Měrćin Nowak-Njechorński

Měrćin Nowak-Njechorński ( Martin Nowak-Neumann) (* 13. junija 1900 w Njechornju, † 6. julija 1990 runje tam) bě serbski moler, grafikar, publicist a spisowaćel.

mini|Dom Měrćina Nowaka-Njechorńskeho w Njechornju
mini|Narowny křiž Nowaka-Njechorńskeho na Hrodźišćanskim kěrchowje
Měrćin Nowak narodźi so jako najmłódše ze štyrjoch dźěći do klamarskeje swójby w tehdy hišće přewažnje serbskim Njechornju. Nan pochadźeše z Kumwałda, měješe pak sam serbsku maćer; Měrćinowa mać bě rodźena Serbowka z Njechornja.po Hólčik, hólčec, listonoš. Dopomnjenki 1. dźěl. Budyšin 1974. Po wuchodźenju ludoweje šule we Worcynje kubłaše so w dalokostudiju na polu molerstwa. 1919 měješe prěnju předawansku wustajeńcu w Zhorjelcu, kotrejež financielne dochody jemu pomhachu, studij na Lipščanskej wuměłskej akademiji zahajić.

1920 studowaše potajkim wuměłstwo w Lipsku, 1921–1923 w Drježdźanach. Tam budźi so jeho zahorjenosć za serbstwo, kiž jeho tež pohnuwaše, swoje studije w słowjanskim wukraju pokročować. Z tutoho časa sem zaběraše so wosebje z motiwami słowjanskeje mytologije. Podawaše so 1923 do Prahi, hdźež mjez druhim pola Maxa Švabinskeho studowaše a hač do 1927 wosta. 1927–1929 bě student na wuměłskej akademiji we Waršawje. Wot 1929 do 1933 bě z redaktorom Serbskich nowin. Z politiskich přičin bu 1933 z powołanja pušćeny a dyrbješe w Druhej swětowej wójnje jako wojak we Wehrmachće słužić. Wróćiwši so z ameriskeje wójnskeje jatby bu w lěće 1947 ze šefredaktorom Noweje doby, wot 1950 hač 1969 tež Rozhlada. Po tym zo so w lěće 1969 na wuměnk poda, bě jako swobodnje tworjacy moler a spisowaćel žiwy. 

Měrćin Nowak-Njechorński bu dwójce z Wótčinskim zasłužbowym rjadom NDR, z Narodnym mytom NDR, z Mytom Ćišinskeho a z rjadom Hwězda přećelstwa ludow wuznamjenjeny. 

Nowak bu na Hrodźišćanskim ewangelskim kěrchowje pochowany. Na samsnym městnje nadeńdźetej so tež rowaj jeho mandźelskeje Marty a jeho maćerje. Ródny dom w Njechornju bu zjawnosći w juniju 1999 jako muzej přepodaty. 

 Literarne twórby (wuběr) 
W carstwje Dušana Sylneho. Pućowanske wobrazki z Južneje Serbskeje. Budyšin 1936.
Po serbskich pućach. Budyšin 1936.
Zapiski Bobaka. Budyšin 1952.
Serbski wšudźebył. Budyšin 1954.
Mišter Krabat. Budyšin 1954.
Kołowokoło Błotow. Zběrka wubranych reportažow. Budyšin 1957.
Wot wčerawša na jutřiše. Budyšin 1960.
Molerjo, spěwarjo, podróžnicy. Zběrka reportažow a skicow. Budyšin 1961.
Pod Pamirom a za Kawkazom. Pućowanske wobrazki z Tadźikistana a Gruzinskeje. Budyšin 1961.
Baćon a žaby a druhe bajki. Budyšin 1967.
Mjez Wardarom a Jadranom. Pućowanske wobrazki z Juhosłowjanskeje. Budyšin 1968.
Polemiske nastawki. Wuběrk z publicistiki lět 1924–1934. Budyšin 1969.
Hólčik, hólčec, listonoš. Dopomnjenki 1. dźěl. Budyšin 1974.
Šuler, moler, podróžnik. Dopomnjenki 2. dźěl. Budyšin 1979.
Powědanja Bobaka-Wšudźebyła. Budyšin 1980.
Dundak, moler, nowinarski. Dopomnjenki 3. dźěl. Budyšin 1990.
Wubrane spisy 1: Pućowanske wobrazy a 2: Bajki. Budyšin 2000.

 Literatura 
Moler serbskeho luda. Budyšin 1959 (z tekstami Měrćina Nowaka-Njechornskeho a Alfreda Krawca)
Wubrane spisy, zwjazk 1 (pućowanske wobrazy). Budyšin 2000, ISBN 3-7420-1822-1
Wubrane spisy, zwjazk 2 (bajki). Budyšin 2000, ISBN 3-7420-1824-8
 Dietrich Scholze: Stawizny serbskeho pismowstwa 1918–1945. LND, Budyšin 1998, str. 160–178
 Helmut Kaltšmit: Leksikon awtorow serbskich knihow 1945–1978. Budyšin 1979

 Nóžki 

 Wotkazy 




Kategorija:Muž
Kategorija:Rodź. 1900
Kategorija:Zemr. 1990
Kategorija:Serb
Kategorija:Publicist
Kategorija:Grafikar
Kategorija:Moler
Kategorija:Serbska literatura
Kategorija:Awtor
Kategorija:Literatura (20. lětstotk)
Kategorija:Wosoba (Njechorń)
Kategorija:Nošer Myta Ćišinskeho
Kategorija:Wosoba w Druhej swětowej wójnje
Kategorija:Wosoba (Serbski Sokoł)