Hodźij

Hodźij ( Göda) je wjes a gmejna w Hornjej Łužicy, zapadnje Budyšina. Wjes sama ma  wobydlerjow, gmejna wokoło 3.000.

Cyła gmejna słuša oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.

 Geografija 
mini|left|Napohlad ze zapada z cyrkwju swj. Pětra a Pawoła
Wjes Hodźij leži w Hornjołužiskich honach zapadnje Budyšina při Dołhej wodźe a statnej dróze S 111 do Biskopic. Juhowuchodnje wjesneho jadra nadeńdźe so wot 1960tych lět Hodźijske spjatnišćo, spjaty jězor Dołheje wody. Za Hodźijom zastupuje rěčka do Darinskeje skały.

 Ležownostne mjena 
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena za tehdyšu Hodźijsku gmejnu: Šibjeńčna hora (tež Palaca hora), Podjanska šćežka, Kurowic hory (= Kurec hory, Kulec hory), Chimjelec wjerby, Valtynec chójny, Tymješća (= w Tymjenjach), Chimjelec doły, Chimjelec wódnik, Ryćerjec kerki, Pjechec hora, Hrodźiško, Murjanskec wary, Tórfowe jamy, Fararjec móst, Fararjec łuka, Stara zemja, Zeleny doł, Ratarjowska łuka, Stara dróha, W Chaponec haće, Praskowski lěsk, Harnapec skała, Wićežkec kerki, Škrahoncy, Fórbark, Cenklerjec hatk, Rychtarjec kubło.Michał Rostok: Ležownostne mjena. W: ČMS 40 (1887), str. 3–50, tu str. 13 (digitalizat).

 Stawizny 
mini|left|Hodźijska nawjes z cyrkwju w pozadku
Sydlišćo Hodźij ma wjace hač 1000-lětne stawizny. Naspomni so prěni raz w lěće 1007 jako Godobi. Po Budyšinje bě Hodźij z lěta 1076 druhe farske městno Mišnjanskeho biskopstwa w Hornjej Łužicy. Hodźij a přisłušne hrodźišćo słušachu hižo wot spočatka 11. lětstotka do wobsydstwa biskopow. W lěće 1010 běchu prěnju kapałku na městnje dźensnišeje cyrkwje swj. Pětra a Pawoła natwarili. W pózdnim srjedźowěku słušeše sydlišćo k mišnjanskemu klóšterskemu teritoriju wokoło Stołpina a Biskopic a přeńdźe po jeho sekularizaciji 1559 do wobsydstwa sakskich kurwjerchow.

Kurwjerch Awgust da Hodźijsku Łaćonsku šulu wutwarjeć a spěchować. Młodźi Serbja so na tutej šuli za studij teologije přihotowachu. Wulki dźěl serbskorěčnych protestantiskich duchownych w kurwjerchowstwje započny swoje wukubłanje w Hodźiju.

Wot srjedźowěka hač do spočatka 19. lětstotka bě Hodźij schadźowanišćo serbskeho wěca. Při tutym sudnistwje wotměchu so procesy po starych serbskim prawje. Wone bě zamołwite za serbsku ludnosć we wjetšej wokolinje.

 Rěč 
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 468 wot cyłkownje 574 Hodźijčanow serbsce. Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 w Hodźijskej gmejnje serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 23,6 %.

 Nabožina 
Po ludličenju 2011 bě 38,9 % gmejnskich wobydlerjow ewangelskeje a 13,8 % katolskeje konfesije (přewažnje w sewjernym dźělu).Wuslědki censusa 2011 za Budyski wokrjes: Nabožina

Přewažnje katolske wjeski na sewjeru Hodźijskeje gmejny su Baćoń, Haslow, Pozdecy, Čornecy a Liboń, kotrež přisłušeja Baćońskej wosadźe a w kotrychž so hač do dźensnišeho serbsce rěči. Wjetšina ewangelskich wsow słuša k Hodźijskej wosadźe.

