Čorny januškowc

Čorny januškowc (Ribes nigrum) je kerk ze swójby kosmačkowych rostlinow  (Grossulariaceae). Dalše serbske mjeno je čorny janski jahodowc. Jeho płód je čorna janska jahodka.

 Wopis 
Čorny januškowc je w lěću zeleny kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 80 hač 150 cm (2 m). Rostlina njenjese ćernje. Wšě dźěle rostliny při rozrybowanju sylnje wonja, nimale njepřijomnje.

Młody wurostki su móškaće kosmate. Hałuzy su sylne.

 Łopjena 
Měnjate łopjena su třolapate hač pjećlapate, dołho stołpikate, maja kulojty abo róžkaty wobrys, su na hornim boku nahe, njesu na delnim boku žołtojte žałzy a docpěja dołhosć wot 10 cm a šěrokosć wot hač do 10 cm. Při tym 3 lapy su wulke, ale 2 stej małkej. Na krótkich wurostkach kaž w promjenjach kopate wustupuja.

 Kćenja 
Kćěje wot apryla hač meje. Zwjetša pjećličbne kćenja su njenapadnje zelenojte, znutřka blědźe čerwjenojte a steja po štyrjoch hač po dźesaćoch we wotestejacych abo dele wisacych kićach. Krónowe łopješka su zrunane a krótše hač wróćo křiwjene, husto kosmate keluškowe łopješka.

 Płody 
Kulowate płody su čorne, jědźne, brěčkate jahody, kotrež docpěja šěrokosć wot 10 hač 15 mm. Wone wot junija dozrawja a su bohate na witaminy.

 Stejnišćo 
Rosće we wólšowych žumpadłach, łučinowych lěsach a we włóžnych kerčinach na wodźiznowych brjohach. Ma radšo změnowłóžne hač mokre, humozne hlinjane a běłohlinjane pódy.

 Rozšěrjenje 
Rostlina je předewšěm w srjedźnej a sewjernej Europje rozšěrjena, ale tež w sewjernej a wuchodnej Aziji wustupuje.

 Wužiwanje 
Jahody so njewarjene jědźa abo k marmeladźe předźěłaja.

 Nóžki 

 Žórła 
 Bruno P. Kremer: Steinbachs Naturführer Bäume & Sträucher, ISBN 978-3-8001-5934-5, strona 274 
 Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 2. zwjazk, ISBN 3-411-12023-1, strona 55 
 Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 456 
 Steinbachs Großer Pflanzenführer, ISBN 978-3-8001-7567-3, strona 296 
 Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
 Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
 Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
 Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

 Eksterne wotkazy 

Kategorija:Kosmačkowe rostliny
Kategorija:Kerki
Kategorija:Sad