דם וינאי

דם וינאי (בגרמנית: Wiener Blut) היא אופרטה של יוהאן שטראוס הבן בשלוש מערכות. הלברית נכתבה על ידי ויקטור לאון ולאו שטיין (במקור רוזנשטיין). חלקי המוזיקה והריקוד חוברו על ידי אדולף מילר מתוך מיטב הוולסים של שטראוס. הופעת הבכורה של האופרטה הייתה ב-26 באוקטובר 1899 בווינה, לאחר מותו של שטראוס.

 היסטוריה 
לאחר מפעל חיים מרשים ובאמצע עבודתו על הבלט סינדרלה, יוהאן שטראוס בן ה-74 כבר לא הצליח להתמודד עם אופרטה חדשה בשל בריאותו. אף על פי כן, הוא נכנע לדחיפתם של במאי התיאטרון פרנץ יאונר ואשתו היוזמת אדל וכמובן הליברתנים, לאשר אופרטה בשמו באמצעות עריכת הקאפלמייסטר של התיאטרון אן דר ווין, אדולף מילר הבן, שהעלה אלבום אוסף של מנגינות ריקוד קיימות של שטראוס.

 הדמויות 
דמות קול הרוזנת גבריאלֵה זלדאו סופרן הרוזן בלדואין זדלאו טנור פרנצ'סקה קליאריסופרן יוזףבריטון פפי פלייניגר סופרן איפסהיים, דוכס גינדלבךבריטון קוגלר, קרוסלן, אביה של פרנצ'יסקה תפקיד דיבור הרוזן ביטובסקי תפקיד דיבור אנה סוברט

