Módre črijki

Módre črijki (Aconitum napellus) su rostlina ze swójby maslenkych rostlinow, z roda črijkow. Dalše serbske mjena su swjateje marcyne stupnički, swjateje marcyne črijki, swjateje marcyne kapički, módre hołbiki a módre šišaki.

 Wopis 
Módre črijki su trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 0,5 hač do 1,5 m a maja sylny, najčasćišo njehałužkowany stołpik. Módre črijki su jara jědojte kaž wšě družiny tutoho roda.

 Łopjena 
Wulke łopjena su rukoformowe a hač do póda 5- hač do 7-dźělne. Jich wotrězki maja šwižno-lancetojte kónčki.

 Kćenja 
Kćěje wot junija hač do awgusta. Mnoholičbne Kćenja steja w na kóncu stejacych w prawej měrje abo sylnje so rozhałuzowanych kićach a su ćmowomódrowioletne abo ćmowomódre a docpěja dołhosć wot 2 hač 3 cm. 5 kćenjowych łopjenow su njesymetriske; najhorniše je kaž "helm" formowane a njeje wyši hač šěroki. Próškowe łopješka su zwjetša kosmate. Proterandriske kćenja su jako wuwzaće maslenkich rostlinow dorsiwentralne.

Kćenja bu wot čmjełow wopróšene.

 Maćizny 
Rostlina wobsahuje alkaloidy Aconitinoweho typa. Jěd móže samo intaktnu kožu předrěwać.

 Stejnišćo 
Wón rosće w hórskich lěsach, wysokotrajnowych honach a na rěčnych brjohach.

 Rozšěrjenje 
Módre črijki je w srjedźnych a wysokich horach cyłeje Europy rozšěrjeny.

 Wužiwanje 
Prjedy je so jěd za preparaciju šipowych a hlebijowych kónčkow wužiwała. Medicinsce aconitinowe alkaloidy so jako sylnje skutkowacy anestezijowacy srědk wužiwa.

 Podobnej družinje 
 Pakićojte črijki (Aconitum paniculatum) ma pakićojte kwětnistwo.
 Pisane stupnički (Aconitum variegatum) ma najčasćišo pakićojte kwětnistwo a wysoki helm kaž čećikata čapka.

 Nóžki 

 Žórła 
 Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, strona 50 
 GU Maxi-Kompaß Blumen, ISBN 3-7742-3852-9, strona 9 
 GU Naturführer Blumen, ISBN 3-7742-1507-3, stronje 8-9 
 Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 300 
 Seidel/Eisenreich: BLV Bestimmungsbuch Blütenpflanzen, ISBN 3-405-13557-5, stronje 210-211 
 Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 230 

 Wotkazy 


 BioLib 
 garten.cz 
 G. Madaus: Lehrbuch der biologischen Heilmittel 
 giftpflanzen.com 
 USDA plants database 
 Gartendatenbank 
 Plants for a Future 

Kategorija:Maslenkowe rostliny
Kategorija:Jědojta rostlina
Kategorija:Hojenska rostlina
Kategorija:Škitane rostliny