Pad (gramatika)

Pad (tež kazus) je w gramatice fleksiska kategorija nomena (=deklinacija). Z nim pokaza nomen swoju funkciju znutřka zmysłoweho zwiska sady. W morfologiji je kazus morfologiska kategorija, kotraž je přez system na sebi napřećo stejacych formowych rjadow woznamjenjowany, při tym tute formy poćah předmjeta k druhim předmjetam w dokładnej situaciji wróći. Typisce njese słowo jenož jeničke kazusowe markěrowanje, w někotrych rěčach tola eksistuja tež słowa z dwěmaj a wjace kazusowymi markěrowanjemi .

 Etymologija 
Pomjenowanje kazus etymologisce wot grjekskeho gramatikarja Dionysios Thrax wróćo chodźe. Wón je nomeny jako wot werba wotpadowacy (němsce 'abfallend' ('abhängig')) wopisował  a woznamjenjował tutón proces jako ptosis () 'pad'. Přejimanje zapřijeća  łaćonšćiny je hač dźensniša wobchowało.

 Kazusy w hornjoserbšćinje 
Hornjoserbšćina ma sydom kazusow (padow): 
 nominatiw (zestarjene: mjenowak)
 genitiw (rodźak)
 datiw (dawak)
 akuzatiw (žadak)
 instrumental (posrědnik)
 lokatiw (měsćak)
 wokatiw (wołak)

 Kazusy w delnjoserbšćinje 
Delnjoserbšćina ma jenož šěsć kazusow, dokelž wokatiw faluje.

 Kazusy w słowjanskich rěčach 
Ličba kazusow je zdźěla rozdźělna we słowjanskich rěčach, dokelž bołharšćina a makedonšćina wjace nimatej kazusy při nomenach, ale małe kazusy při pronomenach. Wšě druhe rěče maja šěsć abo sydom kazusow.

Prasłowjanska rěč měješe sydom kazusow.

Zapadosłowjanske a wuchodosłowjanske rěče maja rozdźěl mjezy mjechkej a twjerdej deklinaciju, ale w južnosłowjanskich rěčach tutón rozdźěl wjace njeeksistuje.

 Kazus w indoeuropskich a druhich rěčach 
Indoeuropšćina měješe wósom abo dźewjeć kazusow:

 nominatiw
 genitiw
 datiw
 akuzatiw
 ablatiw
 instrumental 
 alatiw (diskutowany)
 wokatiw
 lokatiw

Z toho nastawane rěče (baltiske, słowjanske rěče, ale tež łaćonšćina abo starogrjekšćina) su tute dospołnje abo jenož zdźěla wobchowowałe (zdźěla z druhimi mjenami). Tež němčina měješe před 1.000 lětami hišće instrumental.

Njeindoeuropske rěče (na př. finougriske) znaja zdźěla jasnje wjace kazusow. W finšćinje su na přikład pjatnaće, w madźaršćinje wósomnaće. 

Tola je prawje ćežko, dać zapřijeću powšitkownje płaćacu definiciju. Někotre fachowcy dwěluja na tym, zo hodźi so wón na wšě rěče (na př. jendźelšćinu abo madźaršćinu) nałožować.

 Kazus w rěčach swěta 
 Kazus  woznam  přikład  rěče (přikłady) abesiw  njepřitomnosć wot něčeho  bjez wučerja  madźaršćina, finšćina, estišćina ablatiw (2)  preč pohibowanje  preč wot wučerja  madźaršćina, finšćina, estišćina, turkowšćina ablatiw (1)  njedirektny pad  wučerja nastupajo  Sanskrit, łaćonšćina absolutiw  Subjekty intransitiwnych werbow; Objekty transitiwnych werbow  wučer resp. wučerja  Ergatiwne rěče adesiw  blisko při  při wučerju  madźaršćina, finšćina, estišćina, litawšćina (něhdy) akuzatiw  direktny objekt  wučerja, dub  wjele indoeuropskich rěčow, arabšćina, madźaršćina, Esperanto allatiw abo direktiw  připohibanje  k wučerjej  baskišćina, madźaršćina, finšćina, estišćina, litawšćina (něhdy), tibetišćina ekwatiw přirunanje kaž wučer sumerišćina datiw  směr abo adresat; njedirektny objekt  wučerjej  wjele indoeuropskich rěčow,  madźaršćina, turkowšćina delatiw  preč pohibowanje dele z čeho  dele z łódźe   madźaršćina delimitatiw (lokalny genitiw)  městna přisłušnosć  wučerja, k wučerjej słušacy  baskišćina  derivatiw  pochad  Hamburgowy wučer  turkowšćina elatiw  won pohibowanje  won z doma  madźaršćina, finšćina, estišćina ergatiw  Subjekt, kotryž transitiwny werb wuwjedźe  wučer (twori dom...)  baskišćina, samoanišćina, tibetišćina, Inuktitut esiw  markěrowanje stawa  jako wučer  finšćina, estišćina, Samiske rěče genitiw  wobsydstwo, poćah  wučerja  wjele indoeuropskich rěčow, arabšćina, tibetišćina(?) ilatiw  nutř pohibowanje  do doma  madźaršćina, finšćina, estišćina, samiske rěče, litawšćina inesiw  nutřka  w domu  Baskišćina, madźaršćina, finšćina, estišćina, litawšćina instruktiw (1)  wasnje  z pomocu wučerja  finšćina instrumental abo instruktiw (2)  markěrowanje wužića  z wučerjom  Sanskrit, słowjanske rěče, baskišćina, finšćina, madźaršćina komitatiw  hromadźe z  z wučerjom  baskišćina, estišćina, madźaršćina, tibetišćina, finšćina, samiske rěče lokatiw  městno  na domu  Sanskrit, słowjanske rěče, letišćina, tibetišćina, samiske rěče, turkowšćina nominatiw  subjekt  wučer  wšitke indoeuropske rěče, arabšćina, madźaršćina, finšćina, estišćina, samiske rěče oblikwus   Umfassend??  nastupajo wučerja  Zazaki, Kurmandźišćina, starofrancošćina, jendźelšćina partitiw  mnóstwo  ??an Lehrern  baskišćina, finšćina, estišćina perlatiw  pohibowanje přez něčo  přez dom  Tocharišćina posesiw  wobsydstwo  słušejo wučerja  baskišćina postpozicional  kazus před postpozicijemi    Hindi prepozitiw  kazus po prepozicijach    rušćina prolatiw (1)  pohibowanje na powjerchu  přez dom  estišćina prolatiw (2)  za abo město  za wučerja  baskišćina sublatiw  pohibowanje na něčo  na łódź  madźaršćina superesiw  pozicija na  na łódźi  madźaršćina tendencial  zaměr pohibowanja  w zaměrje wučerja  baskišćina terminatiw  kónc pohibowanja abo časa  hač do wučerja  baskišćina, estišćina, tibetišćina translatiw  změna stawa  k wučerjej  madźaršćina, finšćina, estišćina wokatiw  zarěčenje  (knjezo) wučerjo!  Sanskrit, łaćonšćina, rumunšćina, grjekšćina, Štokawišćina, čěšćina, pólšćina, ukrainšćina, iršćina, serbšćina   

 Hlej tež: 

 Deklinacija
 Rekcija

!