 מיקום העלילה 
 מיקום: וינה
 זמן: במהלך הקונגרס וינה

 מערכה ראשונה 
 מיקום: הווילה של זדלאו בדבלינג

 מערכה שנייה 
 מיקום: הארמון של קלמנס ונצל פון מטרניך

 מערכה שלישית 
 מיקום: היצינג

 להיטי האופרטה 
31 היצירות בהן השתמש אדולף מילר:
היצירההבכורה הראשונהמספור שטראוס„דם וינאי“ (1899):
מערכה, תמונה, מללAn der schönen blauen Donau (W), op. 314Dianabad-Saal
1867Vol. 33III. Akt, Nr. 11: „Auf zum Tanz! Walzersang, ach dein Klang...“ (Ensemble)Auf zum Tanze! (P.s.), op. 436Strauss-Palais
1888Vol. 20III. Akt, Nr. 13: „Lockt Sie denn die Laube nicht?“ (Gräfin-Minister)Ballsträußchen (P.s.), op. 380 (Trio)Sophienbadsaal
1878Vol. 6II. Akt, Nr. 9: „Der Herr Graf - hast ihn denn gesehen? - Ich? Nein, nein!“ (Pepi-Josef)Bei uns z'Haus (W), op. 361 (Walzer 1)Neue Welt (Hietzing)
1873Vol. 1III. Akt, Nr. 12, InstrumentalBei uns z'Haus (W), op. 361 (Introduktion)Neue Welt (Hietzing)
1873Vol. 1III. Akt, Nr. 12, InstrumentalBei uns z'Haus (W), op. 361 (Walzer 4)Neue Welt (Hietzing)
1873Vol. 1III. Akt, Nr. 12: „Geht’s und verkauft’s mei G’wand“ (Volkssänger)Deutscher Kriegermarsch, op. 284פולקסגרטן
1864Vol. 7II. Akt, Nr. 10 (Auftritt der Comtessen): „Bei dem Wiener Congresse gibt die Wiener Comtesse“ (Damenchor)Ein Herz, ein Sinn (P.M.), op. 323Redoutensaal der Hofburg
1868Vol. 20II. Akt, Nr. 9: „Geh’ schau, mein lieb’s Schatzerl“ (Josef-Pepi)Fata morgana (P.M.), op. 330Blumensäle der Gartenbau-Ges.
1869Vol. 20III. Akt, Nr. 13: „Hier sind die Lauben, hier sollt’ sie warten“ (Graf)Fest-Polonaise, op. 352פולקסגרטן
1871Vol. 17II. Akt, Nr. 6, Instrumental und: „Ach, wer zählt die vielen Namen“ (Chor)Feuilleton-Walzer, op. 293Sophienbad-Saal
1865Vol. 10I. Akt, Nr. 1b: „Fünf volle Tag, ich sag, fünf Tag, hab seinen Herrn ich nicht gesehen“ (Franziska)Freikugeln (P.s.), op. 326Prater, Schützen-Halle
1868Vol. 33I. Akt, Finale: (S. 68) „Nein, nein, daraus werd ich nicht klug“ und (S. 72) „Dahinter steckt wohl ein Betrug“ (Ensemble)Freuet Euch des Lebens (W), op. 340Musikverein
1870Vol. 1II. Akt, Finale: „Ich habe gewonnen, ich habe gesiegt“ (Minister)Geschichten aus dem Wiener Wald]' (W), op. 325 (Walzer 1)פולקסגרטן
1868Vol. 21I. Akt, Einleitung, InstrumentalGut bürgerlich (P.f.), op. 282Redoutensaal der Hofburg
1864Vol. 26II. Akt, Nr. 7: (S. 83) „Ich bin ein echtes Wienerblut ...“ (Gräfin) und (S. 88) „Ich ward ein Mann von Welt“ (Graf)Jubelfest-Marsch, op. 396Theater an der Wien
1881Vol. 15III. Akt, Nr. 11, InstrumentalLeichtes Blut (P.s.), op. 319פולקסגרטן
1867Vol. 8I. Akt, Nr. 4: (S. 34) „Mir scheint, du willst spassen ...“ (Pepi) und (S. 35) „Draußt in Hietzing“ (Josef-Pepi)Leichtes Blut (P.s.), op. 319פולקסגרטן
1867Vol. 8II. Akt, Nr. 9: (S. 97) „Draußt in Hietzing“ (Josef-Pepi) und (S. 101) „Ah, das könnt mir passen, ah mich stehn zu lassen“ (Pepi)Lob der Frauen (P.M.), op. 315פולקסגרטן
1867Vol. 15II. Akt, Nr. 11: „Es gibt im Leben oft Momente“ (Gräfin-Minister)Louischen-Polka (P.fr.), op. 339Pavlovszk
1869Vol. 26II. Akt, Nr. 11: „Es gibt im leben oft Momente“ (Pepi) und (S. 35) „Draußt in Hietzing“ (Josef-Pepi)Morgenblätter (W), op. 279 (Walzer 1)Sophienbad-Saal
1864Vol. 10I. Akt, Nr. 5: „Grüß dich Gott, du liebes Nesterl“ (Gräfin)Morgenblätter (W), op. 279 (Introduktion)Sophienbad-Saal
1864Vol. 10III. Akt, Nr. 13: „Rasch eine Laube! Ist die da frei?“ (Franziska-Josef)Myrthenblüten (W), op. 395 (Walzer 1+2)Redoutensäle der Hofburg
