Wenedyk

Wenedyk je planowa słowjansko-romaniska rěč.

 Alfabet a wurjekowanje

Wenedyk wužiwa samsne pismiki kaž pólšćina:

A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P R S Ś T U W Y Z Ź Ż

Nimo toho pisaja so sydom zwukow z dwěmaj pismikomaj:

Ch Cz Dz Dź Dż Rz Sz

Wenedyk so runje tak kaž pólšćina wurjekuje. Přizwukowanje zwjetša je na druhu poslednju złóžku. Prepozicija a pronomen bu jako jedne słowo wobjednawałej, tak jeli pronomen ma jenož jednu złóžku, prepozicija so přizwukuje.

 Gramatika 

Wenedyk nima ródniki, słowa jako němske "ein" a "der", "die", "das". To je wažny rozdźěl k druhim romaniskim rěčam a tež k planowym rěčam kaž na př. Esperanto a Ido. Přičina je zo pólšćina a wjetšina tamnych słowjanskich rěčow tajke słowa nimaja, a runje we wulgarnej łaćonšćinje wone hišće njeběchu.

Słowa we Wenedyku móžeja wjacore formy měć. Jendźelske słowa maja jenož mało formow (cat, cat's, cats; work, working, works, worked), ale we Wenedyku eksistuje wjele formow, hdźež by jendźelšćina druhe słowa wužiwała, kaž prepozicije abo modalne werby. W padźe nomenow, pronomenow a adjektiwow mjenuja so tute formy "pady". Wenedyk ma tři pady:
 direktny pad: wužiwany za subjekt ale tež direktny objekt sady. W sadźe: Miej poterz leże libier "Mój nan čita knihu", Miej poterz "mój nan" a libier "knihu" stej w direktnym padźe. 
 genitiw: wužiwany, hdźež jendźelšćina wužiwa 's abo of, na př.: siedź potrze "stólc nana", rzejna Anglie "kralowna Jendźelskeje".
 datiw: wužiwany, hdźež jendźelšćina wužiwa (abo móže wužiwać) to, na př.: Da mi ił libier "Daj mi knihu", Da mi łu "Daj mi jo".
Wenedyk tež ma wokatiw (wužiwany zo něchtó wołał). Často ma samsnu formu jako direktny pad, ale nic přeco: O potrze! "nano!"

Eksistuja tři genusy a štyri deklinacije (z rozdźělnym wašnjom tworjenja  formow). Wone su jara podobne jako deklinacije we łaćonšćinje:
 prěnja deklinacija wobsahuje wšě słowa na -a, najmjeńše tych su feminine;
 druha deklinacija wobsahuje zwjetša maskuline a srjedźne słowa kotrež na konsonanće kónča. To je měšenina druheje a štwórteje deklinacije we łaćonšćinje;
 třeća deklinacije wobsahuje zwjetša feminine słowa kotrež na mjechkim konsonanće kónča;
 štwórta deklinacija wobsahuje słowa na -ej, štož pjatej deklinaciji łaćonšćiny wotpowěduje.

Pronomeny
Tu slěduje tabela pronomenow (słowa jako ja, ty, my, wone, atd.) we Wenedyku:

+Pronomenysingular (jedyn)plural (wjace hač jedyn)prěnjadruhatřećaprěnjadruhatřećamužžonawěcmužžonawěcjendźelsceImemineto methou (old), you (modern)thee, youthine, yoursto thee, to youhehimhisto himsheherhersto heritititsto itweusoursto usyouyouyoursto youtheythemtheirsto themWenedykjomiemiejmitycieciejciiłłułuliłałąlejlejłułułulinunosznosznówwuwoszwoszwówliłoszłórlewlełaszłarlewlelełórlewSerbscejamnje, mjemnje, mjemni, mitytebje, ćetebje, ćetebi, ćiwónnjón, jónnjeho, jehonjemu, jemuwonanju, junjeje, jejenjej, jejwononjo, jonjeho, jehonjemu, jemumynasnasnamwywaswaswamwoninich, jichnich, jichnim, jimwonenje, jenich, jichnim, jim

Werby
Werby tež maja wjele formow. Kóždy pronomen ma swójsku formu:
jemu – (ja) lubuju
jemasz – (ty) lubuješ
jema – (wón/wona) lubuje
jemamy – (my) lubujemy
jemacie – (wy) lubujeće
jemą – (wone/woni) lubuja

