratiska unija Němskeje (CDU)51,2760,9870,69Swobodne serbske wolerske zjednoćenstwo35,2431,8429,43Perspektiwa za wjesny rum13,61----PVR--7,4--- cyłkownje 100,0 12 100,0 12 100,0 12 wobdźělenje 76,1 % 69,8 % 62,2 %

Gmejnskej radźe přisłušeja wot 2024 slědowacy radźićeljo a radźićelce:

 CDU: Dr. Beno Wałda, Jan Neter, Robert Šołta, Damian Dyrlich, Pětr Brězan, Marcel Rjelka, Christoph Wuleńk
 Serbske wolerske zjednoćenstwo: Stefan Hicka, Antje Bobcyna, Diana Pawlikowa, Christoph Dubaw
 Perspektiwa za wjesny rum: Handrij BjedrichTole su woleni gmejnscy a měšćanscy radźićeljo. W Serbskich Nowinach dnja 12. junija 2024.

 Wjesnjanosta 
Čestnohamtski wjesnjanosta Worklec je wot 1. awgusta 2022 Clemens Poldrack, kiž bě při wólbach 12. junija tutoho lěta 54,3 % hłosow dóstał. Jeho přećiwny kandidat bě Pětr Brězan za CDU (45,7 %). Do toho steješe hižo z 1970tych lět Franc Brusk (CDU) na čole gmejny a bě w poslednich lětach najdlěje amtěrowacy wjesnjanosta Sakskeje.Wuslědki komunalnych wólbow dnja 12. junija 2022 we Worklecach na statistik.sachsen.de

 Wjesne dźěle 
Do Worklečanskeje gmejny słušeja slědowace wsy:

 wjes  wob.  <small>přer.staroba  ♀/♂a  kwocientmłodychb  kwocientstarychc  wosoby/domjacnosć Haty  28  40,7  100  26  21  2,8  Horni Hajnk  12  52,9  140  17  83  3,0   Nowa Wjeska  168  41,5  115  24  23  2,9  Smječkecy  288  49,4  81  21  49  3,1  Worklecy  485  44,7  115  24  36  2,9  Wudwor  137  41,6  65  31  28  2,7  gmejna  1118  45,0  98  24  36  2,9 podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Worklecy a: ličba mužow na 100 žonowb: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65c: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65

 Kubłanje 
We Worklecach nadeńdźetej so Serbska zakładna a Serbska wyša šula „Michał Hórnik“.Lisćina šulow z poskitkom serbskeje wučby na webstronje Rěčneho centruma WITAJ

 Wosobiny 
mini|Hórnikowy pomnik we Worklecach
Dla porodneje stacije něhdyšeje Worklečanskeje katolskeje chorownje je so w 20. lětstotku wulki dźěl wobydlerjow susodnych gmejnow, tež wokrjesneho města Kamjenca, we Worklecach narodźił.

 Michał Hórnik (1833–1894), duchowny a jedyn z najwuznamnišich spěchowarjow serbskeho pismowstwa w 19. lětstotku
 Michał Kokla (1840–1922), burski kubler a zapósłanc Sakskeho krajneho sejma
 Mikławš Žur (1859–1932), farar a awtor
 Pawoł Njek (1891–1944), wučer, wopor nacionalsocializma; 1918–22 wučer we Worklecach
 Jurij Kubaš-Worklečan (1902–1983), wučer a spisowaćel
 Jurij Brězan (1916–2006), spisowaćel
 Jan Handrik (1924–2015), kulturny funkcionar a awtor
 Jěwa-Marja Čornakec (* 1959), spisowaćelka a nowinarka
 Stanisław Tilich (* 1959), politikar
 Peggy Wagenführ (* 1976), biatletka
 Lukas Rietzschel (* 1994), awtor

 Zajimawostki 
Knježi dom
Barokny knježi dom z dźewjeć wóskami a jednymi schodami pod hołym njebjom. Kedźby hódna je hrodowska kapałka Marije Maćerje Božeje w Beuronskim stilu, kotraž słuša ke Chróšćanskej wosadźe. W knježim domje běše chorownja připrawjena. Natwary 20. lětstotka čakaja hišć na wottorhanje. W zahrodowym domje su sotry žiwe, kotrež běchu hač do swojeho wuměnka w chorowni dźěłali. Na domje su wjacore wopony a monogramowe kamjenje  hrabjow Stolberg-Stolberg.

Hlej tež: Lisćinu kulturnych pomnikow we Worklecach

 Žórła 

 Wotkaz 

Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu
Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy
Kategorija:Gmejna w Sakskej
Kategorija:Sydlišćo při Klóšterskej wodźe

Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje
Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1280