1881Vol. 10I. Akt, Nr. 5: (S. 58) „Wie hab auf dir ich musiziert, armes Spinett“ und (S. 59) „Mein Schlafgemach, es scheint wohl verlassen“ (Gräfin)Neu Wien (W), op. 342 (Introduktion)Dianabad-Saal
1870Vol. 36I. Akt, Nr. 3 (Briefszene): „Du lieber Schatz, ich muss dir gestehn“ (Graf-Josef)Neu Wien (W), op. 342 (Walzer 1a)Dianabad-Saal
1870Vol. 36I. Akt, Nr. 3: „Du süßes Zuckertäuberl mein, o komm, o komm zum Stelldichein“ (Graf)Neu Wien (W), op. 342 (Walzer 1b)Dianabad-Saal
1870Vol. 36I. Akt, Nr. 3: „Glaubst du, sie kommt hinaus?“ (Graf)Neu Wien (W), op. 342 (Walzer 1a und Introduktion)Dianabad-Saal
1870Vol. 36II. Akt, Nr. 9: „Will später dich dann fragen“ (Graf)Newa-Polka (P.f.), op. 288Pawlowsk
1864Vol. 41II. Akt, Nr. 8: „Als ich ward ihr Mann“ (Graf)Patronessen (P.f.), op. 286Sophienbad-Saal
1864Vol. 21I. Akt, Nr. 5: „Ich kann mich nicht beklagen ...“ (Franziska)Postillon d’amour (P.f.), op. 317פולקסגרטן
1867Vol. 43I. Akt, Nr. 1 (Entree): „Ich such jetzt da, ich such jetzt dort“ (Josef)Rasch in der That! (P.s.), op. 409Sophienbad-Saal
1883Vol. 23I. Akt, Nr. 2: „Grüß Gott, mein liebes Kind! – Gut’n Tag, mein Herr!“ (Graf-Franziska)Serail-Tänze (W), op. 5 (Introduktion)Dommayers Casino
1844Vol. 4I. Akt, Nr. 5: „Des Landes Reuss-Schleiz-Greiz Verweser ...“ (Minister)Stadt und Land (P.M.), op. 322Blumensäle der Gartenbau-Ges.
1868Vol. 18I. Akt, Nr. 2: „Dann und wann muss man doch auch bei der Frau sein“ (Graf)Waldine (P.M.), op. 385Musikverein
1879Vol. 11I. Akt, Nr. 5: „Ich weiß, was Sie erklären wollen und kann nur Beifall zollen“ (Minister)Wein, Weib und Gesang (W), op. 333 (Walzer 1)Dianabad-Saal
1869Vol. 27III. Akt, Nr. 13: „Stoß an, stoß an, du Liebchen mein“ (Graf)Wein, Weib und Gesang (W), op. 333 (Walzer 2)Dianabad-Saal
1869Vol. 27II. Akt, Nr. 11: „Die Damen erlauben, dass bekannt ich sie mache“ (Minister)Wein, Weib und Gesang (W), op. 333 (Walzer 3a)Dianabad-Saal
1869Vol. 27II. Akt, Nr. 11 (S. 130): „Das ist ein Spaß, das seh ich genau“ (Graf) und (S. 140) „Die Wienerstadt, sie hat ein Symbol“ (Ensemble)Wein, Weib und Gesang (W), op. 333 (Walzer 3b)Dianabad-Saal
1869Vol. 27II. Akt, Nr. 11: „Und ich hab ihn net g'funden, ich bin doch ein Schaf“ (Josef+Ensemble)Wein, Weib und Gesang (W), op. 333 (Walzer 4a)Dianabad-Saal
1869Vol. 27III. Akt, Nr. 14: „Schlau und fein! Schlau und fein! Alles will erobert sein!“ (Gräfin)Wein, Weib und Gesang (W), op. 333 (Walzer 4b)Dianabad-Saal
1869Vol. 27II. Akt, Nr. 11: „Ha, ha, ha! Halten mich zum Besten da!“ (Ensemble)Wiener Blut (W), op. 354 (Walzer 1a+b)Musikverein
1873Vol. 32II. Akt, Nr. 7: „Wiener Blut, Wiener Blut! Eigner Saft voller Kraft, voller Glut!“ (Graf-Gräfin)Wiener Blut (W), op. 354 (Walzer 1a)Musikverein
1873Vol. 32III. Akt, Nr. 15: „Wiener Blut, Wiener Blut! Eigner Saft voller Kraft, voller Glut!“ (Ensemble und Chor)Wiener Blut (W), op. 354 (Walzer 4a)Musikverein
1873Vol. 32II. Akt, Nr. 11: „Ja aber - So schweig! - Ich kenn doch - Sei still!“ (Josef-Pepi)Wildfeuer (P.f.), op. 313פולקסגרטן
1866Vol. 40I. Akt, Nr. 4: „Wünsch guten Morgen Herr von Pepi“ (Pepi-Josef)Wo die Citronen blühn (W), op. 364Teatro Regio di Torino
1874Vol. 2I. Akt, Nr. 8: „Was nützt der gute Vorsatz mir?“ (Graf)

 לקריאה נוספת 
 הלמוט רייכנאואר: אופרטה "Wiener Blut". בתוך: Kulturverein „Wiener Blut“ (עורך): Almanach – Die magische Welt der Strauss-Familie. אלמנך מס' 1, אוקטובר 2011

 קישורים חיצוניים 
 הליברית בגרמנית

קטגוריה:אופרטות של יוהאן שטראוס (הבן)