Budestecy

Budestecy ( Großpostwitz) su wjes a gmejna w Hornjej Łužicy, ležaca w sprjewinym dole mjez Lubinom a Mnišoncom něhdźe sydom kilometrow južnje Budyšina.

Hač na Jiłocy słušeja wšitke gmejnske dźěle oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma. Gmejna přisłuša zarjadniskemu zhromadźenstwu Budestecy-Hornja Hórka.

Susodne gmejny su Kubšicy na sewjerowuchodźe, Kumwałd na juhowuchodźe, město Šěrachow-Korzym na juhu, Hornja Hórka na zapadźe a wulke wokrjesne město Budyšin na sewjerozapadźe.

 Stawizny 

Prěnje historiske naspomnjenje jako Bustewitz pochadźa z lěta 1331. W lěće 1413 mjenuje so wjes jako knježe sydło, ležownostne knjejstwo měješe pak znajmjeńša wot 15. lětstotka Budyska měšćanska rada. Wot toho časa su Budestecy tež wosadna wjes za wokolinu.

W 1930tych lětach zagmejnowachu so Dźenikecy, Hajnicy a Rašow (1934) kaž tež Zahor, Kózły a Chójnička (1936). 1950 přińdu Bělšecy ke gmejnje. Z komunalnej reformu 1994 dóstanu Budestecy Bónjecy a Lubjenc wot Kubšiskeje gmejny a 1999 so Jiłocy zagmejnowachu.

Wot 1877 do 2004 mějachu Budestecy dwórnišćo při železniskej čarje Budyšin–Žandawa. Wo znowawotewrjenju čary so sčasami diskutuje.

 Wobydlerstwo a rěč 
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 575 wobydlerjow, z nich 432 Serbow (75 %). Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 14,3 %. Posledni serbski farar Budestečanskeje wosady bě Bohuměr Rejsler, kiž tu wot lěta 1947 skutkowaše a w lěće 1968 zemrě.Trudla Malinkowa: Spominamy. W: Pomhaj Bóh čo. 1/2018, str. 8

Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 1723 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 48,1 lět (Sakska: 46,4).Wuslědki ludličenja 2011 za Budestecy (pdf) Po samsnym ličenju bě 33,6 % wobydlerjow Budestečanskeje gmejny ewangelskeje a 7,2 % katolskeje konfesije.Wuslědki censusa 2011 za Budestečansku gmejnu: Nabožina


 Wjesne dźěle 
Do Budestečanskeje gmejny słušeja slědowace wsy:

Něhdyša wjes Hajnicy je mjeztym dźěl Budestec.

 Politika 
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 52 (Budyšin 1) a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156 (Budyšin I).

 Gmejnska rada 
Gmejnska rada ma tuchwilu štyrnaće čłonow. Komunalne wólby lěta 2019 mějachu slědowace wuslědki:Wuslědki komunalnych wólbow dnja 26. meje 2019 w Budestecach na wahlen.sachsen.de

 Strony a zjednoćenstwa 2019 2014 % sydła % sydłaZjawna lisćina Budestecy (OLG)53,99--CDU22,4356,610Swobodni wolerjo18,0226,84Lěwica5,7014,52 cyłkownje 100,0 14 100,0 14 wobdźělenje 75,3 % 58,3 %

 Wjesnjanosta 
Hłownohamtski wjesnjanosta Budestec je wot lěta 2019 Markus Michauk (CDU). Wón bu dnja 16. junija 2019 w druhim wólbnym kole ze 66,5 % hłosow za naslědnika Franka Lehmanna woleny. Wolerske wobdźělenje wučini 57,3 %.Wuslědki komunalnych wólbow dnja 16. junija 2019 w Budestecach na statistik.sachsen.de

+wólby wjesnjanostywólbawjesnjanostanamjetwuslědk (%)2019Markus MichaukOLG66,52014Frank LehmannLehmann92,9200799,2

 Wosobiny 
 W Budestecach so narodźili 
 Michał Frencel (1667–1752) – farar, basnik
 Jan Gotthelf Běmar (1704–47) – farar, spisaćel nabožinskich spisow
 Jan Gotthold Běmar (1706–83) – prědar, spisaćel nabožinskich spisow
 Jan Gotttrau Běmar (1710–79) – farar, spisaćel nabožinskich spisow

 W Budestecach skutkowali 
 Michał Frencel (1628–1706) – farar, rěčespytny slědźer, sobuzałožer hornjoserbskeje spisowneje rěče; 1662–1706 Budestečanski farar
 Jan Běmar (1671–1742) – duchowny a spisaćel nabožinskich spisow; 1706–42 Budestečanski farar
 Handrij Brósk (1802–77) – duchowny a narodny prócowar; 1834–74 Budestečanski farar
 Jan Herman Mrózak (1841–1902) – farar a kulturny prócowar; 1874–1902 w Budestecach
 Franc Moric Domaška (1862–1931) – farar a składnostny spisowaćel; 1902–31 w Budestecach
 Rudolf Jenč (1903–79) – literarny historikar a rěčespytnik; 1934–40 wučer w Budestecach

mini|center|upright=1.7|Powětrowy wobraz Budestec z juha (2019)

 Žórła 
 Jurij Brycka: Radna wjes Budestecy. W Rozhledźe 12/1992, str. 434–437

 Wotkaz 

Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu
Kategorija:Gmejna w Sakskej
Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy
Kategorija:Sydlišćo při Sprjewi
!
Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje
Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1331
Kategorija:Cyrkwinska wjes