Najmjeńše tempusy maja specialne formy:
jemar – lubować
jemu – (ja) lubuju
jemawa – (ja) lubowach
jemie – (ja) sy lubował(a)
joru jemar – (ja) budu lubować
jemaru – (ja) budu lubować
jemarsi – (ja) bych lubował(a)
jem – lubuj!
jemęć – lubowacy
jematy – lubowany

 Lisćina słowow 

Słowowa lisćina Wenedyka, publikowana w interneće, ma wjace hač 4000 słowow. Tuta tabela 30 słowow pokaza kak Wenedyk wupada přirunajo z druhimi Romaniskimi rěčemi:

+Dźesać romaniskich rěčow k přirunanju serbsce  łaćonsce  portugalsce  španisce  francosce  italsce  retoromanisce  rumunsce  Brithenig  Wenedyk ruka  brachium  braço  brazo  bras  braccio  bratsch  braţ  breich  brocz čorny  nĭger  negro  negro  noir  nero  nair  negru  nîr  niegry město  cīvĭtas  cidade  ciudad  cité  città  citad  oraş  ciwdad  czytać smjerć  mŏrs  morte  muerte  mort  morte  mort  moarte  morth  mroć pos  canis  cão  perro  chien  cane  chaun  câine  can  kań wucho  auris  orelha  oreja  oreille  orecchio  ureglia  ureche  origl  urzykła jejko  ovum  ovo  huevo  œuf  uovo  ov  ou  ew  ów woko  ŏcŭlus  olho  ojo  œil  occhio  egl  ochi  ogl  okieł nan  pater  pai  padre  père  padre  bab  tată  padr  poterz wohoń  ignis, fŏcus  fogo  fuego  feu  fuoco  fieu  foc  ffog  fok ryba  pĭscis  peixe  pez, pescado  poisson  pesce  pesch  peşte  pisc  pieszcz noha  pĕs  pé  pie  pied  piede  pe  picior  pedd  piedź  přećel  amīcus  amigo  amigo  ami  amico  ami  prieten, amic  efig  omik  zeleny  vĭrĭdis  verde  verde  vert  verde  verd  verde  gwirdd  wierdzi  kóń  ĕquus, cabăllus  cavalo  caballo  cheval  cavallo  chaval  cal  cafall  kawał  ja  ĕgo  eu  yo  je  io  jau  eu  eo  jo  kupa  īnsŭla  ilha  isla  île  isola  insla  insulă  ysl  izła rěč, jazyk  lĭngua  língua  lengua  langue  lingua  linguatg, lieunga  limbă  llinghedig, llingw  lęgwa  žiwjenje  vīta  vida  vida  vie  vita  vita  viaţă  gwid  wita mloko  lac  leite  leche  lait  latte  latg  lapte  llaeth  łoc  mjeno  nōmen  nome  nombre  nom  nome  num  nume  nôn  numię  nóc  nŏx  noite  noche  nuit  notte  notg  noapte  noeth  noc  stary  vĕtus  velho  viejo  vieux  vecchio  vegl  vechi  gwegl  wiekły  šula  schŏla  escola  escuela  école  scuola  scola  şcoală  yscol  szkoła  njebo  caelum  céu  cielo  ciel  cielo  tschiel  cer  cel  czał hwězda  stēlla  estrela  estrella  étoile  stella  staila  stea  ystuil  ścioła  zub  dĕns  dente  diente  dent  dente  dent  dinte  dent  dzięć  hłós  vōx  voz  voz  voix  voce  vusch  voce  gwg  wucz woda  aqua  água  agua  eau  acqua  aua  apă  ag  jekwa wětr  vĕntus  vento  viento  vent  vento  vent  vînt  gwent  więt 

Přikład (Wótče naš) 
Potrze nostry, kwały jesz en czałór, sąciewkaty si twej numię. 
Owień twej rzeń. 
Foca si twa włątać, komód en czału szyk i sur cierze. 
Da nów odzej nostry pań kocidzany. 
I dziemieć nów nostrze dziewta, komód i nu dziemiećmy swór dziewtorzór. 
I nie endycz nosz en ciętaceń, uta liwra nosz dzie mału. 
Nąk twie są rzeń i pociestać i głurza, o siąprz. Amen.

Žórła

Dorota Gut: Now@ Mow@, Wiedza i Życie, februar 2004 (pól.)
Berger, Tilman - Vom Erfinden slavischer Sprachen (PDF) (něm.)
Ziemowit Szczerek: Świat, gdzie Polska nie jest Polską, Interia.pl, 26 september 2008 (pól.)

 Wotkazy 

 Wenedyk

Kategorija:Planowe rěče