Gregoriusowe kěrlušowe knižki

Gregoriusowe kěrlušowe knižki su jedyn z najstaršich hornjoserbskich rěčnych pomnikow. Jedna so wo rukopis, kotryž pochadźa prawdźepodobnje z lěta 1593. W lěće 1884 bě jón Hendrich Jordan w Popojcach namakał. Dźensa je tekst wobstatk Serbskeho kulturneho archiwa w Budyšinje (signatura: MS VI 16 A).

Awtor rukopisa njehodźeše so dotal z wěstosću identifikować, wjele pak rěči za to, zo jedna so wo katolskeho duchowneho. Na prěnim łopjenu je spóznać připis Gregorius a spočatk swójbneho mjena (jenož pismik B). W swojim wobšěrnym pojednanju pokaza S. Wölkowa (2007:8), zo móhło so při tym ewtl. wo Georgiusa Brenarja jednać. Wěnowany je rukopis Gregoriusej Leisentrittej.

 Rěč rukopisa 
Jako najstarši wobšěrny hornjoserbski rukopis pokazuje wobjednawany rěčny pomnik tójšto archaiskich formow.

We wobłuku fonetiki su to:
labiowelarizacija (změna y > o,ó,u) so hišće njejewi
a mjez mjechkimaj konsonantomaj je zasadnje zdźeržane
spirantiske ch je zachowane
dentalne wurjekowanje twjerdeho l (ł) je zachowane
palatalne w mjez wokalomaj je zwjetša zachowane
wuzwukowe *ě resp. *ьje kontinuuje so jako -'e

Po rěči rozeznawa so Gregoriusowy rukopis zdźěla wot rěče Warichiusa. Njeje pak móžno, rukopis rěčnje jasnje lokalizować. Wěste přiznamjenja pak na to pokazaja, zo pochadźa rukopis ze zapadnych resp. sewjerozapadnych kónčin hornjoserbskeho rěčneho teritorija.

Cyły rukopis w transliteraciji a transkripciji a jako faksimile originala je w lěće 2007 S. Wölkowa spřistupniła a wědomostnje komentowała.

 Literatura 
Wölkowa, S., Gregoriusowe kěrlušowe knižki a jich pozicija mjez najstaršimi hornjoserbskimi rěčnymi pomnikami (= Mały rjad Serbskeho instituta 10), Budyšin: 2007.

kategorija:Stawizny Serbow
kategorija:serbšćina
kategorija:rěčne pomniki
Kategorija:Serbska literatura
Kategorija:Literatura (16. lětstotk)