Krejčerwjeny januškowc

Krejčerwjeny januškowc (Ribes sanguineum) je kerk ze swójby kosmačkowych rostlinow (Grossulariaceae). 

 Wopisanje 
Krejčerwjeny januškowc rosće jako 1 hač 4 metry wysoki lisćo mjetucy, zlochka  hałuzaty, w lěće zeleny kerčk. Njenjese ćernje.

Skora je šěrobruna hač čerwjenobruna. Młode wurostki su žałzojće kosmate.

 Łopjena 
Měnjate łopjena maja owalny wobrys, su třilapate hač pjećlapate , na bazy wutrobojte, na hornim boku tróšku zmoršćene, na delnim boku husto šěropjelsćojte a něhdźe runje tak šěroke kaž dołhe (, 5-10 cm). Čerstwe łopjenowe zazelenjenje  w nalěću wonja žiwicowje.

 Kćenja 
Dwusplažne, napadne kćenja su sylnje róžojte a so pokaza w samsnym času z łopjenami w aprylu hač meji. Wone steja po 5 hač 30 w 3−7 cm dołhich, zrunanych abo přewisowacych kulojtych kićach. Jednotliwe kćenja su 5 hač 10 mm wulke a maja pjeć sylnje čerwjene hač pinkojte  krónowe łopješka. Kćenjowe stołpiki su žałzojte.

 Płody 
Płody su ćěmnopurpurne, módrje šědźiwiznojte jahody, kotrež w junija hač juliju zrawja. Jahody su něhdźe 1 cm wulke; wone su jědźne, maja pak małko aromy.

 Stejnišćo 
Rosće w bohatych na kerčiny hórstwowych lisćowych lěsach a na zwisach.

 Rozšěrjenje 
Krejčerwjeny januškowc pochadźa ze zapada Sewjerneje Ameriki a wustupuje tam wot Britiskeje Kolumbiskeje hač do Sewjerneje Kaliforniskeje.

 Systematika 
W družinje bu slědowacej warjetetnosći (zdźěla tež jako poddružinje wobhladowanej) rozeznawanej:
 Ribes sanguineum var. glutinosum (Benth.) Loudon
 Ribes sanguineum var. sanguineum
Chromozomowa ličba je 2n=16.

 Wužiwanje 
Dla jaskrawje čerwjeneho kćena bu krejčerwjeny januškowc wot lěta 1826 často jako pyšny kerk w zahrodźe sadźena.

 Plahowanske formy 
Wjele sortow je su plahowane. Móžne barby kćenjow su: běła hač ćmowočerwjena.
Tu někotre sorty:
 'Brocklebankii': Ma róžojte kćenja a njese złote łopjena.
 'King Edward VII': Ma kaž karmesin čerwjene kćenja.
 'Pulborough Scarlet': Ma čerwjene kćenja a bujnje kćěje.
 'Tydeman's White': Ma běłe kćenja.
 'White Icicle': Ma běłe kćenja.

 Nóžki 

 Žórła 
 Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, strona 776 
 Bruno P. Kremer: Steinbachs Naturführer Bäume & Sträucher, ISBN 978-3-8001-5934-5, strona 276 
 Steinbachs Großer Pflanzenführer, ISBN 978-3-8001-7567-3, strona 298 
 Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
 Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
 Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
 Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

 Eksterne wotkazy 

 Zapisk při GRIN - Taxonomy for Plants. 
 Wobraz běle kćějaceje sorty 'Tydeman's White', Wobraz samsneje sorty
 Wobraz sorty 'Snowflame' z běłymi a krejčerwjenymi kćenjemi 
 Wobraz sorty z běłymi kćenjemi

Kategorija: Kosmačkowe rostliny
Kategorija: Kerki