 Partnerske sydlišća 
 partnerska gmejna Kunfehértó w Madźarskej

 Wjesne dźěle 
Ke gmejnje słuša slědowacych 32 wsow:

 wjes  wob.  <small>přer.staroba  ♀/♂a  kwocientmłodychb  kwocientstarychc  wosoby/domjacnosć Baćoń  87  41,0  123  21  19  2,9  Běčicy  94  47,5  104  28  46  2,4  Bóšericy  .  .  .  .  .  . Brěza  108  50,6  120  16  56  2,5  Čěškecy  30  50,7  100  22  44  2,0  Čornecy  30  38,3  114  44  44  3,0  Darin  36  41,3  112  10  7  2,6  Debiškow  29  57,9  123  0  61  2,1  Dobranecy  17  47,3  143  17  25  1,9  Dźiwoćicy  80  44,9  95  18  25  2,4  Haslow  74  43,3  100  33  43  3,0  Hodźij  936  46,4  98  22  37  2,2  Hornja Boršć  124  48,0  107  17  33  2,5  Janecy  23  49,5  109  12  24  1,9  Koblicy  55  43,2  83  36  42  2,2  Liboń  .  .  .  .  .  . Lutyjecy  45  44,0  114  39  35  2,4  Mała Boršć  105  45,3  119  27  38  2,5  Mała Praha  18  48,8  125  15  23  2,5  Myšecy  93  51,1  76  24  62  2,4  Njezdašecy  170  47,4  91  21  38  2,3  Nowe Błohašecy  23  47,9  92  20  33  2,6  Nowe Spytecy  95  46,0  102  40  50  2,4  Pozdecy  51  44,0  113  17  25  3,4  Praskow  55  44,3  112  22  27  2,6  Prěčecy  176  39,8  93  31  26  2,5  Spytecy  120  48,6  82  16  44  2,2  Sulšecy  131  44,1  93  26  30  2,5  Tři Hwězdy  41  46,0  116  29  42  2,7  Zemichow  90  41,7  109  20  19  2,7  Žičeń  193  44,6  103  31  35  2,7  Žičenk  74  45,8  139  24  40  2,5  gmejna Hodźij  3203  45,8  101  23  36  2,4  podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Hodźij a: ličba mužow na 100 žonowb: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65c: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65

 Politika 
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 52 (Budyšin 1) a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156 (Budyšin I).

 Wjesnjanosta 
Wjesnjanosta je wot 2015 bjezstronski Gerald Meyer, kiž bu při wólbach 2022 w zastojnstwje wobkrućeny.

+wólby wjesnjanostywólbawjesnjanostanamjetwuslědk (%)2022Gerald MeyerMeyer96,9201570,22008Peter BeerSW81,5200150,7

 Kubłanje 
W Hodźiju wobsteji zakładna šula, na kotrejž so tež serbšćina jako cuza rěč wuwučuje. Srjedźna šula je so w lěće 2006 zawrěła.

 Wosobiny 
mini|upright=0.4|Jan Pawoł Křižan
 Jan Jurij Temler (~1500–1573), do 1559 posledni katolski farar w Hodźiju
 Wjacław Warichius (1564–1618), wot 1589 do 1618 farar w Hodźiju; pioněr spisowneje hornjoserbšćiny
 Jaroměr Hendrich Imiš (1819–1897), wot 1858 do 1897 farar w Hodźiju a mandźelska Mila Imišowa (1827–1895), basnjerka
 Jan Pawoł Křižan (1854–1923), farar, spisaćel a dołholětny předsyda Maćicy Serbskeje; 1883–98 kapłan a 1898–1923 farar w Hodźiju
 Jurij Pilk (* 1858 w Hodźiju), stawiznar, domizniski slědźer, hudźbnik a komponist
 Gustaw Feurich (* 1868 w Hodźiju), přirodospytnik 
 Jan Křižan (* 1880 w Hodźiju), farar, kulturny prócowar a předsyda Domowiny
 Korla Božidar Křižan (* 1886 w Hodźiju), farar a nabožinski spisaćel

Za dalšich fararjow hlej zapisk wo Hodźijskej cyrkwi.

mini|center|upright=1.6|Powětrowy wobraz Hodźija

 Literatura 
 Göda tausendjährig. Hodźij tysaclětny. Wudało Gmejnske zarjadnistwo Hodźij, Lusatia-Verlag 2006.
 Gerhard Billig & Jurij Knebel: Hodźij – před 1000 lětami. W: Rozhlad 5/2006.
 Peter Lieschke: Zur Geschichte des Ortes und der Parochie Göda bei Bautzen. Schmaler, Bautzen 1876 (digitalizat)

 Žórła 

 Wotkaz 

Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu
Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy
!
Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje
Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1007
Kategorija:Cyrkwinska wjes
Kategorija:Sydlišćo při Dołhej wodźe
Kategorija:Gmejna w Sakskej